Ο ρόλος του πατέρα. Της Κάτιας Χαραλαμπάκη

[…] Η παρουσία του πατέρα έχει μια σειρά από σημαντικές επιπτώσεις για τη δυάδα μητέρας – παιδιού (Marks 2002). Παρέχει ένα είδος ανακούφισης, τόσο στη μητέρα όσο και στο παιδί, ενισχύει την ξεχωριστή ύπαρξη του παιδιού και, επιπλέον, μπορεί να επηρεάσει θετικά την ικανότητά του για συμβολοποίηση.

Δεν είναι μόνο ένα πρόσωπο, αλλά αντιπροσωπεύει και μια θέση, μια λειτουργία, είναι ο τρίτος που διαμεσολαβεί στη σχέση μητέρας – παιδιού, διευκολύνοντας τη διεργασία αποχωρισμού τους.

Ο πατέρας είναι ένα αντίδοτο στην υπερβολική έκθεση στη μητέρα και, συγχρόνως, αποτελεί για το ίδιο το παιδί μια εμπειρία ότι κατέχει μια σημαντική θέση και στο μυαλό κάποιου άλλου πλην της μητέρας (Raphael-Lef 1991).

Ο πατέρας μπορεί ακόμη, εν μέρει, να αναπληρώσει ή και να επανορθώσει τα συναισθηματικά κενά της μητέρας σε σχέση με το παιδί της. Αποτελεί μια δεύτερη ευκαιρία για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού του.

Όταν τα γονικά καθήκοντα μοιράζονται ανάμεσα στη μητέρα και στον πατέρα, με τον καθένα να συνεισφέρει μέσα από τις ιδιαιτερότητες του φύλου του και του χαρακτήρα του, το παιδί ωφελείται από αυτή τη συμπληρωματικότητα.

Όπως αναφέρει ο Skynner (1987), ο ορισμός του εαυτού με βάση τα δύο διαφορετικά πρόσωπα, της μητέρας και του πατέρα, γίνεται με τον ίδιο τρόπο που ένα καράβι, όταν γνωρίζει δύο σημεία του ορίζοντα, μπορεί να ορίσει τη θέση στην οποία βρίσκεται στον ωκεανό.

Το παιδί, καθώς εσωτερικεύει και τους δύο διαθέσιμους γονείς του, παύει να είναι εγκλωβισμένο σε μια σχέση για δύο, που απειλεί να του προκαλέσει ασφυξία.

Το πρωταρχικό οικογενειακό τρίγωνο εφοδιάζει το παιδί με δύο συνδέσμους που το ενώνουν με τον κάθε γονιό ξεχωριστά και το φέρνουν αντιμέτωπο με τον σύνδεσμο μεταξύ τους που το αφήνει απέξω.

Αυτό παρέχει ένα πρότυπο μιας σχέσης «τρίτου είδους», στην οποία το παιδί είναι μάρτυρας και όχι συμμετέχων, και έτσι δημιουργείται μια Τρίτη θέση από όπου μπορεί κανείς να παρατηρεί τις σχέσεις, ενώ μπορεί να φανταστεί και τον εαυτό του να γίνεται αντικείμενο παρατήρησης. Ο Britton ονόμασε την ψυχική ελευθερία που δίνει αυτή η διαδικασία «τριγωνικό χώρο» (Britton 1989).

Το παιδί, καθώς μαθαίνει πως οι γονείς του έχουν τη δική τους συναισθηματική ζωή από την οποία το ίδιο αποκλείεται, συνειδητοποιεί τον διαχωρισμό των γενιών στην οικογένειά του και αντιλαμβάνεται πως σε σχέση με τους γονείς του θα είναι πάντα παιδί (Heineman 2006).

Είναι μια ιδιαίτερα σημαντική αλλά και οδυνηρή θέση το να παρατηρεί και να αντέχει τον ειδικό δεσμό μεταξύ των γονιών του, να αντέχει τη ζήλια και τον φόβο του αποκλεισμού, ενώ συνεχίζει να αισθάνεται ότι αγαπιέται από τους γονείς του.

Αργότερα, καθώς ενηλικιώνεται, θα αποκλείσει το ίδιο τον εαυτό του από το γονικό ζεύγος προκειμένου να αναπτύξει τη δική του ταυτότητα και να δημιουργήσει στενές σχέσεις έξω από την οικογένειά του (Χαραλαμπάκη 2008).

[…] Στην περίπτωση που ο πατέρας απουσιάζει είναι πιθανό η κόρη, αν λάβει το μήνυμα από τη μητέρα της ότι νιώθει ευάλωτη και μόνη, να προσπαθήσει να αναπληρώσει το κενό της απουσίας του αναλαμβάνοντας μεγάλο μέρεος της συναισθηματικής ευθύνης της μητέρας της.

Όπως είναι αναμενόμενο, μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο σχετίζεσθαι, όπου κυριαρχούν η αντιστροφή ρόλων και η υπερεμπλοκή, ο συναισθηματικός αποχωρισμός και η διαφοροποίηση της κόρης αναβάλλονται διαρκώς.

Όσο πιο ανώριμη συναισθηματικά και ευάλωτη ναρκισσιστικά είναι η μητέρα, τόσο περισσότερο θα δυσκολευτεί να επιτρέψει στο παιδί της να εξελιχθεί πέρα από τις προσωπικές της ανάγκες και προσδοκίες, για να αναπτύξει τη δική του αυτόνομη ταυτότητα.

Αξίζει να σημειώσουμε πως όταν αναφερόμαστε στην απουσία του πατέρα δεν εννοούμε τη φυσική του απουσία, αλλά την έλλειψη της συμβολικής λειτουργίας του πατέρα μέσα στην οικογένεια, η οποία θα μπορούσε να διευκολύνει τη διαφοροποίηση του παιδιού.

Στο μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης ο Δίας, πατέρας της Περσεφόνης, φαίνεται να επιθυμεί τον αποχωρισμό μητέρας – κόρης, αφού επιτρέπει στον Άδη να αποπλανήσει την κόρη του. Εκτός αυτού, ο Δίας (μαζί με τους άλλους θεούς) είναι αυτός που επεξεργάζεται και προτείνει την τελική συμβιβαστική λύση στη σχέση της Δήμητρας με την Περσεφόνη. Στην ουσία αντιπροσωπεύει την ικανότητα της Περσεφόνης να εσωτερικεύσει τη σχέση με τη μητέρα της, ενώ την ίδια στιγμή διατηρεί τη σχέση με τον άντρα της. Η εγγύτητα με τη μητέρα παραμένει και η σχέση με τον Άδη στον Κάτω Κόσμο μπορεί να βιώνεται ως πηγή ευχαρίστησης, αν και μακριά από το βλέμμα της μητέρας.

Η Δήμητρα, μετά την παρέμβαση του Δία και την τελική λύση που δόθηκε, σύμφωνα με την οποία ένα μέρος του χρόνου η Περσεφόνη θα μένει με τον άντρα της και τον υπόλοιπο χρόνο θα τον μοιράζεται με τη μητέρα της, δείχνει να είναι σε θέση να διαχειριστεί το πένθος για την απώλεια της κόρης της πιο δημιουργικά. Καθώς αποδέχεται και νοηματοδοτεί τη θλίψη της για τις αλλαγές που έφερε η απαγωγή της κόρης της από τον Άδη, επιτρέπει ση σχέση τους να εμπεριέχει την απόσταση, τη διαφορετικότητα, τον αποχωρισμό.

Όπως η Περσεφόνη, όλες οι κόρες, κάθε φορά που διαπραγματεύονται μεταβάσεις στον κύκλο της ζωής τους, γυρνούν πίσω στη σχέση με τη μητέρα τους προκειμένου να επεξεργαστούν πλευρές του εαυτού τους που μοιάζουν με τη μητέρα τους και ταυτόχρονα είναι διαφορετικές από εκείνη (Bernstein 2004).

Τέτοιες στιγμές μπορεί να αφορούν καταστάσεις – ορόσημα, όπως είναι ο γάμος, η εγκυμοσύνη, η γέννηση ενός παιδιού, η εμμηνόπαυση, τα γηρατειά και ο θάνατος. Ακόμη και οι πιο χαρούμενες στιγμές μπορεί να φέρουν την απώλεια.

Κάθε καινούρια φάση στον κύκλο της ζωής απαιτεί την εγκατάλειψη μιας προηγούμενης. Έτσι και η Περσεφόνη χρειάζεται να αποχωριστεί την όμορφη, αμέριμνη, συμβιωτική σχέση με τη μητέρα της για να μπορέσει να γίνει γυναίκα, να αποκτήσει όνομα και να συνδεθεί με τον άντρα.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Κάτιας Χαραλαμπάκη, Οικογένειες σε δίσεκτα χρόνια. Σημειώσεις μιας ψυχιάτρου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη. (Κεφάλαιο: Δήμητρα και Περσεφόνη: Οικογενειακή θεραπεία μητέρας – κόρης. Υποκεφάλαιο: Ο ρόλος του πατέρα: Ο ρόλος του θεραπευτή/της θεραπεύτριας – Σελ. 91 – 94).

Tvxs – Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Τι βιώνουν και τι εκφράζουν στο γραφείο του ψυχοθεραπευτή οι οικογένειες σήμερα; Η έναρξη και η παράταση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης έφεραν νέα δεδομένα στη ζωή των οικογενειών, όχι μόνο υλικά, αλλά και ψυχολογικά και, ακόμα περισσότερο, στο επίπεδο των σχέσεων. Έτσι, ένας θεραπευτής οικογένειας βρίσκεται μπροστά σε πρωτόγνωρες εμπειρίες στη δουλειά του, που απαιτούν νέα κατανόηση και νοηματοδότηση.

Τα κείμενα του βιβλίου γράφτηκαν κατά το διάστημα 2010-2016, με στόχο να καταγραφεί ένα κομμάτι από αυτό το καινοφανές υλικό στις σχέσεις των οικογενειών και των ζευγαριών που εισέβαλε και εξακολουθεί να εισβάλλει, «ακατέργαστο», στο γραφείο του θεραπευτή οικογένειας. Γίνεται προσπάθεια, εκτός από την περιγραφή, να τεθούν προβληματισμοί σχετικά με τις νέες δυνατότητες που χρειάζεται να αναδυθούν στο ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο για πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Από την άλλη, παρατίθενται κείμενα πιο θεωρητικά, γραμμένα πάλι την περίοδο αυτής της εξαετίας, που σχετίζονται με την ποίηση, τη φιλοσοφία και τους μύθους της αρχαιότητας, τη μελέτη γραπτών του Ρώσου γλωσσολόγου Μπαχτίν, του Αμερικανού ανθρωπολόγου Bateson, θέματα σχετικά με την ονοματοδοσία στην ελληνική οικογένεια κ.λπ. Με τον τρόπο αυτόν γίνεται σύνδεση των περιγραφών των σύγχρονων καταστάσεων στις οικογενειακές σχέσεις με γενικότερους προβληματισμούς, όπως είναι ο «διάλογος» και ο «πολυφωνικός εαυτός», η οποία είναι χρήσιμη για τη βαθύτερη κατανόηση των νέων φαινομένων στις σχέσεις αλλά και για την ίδια τη διεύρυνση εννοιών της ψυχοθεραπείας.

Ένα μεγάλο μέρος του περιεχομένου του βιβλίου είναι παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων ψυχοθεραπείας οικογένειας και ζεύγους.


Κάτια Χαραλαμπάκη
Η Κάτια Χαραλαμπάκη είναι ψυχίατρος, οικογενειακή θεραπεύτρια, συντονίστρια διευθύντρια της Μονάδας Οικογενειακής Θεραπείας του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής.

Σπούδασε ιατρική στην Αθήνα, όπου και ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική, εκπαιδεύτηκε στην ψυχοθεραπεία οικογένειας στην Αθήνα, στις Βρυξέλλες και στο Παρίσι.

Υπήρξε πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Συστημικής Σκέψης και Ψυχοθεραπείας Οικογένειας (ΕΕΣΣΚΕΨΟ), είναι υπεύθυνη σύνταξης του ηλεκτρονικού περιοδικού Συστημική Σκέψη & Ψυχοθεραπεία και μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Τετράδια Ψυχιατρικής.

Έχει επιμεληθεί την έκδοση των βιβλίων στα ελληνικά: Murray Bowen, Τρίγωνα στην οικογένεια, Paul Watzlawick, Ανθρώπινη επικοινωνία και οι επιδράσεις της στη συμπεριφορά, Mary-Joan Gerson, Ο πλαισιωμένος εαυτός.

Συμμετείχε με κείμενά της στα συλλογικά έργα: Σώμα υγιές σε νου υγιή, Υγεία και Ασθένεια: ψυχολογικές διεργασίες, Θεραπεία ζεύγους, Η θεραπευτική σχέση.

***
http://tvxs.gr/news/biblio/o-rolos-toy-patera

 

Κτήνος είναι το κράτος που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ψυχική ασθένεια

Πρώην αστυνομικός με ψυχιατρικά προβλήματα(αφού λέγεται πως έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή – δεν ξέρουμε με ποιόν τρόπο) μένει στο σπίτι μόνος με τα δύο παιδιά του, το ένα μάλιστα με κινητικά προβλήματα, γιατί η μητέρα μπαίνει -κι αυτή μόνη- στο νοσοκομείο να κάνει εγχείρηση.

Μέσα σ’ αυτή την οικογενειακή κρίση(όταν αλλάζει κάτι δημιουργείται κρίση κι όταν δημιουργείται κρίση κάτι αλλάζει) και χωρίς να έχει ψυχολογική υποστήριξη(αν τον έβλεπε, σταθερά, ψυχίατρος/ψυχοθεραπευτής προφανώς θα τόνιζε ότι δεν μπορεί να έχει την επιμέλεια των παιδιών του ούτε για δύο ώρες μόνος του) ο πατέρας πνίγει το παιδί του επειδή έκλαιγε και το πετάει στα σκουπίδια μέσα σε μια σακούλα.

Αφού λοιπόν το κράτος δεν ασχολείται σοβαρά με την ψυχική υγεία(το πλεόνασμα νά ‘ναι καλά) και κυρίως με την πρόληψη αυτής, θα βλέπουμε να συμβαίνουν ανάλογα αποτρόπαια γεγονότα. Διότι δεν υπάρχει καμία ενημέρωση, πρόληψη, ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Αντίθετα υπάρχει ακόμα ταμπού και επιπλέον υπάρχει και στιγματισμός(χτες σε κάποιο κανάλι έλεγαν συνέχεια με.. νόημα, πως ο πατέρας του παιδιού «έχει ένα ευαίσθητο ιατρικό πρόβλημα»).

Ξέρουμε, οι περισσότεροι θα κοιμηθούνε -κάποια στιγμή ξανά- ήσυχοι γιατί «αυτά δυστυχώς συμβαίνουν», αλλά είναι χρέος μιάς κοινωνίας να μη συμβαίνουν. «Ακόμα κι αυτοί που κοιμούνται είναι συνεργοί», είπε ο Ηράκλειτος. Αλλά τώρα σε σοβαρή εφημερίδα βλέπω τίτλο «Το κτήνος ομολόγησε την πράξη του». Λοιπόν, κτήνος -ή όπως γράφεται αλλού, τέρας- είναι το κράτος που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την ψυχική ασθένεια.

ΥΓ1: Με αφορμή το γεγονός και την πρώην επαγγελματική ιδιότητα του πατέρα, να πω επίσης, πως ειδικά οι αστυνομικοί θα έπρεπε να περνούν από υποχρεωτική εκπαίδευση στη συμβουλευτική ψυχολογία, γιατί -εκτός των άλλων- μέσα σ’ αυτή την εκπαίδευση -που περιλαμβάνει και τουλάχιστον 150 ώρες ψυχοθεραπεία- αν κάποιος π.χ. φανεί πως έχει ψυχιατρικό πρόβλημα, θα πρέπει να αναλαμβάνει -κι αν- μόνο εργασία γραφείου, λαμβάνοντας τη φαρμακευτική αγωγή και έχοντας μόνιμη ψυχολογική υποστήριξη. Αντίθετα, βλέπουμε πως π.χ. αν και κρίνονται πολλοί ακατάλληλοι να κρατάνε όπλο, δεν γίνεται τίποτα.

ΥΓ2: Οποιασδήποτε μορφής μικρό ή μεγάλο έγκλημα, από το μπούλινγκ μέχρι το βασανισμό ή το φόνο = μικρή ή μεγάλη ψυχική διαταραχή/ασθένεια.
Θέλουμε να το καταλάβουμε, δεν θέλουμε, αυτό είναι.
Συνεχίστε λοιπόν να χτίζετε μόνο δικαστήρια και φυλακές και όχι δομές ψυχικής υγείας και σχολεία, αφήστε τους δασκάλους και τους καθηγητές να ψωμολυσάνε και να μαθαίνουν στα παιδιά μόνο για τον Καραϊσκάκη και το Αλβανικό(και να τα βασανίζουν με τις σαδιστικές Πανελλήνιες πριν ακόμη καλά καλά ενηλικιωθούν), αλλά μην κάνετε τίποτα για πρόληψη/θεραπεία ψυχικής υγείας, βάλτε και σκόρδα έξω από τα σπίτια σας να μη σας πιάσει το κακό, αλλά τουλάχιστον, σ’ αυτή την περιπτωση, μεγαλώστε τα νεκροταφεία.

ΥΓ3: «Ο θύτης: Για τον τρόπο σκέψης του θύτη δεν γνωρίζουμε πολλά: αυταρχικός, μυστικοπαθής, μεγαλομανής, ακόμη και παρανοϊκός, είναι πολύ ευαίσθητος στην πραγματικότητα της δύναμης και στα κοινωνικά πρότυπα. Συνήθως περιφρονεί εκείνους που προσπαθούν να τον καταλάβουν και έτσι δεν προσφέρεται για μελέτη. Επειδή δεν πιστεύει ότι έχει πρόβλημα, δεν ζητάει βοήθεια ­ παρά μόνον όταν αντιμετωπίζει τον νόμο. Επιφανειακά δείχνει φυσιολογικός. Από τη σκοπιά των νομικών θεσμών μας και των ηθικών κρίσεών μας, αυτή η φαινομενική ίσως φυσιολογικότητα είναι πολύ πιο απειλητική από όλες μαζί τις φρικαλεότητες.» Βλ.: Οι επιζώντες της βίας

Διαβάστε επίσης:
Ψυχιατρική είναι… Του Μιχάλη Παπαγγελή
Περι ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας

* Η Κρυσταλία Πατούλη είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Γιώργος Κολέμπας: Επιστροφή προς τα… μπρος!

Tvxs.gr

[…] Εμείς δε χρησιμοποιούσαμε τον όρο «αποκέντρωση». Προτιμούσαμε το «επανατοπικοποίηση». Συνδέαμε τον τόπο εγκατάστασής μας με τον «ου τόπο». Την ουτοπία που ξέραμε ότι δεν υπήρχε κάπου και που θα έπρεπε να τη δημιουργήσουμε. «Να δημιουργήσουμε τον κόσμο μας, μέσα στον κόσμο που θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας». Ήταν το σύνθημά μας. Επιστροφή, αλλά όχι προς τα πίσω! Επιστροφή… προς τα μπρος! Ήταν το άλλο σύνθημά μας […] Για εμάς ένας άλλος κόσμος δεν είναι μόνο εφικτός, είναι ΥΠΑΡΚΤΟΣ. […]
Ο καθηγητής και οικογεωργός Γιώργος Κολέμπας, μιλά για την πορεία της συγγραφής –από την ιδέα μέχρι το τυπογραφείο– του βιβλίου Επιστροφή προς τα …μπρος!, ένα αφήγημα βασισμένο σε πραγματική ιστορία, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ταξιδευτής.

Το τελευταίο αυτό βιβλίο υπο μορφή αφηγήματος, είναι η σύνοψη απόψεων, προτάσεων, δράσης και τρόπου ζωής ενός μικρού κινήματος ανθρώπων, που την προηγούμενη 20ετία προσπαθούσαν «δια του παραδείγματος» να αναδείξουν ένα άλλο τρόπο ζωής και κοινωνικοπολιτικής πράξης, πέρα του κυρίαρχου νεοελληνικού κοινωνικού παραδείγματος και της πολιτικής-κομματικής δράσης.

Σήμερα στα πλαίσια της συνολικής κρίσης και του «ναυαγίου» του μοντέλου ανάπτυξης που ακολουθήθηκε στη χώρα, θεωρώ ότι η στροφή προς την «επανατοπικοποιημένη» κοινωνία μπορεί να αφορά σε ένα ευρύτερο σύνολο στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας.

Αυτό φαίνεται και από τα πολλά αυτοοργανωμένα, αυτοδιαχειριστικά και κοινοτικά εγχειρήματα, που ξεπήδησαν σήμερα, κατά την περίοδο της κρίσης, που έχει έρθει για να μείνει για πολύ καιρό στη χώρα.

Περισσότεροι πολίτες της  βλέπουν ότι είναι αναγκαίο από τη μια να ξεπερασθεί το παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό μοντέλο «ανάπτυξης» που μας οδηγεί σε οικονομικές και οικολογικές καταστροφές. Από την άλλη αντιλαμβάνονται ότι για να είναι αυτό δυνατό, θα χρειασθεί ένα σημαντικό μέρος της νεολαίας και των ανέργων των πόλεων να μετεγκατασταθεί με δημιουργικό τρόπο στην περιφέρεια. Για να την αναζωογονήσουν και να στραφούν στην ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας με εφαλτήρα τον αγροδιατροφικό τομέα και την μεταποίηση και όχι μόνο με τις υπηρεσίες και τον υπερδιογκωμένο μέχρι σήμερα τριτογενή.

Όλα αυτά τα χρόνια κάποιοι προσπαθούσαμε να υλοποιήσουμε  κάποιες πλευρές αυτής της πρότασης, σαν επιλογή,  και σαν τρόπο ζωής. Αυτοί οι πειραματισμοί ενός μικρού κινήματος μέχρι τώρα στην Ελλάδα, αλλού είναι αρκετά αναπτυγμένοι. Στην Αυστραλία π.χ, σχεδόν το 30% του πληθυσμού αφήνει πίσω τον μέχρι τώρα τρόπο ζωής του και επιλέγει ένα αποκεντρωμένο στηριγμένο στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα νέο τρόπο ζωής και δράσης.

Αν λοιπόν από ανάγκη στραφούν περισσότεροι νέοι προς αυτούς τους κοινωνικούς πειραματισμούς, πλατύτερα κοινωνικά στρώματα, τότε υπάρχουν πολλές δυνατότητες να λυθεί και το κοινωνικό και το οικολογικό πρόβλημα. Είναι μια επιλογή που θα μπορούσε να αποδειχθεί λύση για την επιβίωση, ιδίως των νέων σήμερα, αλλά και των επερχόμενων γενεών.

Στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας αυτής,  μπορεί να βοηθήσει το βιβλίο. Βέβαια όλα αυτά εκφράσθηκαν σε ένα κύκλο προηγούμενων βιβλίων με τη μορφή δοκιμίων. Γράφθηκαν εν μέρει μαζί με άλλους φίλους: Τοπικοποίηση: Από το παγκόσμιο… στο τοπικό, Κοινωνικοποίηση, Η διέξοδος από τις συμπληγάδες του κρατισμού και της ιδιωτικοποίησης, Ο ανθρωπολογικός τύπος της αποανάπτυξης – τοπικοποίησης, Η άμεση δημοκρατία στον 21ο αιώνα με το κείμενο: H οικονομία της μετάβασης προς την άμεση δημοκρατία και  Ο σύγχρονος κοινοτισμός.

Με τη μορφή αφηγήματος όμως, έχουμε περισσότερες δυνατότητες για επικοινωνία με μεγαλύτερο κύκλο ανθρώπων και πολιτών. Με όσους προβληματίζονται για την σημερινή πραγματικότητα του «γκριζόμαυρου», της παθητικότητας, της μη ανάληψης ευθυνών και της ανάθεσης σε «σωτήρες» από τον «μέσο πολίτη». Προωθώντας την ελπίδα που μπορεί να πηγάσει από την θετική προσωπική στάση, από την υπεύθυνη δημιουργική δράση, από τη στήριξη στα κοινά συλλογικά αγαθά και κυρίως από την ανάδειξη των διαπροσωπικών σχέσεων σε αυτό που ονομάζουμε σχεσιακά αγαθά στα πλαίσια ομάδων και συλλογικοτήτων.

Η γραφή με τη μορφή αφηγήματος που αναφέρεται στην προσπάθεια μιας παρέας φίλων για συνειδητή επιστροφή στην περιφέρεια, όπου υπάρχουν καλύτερες συνθήκες για τη δημιουργία συνθηκών του αύριο στα πλαίσια της ευτοπίας τους, άρχισε ταυτόχρονα με τη συγγραφή των δοκιμίων. Γραφόταν τμηματικά αναπολώντας στη μνήμη μου τα βιώματά τους.

Γι’ αυτό δεν περιγράφω ακριβώς όπως εξελίσσονταν τα πράγματα -πως θα ήταν δυνατόν άλλωστε να αναπαραχθεί ακριβώς το παρελθόν στο παρόν- αλλά όπως είχαν καταχωνιασθεί μέσα μου σαν μέλος της «διευρυμένης οικογένειας» και ξεπηδούσαν σιγά-σιγά στο συνειδητό και στη μνήμη μου, παίρνοντας ταυτόχρονα και μια απολογητική-αυτοκριτική χροιά μέσα από την διαμόρφωση του λόγου και των διαλόγων κυρίως.

Όπως καταλήγω στο τέλος:  Όταν σκέφτομαι και ξανασκέφτομαι πάνω σε αυτά, διαπιστώνω από τη μεριά μου ότι διακατέχομαι μάλλον από την αθεράπευτη ελπίδα ότι ο άνθρωπος θα επιλέξει, ή τελικά θα αναγκασθεί, να στραφεί πάλι προς τις δύο «μάνες» που τον έφεραν σαν είδος ως εδώ. Την πρωταρχική μάνα γαία που τον γέννησε και τον τρέφει, και τη δεύτερη μάνα του που είναι η ομάδα, η κοινότητα, η κοινωνία, στα πλαίσια των οποίων μπορεί να εξασφαλίσει όχι μόνο την επιβίωση, αλλά και το ευ ζειν που λέγανε οι αρχαίοι μας, το buen vivir που λένε σήμερα οι ιθαγενικοί λαοί.

Η επιστροφή προς αυτές τις δύο μάνες δεν θα είναι προς τα πίσω, αλλά… προς τα εμπρός. Οι γιοί και οι κόρες μας, τα παιδιά και τα εγγόνια της σημερινής γενιάς των ανθρώπων, θα χρειασθεί, όχι μόνο να παίρνουν από αυτές τις μάνες και να τις εξαντλήσουν, όπως το κάνανε οι μέχρι τώρα γενιές. Θα χρειασθεί να τις φροντίσουν κιόλας, για να μπορούν να υπάρχουν μαζί και στο μέλλον. Για αυτό και η επιστροφή σε αυτές θα γίνει όχι προς τα πίσω, αλλά βασικά προς τα εμπρός.

Επιστροφή σημαίνει να ρίχνουμε ματιές προς τα πίσω για να ξαναπιάσουμε κάποια θετικά νοήματα του παρελθόντος, να τα αναδείξουμε στο παρόν, να τα πλέξουμε με καινούργια νοήματα και αξίες, ώστε να έχουμε ξανά το νήμα που θα μας οδηγήσει στην ευζωία των σημερινών και των μελλοντικών γενιών. Το προς τα εμπρός έχει να κάνει με τη διαμόρφωση του ευτοπικού μας μέλλοντος υπό τις νέες συνθήκες που υπάρχουν και που απαιτούν αποκατάσταση των μέχρι τώρα καταστροφών και επαναφορά της οικολογικής ισορροπίας…

Η ελπίδα μου στηρίζεται ακριβώς εκεί, ότι δηλαδή κάποια στιγμή ο homo oeconomicus θα ξαναγίνει homo sapiens sapiens, ο «σοφός μοντέρνος άνθρωπος», και θα παραιτηθεί από την επέκταση της κυριαρχίας του σε όλο τον πλανήτη και θα αποφασίσει να ενταχθεί με ισορροπία στο φυσικό και κοινωνικό οικοσύστημα. Γι’  αυτό ευγνωμονώ τα παιδιά μας, που μεγαλώνοντας στο κτήμα κοντά μας, έχουν αντιληφθεί τις αγωνίες μας και μας έχουν ανανεώσει τις ελπίδες μας ότι με τα εφόδια που τους δώσαμε, με τις ιδέες μας και τον τρόπο ζωής που τους προσφέραμε, θα χαράξουν τον δικό τους δρόμο, ένα δρόμο επιστροφής… προς το δικό τους εμπρός, την ευτοπική πολυνησία της Ατλαντίδας τους.

Και μια τελευταία αναφορά μου: χωρίς τις συμβουλές και την επιμονή της Κρυσταλίας Πατούλη-δεν είχα προηγούμενη εμπειρία σε αφηγηματικό τρόπο γραφής-δεν θα είχε φθάσει στο τυπογραφείο η «Επιστροφή προς τα …μπρος!»
Γ.Κ.

Επιστροφή προς τα …μπρος!, Εκδόσεις Ταξιδευτής – 2017, 328 σελ.

Μια παρέα νέων της πόλης, προς το τέλος της δεκαετίας του ’80, προετοιμάζονταν με συζητήσεις και αυτοεκπαίδευση να αφήσουν πίσω τους τη «χαβούζα» του Λεκανοπεδίου για μια δημιουργική μετεγκατάσταση στην ελληνική περιφέρεια.

Τελικά κατέληξαν να εγκατασταθούν το 1990 στο Πήλιο, μεταξύ δύο χωριών, προσπαθώντας να δημιουργήσουν μια «διευρυμένη οικογένεια» από 3-4 ζευγάρια, με ένα διαφορετικό -από τον κυρίαρχο- τρόπο ζωής. Συνάντησαν πολλές δυσκολίες στο εγχείρημά τους, δεν κατάφεραν πλήρως να υλοποιήσουν τα όνειρά τους, αλλά είχαν κοινές δραστηριότητες και με άλλους ανθρώπους ντόπιους ή «νεοφερμένους» στην περιοχή προσπαθώντας να λειτουργήσουν σαν παράδειγμα στην τοπική κοινωνία, ασχολούμενοι π.χ. με τη βιολογική-φυσική καλλιέργεια, τις βιοκλιματικές κατασκευές και εναλλακτικές μορφές ενέργειας, τη διακίνηση οικολογικών προϊόντων, με το κίνημα των οικοκαλλιεργητών και το κίνημα ενάντια στα μεταλλαγμένα.

Καταγόμενοι οι ίδιοι ή έχοντας γονείς από χωριά, την επιστροφή τους ή την επανατοπικοποίησή τους -όπως την χαρακτήριζαν- δεν την έβλεπαν σαν «αναχώρηση» και απομόνωση από τη ζωή της πόλης ή σαν επιστροφή προς τα πίσω στο παρελθόν, αλλά σαν επιστροφή σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής, συνδεδεμένη με τη φύση και τα προβλήματα του συγκεκριμένου τόπου, τον οποίο ήθελαν να μετασχηματίσουν σε «ευ-τόπο». Για αυτό η επιστροφή τους …ήταν προς τα εμπρός, γιατί προσπάθησαν να δημιουργήσουν στοιχεία ενός μελλοντικού κόσμου, στα πλαίσια του κόσμου που άφησαν πίσω τους, ελπίζοντας ότι στο μέλλον θα κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση ένας κρίσιμος αριθμός ανθρώπων, ικανών να βάλουν σε κίνηση και την ίδια την κοινωνία με στόχο την «ευζωία» της.


Picture

Ο Γιώργος Κολέμπας, γεννημένος το 1950 στην Ήπειρο, τέλειωσε Γυμνάσιο-Λύκειο στον Πειραιά, σπουδές στα Μαθηματικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1968-1972) με μεταπτυχιακό Aufbaustudium Informatik στο Μόναχο (1974-77). Στο διάστημα 1986-90, που ήταν καθηγητής στο Ελληνικό Γυμνάσιο-Λύκειο Φραγκφούρτης έκανε σπουδές Οικολογίας στο πανεπιστήμιο Φραγκφούρτης.

Καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης (1978-2008) με οργάνωση πολλών περιβαλλοντικών προγραμμάτων και συμμετοχή στα τοπικά κοινωνικά και οικολογικά κινήματα πολιτών. Ταυτόχρονα από το 1990, που εγκαταστάθηκε στο Πήλιο, έγινε και οικο-γεωργός με στόχο την προώθηση και οργάνωση της βιολογικής οικο-παραγωγής στην Ελλάδα και τη διακίνηση των οικολογικών προϊόντων. Από το 2008 ασχολείται πλέον εκτός από τις βιοκαλλιέργειες και με τη διαμόρφωση του προτάγματος της Τοπικοποίησης. Μιας στρατηγικής  στα πλαίσια της γενικότερης πρότασης της απο-ανάπτυξης. Σαν απάντηση στη παγκοσμιοποίηση και σαν δυνατότητα μετάβασης σε μια αποκεντρωμένη, επανατοπικοποιημένη, αυτοδιαχειριζόμενη-αμεσοδημοκρατική, οικολογική και αταξική κοινωνία της ισοκατανομής πόρων και εξουσιών.

Έχει εκδώσει το αντίστοιχο βιβλίο: Τοπικοποίηση, από το παγκόσμιο στο τοπικό, καθώς και το βιβλίο: Κοινωνικοποίηση, η διέξοδος από τις συμπληγάδες του κρατισμού και της ιδιωτικοποίησης μαζί με τον Βασίλη Γιόκαρη. Με τον Γιάννη Μπίλλα έχει εκδόσει το βιβλίο: Ο ανθρωπολογικός τύπος της αποανάπτυξης- τοπικοποίησης. Στο συλλογικό βιβλίο με τίτλο: Άμεση δημοκρατία τον 21ο αιώνα έχει συμμετάσχει με το κείμενο: η οικονομία της μετάβασης προς την άμεση δημοκρατία. Έχει εκδώσει επίσης το βιβλίο με  τίτλο: Ο Σύγχρονος Κοινοτισμός. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο: Επιστροφή προς τα…μπρος, ένα αφήγημα βασισμένο σε πραγματική ιστορία

 

Έγραψαν για το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής

Για το κλείσιμο ενός κύκλου σεμιναρίου Αφήγησης Ζωής https://afigisizois.wordpress.com/about/ γράφουν οι συμμετέχοντες:

«Αυτή τη φάση της ζωής μου, όταν θα τη σκέφτομαι μετά από χρόνια, θα λέω «πριν και μετά την αφήγηση ζωής».
Συνταρακτικό σεμινάριο.
Πήγαμε παντού στο παρελθόν, γράψαμε ένα νέο παρόν, είμαστε πιο κοντά στο μέλλον. […] Μαγική αίσθηση – απελευθέρωση κι επαναπροσδιορισμός. […]» Α.Κ.


«Κρυσταλία, σ’ ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό το ταξίδι, βουτιά στο μέσα μας, στην παιδική ηλικία, τη μόνη μας πατρίδα, αλλά και τον πολύτιμο θησαυρό που βρίσκουμε εκεί για να συνεχίσουμε τη ζωή μας και την προσωπική μας ανάπτυξη.
Το σεμινάριο μού πρόσφερε πολλές γνώσεις και πληροφορίες για τον συγγραφικό μου εαυτό΄ ήταν όμως και ένα μοίρασμα εμπειριών και συναισθημάτων συγκίνησης. […] » Γ.Γ.


«[…] Το άγγιγμα ψυχής, οι μυστικοί δίαυλοι της επικοινωνίας, η προσφορά φιλίας, η γενναιοδωρία της γνώσης. Σας ευγνωμονώ και σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου. Ιδιαίτερα εσένα Κρυσταλλία, που πάνω στις φτερούγες σου μάς βοήθησες να κάνουμε αυτή την υπέροχη πτήση.» Α.Σ.


«[…] νιώθω πως επιτέλους έμαθα καινούρια πράγματα και επανανοηματοδοτώ τον εαυτό μου!» Α.Κ.
****************

Ο νέος κύκλος ξεκινά με το εισαγωγικό σεμινάριο Αφήγηση Ζωής, με ελεύθερη είσοδο, στις 29/4/17, 6μμ., και για όσους λείπουν αυτό το τριήμερο της Πρωτομαγιάς, θα επαναληφθεί στις 6/5/17. Περισσότερες πληροφορίες, δηλώσεις συμμετοχής, επικοινωνία: https://afigisizois.wordpress.com/about/
Κάποια από τα κείμενα που γράφτηκαν στο σεμινάριο «Αφήγηση Ζωής»:

 

 

Ο Φυσικός Άνθρωπος ή αλλιώς το κατά Γιάννη Μακριδάκη Ευαγγέλιο

Tvxs.gr

*Την νύχτα εκείνη ο Ιησούς και οι μαθητές Αυτού, εξόν του Ιούδα, μετέβησαν πέραν του χειμάρρου των Κέδρων και εισήλθαν εις τον ελαιώνα της Γεσθημανής όπως προσευχηθούν.

Τον τόπο εκείνον εγνώριζε ασφαλώς και ο Ιούδας, διότι είχαν μεταβεί πλείστες φορές εκεί μαζί με τον Ιησού. Κατέφθασε κατόπιν λοιπόν και ούτος εκεί, επικεφαλής πλήθους οργίλων Καταναλωτών τε και Δούλων του Συστήματος, εχόντων ανά χείρας δαυλούς, λύχνους, ξύλα και μάχαιρες, συνοδευόμενοι υπό πανόπλων Στρατιωτών και Φρουρών, οίτινες είχαν διαθέσει εις αυτόν οι Τραπεζίτες, οι Επενδυτές και οι Άρχοντες.

Ο Ιησούς, ειδών τότε τον όχλο αυτόν, προχώρησε και ρώτησε αυτούς: «Τίνα ζητείτε;». «Τον Ιησού τον Ναζωραίο» του απεκρίθησαν. Και είπεν τότε ο Ιησούς: «Εγώ είμαι».

Την αυτήν στιγμή ο Ιούδας, όστις είχε λάβει υπό του Κεντρικού Τραπεζίτου τριάκοντα αργύρια ίνα προδώσει τον Ιησού, πλησίασε, χαιρέτισε και ησπάσθη Αυτόν. Ήτο το συμφωνηθέν σήμα του προς τους Στρατιώτες και τους Φρουρούς, οίτινες αμέσως εκινήθησαν κατ’ Αυτού, αλλά ο μαθητής Αυτού Σίμων Πέτρος χύμηξε πρώτος και εκτύπησε σφοδρά εις το πρόσωπο Καταναλωτήν τινά εκ του πλήθους, ονόματι Μάλχον.

Ο Ιησούς τότε ήλξε ευθύς τον Πέτρον οπίσω και είπε εις αυτόν: «Η βία δεν είναι ο Τρόπος. Ο ασκών βία και προξενών τρόμον εις άλλα πλάσματα, πεθαίνει ο ίδιος βιαίως έντρομος». Πλησίασε κατόπιν τον Μάλχον και αφού έλαβε το πρόσωπον αυτού εντός των χειρών Του, τον άγγιξε επί των οφθαλμών, της ρινός, της ματωμένης αυτού γνάθου, λέγων εις αυτόν μεγαλοφώνως, ίνα ακούσουν άπαντες:

Εις το εξής να οράς, να οσφραίνεσαι, να γεύεσαι ως πλάσμα φυσικόν, ουχί να καταναλώνεις εικόνες, αρώματα, τρόφιμα και υγρά, ανθρώπους και τόπους, ω Άνθρωπε.

Ο Δούλος εκείνος τότε εστάθη στα πόδια του στέρεα, εκοίταξε στα μάτια τον Ιησού και ευθύς οπισθοχώρησε ολίγα βήματα έντρομος ως αγρίμι εις την θέα του πλήθους, εις το οποίον μετείχε και ο ίδιος έως πρότινος. Έπειτα, ήρχισεν άξαφνα τρέχων εντός σκότους βαθέως, δια μέσου των ελαιοδένδρων του όρους και εξηφανίσθη. Έκτοτε ουδείς είδε αυτόν εις την Αγορά και την πόλιν.

Οι Φρουροί και οι Στρατιώτες συνέλαβαν τότε τον Ιησού, τον έδεσαν και τον έφεραν εντός των τειχών της Ιερουσαλήμ. Τον οδήγησαν πρώτα στον Τραπεζίτη Άννα, πεθερόν του Καϊάφα, όστις κατείχε το αξίωμα του Κεντρικού Τραπεζίτου για το τρέχον εκείνον έτος, είχε συμβουλεύσει δε τους Άρχοντες, ότι ήτο προς το συμφέρον του Συστήματος των Αγορών να συλλάβουν τον Ιησού ως Τρομοκράτη των Εμπόρων και πασών των Επενδυτών, ως επικίνδυνον λαοπλάνο των Καταναλωτών, κατόπιν δε να καταδικάσουν Αυτόν εις θάνατον ως υποσκάπτοντα την ίδιαν την υπόσταση του Συστήματος, ένεκα ο λόγος και η δράσις Του απετέλουν τροχοπέδη δια την ζωογόνον αυτού Ανάπτυξιν.

Εν τω μεταξύ, ο μαθητής του Ιησού Σίμων Πέτρος ηκολούθησε και αυτός την πομπή και εκάθισε έξω στην αυλή του Τραπεζίτου, μαζί με τους Φρουρούς, οίτινες είχαν ανάψει φωτιά και ζεσταίνονταν. Εκεί, τον πλησίασε Δούλη τινά του Συστήματος και ειρωνευομένη αυτόν ρώτησε:

«Είσαι και εσύ εξ αυτών των Φυσικών Ανθρώπων, οίτινες δεν επιθυμούν την Ανάπτυξιν;». Ούτος τότε ηρνήθη, παρόντων απάντων, λέγων εις αυτήν: «Δεν κατανοώ όσα λες». Κατόπιν παρελεύσεως ολίγου χρόνου πλησίασε αυτόν ετέρα Δούλη, και σταθείσα πλάι εις αυτόν είπε:

«Ούτος ανήκει εις την ίδια σπείρα Τρομοκρατών με τον συλληφθέντα», αλλά και πάλι ο Πέτρος ηρνήθη: «Δεν γνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο», είπε εις αυτήν. Καταναλωτής τις όμως εκ των συναγμένων εκεί, συγγενής του άρτι εξαφανισθέντος εκ του Συστήματος Μάλχου, απεφάνθη οργίλος: «Σε είδα εγώ στο όρος των ελαιών μετ’ αυτού, είμαι βέβαιος. Δύναμαι να στοιχηματίσω ολόκληρον τον Μισθό μου».

Τότε ο Πέτρος, ικέτης ίνα πιστεύσει το πλήθος τα λόγια αυτού, έδωσεν όρκο γονυπετής: «Ο Θεός να με τιμωρήσει εάν γνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο», είπε. Αμέσως τότε ελάλησε αλέκτωρ τις εξ ανατολών και ενεθυμήθη ο Πέτρος τον λόγον του Ιησού: «Πριν αλέκτορα φωνήσαι, τρις απαρνήση με». Εξήλθε τότε της αυλής και έκλαυσε πικρά.

Στο εσωτερικό της οικίας ο Τραπεζίτης Άννας ανέκρινε τον Ιησού ερωτών περί των μαθητών και της διδασκαλίας Αυτού. Ο Ιησούς του απήντησε: «Ουδέποτε μίλησα κρυφίως εις τους Καταναλωτές. Μιλούσα πάντοτε εις ταις συναγωγές αυτών έμπροσθεν των Τραπεζών, αλλά και εις την Αγορά. Προς τι ρωτάς εμένα λοιπόν; Ρώτησε τους ιδίους, οίτινες άκουγαν τους λόγους μου».

Λέγων ταύτα τα λόγια, εις εκ των Φρουρών ράπισε Αυτόν λέγων: «Έτσι απαντάς στον κύριο Τραπεζίτη;» Τότε ο Άννας απέστειλε τον Ιησού δεμένον στον Καϊάφα.

Εις την οικία του Κεντρικού Τραπεζίτου συνήλθαν αγωνιούντες πλείστοι υψηλόβαθμοι,  Στελέχη Επιχειρήσεων και Τραπεζών. Εκεί, οι Τραπεζίτες, οι Επενδυτές και άπαντα τα μέλη του Συνεδρίου αναζητούσαν ψευδομαρτυρία τινά εις βάρος του Ιησού, ίνα καταδικάσουν Αυτόν εις θάνατον. Παρουσιάστηκαν τότε ψευδομάρτυρες, οίτινες έλεγαν:

«Ούτος έφη, “Δύναμαι να κατεδαφίσω την Κεντρική Τράπεζα, να καύσω δε όλα τα δελτάρια χρήματος, τα ευρισκόμενα εις τα Ταμεία της” ». Ο Κεντρικός Τραπεζίτης Καϊάφας ηγέρθη τότε και είπε εις Αυτόν: «Τι έχεις να απολογηθείς για όλα όσα ούτοι σου καταμαρτυρούσιν;» Ο Ιησούς όμως σιωπούσε και ο Καϊάφας είπε πάλι εις Αυτόν:

«Σε εξορκίζω στο όνομα των Αγορών, ίνα απολογηθείς». Είπεν ο Ιησούς τότε:

«Σας λέγω μόνον ότι συντόμως θα νιώσετε Τρόμον πρωτοφανή και ανείπωτον, όταν κατανοήσετε ότι το Σύστημα των Αγορών σας εδράζεται απολύτως εις το μόνον αυθύπαρκτον και τέλειον Σύστημα, το Οικοσύστημα, το οποίον όμως τόσον απερίσκεπτα καταναλώνετε καθημερινώς, το μολύνετε και το αφανίζετε με την υβριστική σας διαβίωση. Έντρομοι μίαν των ημερών θα αντικρίσετε τον Φυσικό Άνθρωπο εαυτόν σας να εξέρχεται εκ της προβιάς του Καταναλωτή, την οποίαν είστε ενδεδυμένοι και περιφέρετε εις τας οδούς της πόλεως, εις τας Τράπεζας, τας Επενδύσεις και εις τα Εκτροφεία σας, θα τον δείτε λοιπόν να διαχωρίζεται εκ του σαρκίου σας, να απαρνείται το Σύστημά σας και να οδεύει προς το Οικοσύστημα, ίνα λάβει την θέσιν αυτού δια μέσου των άλλων φυσικών πλασμάτων, των συναποτελούντων την Πλάση, να εγκαταβιώσει δε εκεί ειρηνικά δια παντός, εις άμεσον επαφήν ευρισκόμενος με τον Πλούτο τον πραγματικό των Πόρων των Φυσικών και ουχί τον πλαστόν των χρημάτων σας».

Διέρρηξε τότε τα ιμάτιά του εξ αγανακτήσεως ο Κεντρικός Τραπεζίτης και λαβών τον λόγον είπε προς τα μέλη του Συνεδρίου: «Τι χρείαν έχομεν πλέον μαρτύρων; Ιδού, μόλις τώρα ακούσατε τους απειλητικούς λόγους του Τρομοκράτη. Τι απόφαση λαμβάνετε;» Εκείνοι δε ευθύς απεφάνθησαν: «Κρίνεται ένοχος συμφώνως των διατάξεων του Αντιτρομοκρατικού Νόμου μας και καταδικάζεται εις Θάνατον».

Κατόπιν αυτών οδήγησαν τον Ιησού στο Πραιτώριο. Ήταν πλέον νωρίς το πρωί. Ο Πιλάτος εξήλθε και ρώτησε τότε το πλήθος: «Για ποίο αδίκημα κατηγορείτε αυτόν;»  Του απεκρίθησαν: «Είναι Τρομοκράτης και σου τον παραδίδουμε ίνα τον θανατώσεις».

Ο Πιλάτος εισήλθε πάλι εις το Πραιτώριο, διέταξε να φέρουν τον Ιησού και είπε εις Αυτόν: «Τραπεζίτες, Επενδυτές, Στελέχη όλων των κλάδων Επιχειρήσεων και πλήθος μέγα Καταναλωτών, διατείνονται ότι είσαι Τρομοκράτης και ότι αυτοαναγορεύεσαι Φυσικός Άνθρωπος, Υιός του Σύμπαντος Κόσμου. Τι έχεις να απολογηθείς επί των κατηγοριών αυτών;»

Ο Ιησούς απάντησε: «Αν η δική μου Υπόσταση προερχόταν εκ του Συστήματος τούτου, θα αγωνιζόμουν καθημερινώς ίνα κερδίσω χρήματα και επιδεικνύω συνεχώς τον πλαστό αυτόν πλούτο μου. Αλλά, ως δύνασαι ιδίοις όμμασι διαπιστώσεις, η δική μου Υπόσταση δεν προέρχεται από εδώ».

Λέει τότε εις Αυτόν ο Πιλάτος: «Είσαι, λοιπόν, Φυσικός Άνθρωπος, ουχί Καταναλωτής;» «Ναι, είμαι Φυσικός Άνθρωπος», απεκρίθη ο Ιησούς.

Εξήλθε τότε ο Πιλάτος πάλι εμπρός εις το συναγμένο πλήθος και είπε: «Εγώ δεν βρίσκω κανέναν λόγο ίνα καταδικάσω αυτόν. Άλλωστε, υπάρχει συνήθεια τινά, όπως ελευθερώνω προς χάριν σας κατ’ έτος έναν υπόδικο ενόψει του Πάσχα. Προτείνω λοιπόν να ελευθερώσω τον Φυσικόν αυτόν Άνθρωπο». Άπαντες όμως τότε ήρχισαν φωνασκούντες: «Όχι, όχι αυτόν! Τον Βαραββά!» Και ήταν ο Βαραββάς ληστής Τραπεζών.

Τότε ο Πιλάτος διέταξε να φέρουν έξω τον Ιησού και ο ίδιος εκάθισε εις την έδρα του δικαστού, στην Γαββαθά. Ήταν σχεδόν μεσημέρι, παραμονή του Πάσχα. Οι στρατιώτες έπλεξαν στέφανον εξ ακανθών και τον φόρεσαν εις την κεφαλήν του Ιησού, τον ετύλιξαν έπειτα με κατακόκκινο μανδύα και τον χλεύαζαν κραυγάζοντες:

«Ζήτω ο Φυσικός Άνθρωπος!». Λέει λοιπόν ο Πιλάτος εις το πλήθος: «Ιδού ο Τρομοκράτης σας, ο Φυσικός Εαυτός σας!» Τότε εκείνοι ήρχισαν κραυγάζοντες: «Θάνατος, θάνατος, σταύρωσέ τον!» Λέει τότε ξανά εις αυτούς ο Πιλάτος: «Τον Φυσικό Εαυτό σας να σταυρώσω;»

Απεκρίθησαν δε οι Τραπεζίτες και οι Επενδυτές: «Δεν έχουμε άλλον Εαυτό, εξόν τον Καταναλωτή, όστις κυκλοφορεί συνεχώς το χρήμα στις Αγορές, ίνα υφίσταται Ανάπτυξις διαρκής του Συστήματος και εισπράττει φόρους η Αυτού Μεγαλειότης ο Αυτοκράτωρ Τιβέριος. Πας εχθρός της Αναπτύξεως, εχθρός του Αυτοκράτορα εστί. Δια τον λόγον αυτόν οφείλεις να τον σταυρώσεις».

Ο Πιλάτος, ακούσας αυτά, εθορυβήθη εντόνως. Έλαβε τότε αμέσως νερό και ένιψε τας χείρας του εμπρός εις το πλήθος, λέγων: «Αθώος ειμί για το αίμα του Φυσικού Ανθρώπου τούτου· το κρίμα Του πάνω σας». Απεκρίθησαν τότε όλος ο όχλος και είπαν: «Το αίμα του πάνω μας και πάνω εις τα παιδιά μας».  Απέλυσε λοιπόν ο Πιλάτος τον Βαρραβά, ενώ τον Ιησού παρέδωσε ίνα σταυρωθεί.

Κατόπιν, εξερχόμενοι του διοικητηρίου οι Στρατιώτες ηνάγκασαν διαβάτην τινά, ονόματι Σίμωνα Κυρηναίον, όπως σηκώσει τον σταυρό του Ιησού και οδήγησαν Αυτόν εις Γολγοθά, όπερ σημαίνει «Κρανίου Τόπος» και συμβολίζει την εικόνα της Γης όταν θα παραδώσουν αυτήν οι Καταναλωτές στις επερχόμενες γενεές των Ανθρώπων.

Εκεί τον σταύρωσαν και διαμοιράστηκαν κατόπιν τα ιμάτια Αυτού ρίπτοντες κλήρον. Η ώρα ήταν ενάτη πρωινή. Την αιτία της σταυρώσεως ενέγραψαν επί ξύλου κρεμάμενου άνωθεν της κεφαλής Αυτού: «Φυσικός Άνθρωπος Τρομοκράτης Καταναλωτών».

Εκ δεξιών και αριστερών Αυτού σταύρωσαν και δύο ληστές Τραπεζών. Οι διερχόμενοι εκ του τόπου εκείνου κουνούσαν ειρωνικά το κεφάλι τους: «Α, εσύ που χλεύαζες τον βίο μας και απειλούσες να καύσεις τα χρήματά μας», έλεγαν εις Αυτόν. Τον χλεύαζαν επίσης οι Τραπεζίτες, οι Επενδυτές και τα Στελέχη, οίτινες παρέμειναν συγκεντρωμένοι επί ώραν κάτωθι του σταυρού:

«Ιδού ο Φυσικός Άνθρωπος», έλεγαν, «ο έχων εμπιστοσύνη στο Χάος το δημιουργικό του Σύμπαντος Κόσμου!».

Κατόπιν ο Ιησούς είπε: «Διψώ». Ευθύς, εις εξ αυτών έλαβε ανά χείρας σπόγγον επί κοντού και προσέφερε εις Αυτόν χολή και όξος ίνα καταναλώσει. Ο Ιησούς δοκιμάσας ηρνήθη, έγειρε τότε την κεφαλήν και ξεψύχησε.

Ήταν η ώρα δωδεκάτη μεσημβρινήν και ευθύς ο ήλιος εχάθη. Πλήρες σκοτάδι εκάλυψε την γη. Τότε ηκούσθη κρότος εκκωφαντικός και εσκίσθη το καταπέτασμα της Κεντρικής Τραπέζης, η γη εσείσθη και έσπασαν οι προβιές και τα προσωπεία πλείστων Καταναλωτών, οι φυσικοί άνθρωποι απελευθερώθησαν εξ αυτών και ήρχισαν περιηγούμενοι τας οδούς της πόλεως Ιερουσαλήμ.

Ο Ρωμαίος εκατόνταρχος και οι Στρατιώτες, οίτινες φρουρούσαν τον Ιησού, νιώσαντες τον σεισμό και ακούσαντες τον τρομερόν της γης βρυχηθμόν, εφοβήθησαν, μετανόησαν και εκραύγαζαν χτυπώντες στα στήθη τους: «Ήτο αλήθεια ούτος εις Φυσικός Άνθρωπος».

Κατόπιν όμως αυτών των συμβάντων και λόγω της εορτής του Πάσχα οι Τραπεζίτες και οι Επενδυτές εφοβήθησαν ίνα μην διαταραχθεί το εορταστικό κλίμα και επηρεασθεί η ψυχολογία των Καταναλωτών εις ταις Αγορές. Ούτω, παρεκάλεσαν τον Πιλάτο όπως διατάξει την αποκαθήλωσιν των εσταυρωμένων. Ούτος λοιπόν έδωσε διαταγή και οι Στρατιώτες έθραυσαν τα σκέλη των δύο ληστών, τον Ιησού όμως τον βρήκαν ήδη νεκρό. Ο εκατόνταρχος Λογγίνος λόγχισε την δεξιάν αυτού πλευρά και αμέσως ανέβλυσε ύδωρ και αίμα εκ της πληγής.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, άνδρας τις ονόματι Ιωσήφ εξ Αριμαθαίας, όστις, δια τον φόβο των Τραπεζιτών, των Επενδυτών και των Αρχόντων ήτο κρυφός μαθητής του Ιησού, μετέβη εις Πιλάτον και εζήτησε εξ αυτού το σώμα του Ιησού.

Ο Πιλάτος έδωσε τότε την άδεια εις τον Ιωσήφ ίνα λάβει τον νεκρό Ιησού και ούτος μετέβη εις Γολγοθά και απεκαθήλωσε Αυτόν. Μετέβη επίσης επί τόπου και άλλος κρυφός μαθητής Αυτού, ονόματι Νικόδημος, φέρων μίγμα σμύρνων και αλόης. Τύλιξαν τότε οι δύο αυτοί άνδρες εντός σινδόνης τον νεκρόν Ιησού, περιέλουσαν Αυτόν αρώματα και τοποθέτησαν το σαρκίον Αυτού εις μνήμα λαξευμένο επί βράχου τινός. Κατόπιν, έσπρωξε λίθον ο Ιωσήφ και εσφράγισε το μνήμα Του.

Την επομένη,  Σάββατο των Αγορών, μετέβησαν οι Επενδυτές και οι Τραπεζίτες πάλιν εις τον Πιλάτο και είπαν: «Κύριε, ο νεκρός μας απειλούσε λέγων: “σε τρεις ημέρες θα αναστηθώ”. Δώσε διαταγή ίνα φρουρηθεί ο τάφος του έως την τρίτη ημέρα τουλάχιστον, ίνα μην απαγάγουν αυτόν οι μαθητές αυτού και διαδώσουν κατόπιν εις τους Καταναλωτές μας ψευδώς ότι ανεστήθη». Ο Πιλάτος τότε διέθεσε εις αυτούς την Φρουρά λέγων ίνα πράξουν κατά πως οι ίδιοι νομίζουν.

Έλαβαν λοιπόν την Φρουρά οι Τραπεζίτες και οι Επενδυτές, την έστησαν εις κάθε γωνία της πόλεως, όπου ευρίσκεται έκτοτε στημένη ακόμη, όπως φρουρεί εις τον αιώνα τον άπαντα, ίνα μη αναστηθεί ο Φυσικός Άνθρωπος εκ του σαρκίου του Δούλου αυτών Καταναλωτή και αλώσει το Σύστημά τους.

*Ο Φυσικός Άνθρωπος, ή αλλιώς το κατά Γιάννη Μακριδάκη Ευαγγέλιο, αποτελεί παράφραση των Ιερών Ευαγγελίων της Μεγάλης Εβδομάδας και δημιουργήθηκε μετά από παραγγελία του Γιώργου Κουμεντάκη, καλλιτεχνικού  διευθυντή της Λυρικής Σκηνής, για την Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ, που παρουσιάστηκε στην παράσταση Ημέρες Λατρευτικής Μουσικής – Παραφράσεις Ιερών Κειμένων, στο Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στις 4 και 5 Απριλίου 2017, ερμηνευμένο από την ηθοποιό Ράνια Οικονομίδου συνοδεία των αυτοσχεδιασμών στο πιάνο του Αντώνη Ανισέγκου.

– Η Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη “Αδ. Κοραής” στη Χίο, θα παρουσιάσει το θεατρικό αναλόγιο “Ο Φυσικός Άνθρωπος” του Γιάννη Μακριδάκη, την Μεγάλη Παρασκευή και ώρα 13.00. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο αναγνωστήριο και η διάρκεια της παράστασης θα είναι 25 λεπτά, με ελεύθερη είσοδο. Ερμηνεύουν η ηθοποιός Φένια Μάγιου και η μουσικός Μίτσυ Ακογιούνογλου.

Στέφανος Ροζάνης: Τίποτα δεν αλλάζει από τα πάνω προς τα κάτω

Tvxs.gr

[…] Δεν έχουμε κοινωνία. Έχουμε μια κοινωνία εν υπνώσει […] μια κοινωνία η οποία είναι ξενοφοβική, μια κοινωνία η οποία έχει κλειστεί στον εαυτό της […] Τίποτα δεν αλλάζει από τα πάνω προς τα κάτω, κι αυτή η αλλαγή, από τα κάτω προς τα πάνω, προϋποθέτει τη δημιουργία κινημάτων από συλλογικότητες […] «Ο κόσμος έχει τόσες πιθανότητες να αυτοκαταστραφεί, όσες πιθανότητες έχει και για να αναγεννηθεί». Ελπίζω ότι θα ακολουθήσουμε τις πιθανότητες αναγέννησης και όχι τις πιθανότητες αυτοκαταστροφής […]

O καθηγητής φιλοσοφίας Στέφανος Ροζάνης, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη σχετικά με την ευρωπαϊκή και ελληνική πολιτική, οικονομική και κοινωνική επικαιρότητα.

Κρ.Π.: Τι σκέφτεστε παρατηρώντας όλα αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, αλλά και με τις τρομοκρατικές επιθέσεις, με την άνοδο της ακροδεξιάς, ή ακόμα και με την δολοφονική επίθεση που έγινε πρόσφατα στον φοιτητή από τη Χρυσή Αυγή;

Στ.Ρ.: Αν θέλετε τη δική μου γνώμη, τίποτε αιφνίδιο, τίποτε ξαφνικό δεν υπάρχει σε όλα αυτά. Η κατάσταση αυτή των πραγμάτων προετοιμάζεται από εδώ και δεκαετίες και μοιάζει περίπου σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Πάρα πολλές φορές έχω πει, ότι από τη στιγμή που υποχωρεί έστω κι αυτός ο ανάπηρος Διαφωτισμός, έστω κι αυτή η ανάπηρη δημοκρατία, η οποία κάποτε αποτελούσε ένα στήριγμα, ένα θεμέλιο μιας ευρωπαϊκής ή και παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, είναι φυσικό ότι εκείνο το οποίο θα εμφανιστεί ως ένα είδος φαντάσματος και θα πλανάται πάνω από τον κόσμο, είναι ένας πολύμορφος και πολυσχιδής φασισμός ο οποίος άλλες φορές παίρνει ακραίες μορφές βίας, άλλες φορές με τον μανδύα μιας δημοκρατικότητας προσπαθεί να αντικαταστήσει τον κυρίαρχο λόγο΄ να γίνει μάλλον, ο ίδιος ένας κυρίαρχος λόγος.

Κατά συνέπεια, όλα αυτά τα συμπτώματα τα οποία παρατηρούνται στον κόσμο και στη χώρα μας, είναι πράγματι συμπτώματα. Είναι νεοπλασίες, με τον ιατρικό όρο, οι οποίες εμφανίζονται κάθε φορά που το «ανοσοποιητικό σύστημα» της δημοκρατίας υποχωρεί, κατακερματίζεται, θρυμματίζεται, και στο τέλος σμπαραλιάζεται. Οπότε, όλα αυτά τα φαινόμενα, είναι φαινόμενα αναμενόμενα.

Θα ήταν κανείς πάρα πολύ τυφλός να μην έβλεπε αυτά τα φαινόμενα να έρχονται αιφνιδίως από εδώ και δέκα χρόνια πριν. Θα έπρεπε να είναι εντελώς ανιστόρητος να νομίζει ότι όλη αυτή η καταστροφή η οποία έχει επέλθει είτε στο όνομα της παγκοσμιοποιημένης τάξης πραγμάτων, είτε στο όνομα ενός μορφώματος το οποίο ονομάζεται ΕΕ, δεν είναι γνήσιο τέκνο αυτής διάλυσης, αυτού του κατακερματισμού, αυτής της υποχώρησης, έστω και των υπολειμμάτων του Διαφωτισμού, που είχαν απομείνει στον κόσμο. Υπό αυτή την έννοια, τουλάχιστον εγώ, δεν αιφνιδιάζομαι.

Κρ.Π.: Είχατε επισημάνει παλιότερα, πως «Κινδυνεύει η κοινωνία στο σύνολό της!». Σήμερα, τι θα λέγατε για την κοινωνία και πώς βλέπετε να αντιδρά απέναντι σε όλα αυτά;

Στ.Ρ.: Η κοινωνία αντιδρά με δύο τρόπους, ακόμα και ιστορικά αν το πάρουμε, πολύ περισσότερο στις μέρες μας:

Ο ένας τρόπος με τον οποίο αντιδρά η κοινωνία είναι η φοβικότητα, ο φόβος. Τα πάντα κυριαρχούνται μέσα στην κοινωνία από τον φόβο είτε είναι ο φόβος της επιβίωσης, είτε είναι ο φόβος απώλειας αγαθών μιας ζωής, είτε είναι ο φόβος που προέρχεται από την έλλειψη της ελπίδας να ζήσει ο άνθρωπος σε έναν καλύτερο κόσμο -θα έλεγα σε ένα δικαιότερο κόσμο, αλλά, εν πάση περιπτώσει, σε έναν κόσμο πιο ισορροπημένο.

Αυτή είναι η μία αντίδραση της κοινωνίας η οποία στην πραγματικότητα οδηγεί στην απάθεια ή στον ατομικισμό που πιστεύαμε παλιότερα ότι τουλάχιστον ο δυτικός κόσμος προσπαθούσε να τον ξεπεράσει.

Από την άλλη μεριά, η αντίδραση, εκφράζεται μέσα σε μια κατάσταση, όπως θα λέγαμε στην ψυχολογία, υπνώσεως. Δεν έχουμε κοινωνία. Έχουμε μια κοινωνία εν υπνώσει. Αυτή η κοινωνία εν υπνώσει, είναι αδύνατον να ανταποκριθεί σε θεμελιώδεις συσσωματώσεις, σε θεμελιώδεις καταστάσεις όπου μια συλλογικότητα θα μπορούσε να θέσει έναν φραγμό, τουλάχιστον εν μέρει σε φαινόμενα φασιστικά, φαινόμενα βίας, φαινόμενα εξοντώσεως του άλλου, του ξένου.

Έχουμε αυτή τη στιγμή μια κοινωνία η οποία είναι ξενοφοβική, μια κοινωνία η οποία έχει κλειστεί στον εαυτό της και προσπαθεί να θεμελιώσει ένα «εμείς» πάνω σε ένα μίσος για τον ξένο, που κλέβει την ευτυχία του γηγενούς.

Όλες αυτές οι καταστάσεις που δημιουργούνται, πέραν του κοινωνιολογικού βάθους, έχουν και ένα ψυχολογικό βάθος. Αυτό το ψυχολογικό βάθος, δημιουργεί σήμερα μια ακύρωση της έννοιας του πολίτη, μια ακύρωση της έννοιας της προσπάθειας του ανθρώπου να μετέχει των κοινών, να αποφασίζει ελεύθερα για τα κοινά, και επιπλέον να κλείνεται στον εαυτό της φοβικά, κλειστοφοβικά, να βρίσκεται, δηλαδή, σε μια κατάσταση παράλυσης.

Πιστεύω ότι εκείνο το οποίο έχει συμβεί στην κοινωνία, είναι ότι έχει χαθεί πια η έννοια του πολίτη. Ο άνθρωπος δεν αισθάνεται πολίτης. Κι απ’ τη στιγμή που ο άνθρωπος δεν αισθάνεται πολίτης, τότε η αντίδρασή του δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά μια ατομική φοβία την οποία θα την μεταφέρει σε ότι δεν του μοιάζει, σε ότι δεν ταιριάζει με μια ήσυχη μικροαστικότητα, μέσα στην οποία ο άνθρωπος είχε βολευτεί.

Κατά συνέπεια, όλος αυτός ο μισοξενισμός, η ξενοφοβία, δεν είναι μόνο μια ατομική αντίδραση αλλά επιπλέον είναι μια συνολική ανθρώπινη αντίδραση, υπό την έννοια ότι ο άνθρωπος πλέον έχει απωλέσει μαζί με την έννοια του πολίτη και την έννοια της αυτεξουσιότητάς του, της αυτενέργειάς του, και ότι άλλο τον συγκροτεί ως κοινωνικό ον.

Κρ.Π.: Στην Ελλάδα σήμερα όλο και περισσότερο(ακούμε ότι θα μειωθεί το αφορολόγητο, θα μειωθούν και άλλο οι συντάξεις, κλπ.), υπάρχουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης, και συγχρόνως οι πρόσφυγες βρίσκονται σχεδόν σε αδιέξοδο, είδαμε πρόσφατα έναν πρόσφυγα να αυτοπυρπολείται. Μέσα σε αυτή την κατάσταση, τι θα έπρεπε να κάνουμε;

Στ.Ρ.: Κοιτάχτε, η Ελλάδα αποτελούσε πάντα ένα καθεστώς εξαίρεσης, σε σχέση με την καλούμενη Ευρώπη. Ποτέ η Ελλάδα δεν μπόρεσε να οικοδομήσει μια εθνική αστική τάξη, να έχει ένα εθνικό κεφάλαιο, να συμμετέχει, έστω και σε ένα καπιταλιστικό σύστημα, ισοτίμως. Πάντα η Ελλάδα προσπαθούσε να επιβιώσει ως ένα είδος «παρία» της Ευρώπης, εκεί που θα όφειλε να είναι η καρδιά του ευρωπαϊκού ιδεώδους.

Από κει και πέρα, ότι συμβαίνει, συμβαίνει επειδή ακριβώς στον δυτικό κόσμο εκείνο το δραματικό που έχει συμβεί είναι ότι η οικονομική πραγματικότητα έχει επιβληθεί πάνω στην έννοια του πολιτικού. Δεν έχουμε κάποια προτεραιότητα της έννοιας του ανθρώπου ως πολιτικού όντος, πάνω σ’ αυτό που οι κοινωνιολόγοι ονομάζουν homo economicus/οικονομικό άνθρωπο.

Ο οικονομικός άνθρωπος είναι εκείνος ο οποίος θα προσπαθήσει, θα επιχειρήσει να αλώσει οποιαδήποτε ανθρώπινη αξία, οποιαδήποτε αξία αλληλεγγύης, οποιαδήποτε αξία συνύπαρξης και συμβιώσεως, υπέρ μιας στυγνής, στριφνής ιδεολογίας του χρηματοπιστωτισμού, ο οποίος αυτή τη στιγμή αλώνει όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και όλο τον κόσμο.

Μπορεί στην Ελλάδα να είναι πιο εμφανή αυτά τα σημάδια, εξ’ αιτίας αυτού που είπαμε προηγουμένως για την ιδιαιτερότητα του ελληνικού χώρου, ωστόσο, εάν κοιτάξετε σε όλη την Ευρώπη θα δείτε, όχι μόνο ανάλογα αλλά σχεδόν τα ίδια φαινόμενα να παράγονται στην καθ’ υπόταξη του ανθρώπου μέσω της κοινωνικής του δυσπραγίας, μέσω της οικονομικής του δυσπραγίας.

Κατά συνέπεια, όλο αυτό το βλέπω ως ένα πλέγμα που δεν αφορά αποκλειστικά αυτή τη χώρα, ένα πλέγμα το οποίο αφορά τη δομή του δυτικού κόσμου, και αυτή η δομή βλέπετε ότι αναπτύσσεται από την άλλη μεριά του Ατλαντικού μέχρι και την παραδοσιακή ευρωπαϊκή κουλτούρα.

Οπότε, η μοίρα, το πεπρωμένο του έλληνα ανθρώπου δεν διαφοροποιείται, τουλάχιστον σε θεμελιώδη στοιχεία, από τη μοίρα του γάλλου ανθρώπου, από τη μοίρα του γερμανού ανθρώπου, από την μοίρα του ισπανού ανθρώπου κ.ο.κ.

Κρ.Π.: Βλέπουμε όμως, ότι από τις ανατολικές χώρες, πολλοί πρόσφυγες που φεύγουν και λόγω πολέμου ή μετανάστες με άλλα προβλήματα, στην Ευρώπη κατευθύνονται για να ζήσουν, ενώ από την άλλη υπάρχουν οι τζιχαντιστές που πολεμάνε το δυτικό πολιτισμό.

Στ.Ρ.: Έρχονται μετανάστες για να ζήσουν στην Ευρώπη όπως οι έλληνες της μετεμφυλιακής εποχής –τηρουμένων βέβαια των αναλογιών, γιατί εδώ δεν είχαμε απλώς μια μετεμφυλιακή κατάσταση- έτρεχαν στην Αμερική και στα νησιά Ellis, προκειμένου να βρουν συνθήκες επιβιώσεως.

Ουσιαστικά αυτοί οι πόλεμοι οι οποίοι γίνονται στον ανατολικό κόσμο, και οι οποίοι χαιρετίστηκαν από τη δυτική δημοκρατία ως απελευθερωτικά κινήματα, δεν ήταν τίποτε άλλο από πόλεμοι οι οποίοι αποσκοπούσαν σε ένα ξερίζωμα πληθυσμών προκειμένου μια γερασμένη δύση να δεχτεί νέο εργατικό αίμα, όπως θα λέγαμε, νέα εργατικά χέρια.

Όταν όμως τα πράγματα από ασκήσεις επί χάρτου εξελίσσονται στην πραγματική ζωή, τότε τα πράγματα ξεφεύγουν και από τον έλεγχο των ίδιων των δημιουργών αυτών των καταστάσεων. Έτσι αυτή τη στιγμή έχουμε κάτι που η Δύση, πράγματι, δεν το περίμενε΄ περίμενε μόνον ότι χρειαζόταν, κι αυτό πια που έρχεται υπερβαίνει αυτό που η Δύση χρειαζόταν για την ανανέωση των εργατικών της χεριών και των εργατικών της δυνάμεων, και γίνεται ένα υπόλειμμα ανθρώπων που ναι, θα πρέπει να εξοντωθούν.

Κρ.Π.: Δεν ξέρω αν γνωρίζετε αυτή τη μελέτη που είχε γίνει από τη δεκαετία του ’70, με της ομάδα της Ρώμης, που έλεγε ότι τα όρια του συστήματος έχουν ξεπεραστεί και έρχεται παγκόσμια δομική κρίση περί το 2008, διότι έχουμε ξεπεράσει τα όρια της φύσης, κλπ…

Στ.Ρ.: Ναι, βεβαίως.

Κρ.Π.: … Τα βλέπουμε όλα αυτά να συμβαίνουν. Μπορούμε να το αλλάξουμε όλο αυτό; Που πορευόμαστε;

Στ.Ρ.: Κοιτάχτε, τίποτα δεν αλλάζει από τα πάνω προς τα κάτω. Ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε μια αλλαγή που ερχόταν από τα πάνω προς τα κάτω. Όλο το πρόβλημα του ανθρώπου είναι να προέλθει μια αλλαγή από τα κάτω προς τα πάνω. Αυτή η αλλαγή, από τα κάτω προς τα πάνω, προϋποθέτει τη δημιουργία κινημάτων από συλλογικότητες. Προϋποθέτει τη δημιουργία συλλογικοτήτων οι οποίες παλεύουνε μέσα σε ένα πνεύμα αυτοδιαχείρισης, αυτονομίας και αυτεξουσιότητας.

Αυτές οι συλλογικότητες, μέχρι στιγμής βρίσκονται μέσα σε ένα βρεφικό στάδιο. Δεν είναι ότι δεν αναπτύσσονται. Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν, άρα δεν αναπτύσσονται. Είναι, ότι υπάρχουν σπερματικά, μόνο που ο χρόνος της ανθρώπινης ζωής δεν είναι ο χρόνος της Ιστορίας. Απαιτείται ένας άλλος χρόνος μέσα στον οποίο αυτές οι καταστάσεις, δρουν, δραστηριοποιούνται, ωριμάζουν και μπορούν να αποτελέσουν πυλώνες αλλαγής.

Δεν ξέρω αν τουλάχιστον η δική μου γενιά προλάβει να δει σε ανάπτυξη τέτοιου είδους φαινόμενα. Παρ’ όλα αυτά είμαι πραγματικά αισιόδοξος ότι αυτές οι εν σπέρματι συλλογικότητες που αυτή τη στιγμή ενεργοποιούνται με κοινωνικές και ατομικές προοπτικές κάποτε θα επιφέρουν αυτό που εμείς ονομάζουμε αλλαγή.

Γιατί χωρίς αλλαγή ο κόσμος είναι καταδικασμένος σε μαρασμό και σε θάνατο. Κι όπως έλεγε ο Εντγκάρ Μορέν, αυτός ο σπουδαίος γάλλος φιλόσοφος: «Ο κόσμος έχει τόσες πιθανότητες να αυτοκαταστραφεί, όσες πιθανότητες έχει και για να αναγεννηθεί». Ελπίζω ότι θα ακολουθήσουμε τις πιθανότητες αναγέννησης και αναζωογόνησης, και όχι τις πιθανότητες αυτοκαταστροφής.

 

 

Ελένη Νίνα: «Έχουμε πάρει μέρος στην αυτοκτονία του Βαγγέλη Γιακουμάκη»

Tvxs.gr

Ας κρατήσουμε στην μνήμη μας τον Βαγγέλη και τα τόσα θύματα της βίας. Ας κρατήσουμε στην μνήμη μας ότι η βία είναι καθημερινό φαινόμενο. Ας μην ξεχνάμε! […] Με τις πράξεις μας, έχουμε πάρει μέρος στην αυτοκτονία του Βαγγέλη Γιακουμάκη, ως χορός μιας τραγωδίας ο οποίος διαπιστώνει το φαινόμενο και απλά το λέει μόνο στον εαυτό του, αλλά δεν αποφασίζει, δεν δρα, δεν γίνεται πρωταγωνιστής […] Δεν φτάνει να κάνουμε μνημόσυνα. Είναι να κάνουμε μία δράση ώστε να μη φτάνουμε να κηδεύουμε τις αρχές και τις αξίες μας […]

Η κλινικός ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια Ελένη Νίνα μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή την επέτειο της κηδείας του Βαγγέλη Γιακουμάκη.

Κρ.Π.: Τι δε θα πρέπει να ξεχάσουμε;

Ελ.Ν.: Αυτή τη στιγμή είναι σα να κάνουμε ένα μνημόσυνο για έναν άνθρωπο που χάθηκε. Μνημόσυνο σημαίνει: εις μνήμην, θυμάμαι, δεν ξεχνάω.

Ας κρατήσουμε στην μνήμη μας τον Βαγγέλη και τα τόσα θύματα της βίας. Ας κρατήσουμε στην μνήμη μας ότι η βία είναι καθημερινό φαινόμενο. Ας μην ξεχνάμε!

Και δεν είναι να θυμόμαστε κάθε φορά που κλείνει άλλος ένας χρόνος, και κάνουμε μνημόσυνο σε ένα γεγονός ή σε ένα πρόσωπο, αλλά κάθε μέρα πρέπει να διατηρούμε ζωντανή τη μνήμη όλων αυτών των ανθρώπων οι οποίοι βασανίζονται, που είναι δίπλα μας, και κάθε μέρα είναι σα να πεθαίνουν μαζί τους οι αρχές μας, οι αξίες μας. Κάθε μέρα είναι να έχουμε το νου μας, μήπως πεθάνουν οι αρχές μας και οι αξίες μας.

Σήμερα ξέρεις τι μου είπε μια θεραπευόμενη; Μου είπε ότι στη γειτονιά της, την ώρα που γύριζε σπίτι της, άκουσε φωνές, γινόταν ένας πολύ μεγάλος καυγάς, ένα ζευγάρι καυγάδιζε, και ο άντρας χτυπούσε τη γυναίκα του. Την έσπρωξε και στα τζάμια, έσπασε η τζαμαρία, και παραλίγο να πέσει στο δρόμο, να σκοτωθεί. Την τράβηξε μέσα όπως ήταν και συνέχισε να τη χτυπάει. Οι περισσότεροι γείτονες κλείσαν τα παράθυρα, κατεβάσαν και τα ρολά. Κάποιοι φώναζαν «ησυχία», κάποιοι «πάλι τη δέρνει!».

Η κοπέλα και ο αδελφός της που ήταν και αυτοί μάρτυρες, πήραν την αστυνομία. Η αστυνομία δεν ήρθε ποτέ.
Κοινώς, η βία είναι καθημερινή. Και έχει νόημα να μην ξεχνάμε ότι υπάρχει αυτό ως φαινόμενο.

Κρ.Π.: Και το θέμα είναι τι πρέπει να κάνουμε πάνω σε αυτό;

Ελ.Ν.: Ένα είναι αυτό που λες πολύ σωστά, ότι πρέπει να μιλάμε γι’ αυτό που μας συμβαίνει. Δεύτερον ότι πρέπει να καταγγέλουμε αυτό που συμβαίνει. Και τρίτον να έχουμε ανοιχτά τα μάτια και τα αυτιά μας γι’ αυτό που συμβαίνει, κι όχι να κλείνουμε τα παράθυρα και να λέμε «συμβαίνει στον διπλανό κι όχι σε μας». Γιατί με αυτό που συμβαίνει διακυβεύονται οι αρχές και οι αξίες του καθενός από εμάς.

Κρ.Π.: Το ότι κλείνουν τα παράθυρα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, είναι και γιατί οι άνθρωποι έχουν τα δικά τους προβλήματα;

Ελ.Ν.: Πρώτον είναι ότι απομονώνονται ακριβώς γιατί έχουν τα δικά τους προβλήματα και δεν θέλουν να βάλουν και άλλα στο κεφάλι τους, και δεύτερον είναι ότι φοβούνται γιατί αν καταγγείλουν οτιδήποτε και οι ίδιοι θα μπλέξουν. Θα μπλέξουν με το γείτονα τον οποίον κατήγγειλαν, θα μπλέξουν με αυτό που έγιναν μάρτυρες, θα μπλέξουν με την αστυνομία, θα μπλέξουν με τη γραφειοκρατία. Θα μπλέξουν. Οπότε υπάρχει και μια μεγάλη ευθυνοφοβία στο να καταγγελθεί αυτό που πέφτει στην αντίληψή τους. Και έτσι, γίνονται συνένοχοι.

Κρ.Π.: Είναι ένας φαύλος κύκλος τελικά.

Ελ.Ν.: Είναι ένας φαύλος κύκλος που μας σπρώχνει όλο και περισσότερο στην απομόνωση και στην απάθεια, και αυτό το βλέπουμε και σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο, ακόμα και σε επίπεδο μεγάλων εθνοτήτων που είναι εγκλωβισμένοι στην απάθεια με ότι κι αν συμβαίνει.

Κρ.Π.: Οπότε είναι κάτι που μάς αφορά όχι μόνο στο μικρόκοσμό μας. Μας αφορά και σαν κοινωνία.

Ελ.Ν.: Μας αφορά και σαν κοινωνία. Ναι. Γι’ αυτό λέω ότι κινδυνεύουν οι αρχές και οι αξίες.

Κρ.Π.: Και μετά πώς μπορούμε να κλαίμε για την αυτοκτονία ενός ανθρώπου, που ουσιαστικά δεν ασχοληθήκαμε –ούτε καν ενδιαφερθήκαμε- ποτέ;

Ελ.Ν.: Με τις πράξεις μας, έχουμε πάρει μέρος στην αυτοκτονία του Βαγγέλη Γιακουμάκη, ως χορός μιας τραγωδίας, ο οποίος διαπιστώνει το φαινόμενο (μιλάει για το δρώμενο, το ονομάζει) και απλά το λέει μόνο στον εαυτό του, αλλά δεν αποφασίζει, δεν δρα, δεν γίνεται πρωταγωνιστής.

Κρ.Π.: Οπότε είναι και σαν να κλαίμε και τον εαυτό μας;

Ελ.Ν.: Ναι, αλλά τελικά είναι αυτοκτονία, ή είναι και λίγο φόνος; Γιατί είμαστε και συμμετέχοντες στο δράμα ως παθητικοί μάρτυρες.
Για παράδειγμα, όλοι αυτοί που έκλεισαν το παράθυρο δεν συμμετείχαν τελικά στον ξυλοδαρμό αυτής της γυναίκας; Και στα δύο παιδιά τα οποία ήταν παρόντα και κλαίγανε για την κακοποίηση της μητέρας τους; Δεν συμμετείχαν, λοιπόν, στον ξυλοδαρμό; Άρα και όσοι κατάλαβαν γι’ αυτό το παιδί, ό,τι κάτι δεν πάει καλά, δεν συμμετείχαν στην αυτοκτονία του;

Άρα πόσο οι αυτοκτονίες είναι αυτοκτονίες, ή είναι και δολοφονίες; Και αυτοκτονίες πολλών, όπως π.χ. κρατούμενων, ή για λόγους οικονομικής χρεωκοπίας που έχουμε συζητήσει στο παρελθόν. Είναι αυτοκτονίες ή είναι και λίγο δολοφονίες;

Κρ.Π.: Σε αυτές τις περιπτώσεις, το να κλαίμε, όμως, ουσιαστικά -γιατί γι’ αυτό κλαίμε- μόνο για την απώλεια των αξιών μας, δεν φτάνει.

Ελ.Ν.: Όχι, δεν φτάνει να κάνουμε μνημόσυνα. Είναι να κάνουμε μία δράση ώστε να μη φτάνουμε να κηδεύουμε τις αρχές και τις αξίες μας.