Crystalia Patouli ——–

H ζωή δεν είναι αυτή πoυ έζησε κανείς, αλλά αυτή πoυ θυμάται και όπως τη θυμάται για να την αφηγηθεί. Gabriel García Márquez

Η αλήθεια ως λογοτεχνία σε βιβλίο

Tvxs.gr

Όταν μετά από χρόνια η αλήθεια βρει τις λέξεις για να αποτυπωθεί στο χαρτί, τότε μπορεί να χαράξει σαν γέλιο ή να βγει σαν καρφί, να τρομάξει σαν τυφώνας, να ζωντανέψει σαν βροχή, να ανοίξει δρόμους σαν απόφαση, να ταρακουνήσει σαν εφιάλτης, να ευωδιάσει σαν λουλούδι, να αγανακτήσει σαν δούλος, να κοκκινήσει σαν απορία, να κατακεραυνώσει σαν έκπληξη, να καθηλώσει σαν σιωπή, να χαριστεί σαν αγάπη, να παρηγορήσει σαν ελπίδα. Όταν μετά από χρόνια αφήσουμε τον συγγραφικό εαυτό μας ελεύθερο να βρει τις λέξεις για την αλήθεια του, τότε μπορεί να «μιλήσει» ως λογοτεχνία.

Μετά από 10 χρόνια στο σεμινάριο Αφήγηση Ζωής, 45 αφηγήματα –επιλεγμένα ανάμεσα από εκατοντάδες άλλα– βρήκαν τις λέξεις για την αλήθεια τους, και εκδόθηκαν σε ένα βιβλίο με τίτλο «Αδέσποτα». Τα κείμενα είναι, είτε αυτοβιογραφικά, είτε βασισμένα σε πραγματικές ιστορίες, εστιασμένα κυρίως στην παιδική και στην εφηβική ηλικία, μία θεματική που λείπει σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια βιβλιογραφία.

*Την Τετάρτη 26/6/19 στις 8:30μμ, οι εκδόσεις Ταξιδευτής, οργανώνουν στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια (Σπάρτης 14, Αθήνα 112 52, Πλατεία Αμερικής, 210 867 3655) την πρώτη παρουσίαση του βιβλίου ΑΔΕΣΠΟΤΑ, σε επιμέλεια Κρυσταλίας Πατούλη.

Θα μιλήσουν:
-Χάρις Κατάκη, PhD ψυχολόγος – ιδρύτρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων
-Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια
-Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συγγραφέας
και η σκηνοθέτις Μαρία Αιγινίτου με την ομάδα της θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου.


«Ένα βιβλίο πραγματικά ξεχωριστό. Τα Αδέσποτα – 45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία της Κρυσταλίας Πατούλη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ταξιδευτής περιλαμβάνει κείμενα που «γεννήθηκαν» μέσα από το σεμινάριο «Αφήγηση Ζωής» και συγκλονίζουν με την ειλικρίνειά τους. Είμαι σίγουρος πως ο καθένας από εμάς θα βρει μέσα κομμάτια του παιδιού και του εφήβου που υπήρξε κάποτε και φαίνεται συχνά να το ξεχνά. Συγκινήθηκα, γέλασα, ένιωσα μερικές φορές έναν κόμπο στον λαιμό. Σκέφτηκα πολλά πράγματα για τον εαυτό μου. Για όσα κρύβουμε πολλές φορές «κάτω από το χαλί»» Κώστας Στοφόρος, δημοσιογράφος – συγγραφέας (edromos.gr)

«Διαβάζοντας τις ιστορίες των Αδέσποτων, ακούω από παντού τον ψίθυρο «Μπορώ», και είναι σαν να ανάβουν μικρά φανάρια, που με οδηγούν να βρω τον δρόμο για μια αυθεντική και στοργική συνεύρεση με άγνωστους ανθρώπους και με το αδέσποτο παιδί μέσα μου» Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια (από τον πρόλογο του εν λόγω βιβλίου)

«Ως συγγραφέας μίας εκ των σαράντα πέντε αφηγήσεων και μέσα από το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής κατάφερα να υπερβώ μέχρι ένα βαθμό τις δυσκολίες έκφρασης που μπορούν και μπλοκάρουν έναν δημιουργό. Το σεμινάριο επίσης, κατάφερε να φωτίσει πτυχές παλαιότερων κειμένων μου που και εγώ η ίδια αγνοούσα […] Εκεί έγκειται και η καινοτομία της μεθόδου της κυρίας Πατούλης. Με λίγα λόγια, ο συμμετέχοντας στα σεμινάρια θα ανακαλύψει τον συγγραφικό του εαυτό και τις φωνές που κρύβει μέσα του και θα επικοινωνήσει την ανακάλυψη αυτή γράφοντας […] Αυτή τη σύνδεση που συνάντησα στη βιβλιογραφία των μεταπτυχιακών μου σπουδών στη δημιουργική γραφή, στο Teeside University της Βρετανίας, την ανακάλυψα, ερχόμενη στην Ελλάδα, στα σεμινάρια της,  και θα έλεγα είναι η μοναδική εμπεριστατωμένη προσέγγιση της δημιουργικής γραφής σαν εργαλείο αυτοβελτίωσης» Ειρήνη Δερμιτζάκη, συγγραφέας (fractalart.gr, tovivlio.net)

Στο συλλογικό αυτό έργο γράφουν οι:
Milenko Ganna, Papara Entela, Rizk Μαίρη, Α.Θ., Άννα, Αντωνοπούλου Βάσια, Γαβράς Γιάννης, Γονιδάκης Βαγγέλης, Δερμιτζάκη Ειρήνη, Διαμαντής Π. Γιώργος, Εμμανουήλ Μάνος, Ζαχαρογιάννη Έλλη, Καλ. Π., Καλαχώρας Λεώνικος, Καρέζης Σταύρος, Καρρά Καλλιόπη, Κόρδα Αθανασία, Κυβέλου Αγγελική, Μακρής Πέτρος, Π. Εφ., Π. Ιωσήφ, Π. Κύρα, Πατούλη Κρυσταλία, Ραφτοπούλου Χρυσούλα, Σ. Κατερίνα, Σταματιάδου Κάτια, Τ. Ανδρονίκη, Ταυρή – Παπαϊωάννου Κατερίνα, Χρυσουλάκη Βιργινία.

Σχεδιασμός εξωφύλλου: Κωνσταντίνος Βαβυλουσάκης.

Όταν τα Αδέσποτα βρίσκουν το πιο φιλόξενο σπίτι

tovivlio.net

Της Ειρήνης Δερμιτζάκη

Δέκα χρόνια πέρασαν από τη μέρα που η Κρυσταλία Πατούλη, δημοσιογράφος, συγγραφέας και συστημική σύμβουλος ξεκίνησε τα βιωματικά σεμινάρια δημιουργικής γραφής κι από τα κείμενα των συμμετεχόντων προέκυψε μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Αδέσποτα».

Πρώτη φορά συναντώ αδέσποτα που βρήκαν μια τόσο ασφαλή στέγη. Τη βασική τους περίθαλψη ανέλαβε η κυρία Πατούλη και τη φιλοξενία ο εκδότης Κώστας Παπαδόπουλος με τον εκδοτικό οίκο Ταξιδευτής. Οι ιστορίες αυτές είναι βασισμένες σε πραγματικά γεγονότα που έζησαν είτε οι ίδιοι οι συγγραφείς είτε άνθρωποι του στενού τους κύκλου και έχουν ως κοινή αφετηρία την παιδική και εφηβική ιστορία των συγγραφέων τους. Γράφτηκαν στα πλαίσια του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής, μέσα από το οποίο μαθαίνει κανείς όχι τη φόρμα ή την τεχνική δηλαδή το πώς να γράφει, αλλά την ουσία και τη θεματική που τον απασχολεί σαν δημιουργό δηλαδή, τι να γράφει. Εκεί έγκειται και η καινοτομία της μεθόδου της Κρυσταλίας Πατούλη. Με λίγα λόγια, ο συμμετέχοντας στα σεμινάρια θα ανακαλύψει τον συγγραφικό του εαυτό και τις φωνές που κρύβει μέσα του και θα επικοινωνήσει την ανακάλυψη αυτή γράφοντας. Ο κύριος στόχος του σεμιναρίου και η μεγαλύτερη δυσκολία, είναι να εκφραστεί χωρίς λογοκρισία ο συγγραφικός εαυτός του κάθε συμμετέχοντα.

Τα θέματα που παρουσιάζονται σε κάθε διήγημα έχουν με κάποιο τρόπο σημαδέψει τους δημιουργούς τους. Οι εξαρτήσεις, η απώλεια, προβληματικά οικογενειακά περιβάλλοντα, η ξενοφοβία, η απόρριψη και αρκετά άλλα ζητήματα ξεδιπλώνονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου που δημιουργεί όμορφα ή και πιο δύσκολα συναισθήματα στους αναγνώστες του.

Σαν συγγραφέας μίας εκ των σαράντα πέντε αφηγήσεων και μέσα από το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής κατάφερα να υπερβώ μέχρι ένα βαθμό τις δυσκολίες έκφρασης που μπορούν και μπλοκάρουν έναν δημιουργό. Το σεμινάριο επίσης, κατάφερε να φωτίσει πτυχές παλαιότερων κειμένων μου που και εγώ η ίδια αγνοούσα. Σαν αναγνώστρια αυτού του νέου βιβλίου, ταξίδεψα στον μοναδικό κόσμο κάθε ανθρώπου που προσπαθεί να αποτυπώσει την αλήθεια μέσα του, κι όπως λέει και η κυρία Πατούλη, αν αυτό δεν είναι λογοτεχνία, τότε τι είναι;

Το βιβλίο παρουσιάζεται αυτήν την Τετάρτη 26 Ιουνίου και ώρα 8:30μμ, στον Πολυχώρο Τέχνης ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ (Σπάρτης 14, Αθήνα 112 52, Πλατεία Αμερικής, 210-8673655).

Θα μιλήσουν: Χάρις Κατάκη, PhD ψυχολόγος – ιδρύτρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων, Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συγγραφέας και η σκηνοθέτης Μαρία Αιγινίτου με την ομάδα της θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου.

Η ανακάλυψη του εαυτού μέσα από τη δημιουργική γραφή

Γράφει η Ειρήνη Δερμιτζάκη // «Fractal», Ιούνιος 2019

«Αδέσποτα», 45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία, Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη, εκδ. Ταξιδευτής, σελ. 257

«Είναι πέρα για πέρα αληθινό πως με έκανε να έχω εμμονή μαζί της, μέχρι τα σαράντα τέσσερά μου χρόνια, παρόλο που πέθανε όταν ήμουν δεκατριών. Γράφοντας για τη μητέρα μου, έκανα στον εαυτό μου ό,τι οι ψυχολόγοι στους ασθενείς τους. Εξέφρασα βαθιά κρυμμένα και έντονα συναισθήματα».[1] Βιρτζίνια Γουλφ

Πριν μιλήσουμε για την αφήγηση της ζωής ή του εαυτού είναι σημαντικό να δούμε συνοπτικά το παρακάτω ιστορικό πλαίσιο με τους εξής τρεις σημαντικούς σταθμούς. Πρώτος ο Ηράκλειτος, εισάγει τον ορισμό του «εαυτού» (540-480 π.Χ). Έπειτα ο Άγιος Αυγουστίνος γράφει την πρώτη αντικειμενική βιογραφία (350-430 μ.Χ), και τέλος ο Ρουσσώ εισάγει την ψυχαναλυτική ερμηνεία στη βιογραφία (1712-1778 μ.Χ).[2]

Έκτοτε, πολλοί συγγραφείς και ψυχίατροι ασχολήθηκαν με τη σύνδεση της δημιουργικής γραφής και της βελτίωσης του εαυτού, με το φαινόμενο αυτό να γίνεται εντονότερο τα τελευταία τριάντα χρόνια. Αυτή τη σύνδεση που συνάντησα στη βιβλιογραφία των μεταπτυχιακών μου σπουδών στη δημιουργική γραφή, στο Teeside University της Βρετανίας, την ανακάλυψα, ερχόμενη στην Ελλάδα, στα σεμινάρια της κυρίας Πατούλη και θα έλεγα είναι η μοναδική εμπεριστατωμένη προσέγγιση της δημιουργικής γραφής σαν εργαλείο αυτοβελτίωσης.

Πέρα από την αδιαμφισβήτητη θεραπευτική διάσταση της γραφής, είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως γράφοντας για το παρελθόν καταλαβαίνουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις των συμμετεχόντων στα σεμινάρια «Αφήγηση ζωής», διακρίνεται έντονη η ανάγκη του ανθρώπου να γράψει για το παρελθόν του. Το παρελθόν μας αλλάζει υπόσταση όταν καταγράφεται στο χαρτί. Γίνεται προσωπικό ντοκουμέντο. Ο αφηγητής γίνεται αναγνώστης των προσωπικών του αναμνήσεων και αυτή η «απόσταση», το ότι η ανάμνηση φεύγει από τη μνήμη και καταγράφεται σε ένα εξωτερικό αντικείμενο, αφενός δίνει την αίσθηση μιας «ψυχαναλυτικής» διαδικασίας, αφετέρου αποκαλύπτει άγνωστες ή κρυμμένες πτυχές της ζωής του αφηγητή. Διαδικασία που γίνεται αυτόματα εάν και εφόσον αφήσει ο συγγραφέας ελεύθερο το συγγραφικό του εαυτό να εκφραστεί χωρίς να τον λογοκρίνει.

Ο εκάστοτε συγγραφέας γράφει για το παρελθόν μέσα από το πρίσμα του παρόντος. Αυτή η αναγκαστική χρονική απόσταση αλλοιώνει αναπόφευκτα την ανάμνηση. Όπως λέει και ο Paul Eakin «Τα στοιχεία του παρελθόντος μορφοποιούνται από τη μνήμη και τη φαντασία για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της παροντικής μας συνείδησης. Αυτές οι ανάγκες που έχουμε στο παρόν εκφράζονται μέσα από τις λογοτεχνικές μας αφηγήσεις του παρελθόντος, και αναπόφευκτα φωτίζουν κομμάτια του εαυτού μας στο παρόν»[3]. Συνεπώς, γράφοντας για το παρελθόν αυτόματα το διαφοροποιούμε αφού το αφηγούμαστε στο παρόν. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις παλιές φωτογραφίες που ο χρόνος ξεθωριάζει το τυπωμένο θέμα. «Ο εαυτός μας όπως τον θυμόμαστε σήμερα δεν είναι ο ίδιος με τον εαυτό μας στο παρελθόν, αλλά μια ανακατασκευασμένη βερσιόν του. Μια μίξη από πραγματικά γεγονότα και φανταστικά στοιχεία, ή και σε κάποιες περιπτώσεις εντελώς φανταστικός»[4] έγραψε ο Neisser. Στις ιστορίες λοιπόν αυτού του βιβλίου, είναι σχεδόν αδύνατον, ενδεχομένως ακόμα και για τους ίδιους τους συγγραφείς, να πουν με σιγουριά πότε σταματά η απλή καταγραφή των γεγονότων και αρχίζει η μυθοπλασία και το ανάποδο.

Παιδικά τραύματα, κακοποίηση, η απώλεια ενός γονιού ή και των δύο, σχολικές αναμνήσεις, ρατσισμός, στιγμές και καταστάσεις που σημάδεψαν την παιδική ή την εφηβική ηλικία αφηγούνται οι συγγραφείς ετούτου του βιβλίου. Τις περισσότερες φορές με ρεαλιστική αφήγηση, που μπορεί και μετατρέπεται σε υπερρεαλιστική, μέσα από παρομοιώσεις και μεταφορές όταν φτάνει το μαχαίρι στο κόκαλο και ο αφηγητής της αναγκάζεται να αλλάξει λογοτεχνικό ύφος για να αντέξει το επώδυνο των γεγραμμένων.

Μέσα από κείμενα που δημιούργησαν οι συμμετέχοντες στα σεμινάρια «Αφήγηση ζωής», της Κρυσταλίας Πατούλη, ο τωρινός εαυτός έχει τη δυνατότητα να συναντηθεί με τον παρελθοντικό του εαυτό. Ενδεχομένως να συμφιλιωθεί με τους «προσωπικούς δαίμονές» του και να αγκαλιάσει το τραυματισμένο παιδί που κρύβει μέσα του. Αυτή η «γραπτή» συνάντηση του ενήλικα με τον παιδικό/εφηβικό εαυτό δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία συμφιλίωσης και γιατί όχι προσωπικού επαναπροσδιορισμού.

Ειρήνη Δερμιτζάκη, συγγραφέας

  • Το κείμενο γράφτηκε για το βιβλίο «Αδέσποτα» και περιλαμβάνεται σε αυτό.

«Ο Σταύρος στο οικογενειακό τραπέζι των δακρύων, η Κατερίνα που περιμένει την μαμά της, ο Πέτρος που τον κατάντησαν γουλί, η Ganna που είναι αλλοδαπή, η Αγγελική, η Εφούλα και τόσα άλλα παιδιά, όλα περνάνε και αφήνουν μικρές ιστορίες ζωής, να κρέμονται σαν τραύματα-τάματα, μπροστά στις εικόνες των γονιών τους.

Διαβάζοντας τις ιστορίες των Αδέσποτων, ακούω από παντού τον ψίθυρο “μπορώ”, και είναι σαν να ανάβουν μικρά φανάρια, που με οδηγούν να βρω τον δρόμο για μια αυθεντική και στοργική συνεύρεση με άγνωστους ανθρώπους και με το αδέσποτο παιδί μέσα μου» Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

Η παρούσα έκδοση συστήνει το βιωματικό σεμινάριο «Αφήγηση ζωής» και το έργο που παράγεται στο πλαίσιό του επί 10 χρόνια, με 45 αφηγήματα -επιλεγμένα ανάμεσα από εκατοντάδες άλλα- είτε αυτοβιογραφικά, είτε βασισμένα σε πραγματικές ιστορίες, εστιασμένα κυρίως στην παιδική και στην εφηβική ηλικία, μία θεματική που λείπει σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια βιβλιογραφία.

Γράφουν οι: Milenko Ganna, Papara Entela, Rizk Μαίρη, Α.Θ., Άννα, Αντωνοπούλου Βάσια, Γαβράς Γιάννης, Γονιδάκης Βαγγέλης, Δερμιτζάκη Ειρήνη, Διαμαντής Π. Γιώργος, Εμμανουήλ Μάνος, Ζαχαρογιάννη Έλλη, Καλ. Π., Καλαχώρας Λεώνικος, Καρέζης Σταύρος, Καρρά Καλλιόπη, Κόρδα Αθανασία, Κυβέλου Αγγελική, Μακρής Πέτρος, Π. Εφ., Π. Ιωσήφ., Π. Κύρα, Πατούλη Κρυσταλία, Ραφτοπούλου Χρυσούλα, Σ. Κατερίνα, Σταματιάδου Κάτια, Τ. Ανδρονίκη, Ταυρή – Παπαϊωάννου Κατερίνα, Χρυσουλάκη Βιργινία.

  • Οι εκδόσεις Ταξιδευτής την Τετάρτη στις 26/6/19 και ώρα 8:30μμ, διοργανώνουν στον κήπο του Πολυχώρου Τέχνης Αλεξάνδρεια (Σπάρτης 14, Αθήνα 112 52, Πλατεία Αμερικής, 210 867 3655) την πρώτη παρουσίαση του βιβλίου ΑΔΕΣΠΟΤΑ που επιμελήθηκε η Κρυσταλία Πατούλη.

Θα μιλήσουν:

Χάρις Κατάκη, PhD ψυχολόγος – ιδρύτρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων

Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συγγραφέας

και η σκηνοθέτις Μαρία Αιγινίτου με την ομάδα της θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου.

H Κρυσταλία Πατούλη (cpatouli@yahoo.gr) γεννήθηκε στον Πειραιά, σπούδασε Ψυχολογία και ειδικεύτηκε στη Συστημική Συμβουλευτική στο ΕΔΑΣ, δίπλα και στην Χάρις Κατάκη, στο Ψυχόδραμα και στην πρόληψη εξαρτήσεων (Θησέας, ΚΕΘΕΑ, 18 Άνω). Εργάζεται ως Συστημικός Σύμβουλος Ψ.Υ. (Μέλος της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Ένωσης Συμβούλων Ψ.Υ.). Από το 1990 έως σήμερα, εργάζεται κυρίως ως συντάκτις και αρχισυντάκτις σε ΜΜΕ (Μέλος της ΕΣΠΗΤ) και αναλαμβάνει επιμέλειες βιβλίων. Από το 2009 παραδίδει το σεμινάριο «Αφήγηση ζωής» (afigisizois.wordpress.com). Το πρώτο της βιβλίο με τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση (2010-2014), κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το Δεκέμβριο του 2014.


[1] Στο φάρο, Ύψιλον, Αθήνα 1995.

[2] Celia Hunt, αναπληρώτρια καθηγήτρια Δημιουργικής Γραφής στο πανεπιστήμιο του Σάσεξ. Μετάφραση από το βιβλίο: The Self on the Page, JKP, σελ. 118).

[3] Paul Eakin, αμερικανός συγγραφέας και ομότιμος καθηγητής αγγλικής γλώσσας του Πανεπιστημίου Ιντιάνα, με πλούσιο ιστορικό στην έρευνα για τη σύνδεση μυθιστορήματος και βιογραφίας. Μετάφραση από το βιβλίο: Fictions in Autobiography:Studies in the Art of Self-Invention  (Princeton University Press, σελ.5, 1985).

[4] Ulric Neisser, αμερικανός κλινικός ψυχίατρος. Μετάφραση από το βιβλίο: Self-narratives: True and false (Emory University, Atlanta, σσ. 6-8, 1994).

Εκπομπές για το βιβλίο ΑΔΕΣΠΟΤΑ _ Εκδόσεις Ταξιδευτής

* 17/6 – Εκπομπή της Θέκλας Τσελεπή – ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 105,5 : ΕΔΩ

*21/6 – 9-10μμ – Εκπομπή της Ζέτας Καραγιάννη «Το πρόσωπο της εβδομάδας» – The Voice of Greece – μέσω τηλεόρασης ή Live Streaming: radiostreaming.ert.gr/ert-voiceofgreece

*21/6 – 11μμ-12πμ – Εκπομπή του Γιώργου Παπαζαχαρίου – Πρώτο πρόγραμμα Ερτ – Ραδιοφωνία

 

Συνέντευξη στον Κώστα Στοφόρο για το βιβλίο ΑΔΕΣΠΟΤΑ

Ένα βιβλίο πραγματικά ξεχωριστό. Τα Αδέσποτα – 45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία της Κρυσταλίας Πατούλη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ταξιδευτής περιλαμβάνει κείμενα που «γεννήθηκαν» μέσα από το σεμινάριο «Αφήγηση Ζωής» και συγκλονίζουν με την ειλικρίνειά τους.

Είμαι σίγουρος πως ο καθένας από εμάς θα βρει μέσα κομμάτια του παιδιού και του εφήβου που υπήρξε κάποτε και φαίνεται συχνά να το ξεχνά. Συγκινήθηκα, γέλασα, ένιωσα μερικές φορές έναν κόμπο στον λαιμό. Σκέφτηκα πολλά πράγματα για τον εαυτό μου. Για όσα κρύβουμε πολλές φορές «κάτω από το χαλί».

Ανάμεσα στα κείμενα όσων συμμετέχουν στην έκδοση περιλαμβάνονται πολύ ενδιαφέροντα αποσπάσματα που άπτονται του θέματος, όπως αυτό από το βιβλίο της Αθηνάς Ανδριτσοπούλου «Η αθώα γλώσσα των ονείρων μας»: «Οι άνθρωποι είμαστε κατ’ εξοχήν “αφηγηματικά όντα”, που σημαίνει πως “ονειρευόμαστε με αφηγήματα, ονειροπολούμε με αφηγήματα, θυμόμαστε, προσδοκούμε, ελπίζουμε, απογοητευόμαστε, πιστεύουμε, αμφιβάλλουμε, αναθεωρούμε, κριτικάρουμε, κατασκευάζουμε, κουτσομπολεύουμε, μαθαίνουμε, μισούμε και αγαπάμε με αφηγήματα”».

Απόλαυσα κάθε γραμμή, αλλά και την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που ακολουθεί…

Πώς προέκυψαν τα Αδέσποτα;

Μέσα στο βιβλίο, επιλέχθηκαν 45 κείμενα, από εκατοντάδες άλλα που γράφτηκαν μέσα στο σεμινάριο «Αφήγηση Ζωής», επί 10 χρόνια, και κάποια από αυτά δραματοποιήθηκαν το 2016 από την ομάδα της εξαιρετικής σκηνοθέτιδας Μαρία Αιγινίτου.

Η αρχική ιδέα όμως, για να συμβούν όλα αυτά, χρειάστηκε άλλα περίπου 20 χρόνια νωρίτερα, σε σπουδές, επιμόρφωση, εκπαίδευση, εργασία και εμπειρία πάνω στην γραφή και στην ψυχολογία.

«Αδέσποτα» τα ονόμασα και από το ομώνυμο κείμενο που υπάρχει στην έκδοση, αλλά και γιατί οι ιστορίες μάς θυμίζουν ότι τα παιδιά –και τα δικά μας, και αυτά που έχουμε μέσα μας– δεν έχουν ανάγκη μόνο από στέγη, αλλά και από ψυχική-συναισθηματική στέγη, με υλικά κατανόησης και προστασίας.

Τι ακριβώς περιλαμβάνει το σεμινάριο «Αφήγηση ζωής» και τι είναι αυτό που το διαφοροποιεί από τα σεμινάρια «δημιουργικής γραφής»;

Στο τέλος του βιβλίου, αναφέρω τι περιλαμβάνει αυτή η διαδικασία (που το θεωρητικό της υπόβαθρο παρουσίασα και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο καλεσμένη από την ψυχολόγο και πολυγραφότατη λογοτέχνη, Φωτεινή Τσαλίκογλου), όπως και για τις εκδηλώσεις που έχουν γίνει στο πλαίσιό της, αλλά και συναντήσεις με ανθρώπους που έχουν γράψει αυτοβιογραφικά βιβλία ή μαρτυρίες, ή βιβλία που βασίζονται σε πραγματικές ιστορίες, όπως οι: Κοροβέσης, Λατίφη, Βερβενιώτη, κ.ά., ή ο αείμνηστος Χρόνης Μίσσιος και η Μαρία Μπέικου, που πλέον έχουν φύγει από τη ζωή.

Καθώς οι λέξεις είναι το βασικό υλικό που χτίζουμε τη σχέση μας με την πραγματικότητα, η δύναμη της αυτοβιογραφικής γραφής γίνεται ένα σημαντικό εργαλείο: 1) έκφρασης, 2) επικοινωνίας, 3) αυτογνωσίας, 4) προσωπικής ανάπτυξης, και 5) δημιουργικότητας, που μπορεί να αποκαλύψει τις πολλές φωνές (βλ. Μπαχτίν) του συγγραφικού εαυτού, κι αυτό που θέλει να πει πολλές φορές μέσα από λέξεις. Γράφουμε, δηλαδή, για να μάθουμε.

Στα άλλα σεμινάρια «δημιουργικής γραφής», φαντάζομαι πως ο κάθε leader εστιάζει σε θέματα που ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα, π.χ. στη λογοτεχνία, στη μυθοπλασία, κ.λπ.

Στην «Αφήγηση ζωής», εστιάζω σε αυτά που ξέρω εγώ καλύτερα, δηλαδή όπως είπα, στη σύνθεση γραφής και ψυχολογίας μέσα από την αυτοβιογραφική κυρίως γραφή, και δεν γνωρίζω κάποιον να κάνει κάτι ανάλογο στην Ελλάδα, ή και αλλού.

«Οι ιστορίες μάς θυμίζουν ότι τα παιδιά –και τα δικά μας, και αυτά που έχουμε μέσα μας– δεν έχουν ανάγκη μόνο από στέγη, αλλά και από ψυχική-συναισθηματική στέγη, με υλικά κατανόησης και προστασίας»

Γιατί επικεντρώνετε στην παιδική και εφηβική ηλικία;

Διότι είναι μια θεματική που λείπει σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια βιβλιογραφία. Παράλληλα, στην παιδική ηλικία βρίσκεται η «πηγή» όλων των δεξιοτήτων μας (των ταλέντων μας), δηλαδή η βάση, οι ρίζες της Συναισθηματικής μας Νοημοσύνης, η οποία ευθύνεται για την επιτυχία σε ό,τι κάνουμε στην εργασία μας (κατά 80%, όπως λένε οι ειδικοί), αλλά και στην ποιότητα των προσωπικών και κοινωνικών μας σχέσεων.

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο σε μια ταινία λέει: «Δεν υπάρχει τίποτα πιο πικρό, από ένα ταλέντο που πήγε χαμένο». Και το ταλέντο (και οι ανάλογες δεξιότητές του) πάει χαμένο, κυρίως, είτε από χαμηλή αυτοεκτίμηση, είτε γιατί έχει μπλοκαριστεί μέσα σε κάποιο παιδικό βίωμα που απωθούμε, εκτός από τις πολιτικές/πολιτιστικές/κοινωνικές συνθήκες που μπορεί να το εμποδίζουν.

Δεν ξέρω από πριν, αν κάποιος θα γίνει π.χ. συγγραφέας, φεύγοντας από το σεμινάριο, ούτε δεν είναι άλλωστε και ο βασικός στόχος του σεμιναρίου. Σίγουρα όμως θα έρθει πιο κοντά στον βαθύτερο εαυτό του κι αυτό θα του ανοίξει νέους ορίζοντες.

Πολλοί μού έχουν πει ότι άλλαξε η ζωή τους, είτε η επαγγελματική, είτε η προσωπική, αλλά και άλλοι έχουν εκδώσει βιβλία όπως οι: Πέτρος Γαλιατσάτος (Άσπρα γάντια, εκδ. Παπαδόπουλος), Βαγγέλης Γονιδάκης (Μη το γελάς, εκδ. Ταξιδευτής), Βασιλική Λαμπίρη (Τα Αιχμηρά, εκδ. Μετρονόμος), ή ο Γιάννης Γαβράς με το Σαμποτάζ του, που έρχεται καταιγιστικό, το φθινόπωρο του 2019 από τις εκδόσεις Εστία, ή ακόμα και το βιβλίο που έγραψε μέσα σε αυτό το σεμινάριο και η Κατερίνα Ταυρή-Παπαϊωάννου, το οποίο αν και η ίδια έφυγε αιφνίδια και άδικα από τη ζωή, πληροφορήθηκα πως θα το εκδώσει η οικογένειά της.

Θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ένα είδος ψυχοθεραπείας;

Η ψυχοθεραπεία όντως περιέχει τη διαδικασία της αυτογνωσίας, της έκφρασης, της επικοινωνίας, της προσωπικής ανάπτυξης, αλλά είναι κάτι πιο βαθύ και περίπλοκο. Σίγουρα μια δημιουργική εργασία μπορεί να μας ψυχοθεραπεύσει σε ένα επίπεδο, αλλά, όχι, δεν το ονομάζω ψυχοθεραπεία αυτό που γίνεται, γνωρίζοντας και ως σύμβουλος Ψ.Υ, ότι κάποια πράγματα δεν μπορούμε να τα θεραπεύσουμε χωρίς ψυχοθεραπεία.

Συμμετέχετε και με δικά σας κείμενα. Τι είναι η γραφή για σας;

Αποφάσισα να ξεκινήσω την «Αφήγηση Ζωής», όταν αντιλήφθηκα ότι μέσα από τη γραφή μπορείς να μάθεις πολύ σημαντικά πράγματα για τον εαυτό σου, που δεν μπορείς να τα μάθεις ίσως με κανέναν άλλον τρόπο. Με το «Γράμμα», το κείμενο δηλαδή που έχω στην αρχή του βιβλίου, δίνω ένα παράδειγμα.

Υπήρξαν κάποιοι που δεν θέλησαν να δουν τα κείμενά τους δημοσιευμένα;

Ναι, και είναι σεβαστό, γιατί έχουν παιδιά και οικογένειες, οπότε για πολλούς λόγους δεν θέλουν ή δεν είναι έτοιμοι να κοινοποιήσουν κάποια πράγματα. Αλλά επειδή κι εκείνοι μοιράστηκαν τις ιστορίες τους μέσα στην προστατευμένη από το απόρρητο, διαδικασία, θα τους αφιέρωνα αυτό που είπε ο Andrea Bocelli: «Κάθε ζωή είναι μια θαυμάσια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί. Κάθε ζωή είναι ένα έργο τέχνης, και αν δεν φαίνεται έτσι, ίσως είναι απαραίτητο μόνο να φωτιστεί ο χώρος που βρίσκεται […]. Αν μάθετε να ακούτε, θα διαπιστώσετε ότι κάθε ζωή μάς μιλάει για αγάπη. Επειδή η αγάπη είναι το κλειδί για όλα, η κινητήριος δύναμη του κόσμου. Η αγάπη είναι η μυστική ενέργεια πίσω από κάθε νότα που τραγουδάω. Και ποτέ μην ξεχνάτε ότι δεν υπάρχει τίποτα τυχαίο. Αυτή είναι μια ψευδαίσθηση άνομων και αλαζονικών ανθρώπων, που την εφηύραν για να θυσιάσουν την αλήθεια του κόσμου μας, στους νόμους της λογικής». Ευχαριστώ όλες και όλους.

INFO

Αδέσποτα – 45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία

Γράφουν οι: Milenko Ganna, Papara Entela, Rizk Μαίρη, Α.Θ., Άννα, Αντωνοπούλου Βάσια, Γαβράς Γιάννης, Γονιδάκης Βαγγέλης, Δερμιτζάκη Ειρήνη, Διαμαντής Π. Γιώργος, Εμμανουήλ Μάνος, Ζαχαρογιάννη Έλλη, Καλ. Π., Καλαχώρας Λεώνικος, Καρέζης Σταύρος, Καρρά Καλλιόπη, Κόρδα Αθανασία, Κυβέλου Αγγελική, Μακρής Πέτρος, Π. Εφ., Π. Ιωσήφ., Π. Κύρα, Πατούλη Κρυσταλία, Ραφτοπούλου Χρυσούλα, Σ. Κατερίνα, Σταματιάδου Κάτια, Τ. Ανδρονίκη, Ταυρή-Παπαϊωάννου Κατερίνα, Χρυσουλάκη Βιργινία.

Το βιβλίο παρουσιάζεται Τετάρτη 26/6, στις 20:30, στον κήπο του Πολυχώρου Τέχνης Αλεξάνδρεια. Θα μιλήσουν: Χάρις Κατάκη, PhD ψυχολόγος-ιδρύτρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων, Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συγγραφέας. Η σκηνοθέτις Μαρία Αιγινίτου με την ομάδα της θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου.

Το αδέσποτο παιδί μέσα μας

Το βιβλίο ΑΔΕΣΠΟΤΑ, συστήνει το βιωματικό σεμινάριο «Αφήγηση ζωής» και το έργο που παράγεται στο πλαίσιό του επί 10 χρόνια, με 45 αφηγήματα -επιλεγμένα ανάμεσα από εκατοντάδες άλλα- είτε αυτοβιογραφικά, είτε βασισμένα σε πραγματικές ιστορίες, και εστιασμένα κυρίως στην παιδική και στην εφηβική ηλικία, μία θεματική που λείπει σε μεγάλο βαθμό από την παγκόσμια βιβλιογραφία.

Το Tvxs.gr δημοσιεύει τον πρόλογο της Ελένης Νίνα για το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ταξιδευτής:

[…] Κατάλαβα πως από όποια πλευρά κι αν κοίταζα, πίσω ή μπροστά μου, δεξιά ή αριστερά, έβλεπα διάσπαρτα εδώ κι εκεί μικρά παιδιά […] Άρχισα να φωνάζω, κρατώντας το κεφάλι μου, για να μην τρελαθώ. Βοήθεια! Τα πετάνε έξω από τα σπίτια τους σαν σκυλιά! Σαν αδέσποτα σκυλιά! Αδέσποτα παιδιά! […]

Συγκλονιστικό!

Της Κρυσταλίας της αρέσει να βαδίζει σε δρόμους και σοκάκια, έχει οξυμένη την ακοή και την όρασή της. Ακούει και βλέπει αυτό που άλλοι δυσκολεύονται. Είναι φιλόξενη και έχει πολλά χαρίσματα. Ένα από αυτά είναι να ξετρυπώνει τον συγγραφέα και τον ποιητή από μέσα μας.

Πιστεύει στην ιαματική αξία της έκφρασης και της συνομιλίας, γι’ αυτό και έχτισε ένα «σπίτι», που το ονόμασε «Αφήγηση ζωής» και εκεί μπορούν να βρουν στέγη όλα τα αδέσποτα παιδιά.

Ο Σταύρος στο οικογενειακό τραπέζι των δακρύων, η Κατερίνα που περιμένει την μαμά της, ο Πέτρος που τον κατάντησαν γουλί, η Ganna, η Αγγελική, η Κάτια και τόσα άλλα παιδιά, όλα περνάνε και αφήνουν μικρές ιστορίες ζωής, να κρέμονται σαν τραύματα-τάματα, μπροστά στις εικόνες των γονιών τους.

Η ζωή, όπως μας έχει δοθεί, είναι δύσκολη για μας. Μας φέρνει τόσους πολλούς πόνους, απογοητεύσεις και άλυτα προβλήματα. Για να την αντέξουμε, δεν μπορούμε να παραιτηθούμε από την αναζήτηση, μιας αγκαλιάς.

Πραγματικά, δεν γνωρίζω καμία άλλη μεγάλη ανάγκη στην παιδική ηλικία σαν αυτήν για την προστασία από τους γονείς.

Μακάρι να την έδιναν όλοι… Αλλά ακόμη κι όταν την δίνουν, φοβόμαστε τόσο πολύ μήπως την χάσουμε.

Τραύματα – γράμματα – λέξεις.

Πάντα ο άνθρωπος προσπαθεί να εγγράψει σε λέξεις και εικόνες τον κόσμο και το βίωμά του. Ο Γιώργος Χειμωνάς λέει:

«Ο άνθρωπος έρχεται σ’ έναν κόσμο, που δεν είναι κόσμος πραγμάτων, αλλά κόσμος λέξεων».

Η ποιήτρια Elaine Feinstein, περιγράφει την εξής σκηνή στα απομνημονεύματα της Anna Akhmatova:

«Στο αποκορύφωμα των σταλινικών εκκαθαρίσεων, στην μακριά ουρά μπροστά από την φυλακή του Λένινγκραντ, περίμενα για να μάθω νέα για τον γιο μου, που είχε συλληφθεί. Μια νεαρή γυναίκα στεκόταν πίσω μου, με χείλη μπλαβισμένα από το κρύο […] με αναγνώρισε. Με πλησίασε και με ρώτησε ψιθυριστά (όλοι ψιθυρίζαμε εκεί): “Μπορείς να γράψεις γι’ αυτό;”. Κι εγώ είπα: “Μπορώ”. Τότε κάτι σαν χαμόγελο, άνθησε, πάνω σ’ αυτό που κάποτε ήταν το πρόσωπό της».

Διαβάζοντας τις ιστορίες των Αδέσποτων, που ακολουθούν, ακούω από παντού τον ψίθυρο «Μπορώ», και είναι σαν να ανάβουν μικρά φανάρια, που με οδηγούν να βρω τον δρόμο για μια αυθεντική και στοργική συνεύρεση με άγνωστους ανθρώπους και με το αδέσποτο παιδί μέσα μου.

Ελένη Νίνα

Κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

prosklisi_Alexandreia_Patouli. jpg

*Οι εκδόσεις Ταξιδευτής την Τετάρτη στις 26/6/19 και ώρα 8:30μμ, διοργανώνουν στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια (Σπάρτης 14, Αθήνα 112 52, Πλατεία Αμερικής, 210 867 3655) την πρώτη παρουσίαση του βιβλίου ΑΔΕΣΠΟΤΑ που επιμελήθηκε η Κρυσταλία Πατούλη.

Θα μιλήσουν:

Χάρις Κατάκη, PhD ψυχολόγος – ιδρύτρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων

Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια

Βαγγέλης Ραπτόπουλος, συγγραφέας

και η σκηνοθέτις Μαρία Αιγινίτου με την ομάδα της θα ζωντανέψουν αποσπάσματα του βιβλίου.

ΑΔΕΣΠΟΤΑ

45 αφηγήσεις για την παιδική και εφηβική ηλικία

10 χρόνια σεμινάριο Αφήγηση Ζωής

Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Εκδόσεις Ταξιδευτής – 2019

(σελ. 257)

Στο συλλογικό αυτό έργο γράφουν οι:

Milenko Ganna, Papara Entela, Rizk Μαίρη, Άννα, Αντωνοπούλου Βάσια, Γαβράς Γιάννης, Γονιδάκης Βαγγέλης, Δερμιτζάκη Ειρήνη, Διαμαντής Π. Γιώργος, Εμμανουήλ Μάνος, Ζαχαρογιάννη Έλλη, Καλ. Π., Καλαχώρας Λεώνικος, Καρέζης Σταύρος, Καρρά Καλλιόπη, Κόρδα Αθανασία, Κυβέλου Αγγελική, Μακρής Πέτρος, Π. Εφ., Π. Ιωσήφ, Π. Κ., Π. Κύρα, Πατούλη Κρυσταλία, Ραφτοπούλου Χρυσούλα, Σ. Κατερίνα, Σταματιάδου Κάτια, Τ. Ανδρονίκη, Ταυρή – Παπαϊωάννου Κατερίνα, Χρυσουλάκη Βιργινία.

H Κρυσταλία Πατούλη (cpatouli@yahoo.gr) γεννήθηκε στον Πειραιά, σπούδασε Ψυχολογία και ειδικεύτηκε στη Συστημική Συμβουλευτική στο ΕΔΑΣ, δίπλα και στην Χάρις Κατάκη, στο Ψυχόδραμα και στην πρόληψη εξαρτήσεων (Θησέας, ΚΕΘΕΑ, 18 Άνω). Εργάζεται ως Συστημικός Σύμβουλος Ψ.Υ. (Μέλος της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Ένωσης Συμβούλων Ψ.Υ.). Από το 1990 έως σήμερα, εργάζεται κυρίως ως συντάκτις και αρχισυντάκτις σε ΜΜΕ (Μέλος της ΕΣΠΗΤ) και αναλαμβάνει επιμέλειες βιβλίων. Από το 2009 παραδίδει το σεμινάριο «Αφήγηση ζωής» (afigisizois.wordpress.com). Το πρώτο της βιβλίο με τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση (2010-2014), κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το Δεκέμβριο του 2014.

Σχεδιασμός εξωφύλλου: Κωνσταντίνος Βαβυλουσάκης

 

Περικλής Κοροβέσης: Θα ψηφίσω τους ζωντανούς πολίτες

Tvxs.gr

Ο συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής, Περικλής Κοροβέσης, με αφορμή την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, για τον κίνδυνο του φασισμού, τις βιτρίνες της εξουσίας, και φυσικά τις επερχόμενες εκλογές.

Με αφορμή την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, το θέμα της ακροδεξιάς και ο κίνδυνος του φασισμού πόσο μάς αφορά σήμερα;

Φέτος κλείνουνε 50 χρόνια από τότε που τυπώθηκε το βιβλίο*. Το γεγονός ότι ύστερα από 50 χρόνια, νέα παιδιά ανακαλύπτουν αυτό το βιβλίο και θεωρούν ότι είναι επίκαιρο, σημαίνει ότι η καταγγελία των βασανιστηρίων και του φασισμού παραμένει επίκαιρη σήμερα, όσο εδώ και 50 χρόνια.

Θλιβερό μεν, που δεν έχουν καταργηθεί στον κόσμο τα βασανιστήρια μετά από 50 χρόνια, ευτυχές δε, ότι νέα παιδιά παίρνουν το νήμα και με τον δικό τους τρόπο πολεμάνε το φασισμό.

Τι σάς κέντρισε το ενδιαφέρον σε αυτή την δεύτερη παράσταση γι’ αυτό το βιβλίο;

Ό,τι βρήκανε μια καλή λύση να δείξουνε τι γινόταν επί χούντας, δηλαδή τι βιτρίνα ήθελε να έχει η χούντα: χαρά, ευημερία, κλπ. Αυτό δηλαδή το fake society, και τι έκρυβε από πίσω. Κι αυτό που έκρυβε από πίσω, ήταν οι άνθρωποι που βασανιζόντουσαν στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, και πέρα από την Ασφάλεια, οι φυλακές γεμάτες, οι εξορίες γεμάτες, και ως βιτρίνα είχανε τα χαζοχαρούμενα νούμερα, είτε της Επιθεώρησης, είτε όλα εκείνα που γίνονταν στις διάφορες γιορτές των Ελλήνων στο Στάδιο.

Αυτή η αντίθεση της βιτρίνας με την πραγματικότητα, ισχύει μέχρι σήμερα;

Ασφαλώς και ισχύει, με τη διαφορά ότι αλλάζουν λίγο οι ρόλοι. Δηλαδή σήμερα δεν έχουμε τέτοια βασανιστήρια στην Ασφάλεια, αλλά έχουμε βασανιστήρια αντίστοιχα στην κοινωνία. Δηλαδή, η ανεργία είναι μια βία. Το να είσαι άστεγος είναι μια βία. Το να μεταναστεύεις είναι μια βία.

Υπάρχει λοιπόν μια βία που εξαπλώνεται στην κοινωνία και που είναι με τη μορφή της στέρησης. Μέσα στα ανθρώπινα δικαιώματα όπως έχουν διατυπωθεί το 1948 στον ΟΗΕ, είναι η αξιοπρεπής ζωή. Και αξιοπρεπής ζωή, σημαίνει να έχεις σπίτι, να έχεις δουλειά, να έχεις παιδεία, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Όταν όλα αυτά λείπουνε, ασκείται μια βία συλλογικά στην κοινωνία, οπότε ως βιτρίνα, έχουμε το Master chef στην τηλεόραση, τις εκπομπές μόδας, για shopping, για το… σού ’πα και το μού ’πες.

Τότε είχαμε την επιθεώρηση, σήμερα έχουμε την τηλεόραση, που παίζει τον ίδιο ρόλο: Να μας δείξει μια κοινωνία που δεν υπάρχει και που καλύπτει την άλλη κοινωνία που υποφέρει.

Τι άλλο θα θέλατε να πείτε με αφορμή αυτήν την παράσταση;

Είναι συγκινητικό για μένα, σε αυτό το θέατρο που πήγαινα όταν ήμουν 16 χρονών, και μου άνοιξε μεγάλους ορίζοντες, γαλουχήθηκα σ’ αυτό το θέατρο, ότι παίζεται ένα δικό μου έργο, και ελπίζω με τη σειρά του να βοηθήσει τον αντίστοιχο δεκαεξάχρονο, εικοσάχρονο, να δει πως είναι τα πράγματα.

Και ενόψει των ευρωεκλογών, τι θα θέλατε να πείτε σε αυτούς τους νέους που ψηφίζουν για πρώτη φορά, αλλά και στους υπόλοιπους;

Πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτές οι εκλογές είναι ένα θέατρο. Δηλαδή, είναι ποτέ δυνατόν να έχουμε ένα Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και να μην υπάρχει Ευρωπαϊκή κυβέρνηση; Υπάρχει ένα κοινοβούλιο στον κόσμο, που να έχει κυβέρνηση;

Ψηφίζουμε για ένα κοινοβούλιο που δεν έχει κυβέρνηση. Τότε, ποιός κυβερνάει; Πρέπει να ψάξουμε σε εξωθεσμικά όργανα, όπως είναι η Κομισιόν, όπως είναι η γραφειοκρατία των Βρυξελών, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όπως είναι το λόμπι των βιομηχάνων. Όλα αυτά, συνιστούν μια άτυπη κυβέρνηση, βγάζουν αποφάσεις που είναι καθοριστικές, και το κοινοβούλιο τις επικυρώνει.

Από την άλλη πλευρά, και στις 28 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ουσία οι Ευρωεκλογές είναι Εθνικές Εκλογές β΄ κατηγορίας. Ψηφίζουνε ή καταψηφίζουνε την κυβέρνηση που υπάρχει. Δεν έχει καμία σχέση με την Ευρώπη. Άρα, λοιπόν, είναι εκλογές-θέατρο, να φαίνεται ότι κάνουμε κάτι.

Και για τις Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές, τι θα λέγατε;

Για τις Δημοτικές εκλογές τα πράγματα είναι διαφορετικά. Επειδή είναι τοπικές κοινωνίες, υπάρχουν κινήσεις σχεδόν παντού, που έχουν μια άλλη πρόταση, πέρα από τα κατεστημένα κόμματα. Αυτές που ασχολούνται με τα προβλήματα της γειτονιάς, του περιβάλλοντος, δημιουργούν δομές αλληλεγγύης, μερικές από αυτές έχουν και συσσίτια, για άστεγους, ή άνεργους, κάνουν εκδηλώσεις, κ.ά.. Επομένως υπάρχει μια ακτίδα φωτός από αυτές τις κινήσεις των πολιτών που προτείνουν κάτι άλλο. Γι’ αυτό έχει μια σημασία η ψήφος, να ενισχυθούν αυτές οι κινήσεις.

Εσείς, με ποιόν γνώμονα θα επιλέξετε αυτούς που θα ψηφίσετε;

Παρόλο που δε δίνω καμία σημασία στην ψήφο, ψηφίζω πάντα. Γιατί ακόμα κι αυτή η ελάχιστη ευκαιρία πρέπει να αξιοποιηθεί. Θα ψηφίσω αυτούς που παραμένουν δραστήριοι στο δρόμο, και όχι στα παράθυρα της τηλεόρασης. Δηλαδή, όσους π.χ. κινούνται με τους πλειστηριασμούς για να μη γίνουν εξώσεις, ή που δημιουργούν κινήματα αλληλεγγύης στους μετανάστες, αυτοί που ασχολούνται με το περιβάλλον, αυτοί που είναι εναντίον των εξορύξεων των υδρογονανθράκων. Δηλαδή, θα ψηφίσω αυτούς που κινούνται στην κοινωνία, δηλαδή τους ζωντανούς και ενεργούς πολίτες, και όχι τους πολιτικούς που θέλουν να παίξουν τους ηγέτες μας.

*Διαβάστε στο Tvxs.gr για το βιβλίο/μαρτυρία του Περικλή Κοροβέση και την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη.