Κ. Βεργόπουλος: Η Γερμανία θα έπρεπε να αποχωρήσει από την ΕΕ!

08:40, 29 Μαρ 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/124023

[…] Κανονικά, η Γερμανία θα έπρεπε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση! Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης σήμερα είναι η Γερμανία. Δεν είναι η Κύπρος ή οι άλλες χώρες του Νότου, αλλά η Γερμανία με την καταστροφική διαχείριση των ευρωπαϊκών πραγμάτων […] Πρέπει να γίνει κάτι, αλλά με πολλές χώρες μαζί. Να συνασπιστούν και να δώσουν ένα τελεσίγραφο στη Γερμανία. Να της πουν, ή αλλάζεις ή τα σπάμε! […] Ο Κώστας Βεργόπουλος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστημίου VIII του Παρισιού, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στην Κύπρο, συμμετέχοντας στο δημόσιο διάλογο του tvxs.gr.

Κ.Β.: Με αφορμή την ευρωπαϊκή απόφαση για την Κύπρο, πυροδοτείται γενικότερη εξέγερση και αμφισβήτηση κατά της γερμανικής διαχείρισης των ευρωπαϊκών δεδομένων. Ο Λουξεμβούργιος πρωθυπουργός ανεγνώρισε ότι το Γιούρογκρουπ αντιμετώπισε τους Κύπριους σαν να ήσαν γκάνγκστερς.

Όμως, στην πραγματικότητα, το Γιούρογκρουπ συμπεριφέρεται σαν γκανγκστερική Λέσχη: η Γερμανία με τους λαγούς και δορυφόρους της εξοντώνει την μια μετά την άλλη τις αδύναμες χώρες μέλη του ευρωπαϊκού Νότου, αλλά σύντομα η αυτή μεταχείριση αναμένεται να επεκταθεί ακόμη και σε χώρες του ευρωπαϊκού κέντρου, όπως το Λουξεμβούργο και η Γάλλια.

Στενεύουν τα περιθώρια της αυτοκαταστροφικής πολιτικής της Γερμανίας. Για την ενίσχυση της αξίας του χρήματος, η Γερμανία επέβαλε την γενικευμένη λιτότητα στην Ευρωζώνη, με αποτέλεσμα την βαθειά ύφεση και ανεργία.

Στη συνέχεια, αθετεί δεσμεύσεις των αποφάσεων κορυφής σχετικά με τον διαχωρισμό τραπεζικών χρεών και κρατικών, επιρρίπτοντας τα πρώτα καθ’ ολοκληρία στα δεύτερα, και με συνέπεια την κατάλυση κάθε έννοιας δημοκρατίας και εθνικής κυριαρχίας.

Με την απαγόρευση της διαχείρισης του χρήματος από τα κυριαρχικά κράτη, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μετατρέπει τα κράτη σε απλούς ιδιώτες εκτεθειμένους στις χρηματαγορές και στον κίνδυνο χρεωκοπίας. Η νεοφιλελεύθερη φαντασίωση σε όλο το μεγαλείο της, και όλο αυτό με δραματικό ανθρώπινο και οικονομικό κόστος. Τίποτα δεν βελτιώνεται, οι θυσίες πηγαίνουν χαμένες, αλλά και ταυτόχρονα στενεύουν τα περιθώρια επέκτασης για τους κύκλους του μεγάλου χρήματος.

Κορωνίδα του φιλελεύθερου γερμανικού αδιεξόδου είναι το κυπριακό μοντέλο «διάσωσης», σύμφωνα με το οποίο η μεν Λαϊκή Τράπεζα «διασώζεται» μέσω της κατεδάφισης της.

Ο θάνατος του υπερχρεωμένου σβήνει την ικανότητα δημιουργίας ελλειμμάτων και χρεών, πολλώ μάλλον όταν τα χρέη του εκλιπόντος φορτώνονται σε άλλο οργανισμό.

Έπειτα, όπως διευκρίνισε ο Σοσιαλδημοκράτης Ολλανδός χοιροτρόφος, πρόεδρος του Γιούρογκρουπ Νταίσελμπλουμ, εξαντλήθηκαν τα περιθώρια διασώσεων από έξω, με συνέπεια στο εξής οι διασώσεις να φορτώνονται στους ίδιους τους διασωζόμενους, από τα μέσα και με δικό τους κόστος.

Η Φινλανδία, λαγός της Μέρκελ, έσπευσε να αξιώσει την πλήρη απαγόρευση των διασώσεων από έξω. Δηλαδή την οριστική εγκατάλειψη της απόφασης του Ιουνίου 2012 περί διαχωρισμού τραπεζικών και κρατικών χρεών:

στο εξής, όλα τα χρέη θα παραμένουν στην ευθύνη των εθνικών κρατών, τα οποία και με αυτόν τον τρόπο θα συντρίβονται με μαθηματική ακρίβεια.

Παράλληλα, η φινλανδική πρωτοβουλία, με γερμανική υποβολή, συνεπάγεται επίσης την εγκατάλειψη της απόφασης για ανακεφαλαίωση των τραπεζών από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ESM.

Σε αυτή την περίπτωση, η επιστράτευση των καταθέσεων για την κάλυψη ελλειμμάτων των τραπεζών δείχνει το αδιέξοδο στο οποίο περιέρχεται η γερμανική τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη. Όταν οι ασφαλείς καταθέσεις χρησιμοποιούνται για την απόσβεση επισφαλών τοποθετήσεων, αυτό σημαίνει ότι η οικονομία του καθαρού και ακάλυπτου τζόγου γενικεύεται και επεκτείνεται.

Αντί σταθεροποίησης, η στροφή που αναδύεται με την ευρωπαϊκή διαχείριση της κυπριακής κρίσης αυξάνει την ανασφάλεια και εντάσσει στον τζόγο ακόμη και όσους δεν έχουν καμία διάθεση να μπουν σε αυτόν.

Το αντιγερμανικό συναίσθημα σήμερα επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Φυσικά όχι επειδή οι άλλοι ζηλεύουν τους Γερμανούς για τις επιτυχίες τους, όπως θριαμβευτικά και επιπόλαια επισείει ο Σόιμπλε, αλλά βασικά λόγω των καταστροφών που συσσωρεύονται και προαναγγέλλονται.

Σήμερα, η Γερμανία με τις αποσταθεροποιητικές επιλογές της αποβαίνει ο κύριος παράγων που υπονομεύει την Ευρώπη και τις χώρες μέλη της.

Κρ.Π.: Μία έρευνα που έγινε στην Ελλάδα, έδειξε ότι οι το 96% των Ελλήνων, πιστεύουν ότι ότι η Γερμανία ενδιαφέρεται για τα γερμανικά συμφέροντα και όχι για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Κ.Β.: Κανονικά, η Γερμανία θα έπρεπε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση! Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης σήμερα είναι η Γερμανία. Δεν είναι η Κύπρος ή οι άλλες χώρες του Νότου, αλλά η Γερμανία με την καταστροφική διαχείριση των ευρωπαϊκών πραγμάτων.

Ούτε τα δικά της συμφέροντα εξυπηρετεί. Ενόσω εξοντώνει τους εταίρους, τον έναν μετά τον άλλον, ενοχοποιώντας τους για αποκλίσεις από το δικό της «ενάρετο» μοντέλο, στο τέλος αυτό πλήττει και την ιδία.

Ένα δεύτερο θέμα είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία, πλήρως εναρμονισμένη με την γερμανική προσέγγιση, επισείει την απειλή να διακόψει την παροχή ρευστότητος στις κυπριακές τράπεζες. Με πρόσχημα ότι βρίσκονται σε ανασφάλεια.

Όμως, σε παρόμοιες ακριβώς καταστάσεις επιβάλλεται η παροχή ρευστότητος άνευ όρων, εάν η ΕΚΤ ενδιαφέρεται πράγματι για την σταθερότητα του Ευρωσυστήματος.

Όταν η ΕΚΤ έπαψε να δέχεται τα κυπριακά κρατικά ομόλογα ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητος, συνέβαλε έτσι κι αυτή στην περαιτέρω αποσταθεροποίηση της Κύπρου, παρόλο που η ίδια διακηρύσσει ως αποστολή της την διαφύλαξη της σταθερότητος.

Η ΕΚΤ ισχυρίζεται ότι είναι ανεξάρτητη τράπεζα, ότι δεν εξαρτάται απ’ τα κράτη! Αυτή λοιπόν θα έπρεπε να δίδει χρήμα όταν τα κράτη έχουν ανάγκη και όχι να κόβει το χρήμα όταν υπάρχει ανάγκη.  Πολύ περίεργη η ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Ο πρόεδρός της Ντράγκι  δηλώνει «εγώ κάνω ότι μου λένε οι ηγέτες». Την ευθυγράμμιση με τις γερμανικές επιλογές, ο ίδιος παρουσιάζει ως ανεξαρτησία της τράπεζας του.

Τρίτο θέμα, είναι η διαβεβαίωση του Ντράγκι ότι θα αγοράζει απεριορίστως ομόλογα, για να μην περιέλθει το ευρώ ποτέ σε κρίση.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα η ΕΚΤ δεν έχει αγοράσει ούτε ένα και από καμιά χώρα μέλος.

Ερωτηθείς εάν προτίθεται να αγοράσει  ελληνικά ομόλογα, ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν μπορεί αφού η Ελλάδα βρίσκεται σε ειδικό πρόγραμμα βοήθειας. Αλλά ο ίδιος διευκρίνισε επίσης ότι δεν αγοράζει ούτε ισπανικά ομόλογα, επειδή μέχρι σήμερα η Ισπανία αρνείται να ενταχτεί σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα στήριξης. Δηλαδή, η ΕΚΤ τι είδους απεριόριστες αγορές ομολόγων προτίθεται να κάνει;

Κάθε χώρα που πέφτει σε δυσκολία, η Γερμανία την καθυβρίζει λέγοντας για το λαό της, ότι είναι τεμπέληδες, διεφθαρμένοι, πελατειακό κράτος,   ζουν με δανεικά, και για την Κύπρο, ότι ξεπλένει ρώσικο μαύρο χρήμα. Επικαλείται και προσάπτει οτιδήποτε, εκτός από το ζήτημα της δικής της διαχείρισης, η οποία όμως είναι και το κύριο πρόβλημα!.

Κρ.Π.: Ποιες είναι αυτές οι βασικές συμπεριφορές της κακοδιαχείρισης της Γερμανίας;

Κ.Β.: Η Γερμανία, εφόσον πραγματοποιεί  πλεονάσματα, έπρεπε ν’ αποδέχεται άνοδο τιμών και συναφή απώλεια ανταγωνιστικότητος. Ωστόσο, με την διαχείριση που επιβάλλει στο Νότο, βρίσκει τρόπο να διατηρεί σχετικά χαμηλή την ισοτιμία του ευρώ, ανταγωνιστικές τις τιμές της και συνεπώς διαιώνιση των πλεονασμάτων της, χωρίς διορθωτική κίνηση από μέρους της.

Η διοργάνωση της ύφεσης και της συντριβής του Νότου ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των γερμανικών προϊόντων. Αυτή η πρακτική δεν είναι θεμιτή στη διεθνή οικονομία, αλλά ακόμη λιγότερο στην υποθετική  σχέση μεταξύ εταίρων στο αυτό νόμισμα. Η κρίση στον Νότο λειτουργεί ως ρυθμιστής της ανταγωνιστικότητος του Βορρά. Όσο πιο πολύ βουλιάζει ο Νότος τόσο περισσότερο διατηρείται η  ανταγωνιστικότητα του Βορρά.

Φυσικά, αυτή η επιλογή δεν έχει ορατότητα και μέλλον. Αποτελεί μπούμερανγκ για τους εμπνευστές της. Όταν όλοι οι εταίροι θα έχουν γονατίσει, τότε θα έλθει και η σειρά όσων σήμερα επωφελούνται.

Ήδη η Γερμανία εγκαθίσταται σε ύφεση. Πολλαπλασιάζονται οι απεργίες των εργαζομένων σε όλους τους τομείς και τους κλάδους.

Κρ.Π.: Και τί εκτιμάτε για το μέλλον;

Κ.Β.: Το μέλλον του ευρώ είναι αβέβαιο και σκοτεινό, ενόσω δεν αλλάζει πολιτική η Γερμανία.

Κρ.Π.: Και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί ένα τέτοιο πρόβλημα; Είναι λύση για την Κύπρο –για παράδειγμα- η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Κ.Β.: Εφόσον η Γερμανία υπονομεύει την Ευρώπη, δεν έχει νόημα η συζήτηση για την μεμονωμένη αποχώρηση μιας χώρας, γιατί έτσι η υπεύθυνη αφήνεται ατιμώρητη. Αυτό που όλοι θέλουν είναι να λειτουργήσει κανονικά η Ευρώπη και για να γίνει αυτό χρειάζεται να πιεστεί και να υποχρεωθεί να αλλάξει πολιτική η Γερμανία.

Εάν κάθε θύμα της Γερμανίας αποσύρεται από το ευρώ και την ΕΕ, έτσι θα αποδυναμώνεται το μέτωπο εναντίον της Γερμανίας μέσα την Ευρώπη. Πρέπει να γίνει κάτι, αλλά με πολλές χώρες μαζί. Να συνασπιστούν και να δώσουν ένα τελεσίγραφο στη Γερμανία. Να της πουν, ή αλλάζεις ή τα σπάμε! Η πολιτική της λιτότητας, της ύφεσης, της ανεργίας, της φτωχοποίησης και της κοινωνικής καταστροφής δεν ωφελούν κανέναν!

Κρ.Π.: Και ανασφάλεια και αναξιοπιστία, και φασιστικές πρακτικές, και τόσα άλλα…

Κ.Β.: Η Ευρώπη είναι η πιο καταποντισμένη περιοχή του κόσμου σήμερα. Στις άλλες περιοχές, στην Αμερική, στην Κίνα, στη Βραζιλία, στον υπόλοιπο κόσμο δεν υπάρχει τέτοια ύφεση, εκτός από αυτήν που διαχέεται από την Ευρώπη. Το σύστημα της λιτότητας  είναι καταστροφικό όχι μόνο για τις χώρες της Ευρώπης, αλλά και όλες τις άλλες περιοχές του κόσμου που συναλλάσσονται μαζί της.

Η Γερμανία σήμερα με τις επιλογές εγκαθίσταται σε εχθρική σχέση με τους λαούς της Ευρώπης και με τον υπόλοιπο κόσμο.  Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Οδηγούμαστε σε όξυνση της διεθνούς αντιπαλότητας και σε σύγκρουση! Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο, με άγνωστη τελική κατάληξη.

Κρ.Π.: Εσείς τι πιστεύετε ότι θα ‘πρεπε να κάνει η Κύπρος;

Κ.Β.: Η Γερμανία εκδηλώνει συμπεριφορά που δεν υπολογίζει τους άλλους. Εάν η Κύπρος έχει προβλήματα, όπως με το ρώσικο χρήμα, τη χαμηλή φορολογία, τις οφσόρ εταιρείες, κλπ., πρέπει να καθίσουν να τα συζητήσουν και να τα λύσουν συνεταιρικά, και όχι με απειλές και εκβιασμούς!

Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχουν προβλήματα με την Κύπρο, αλλά αυτά δεν αντιμετωπίζονται με την μέθοδο της κατεδάφισης!

Δεν βάζεις φωτιά στην παράγκα να την κάψεις για να διορθωθούν τα προβλήματα της!  Με πρόσχημα την τιμωρία του ρωσικού μαύρου χρήματος, τιμωρείται σήμερα ένας λαός και την ευθύνη για αυτό φέρουν οι επιλογές της Γερμανίας και των δορυφόρων της.

Κρ.Π.: Θα μπορούσαν να ελέγξουν τους καταθέτες;

Κ.Β.: Να τιμωρηθούν οι αεριτζήδες –ας υποθέσουμε- αλλά μόνον αυτοί, ενώ σήμερα με τα μέτρα οδοστρωτήρα τιμωρείται ολόκληρο το νησί!

Κρ.Π. Η ίδια έρευνα που ανέφερα παραπάνω, έδειξε, ότι το 40,4% των Ελλήνων είναι υπέρ του να διαλυθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, και 45% κατά του ευρώ.

Κ.Β.: Δεν είναι πολλοί. Στην Κύπρο είναι υπέρ της αποχώρησης από το ευρώ κατά 80%! Όμως, αυτό το βρίσκω εκβιαστικό και συναισθηματικό.

Παρόλα όσα έχει υποστεί η Ελλάδα, η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν ζητούν την διάλυση ούτε την αποχώρηση, αλλά καταδικάζουν την ακολουθούμενη πολιτική.

Ακόμη και τώρα, αν γίνει δημοψήφισμα στην Ελλάδα, δύσκολα κερδίζει το όχι στο ευρώ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπορεί όμως σύντομα με την επιτάχυνση προς το χειρότερο, η κοινή γνώμη να στραφεί προς πιο ριζοσπαστικές επιλογές. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν επιτυχία του ευρώ, αλλά σαφής αποτυχία του.-

Θέλω να θυμίσω προς όλους… Tου Γιώργου Πήττα

09:41, 28 Μαρ 2013 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/123949

Θέλω να θυμίσω προς όλους (συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου)  πως:

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης. ουδέποτε προσέβαλλε την αισθητική μας. Ακόμα και αν κάποια δουλειά του ήταν ας πούμε κατώτερη κατά την υποκειμενική μας κρίση από κάποια προηγούμενη δημιουργία του, πάντα κρατούσε τον αισθητικό πήχη ψηλά.

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης μετέχει συχνά, τελείως αθόρυβα σε σημαντικά μουσικά εγχειρήματα μοιραζόμενος το τάλαντό του με κριτήριο την αγάπη για τη μουσική. Κι όταν μιλά, μιλά επί της ουσίας.

Θέλω να θυμίσω προς όλους (συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου)  πως:

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που το ακαλλιέργητο συναίσθημα οδηγεί στον αυτισμό και τον μελοδραματικό αυνανισμό, έτσι και ο αποκομμένος από την κοινωνία και την πραγματικότητα ορθολογισμός, ακυρώνει τον εαυτό του ως τέτοιο και οδηγεί σε έναν απόλυτα αντίστοιχο αυτισμό που στην περίπτωση αυτή είναι φορτωμένος με έπαρση.

Έπαρση που στους εξαιρετικά δύσκολους καιρούς μας, καταλήγει οδυνηρή και αντιδραστική.

Αυτά, για τα διάφορα κείμενα που εμφανίστηκαν ως «κριτική» στο κείμενό του. Τα διάβασα δύο φορές και μετά ξαναδιάβασα το δικό του.

Αρχικά, παρασύρθηκα και εγώ-με ένα σχόλιο στο facebook 7-8 λέξεων όπου ευτυχώς είχα την πρόνοια να μην αναφέρω καν το όνομα του συνθέτη. Ηλιθιότητα και επιπολαιότητα όμως εκ μέρους μου, ακόμα και αυτές οι 7-8 λέξεις. Απολογούμαι.

Όχι τίποτα άλλο, αλλά γιατί, όση σχέση έχει ο βίος και η πολιτεία του Αλκίνοου Ιωαννίδη με τον Γιώργο Νταλάρα, άλλη τόση σχέση έχει αυτό που ζούμε όλοι μας ή σχεδόν όλοι μας, με τα όσα ονειρευτήκαμε. 

Θέλω να θυμίσω προς όλους (συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου)  πως οφείλουμε όχι απλά να παρκάρουμε οριστικά το καλάμι μας αλλά και να το θάψουμε με τα απομεινάρια του κόσμου που καταρρέει γύρω μας, δίπλα μας και πάνω στο κεφάλι μας.

Γιατί το μόνο λάθος που φαίνεται να έκανε ο Αλκίνοος, είναι ότι μας κοίταξε στα μάτια...

«Κι είπε ποτέ σου μην κοιτάς
τον άλλο μες τα μάτια,
γιατί καθρέφτης γίνεσαι
κι όλοι σε σπαν’ κομμάτια.»

Στίχοι – μουσική: Αλκίνοος Ιωαννίδης

Νάνος Βαλαωρίτης: Πάμε προς τον χιτλερισμό;

07:00, 28 Μαρ 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/123582

«Η Ελλάδα θυμίζει Γερμανία του ’30 την εποχή της ανόδου των ληστρικών ομάδων των ΕΣ ΕΣ. Η κυβέρνηση και η αστυνομία δείχνει ότι τα αγνοεί όλα αυτά. Και τι κάνει; Δέρνει αυτούς οι οποίοι κάνουν διαδήλωση εναντίον της Χρυσής Αυγή.! Μα, δεν είμαστε καλά! Δηλαδή, πάμε προς τον χιτλερισμό; […] Τι θέλουμε να είμαστε; Μια δημοκρατία ή μία δικτατορία εν κρυπτώ, και μάλιστα με τρομοκρατία;» Ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για το tvxs.gr καταγγέλοντας βίαιες επιθέσεις της Χρυσής Αυγής εναντίον μεταναστών με ένα νεκρό θύμα.

Ν.Β.: Αυτές τις μέρες, έχουν γίνει πολλές επιθέσεις εναντίον Φιλιππινέζων από χρυσαυγίτες οι οποίοι τους έχουν σπάσει στο ξύλο, με αποτέλεσμα μία γυναίκα που την χτύπησαν στην Ομόνοια να έχει ήδη πεθάνει, μία άλλη που την χτύπησαν στο Σύνταγμα να έχει σοβαρό πρόβλημα στα μάτια της(με πολλά ράμματα) και κάποιος άλλος να βρίσκεται σε κώμα στο νοσοκομείο…

Πλέον, έχει εκτραχυνθεί το πράγμα. Δεν είναι μόνο ο χρυσαυγίτης που δεν δίνει φαγητό στη μετανάστρια γιαγιά. Είναι σαν να έχουμε να κάνουμε με ΕΣΑ και ΕΣ ΕΣ, οι οποίοι φέρονται όπως ακριβώς φέρονταν στη Βαϊμάρη τα Τάγματα Εφόδου. Η Ελλάδα θυμίζει Γερμανία του ’30 την εποχή της ανόδου των ληστρικών ομάδων των ΕΣ ΕΣ.

Η κυβέρνηση και η αστυνομία δείχνει ότι τα αγνοεί όλα αυτά. Και τι κάνει; Δέρνει αυτούς οι οποίοι κάνουν διαδήλωση εναντίον της Χρυσής Αυγής. Μα, δεν είμαστε καλά! Δηλαδή, πάμε προς τον χιτλερισμό;

Κρ.Π.: Έχει ειπωθεί ότι στην αστυνομία υπάρχουν πολλοί που είναι υπέρ της Χρυσής Αυγής.

Ν.Β.: Ναι, αυτό το έχουμε δει αρκετές φορές στον Τύπο, και έχουν κάνει δηλώσεις και οι ίδιοι, ότι είναι ένα ποσοστό 60%. Άλλοι λένε 30%, αλλά τι σημασία έχει, αφού φέρονται έτσι;

Η ελληνική αστυνομία, δεν είναι αστυνομία δημοκρατικής χώρας πλέον! Αυτό πρέπει να το δει η κυβέρνηση, ο Σαμαράς, και η ΝΔ, οι οποίοι στις άκρες τους φλερτάρουν με την ακροδεξιά. Τι θέλουμε να είμαστε; Μια δημοκρατία ή μία δικτατορία εν κρυπτώ, και μάλιστα με τρομοκρατία; Διότι σήμερα, χτυπάνε τους μετανάστες αυτά τα ρεμάλια της Χρυσής Αυγής. Αύριο θα χτυπήσουν όλους τους Έλληνες που διαφωνούν μαζί τους. Και ήδη τους χτυπάνε, μέσω και της αστυνομίας!

Κρ.Π.: Πώς αισθάνεστε για όλα αυτά;

Ν.Β.: Αισθάνομαι πολύ άσχημα γιατί είναι η τέταρτη φορά που απειλεί την Ελλάδα ο φασισμός. Πέρασα την σχολική μου ηλικία κάτω από τη δικτατορία του Μεταξά. Αυτή ήταν η πρώτη φορά. Η δεύτερη ήταν η γερμανική και ιταλική κατοχή. Η τρίτη ήταν η χούντα, και τώρα έχουμε την τέταρτη.

Μα, δεν είμαστε καλά! Τρελάθηκαν οι Έλληνες που ψηφίζουν αυτούς τους κόπανους, οι οποίοι είναι και καραγκιόζηδες, αλλά είναι και επικίνδυνοι καραγκιόζηδες, γιατί φέρονται παράνομα και εγκληματικά.

Κρ.Π.: Γι’ αυτούς που τους ψηφίζουν, μπορεί να συμβαίνει αυτό που λέγατε πρόσφατα, ότι τελικά στις παράλογες καταστάσεις, οι παράλογες αντιδράσεις είναι αναμενόμενες; Είναι η άγνοια; Τί πιστεύετε;

Ν.Β.: Αυτός ο Κατίδης, ο οποίος χαιρέτησε φασιστικά, ισχυρίζεται ότι δεν ξέρει τι είναι φασισμός. Γεμάτος με απειλητικά τατού και δεν ξέρει τι είναι φασισμός; Αλίμονο, αν κάνουν τους ανήξερους!

Ο φασισμός είναι ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Κι ένα ολοκληρωτικό καθεστώς δεν επιτρέπει πρώτα πρώτα καμία ελευθερία. Όλα ελέγχονται από την αστυνομία, από το κράτος και από το εκάστοτε φασιστικό ή ναζιστικό κόμμα. Είναι ένας ολοκληρωτισμός, ο οποίος κατά τον Μάρξ είναι μία φάση του καπιταλισμού. Αλλά δεν το πιστεύω αυτό.

Πιστεύω ότι είναι το αποτέλεσμα του αντισημιτισμού ο οποίος ενεδρεύει στις μικροαστικές τάξεις σε όλες τις χώρες, οι οποίοι θεωρούν ότι η δυστυχία τους οφείλεται στους Εβραίους. Δηλαδή, είναι ένα είδος αποδιοπομπαίου τράγου. Λοιπόν, τώρα, αποδιοπομπαίος τράγος έχουν γίνει οι μετανάστες, αντικαθιστώντας τους Εβραίους. Όχι πως τους Εβραίους δεν τους αντιμετωπίζουν ακόμα με τον ίδιο τρόπο, αλλά για προπαγάνδα κατονομάζουν μόνο τους μετανάστες.

Σήμερα επιτίθενται στους Φιλιππινέζους που εργάζονται τόσα χρόνια στη χώρα μας, και μας βοηθάνε και δεν είναι καθόλου όπως τους κατηγορούν, είτε κλέφτες, είτε ναρκέμποροι, είτε οτιδήποτε άλλο. Και αύριο θα αρχίζουν να χτυπάνε εμάς.

Να έχω ζήσει τρεις δικτατορίες, και να βλέπω να γεννιέται μία τέταρτη, και με τρομοκρατία;

Κρ.Π.: Μία κοινωνία, η οποία έχει ως μόνο μέσον την καταστολή και όχι την θεραπεία ή την πρόληψη των προβλημάτων της, είναι κατά βάση φασιστική; Και επίσης η ανοχή της βίας και η απάθεια(νίπτω τας χείρας μου), δεν δείχνει μία ανάλογη κοινωνία;

Ν.Β.: Είναι η χρήση της βίας κατ’ αρχήν. Ότι με τη βία, μπορείς να τιμωρήσεις ή να καλυτερεύσεις την ανθρωπότητα. Κι αυτό το έχουν και τα δύο άκρα. Το είχε και ο Σταλινισμός. Τα δύο άκρα συναντιούνται στη βία και στην αντιδημοκρατική νοοτροπία, η οποία δεν ανέχεται πρώτα πρώτα την ελευθερία του λόγου, δεύτερον την ελευθερία του ατόμου να επιλέξει τον τρόπο της ζωής του, και ούτω κάθε εξής. Δηλαδή, κανενός είδους ελευθερία.

Όλα πρέπει να καθοδηγηθούν από ένα κόμμα το οποίο έχει δόγματα ρατσιστικά, ολοκληρωτικά, και πρέπει να υποταχθούν όλοι στον αρχηγό, σε έναν οποιοδήποτε αρχηγό, τρελό ή ηλίθιο –ανάλογα-, ο οποίος θα τους οδηγήσει στην καταστροφή.

Εδώ, λοιπόν, πρόκειται περί άγνοιας; Αυτοί οι άνθρωποι που ψήφισαν αυτούς τους μασκαράδες, επιδεικνύουν άγνοια; Όμως, δεν επιδεικνύουν, μόνον, δήθεν – υποτίθεται, οργή απέναντι στο διαφθαρμένο πολιτικό καθεστώς.

Πιστεύω ότι το κάνουν σε μία ψυχολογική κατάσταση, η οποία είναι αντικοινωνική. Υπάρχει πάντοτε μία μνησικακία για τον άλλον, ο οποίος περνάει καλύτερα από εμάς(είτε φανταστικά είτε πραγματικά). Αυτά παίζουν μεγάλο ρόλο σ’ αυτή την ψυχολογία.

Αλλά η θεραπεία μιας τέτοιας ψυχολογίας δεν είναι το να φέρεις στο προσκήνιο ένα τελείως βάρβαρο ιδεολόγημα, το οποίο αποδείχθηκε το πιο καταστροφικό στην ιστορία του ανθρώπου! Ο Χίτλερ ήταν ένας καραγκιόζης κατά βάθος, αλλά πιο επικίνδυνος καραγκιόζης δεν έχει γίνει στην ιστορία, πλην του Καλιγούλα.

Αυτή η τρέλα μεταδίδεται μέσα στην ιστορία από γενεά σε γενεά, με πολύ πιο χαμηλούς τόνους φυσικά, αλλά καμιά φορά ξεσπάνε και πολύ βίαιες καταστάσεις, αναλόγως τον περιστάσεων.

Τώρα οι περιστάσεις στην Ελλάδα είναι αισχρές, βέβαια. Μας έχουν στριμώξει στον τοίχο οι Ευρωπαίοι, κυρίως οι Γερμανοί, οι οποίοι καθοδηγούν την Ευρώπη σήμερα, και τα αποτελέσματα είναι όπως τα βλέπουμε: Ανεργία, απολύσεις, μείωση μισθών και συντάξεων, φτώχεια, ύφεση.

Όλα αυτά, έρχονται κυρίως από τη Γερμανία. Αλλά η οργή, δεν προσανατολίζεται προς τα εκεί που προέρχεται. Μπορεί να υπέβοσκε μία φασιστική νοοτροπία, αλλά όχι κι έτσι. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό φαινόμενο. Είναι πλέον ένα παρακράτος, ένα μιλιταριστικό συγκρότημα.

Κρ.Π.: Τι θα λέγατε για τις αυταρχικές και  φασιστικές νοοτροπίες;

Ν.Β.: Το αυταρχικό στοιχείο στον άνθρωπο το έχει αναλύσει ο Φρόυντ και είναι ο σαδισμός. Το αντίθετό του είναι ο μαζοχισμός. Αλλά αυτά τα δύο πάνε μαζί.

Διότι συνήθως όλοι αυτοί κάνουν τον νταή στους τελείως απροστάτευτους και αδύναμους, οι οποίοι δεν έχουν τα μέσα να αμυνθούν και δεν προστατεύονται από το κράτος και από τη δημοκρατία, που υποτίθεται ότι έχουμε.

Πρόκειται περί αυτού που ονομάζουν οι Άγγλοι, bullies. Δηλαδή, άνθρωποι που αισθάνονται ισχυροί απέναντι στους ανίσχυρους και όταν βρεθούν μπροστά σε πιο ισχυρούς από αυτούς, τότε γίνονται λαγοί και υποτάσσονται. Τρείς αξιωματικοί πέρασαν μέσα από το διαμέρισμά μου σε επιταγμένο δωμάτιο, και τους είδα πως φερόντουσαν. Θυμάμαι έναν από αυτούς που είχε γυρίσει μεθυσμένος μια μέρα, κι έπεσε στα πόδια της μάνας μου(η οποία ήξερε γερμανικά) παρακαλώντας την να μην τον καταδώσει στην Κομαντατούρα, γιατί θα τον έστελναν στη Ρωσία(κι αυτό ήταν που έτρεμαν).

Είμαι πάρα πολύ εξοργισμένος, μ’ αυτά τα τελευταία περιστατικά, και αφορούν πρόσωπα τα οποία εργάζονται και για μένα.

Είναι πολύ κοντά πια. Δεν είναι κάτι το οποίο μπορείς να το εξορίσεις, να πεις ότι συμβαίνει αλλού. Συμβαίνει μέσα στα δικά μας τα σπίτια.

Πάνω σε όλα αυτά που είπα μπορεί να γίνει μεγάλη ανάλυση, διότι αυτά τα θέματα έχουν αναλυθεί με πολύ περισσότερες λεπτομέρειες στο παρελθόν, που εξηγούν πώς γεννιούνται αυτά τα κίνητρα και πως εμφανίζονται στην κοινωνία. Είπα άκρες μέσες, αλλά αρκούν κι αυτές για να καταλάβουν μερικοί οι οποίοι δεν θέλουν να αλλάξουν μυαλά.

Κρ.Π.: Μα, γι αυτό δεν τους ψήφισαν; Το πιθανότερο δεν είναι ότι θα χαρούν;

Ν.Β.: Αυτοί που θα χαρούν ακούγοντας αυτά τα γεγονότα, αύριο θα κλάψουν όταν δούν ότι θα ξεχαρβαλωθούν όλα, και θα έχουμε εμπόλεμη κατάσταση μέσα στην χώρα μας.  Αύριο θα κλάψουν, όπως κλάψαν οι Γερμανοί όταν τους βομβάρδισαν οι σύμμαχοι.

Κρ.Π.: Με τη βία και το έγκλημα δεν κερδίζει αυτός που έχει δίκιο, αλλά εκείνος που ασκεί τη μεγαλύτερη βία. Ο νόμος της ζούγκλας;

Ν.Β.: Η βία είναι απαράδεκτη, εκτός αν πρόκειται περί άμυνας. Είναι έγκλημα να γίνεται με τον τρόπο που βλέπουμε σήμερα, και από όργανα της επίσημης κυβέρνησης αλλά και όργανα παραστρατιωτικά όπως είναι αυτό το υποτιθέμενο κόμμα, το οποίο παρανομεί από κάθε άποψη.

Στις κοινωνίες που έχουν βγει από τέτοιες καταστάσεις, είναι πολύ περίπλοκο το τι γίνεται… Διότι τα ίχνη και τα κατάλοιπα μιας τέτοιας μεγάλης σύγκρουσης είναι τα επακόλουθα μιας πόλωσης φανατισμού και λανθασμένων στρατηγικών.

Τα παραδείγματα είναι πολλά, ξεκινώντας από τη Γαλλική Επανάσταση(η οποία κατέληξε σε μια φοβερή τρομοκρατία όπου την πλήρωσαν και οι τρομοκράτες), αλλά και τόσες άλλες εμφύλιες συγκρούσεις που έχουν γίνει. Ο Θουκυδίδης λέει, στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέμου ότι το πρώτο θύμα του εμφυλίου πολέμου, είναι η αλήθεια. Διότι και οι δύο πλευρές ισχυρίζονται ότι την κατέχουν.

Κρ.Π.: Εννοείτε ότι αυτοί που καταδιώκονται μπορεί να αντισταθούν και να αντιδράσουν και στο τέλος η κοινωνία να χωριστεί στα δύο;

Ν.Β.: Ναι, τέτοιες καταδιώξεις καταλήγουν σε εμφύλιο. Όταν υπάρχει μία ομάδα η οποία καταδιώκει μία άλλη που είναι ανυπεράσπιστη, όπως ήταν οι Εβραίοι στην Γερμανία, δεν μιλάμε για εμφύλιο αλλά για καταδίωξη.

Και όταν ο άλλος δεν μπορεί να αμυνθεί και γίνεται θύμα, η αδικία είναι κατάφορη. Αν όμως μπορέσει να αμυνθεί αυτό είναι άλλη κατάσταση, είναι αντίσταση πλέον σε μία κατάσταση βίας. Αυτό γίνεται με τους αντάρτες σε μία αντίσταση. Να μην μπερδεύουμε τους όρους, γιατί από εκεί ξεκινάνε όλες οι παρεξηγήσεις.

Άλλο είναι η καταδίωξη, και άλλο ο εμφύλιος. Μπορεί λοιπόν, στο τέλος να οδηγηθεί σε εμφύλιο αυτή η κατάσταση, αλλά ο αίτιος θα είναι ο αρχικός διώκτης. Και στον ελληνικό εμφύλιο, τότε, ο αίτιος ήταν η Γερμανία, ο αρχικός διώκτης, και όλοι οι Έλληνες δοσίλογοι και υπερασπιστές τους στη συνέχεια.

Όταν υποτίθεται ότι παίρνει τη «δικαιοσύνη» στα χέρια του κάποιος και καταδιώκει τους αδύναμους… και δυστυχώς, σε ένα κράτος που έχει μία αδύναμη κυβέρνηση που μοιάζει με την κυβέρνηση της Βαϊμάρης… τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα.

Τί θάνατος! Τί ευκαιρία! Τί έκπληξη!

the piano

Η φύση είναι μόνιμα σε κρίση. Και κρίση σημαίνει αλλαγή. Άρα, η φύση είναι συνεχώς σε αλλαγή, αλλά ζει και με συνέπεια. Έχει σταθερές αξίες, που τις υπαγορεύει η ζωή της. Τίποτα δεν είναι στατικό.
Αυτό είναι η ζωή, αυτό είναι και η φύση, και αυτό θα έπρεπε να είναι και ο άνθρωπος που “ζει” μέσα σ’ αυτήν.
Αλλά ο άνθρωπος συνήθως θέλει τα δεδομένα… Θέλει κάθε μέρα να περνάει και να μη ζει την αλλαγή της φύσης, την κρίση της φύσης (και της φύσης του), αλλά να κοιμάται και να ξυπνάει στα ίδια, στα “καλά και συμφέροντα”.
Αλλαγές μόνο επιφανειακά. Ούτε μέσα του ούτε στο περιβάλλον του.

Κι αλλάζει μόνο αν αναγκαστεί.

Κι όταν αλλάζει ο άνθρωπος, κάνει πρώτα μια βουτιά προς τα πίσω, σαν να παλιμπαιδίζει ιστορικά, και μετά κάνει ένα βηματάκι μπροστά. Αν επιβιώσει. Ότι επιβιώσει.

Κάθε αλλαγή έχει το τίμημά της. Κάτι πρέπει να πληρώσεις. Χάνεις το παλιό μέσον που με αυτό εκφραζόσουν και ζούσες. Μένεις αναγκαστικά στο κενό, σαν άστεγος. 
Δημιουργείς αναγκαστικά καινούργιο.

Πρέπει να αποχαιρετίσεις το παλιό, πρέπει να το πενθήσεις, πρέπει να αναστηθείς μέσα στο καινούργιο.

Θέλει βουτιά στα βαθιά, θάνατο, έκπληξη.

Αυτό «λέει» και η ηρωίδα της ταινίας The Piano όταν καταφέρνει να αναδυθεί από το βυθό:  What a death! What a chance! What a surprise! My will has chosen life! Still it has had me spooked and many others besides!

Τι θάνατος! Τι  ευκαιρία! Τι έκπληξη! H θέλησή μου επέλεξε τη ζωή!

Ποιός αντέχει τη βουτιά, το θάνατο, την έκπληξη, κι ότι μπορεί να σημαίνουν όλα αυτά;

Ποιός θέλει να ζήσει; Αυτός μόνο αλλάζει…

Ελεύθεροι κατακτημένοι. Του Αλκίνοου Ιωαννίδη

alkinoosioannidisdphfsaigdfyig

Δεν θα πω για τους άλλους. Λίγο με ενδιαφέρει η ποιότητα και η στάση τους σε τέτοιες στιγμές. Ούτε και περίμενα καλύτερη αντιμετώπιση. Όσο και να τους βρίσω, χαϊδεύω τα αυτιά μας και τίποτα δεν αλλάζει. Θα πω για εμάς, και συγχωρήστε με:

Έρχεται η μέρα που η μάσκα τραβιέται βίαια. Η μέρα που το αληθινό μας πρόσωπο φανερώνεται, θέλουμε-δεν θέλουμε, αφτιασίδωτο και τρομακτικά αληθινό. Πρέπει να το κοιτάξουμε, είναι θέμα ζωής και θανάτου. Πρέπει να το ρωτήσουμε, να μας πει ποιοι είμαστε. Γιατί μόνο αυτό γνωρίζει.

Γυρνάμε απότομα, για να αντικρίσουμε μια τρύπα στον καθρέφτη. Πού απουσιάζει το πρόσωπό μας; Το ξεχάσαμε σε μικρά, ταπεινά, εγκαταλελειμμένα σπίτια, στη σκόνη χαμηλών, πλίνθινων ερειπίων, στους τάφους αγράμματων, ακατέργαστα σοφών παππούδων.

Εκεί αφήσαμε θαμμένες τις αληθινές καλημέρες, τη συγκίνηση των στίχων, την αλληλεγγύη των ανθρώπων και ότι πολύτιμο δεν μετριέται σε χρήμα. Έκτοτε, προχωρήσαμε στον «σύγχρονο κόσμο» απρόσωποι, γυμνοί, παλεύοντας να κρατήσουμε το νήμα της ύπαρξής μας άκοπο, μέσα σε εποχές δύσκολες, μέσα σε ένα τοπίο που δεν μας μοιάζει.

Γίναμε αρχοντοχωριάτες, επενδύοντας στα χειρότερα χαρακτηριστικά των δύο συνθετικών της λέξης. «Έχω γάμο», λέγαμε και στεκόμασταν καλοντυμένοι σε γκαζόν ξενοδοχείων, με φακελάκια στα χέρια, χωρίς αληθινή, από καρδιάς ευχή. «Και οι γάμοι μας, τα δροσερά στεφάνια και τα δάχτυλα, γίνουνται αινίγματα ανεξήγητα για την ψυχή μας». Ούτε αινίγματα, ούτε τίποτε. Όλα απαντημένα, όλα πεζά. Μεγάλα και άδεια.

Απομείναμε αναίσθητοι μπροστά στο ιερό, ζώντας ένα γυαλιστερό, αντιαισθητικό, άχαρο, ανέραστο, ανίερο, ξοδεμένο παρόν. Χωρίς μνήμη, χωρίς όνειρο, διαζευγμένοι από το είναι μας.

Τα καλύτερα παιδιά μας τα πουλήσαμε. Τα αφήσαμε να σπαταλούν τη ζωή τους σε λογιστικά βιβλία, σε γραφεία εταιρειών, σε άψυχους λογαριασμούς. Τα κάναμε σκλάβους με τίτλους διευθυντικού στελέχους. Τα ταΐσαμε χρήματα, τα σπουδάσαμε χρήματα, τα μάθαμε να σκέφτονται χρήματα, να υπηρετούν χρήματα, να ονειρεύονται χρήματα, να παντρεύονται χρήματα, να γεννάνε χρήματα, να είναι χρήματα. Μιλούν άπταιστα τα χειρότερα Αγγλικά (αυτά της δουλειάς) και άθλια τα καλύτερα Ελληνικά (τα Κυπριακά). Όταν τα χρήματα λείψουν, από πού θα κρατηθούν;

Αντικαταστήσαμε το γλέντι στην πλατεία του χωριού με το σκυλάδικο. Τον έρωτα με το στριπτιζάδικο. Τα αναγκαία για την επιβίωση, με ένα τζιπ γεμάτο άχρηστα ψώνια. Τον ελεύθερο χρόνο με την υπερωρία. Κάναμε το παιγνίδι των παιδιών υπερπαραγωγή, σε πάρτι γενεθλίων κατά παραγγελία. Ξεχάσαμε ποια είναι τα βασικά συστατικά της ύπαρξής μας, ως ατόμων και ως κοινωνίας, αντικαθιστώντας τα με ότι μάς γυάλισε στη βιτρίνα.

Γίναμε ότι μας έπεισε ο διαφημιστής, η τηλεόραση ή το περιοδικό να γίνουμε. Καταντήσαμε οπαδοί ομάδων, φανατικοί, με μαχαίρια και μίσος. Έφηβος, προτού σιχαθώ όλες τις ομάδες εξίσου, ήμουν με την Ομόνοια. Μια μέρα που έπαιζε με το ΑΠΟΕΛ, αρρώστησε ο τυμπανιστής των αντιπάλων. Ήρθαν στην άλλη κερκίδα και μου ζήτησαν να πάω στη δική τους, για να παίξω το τύμπανο. Πήγα ευχαρίστως.

Πέρασε ο καιρός, αλλάξαμε. Ξεχάσαμε. Χωριστήκαμε σε κόμματα και τα ψηφίσαμε τυφλά, διχαστήκαμε με τρόπο αταίριαστο στην ιστορία και την παράδοσή μας. Σε μια σταλιά τόπο, λέγαμε «οι άλλοι». Πήραμε τα χειρότερα χαρακτηριστικά της Ελλάδας και τα κάναμε αξιώματα.

Να πάει στο καλό τέτοιος εαυτός, να μην ξανάρθει. Καθόλου μην τον κλάψουμε, καθόλου μη μας λείψει. Στον αγύριστο!

Πέρασαν χρόνια. Το κορίτσι από τις Φιλιππίνες έκλαιγε κρυφά στο κρεβάτι του για το παιδί και τη μάνα που άφησε για να σερβίρει καφέ τον κύριο Πάμπο, που έγινε σερ, για να σιδερώνει τα ακριβά βρακιά της κυρίας Αντρούλλας, που έγινε μάνταμ. Η κοπέλα θα γυρίσει φτωχή στο Μπάγκιο Σίτι ή στη Μανίλα. Θα αγκαλιάσει τη μάνα της, θα φιλήσει το παιδί της. Εμείς, πού επιστρέφουμε;

Τι μένει όταν ο σερ και η μάνταμ, έκπληκτοι, χάνουν το αυτοκίνητο, την υπηρέτρια, το λούσο και το σπίτι τους; Τι κρατιέται αναλλοίωτο μέσα στον χρόνο, κάτω από την επιφάνεια που βουλιάζει; Πού ακριβώς βρίσκεται ανεξίτηλα χαραγμένος ο βαθύς Χαρακτήρας που μας επιτρέπει, όταν όλα αλλάζουν, να λέμε ακόμη «Εμείς»;

Μπορούμε σήμερα να αποφασίσουμε ξανά, ο καθένας για τον εαυτό του και όλοι μαζί, ποιοι είμαστε. Τι είναι σημαντικό και τι όχι. Τι αξίζει να προσπαθήσουμε μέχρι τέλους. Ποια λόγια αξίζει να πούμε προτού φύγουμε, πώς αξίζει να σταθούμε και απέναντι σε τι, προτού πεθάνουμε. Κι αυτό, μπορούμε να το κάνουμε, ακόμη και νηστικοί, άνεργοι και άστεγοι. Ήταν όμως αδύνατον να το κάνουμε χορτάτοι και υποταγμένοι, με έναν εαυτό-καταναλωτή, εξαρτημένο και ευχαριστημένο.

Μείναμε σε σκηνές, στο ύπαιθρο, για χρόνια. Χάσαμε για πάντα τα σπίτια, τα χωριά και τις ζωές μας. Περιμέναμε κάθε μέρα, για χρόνια, αγνοούμενους που δεν γύρισαν. Για δεκαετίες, ακούγαμε αεροπλάνο και στρέφαμε έντρομοι τα μάτια στον ουρανό. Χιαστί ταινίες στα παράθυρα, μη σπάσουν από τον βομβαρδισμό που μπορούσε ανά πάσα στιγμή να ξαναρχίσει.

Τα παιδιά που έβγαλαν το σχολείο διαβάζοντας με το κερί στα αντίσκηνα, χειμώνες στη σειρά, βρίζονταν στην Ελλάδα από τους Ελλαδίτες, γιατί τους έτρωγαν τις θέσεις στα πανεπιστήμια. Η Μεγάλη Μαμά τίποτα δεν κατάλαβε. Κι ακόμη δεν καταλαβαίνει. Γιατί, μπορεί η Κύπρος να είναι ελληνική, όμως, πόσο λίγο κυπριακή είναι η Ελλάδα! Πόσο λίγο ελληνική είναι η Ελλάδα!

Επιτρέψαμε στους μικρούς πολιτικούς ενός αδύναμου και απροστάτευτου τόπου, να συμπεριφέρονται σαν άρχοντες αυτοκρατορίας. Να υπηρετούν κόμματα και τσέπες, σαν να μην υπάρχει απειλή, κίνδυνος και γκρεμός, σαν να είναι αδύνατον από τη μια μέρα στην άλλη να γίνουμε μπουκιά στο στόμα κροκοδείλων. Είδαμε τα τρυφερά, αγνά χαμόγελα των παιδιών του Απελευθερωτικού Αγώνα να χρησιμοποιούνται από βάρβαρους, απαίδευτους «πατριώτες» με ξυρισμένα κεφάλια, φαλακρούς «απ’ έξω κι από μέσα». Ζήσαμε την αδικία, την απώλεια, την εγκατάλειψη. Τα ξέρουμε όλα, τα είδαμε όλα, τα ζήσαμε όλα. Τώρα θα φοβηθούμε;

Όταν κλαίγαμε το ’74, κλαίγαμε για τα σπίτια μας. Σήμερα θα κλάψουμε για τις επαύλεις μας; Τότε, κλαίγαμε για το χωριό μας. Θα κλάψουμε σήμερα για την τράπεζα; Τότε, για τους τάφους των γονιών μας. Σήμερα για τα χρέη μας; Τότε, για τις ζωές μας. Σήμερα για τις δουλειές μας; Δεν νομίζω…

Η κοινωνία μας, αυτή η διαλυμένη, πιέζοντας ασταμάτητα την όποια επίσημη πολιτική ηγεσία, αλλά και πέρα απ’ αυτήν, θα αναπτύξει μηχανισμούς στήριξης των ανέργων, θα φροντίσει τα παιδιά της. Όχι από ελεημοσύνη. Από αλληλεγγύη. Και με τη γνώση πως, αν ο διπλανός δεν ζει καλά, κανείς δεν ζει καλά. Γιατί, ότι ποτέ μας κράτησε σ’ αυτόν τον τόπο, ήταν ένας ιδιόμορφος, ποιητικός, παράλογα ωραίος κοινωνικός ιστός, που αυτοπροστατεύεται και που μας προστατεύει. Αυτός είναι που ανάγκασε τους βουλευτές να πουν, για μια έστω στιγμή, «Όχι».

Το «Όχι» της Κυπριακής Βουλής, είναι σημαντικότερο απ’ ότι κάποιοι χαιρέκακοι μπορούν να υποψιαστούν. Κι ας επιστρέψει η Βουλή εκλιπαρώντας τους Τροϊκανούς, κι ας πέσει στα γόνατα, κι ας τους γλύψει τα πόδια, μετά. Κι ας χάσουμε περισσότερα. Γιατί, για μια στιγμή έστω, έμοιασε η Δημοκρατία να έχει νόημα, ένα νόημα ξεχασμένο εδώ και δεκαετίες. Έμοιασαν, έστω και για μια στιγμή, οι εκπρόσωποι να εκπροσωπούν πράγματι.

Η στιγμή καταγράφεται και μένει, δημιουργώντας προηγούμενο, παρά την όποια κατάληξη. Και το γεγονός πως το προηγούμενο δημιουργήθηκε από μισή μερίδα τόπο, αγαπητοί λογικοί λογιστές, το κάνει ακόμη σημαντικότερο. Τίποτα «δικό σας» δεν θα μείνει ποτέ στην Ιστορία, να σηματοδοτεί, να καθορίζει, ή έστω να θυμίζει κάτι υπαρξιακά σημαντικό. Αφήστε μας να το χαρούμε. Δεν μας προσφέρονται συχνά τέτοιες χαρές.

Αυτό το «Όχι», φαίνεται να είχε και χειροπιαστά αποτελέσματα: Εκτός από τη δυνατότητα μη φορολόγησης των μικροκαταθετών, εκτός από το χρονικό περιθώριο που έδωσε για τη νομοθετική ρύθμιση του περιορισμού των συναλλαγών και τη δημιουργία Ταμείου Αλληλεγγύης, που μπορούν να παίξουν σημαντικά θετικό ρόλο στο μέλλον, έδωσε και τη δυνατότητα, έστω σπασμωδικά, έστω την τελευταία στιγμή, έστω με απογοητευτικό αποτέλεσμα, να μετρηθούν οι δυνάμεις και οι «φιλίες», τόσο της Κύπρου, όσο και της Ελλάδας.

Βοήθησε να καθαρίσει το τοπίο, να τελειώσουμε με ψευδαισθήσεις, να καταλάβουμε ξανά το πόσο μόνοι είμαστε, το πόση ευθύνη έχουμε. Θα ήμασταν αφελείς αν πιστεύαμε πως με ένα «Ναι» θα σώζαμε κάτι, ας πούμε τη Λαϊκή Τράπεζα ή την Κύπρου (αλήθεια, πόσο «δική μας» μπορεί να είναι μια τράπεζα;) και μαζί τις δουλειές, ή τους κόπους μιας ζωής που τους εμπιστευτήκαμε. Ξέρουμε καλά πως ότι έμεινε εκτεθειμένο (το γιατί είναι μια άλλη κουβέντα, που ελπίζω πως θα γίνει), ούτως ή άλλως, και με τα «Ναι» και με τα «Όχι», θα κατασπαραχθεί.

Δυστυχώς, δεν ήταν δυνατόν να υπάρχει “plan B”. Θα ήταν αδύνατον να έχει εκπονηθεί από ανθρώπους της γενιάς μου και της προηγούμενης, από ανθρώπους βουτηγμένους στην κατανάλωση, στο εφήμερο, στο συμφέρον, στο νεοπλουτισμό και στο τίποτε, μια πολιτική που να έχει βάθος και σοβαρότητα. Κι όμως, αυτοί οι άνθρωποι, χωρίς δικλίδες ασφαλείας, χωρίς λογική, είπαν ενστικτωδώς “Όχι”. Έστω και για μια στιγμή. Ένα “Όχι” καταστροφικό και λυτρωτικό μαζί, που εσείς, αγαπητοί Ελλαδίτες μνημονιακοί, πολιτικοί και δημοσιογράφοι, με πρόσχημα το καλό μας, δεν θα πείτε ποτέ. Θα προτιμήσετε να καταστραφούμε εξίσου, λέγοντας “Ναι”.

Οι Κύπριοι προσφυγοποιούμαστε ξανά στην ίδια μας την πατρίδα. Χάνουμε ξανά τη ζωή όπως τη χτίσαμε, όπως νομίζουμε πως τη διαλέξαμε, όπως νομίσαμε πως μας ανήκει. Και φοβόμαστε. Είναι ανθρώπινο. Όμως, τι πραγματικά φοβόμαστε; Ότι θα πεινάσουμε; Πεινάσαμε και παλιότερα. Ότι θα κρυώσουμε; Κρυώσαμε χρόνια. Ότι θα μείνουμε μόνοι; Πάντα μόνοι ήμασταν. Ότι θα πονέσουμε; Από πόνο άλλο τίποτε… Ότι θα μας κατακτήσουν; Πάντα κατακτημένοι υπήρξαμε.

Θα τα καταφέρουμε, το ξέρουμε καλά! Γιατί, τελικά, δεν φοβόμαστε τίποτε. Γιατί, τελικά, το μόνο που φοβόμαστε, είναι το υποχρεωτικό κοίταγμα στον καθρέφτη. Το μόνο που μας φοβίζει, είναι το μόνο που πραγματικά έχουμε: το αληθινό μας πρόσωπο. Ας το ξεθάψουμε, ας το θυμηθούμε, ας το κοιτάξουμε. Ενώ όλοι, φίλοι και εχθροί, μας αγριοκοιτάζουν, ενώ η μάσκα μας πέφτει νεκρή, αυτό θα μας χαμογελάσει.-

Αλκίνοος Ιωαννίδης

24 Μαρτίου 2013

Πηγή: alkinoos.gr

Μεταφρασμένο στα ιταλικά: atenecalling.blogspot.it

Όπου πατώ είναι δικός μου δρόμος. Tου Γιάννη Καλπούζου

09:30, 23 Μαρ 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/123429

«Μήπως…» αναρωτιέται ο κεντρικός ήρωας «λησμονώντας τούς προγόνους αποκόβεσαι απ’ τη ρίζα σου κι αντί για δεντρί είσαι κισσός, που ψάχνει αλλού στηρίγματα; […] πέρα όμως από τους λόγους που επιλέγω να ανατρέχω στο παρελθόν, στην Ουρανόπετρα με οδήγησε και μια άλλη ιστορία […] το πρώτο βήμα κατά τη γνώμη μου προς τον στοχασμό είναι να κατανοεί κανένας ότι είναι δικός του αυτός δρόμος που πατά, είτε αφήνεται να τον ορίζουν άλλοι, είτε τον ορίζουν γιατί δεν μπορεί ν’ αντιδράσει, είτε δεν επιτρέπει σε κανέναν να τον ορίζει» Ο ποιητής και συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος, αφηγείται στην Κρυσταλία Πατούλη για το tvxs.gr, τη δημιουργική εμπειρία της συγγραφής –από την ιδέα μέχρι το τυπογραφείο– του νέου του μυθιστορήματoς.

Όταν ήμουν παιδί κι άκουγα τα τραγούδια στα πανηγύρια του χωριού μου με καταλάμβανε μια ανεξήγητη θλίψη και συνάμα ο νους μου γεννούσε εικόνες και ιστορίες.

Φανταζόμουν να χορεύουν μπροστά μου αντάμα οι άνθρωποι των ημερών μου και όσοι είχαν φύγει πια από τη ζωή και πόσα άλλα. Πολλά χρόνια αργότερα αυτή τη θλίψη την καταχώρησα σε έναν στίχο μου για τραγούδι:

Τι μου ‘χει φταίξει τι μου ‘χει λείψει/ και τα τραγούδια μου φέρνουν θλίψη, σε μουσική του Κώστα Φαλκώνη και ερμηνεία της Ελένης Πέτα.  Τότε ήταν που την ονόμασα Θείο πυρ και Θεία μανία, έμπνευση.

Αυτή η «θλίψη» με οδήγησε στη γραφή και η πορεία των ολίγων χρόνων που ασχολούμαι με την πεζογραφία στην Ουρανόπετρα, η οποία είναι το τρίτο κατά σειρά μυθιστόρημά μου που διαδραματίζεται σε παλαιότερες εποχές.

Πέρα όμως από τη συγγραφική πορεία και τους λόγους που επιλέγω να ανατρέχω στο παρελθόν, στην Ουρανόπετρα με οδήγησε και μια άλλη ιστορία: Από το 1977, όταν ήμουν δεκαεπτά ετών, άρχισα να αλληλογραφώ με ένα κορίτσι από τη Λάρνακα, που οκτώ χρόνια αργότερα έμελλε να γίνει η σύζυγός μου.

Δέθηκα έτσι με την Κύπρο, όπου διαδραματίζεται η μυθοπλασία της Ουρανόπετρας, και φρόντιζα να μαθαίνω για την ιστορία της τόσο μέσα από πλήθος βιβλίων και δημοσιευμάτων, όσο και μέσα από προφορικές διηγήσεις όσων γερόντων γνώριζα, με σημαντικότερο όλων τον μάστρε Βασίλη, τον παππού της γυναίκας μου.

Αρχικά με μόνο κίνητρο την αγάπη μου για την Κύπρο κι ύστερα, όταν πήρα την απόφαση να γράψω την Ουρανόπετρα, εστίασα την έρευνά μου στα σημεία που με ενδιέφεραν μελετώντας από περιηγητές, εφημερίδες της εποχής, ιστορικά, θρησκευτικά και ιστορικά βιβλία, όπως και βιβλία για την αρχιτεκτονική, το εμπόριο, τη γεωργία, τα προϊόντα, τις μεταφορές, το θέατρο, τον κινηματογράφο, καθώς και φωτογραφικά αρχεία και χιλιάδες άλλα κείμενα απ’ όπου μπορούσα να αντλήσω πληροφορίες για τη ζωή εκείνων των χρόνων, ενώ επισκέφτηκα δεκάδες μουσεία και τους περισσότερους τόπους όπου εξελίσσεται το μυθιστόρημα ή τα κτίρια που περιγράφω και σώζονται ακόμη.

Ανατρέχω σε αλλοτινούς καιρούς για να ιστορήσω άγνωστες εποχές και τη ζωή των καθημερινών ανθρώπων που απάνω τους πατούμε· να δώσω τη δυνατότητα μιας διαφορετικής αποτίμησης των ιστορικών περιπετειών και γεγονότων· να συνδέσω το σήμερα με το χθες και μαζί μ’ αυτό το ράμμα της συνέχειας της ελληνικής φυλής· να ψηλαφίσω ό,τι σηματοδοτεί τη διαχρονική ανθρώπινη πορεία· και να ιχνηλατήσω τι μπολιάζει ψυχές, χαρακτήρες, νοοτροπίες και συμπεριφορές και μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά, υπερισχύοντας συνήθως κάθε άλλης διδαχής και εκπαίδευσης.

Και κάνω τούτη την αναδρομή, γιατί είναι πίστη μου ότι βοηθά να δούμε το σήμερα πιο καθαρά και να επανεξετάσουμε τις προτεραιότητες, τις επιδιώξεις και τους στόχους μας με κατεύθυνση την εσωτερική καλλιέργεια.

Βέβαια η αναδρομή από μόνη της δεν αρκεί, απαιτείται η εμβριθής ματιά του συγγραφέα, συνάμα και του αναγνώστη, ο οποίος βάζοντας τη δική του φαντασία, σκέψη και θυμικό διαβάζει ένα διαφορετικό βιβλίο (ο καθένας), μιας και η ουσία κάθε βιβλίου βρίσκεται στο περιεχόμενό του κι όχι κατ’ ανάγκη στον χρόνο που διαδραματίζεται ή στο είδος που το κατατάσσουν οι ανάγκες της αγοράς ή τα διάφορα λογοτεχνικά ρεύματα.

Κοντολογίς, μια κραυγή, μια φωνή, ένα παραμύθι από τα βάθη του χρόνου είναι η Ουρανόπετρα. Ζωές ανθρώπων του παρελθόντος που μιλούν για το σήμερα και το αύριο μέσα από τη μυθοπλασία η οποία εξελίσσεται στους καιρούς τους.

Το μυθιστόρημα απαρτίζουν δύο μέρη: «Το μικρό χρονικό» (54 σελίδες) και «Το μεγάλο χρονικό».

Το μικρό χρονικό, ξεκινά το 1569, επί ενετοκρατίας στην Κύπρο. Παρακολουθεί την περιπετειώδη πορεία του Γερόλεμου και συγχρόνως την τοπιογραφία και την ανθρωπογεωγραφία της εποχής.

Πώς εκατό φεουδάρχες καταδυνάστευαν τον λαό,  βασάνιζαν τους πάροικους, τους αντάλλασσαν και τους δάνειζαν σ’ άλλους φεουδάρχες, ενώ παλιότερα οι Φράγκοι τους αντάλλασσαν ακόμα και με σκυλιά. Συνάμα πώς αντιμετώπισαν την εισβολή των Οθωμανών το 1570 οι κατατρεγμένοι από τους Ενετούς ντόπιοι· πώς η κατατρεγμένη από τους καθολικούς ορθόδοξη εκκλησία· τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν οι Ενετοί για να μην ταχθούν με το μέρος των Οθωμανών οι κάτοικοι του νησιού· και γενικότερα όσα συνέβηκαν μέχρι το 1572.

Η μυθοπλασία συνυφαίνεται με τα πραγματικά γεγονότα έτσι ώστε να υπηρετείται και να προάγεται το κείμενο και συγχρόνως ο αναγνώστης να αποκομίζει γνώσεις. Το θεωρώ κι αυτό κομμάτι της λογοτεχνίας.

Προς το τέλος του μικρού χρονικού ο Γερόλεμος φτιάχνει τέσσερα φυλαχτά και τα μοιράζει στους γιους του ως αλεξίκακα της ζήσης τους. Τι απέγιναν τα φυλαχτά και ποιο μυστικό θ’ αποκαλυφθεί αν ποτέ ενωθούν, θα το μάθουν οι αναγνώστες στις σελίδες της Ουρανόπετρας.

Αρχίζοντας το «Μεγάλο χρονικό» βρισκόμαστε στο 1892. Από το 1878 η Κύπρος έχει παραχωρηθεί από τους Οθωμανούς με συνθήκη στην Αγγλία, για να αποδειχτούν οι άγγλοι κατακτητές μάστιγα για τον λαό, ενώ συνδαύλιζαν τις αντιθέσεις μεταξύ Ελλήνων κατοίκων και Οθωμανών, εφαρμόζοντας το αιώνιο: διαίρει και βασίλευε.

Οι Άγγλοι αποβιβάστηκαν με στρατεύματα στον Λάρνακα τον Ιούλη του 1878, δίχως οι κάτοικοι του νησιού να γνωρίζουν απολύτως τίποτε για την συνθήκη παραχώρησης, η οποία προέβλεπε μεταξύ άλλων να καταβάλλονται 92.000 λίρες στον σουλτάνο ως φόρο υποτέλειας, τα μισά περίπου έσοδα από τη φορολογία.

Ωστόσο κάποιοι γνώριζαν, όπως ο τραπεζίτης της Κωνσταντινούπολης Γεώργιος Ζαρίφης, ο οποίος είχε στείλει από ένα μήνα πρωτύτερα ανθρώπους κι αγόραζε πάμφθηνα εκτάσεις και σπίτια για να τα μοσχοπουλήσει όταν θ’ ανέβαιναν οι τιμές.

Φαντάζονταν δε οι Κύπριοι τους Άγγλους ως απελευθερωτές και τους υποδέχονταν μ’ ενθουσιασμό.

Οι αγρότες της Κύπρου βίωναν απελπιστική φτώχεια, ωστόσο οι άγγλοι κατακτητές ουδόλως έδειχναν να νοιάζονται. Απεναντίας αβγάτιζαν τις φορολογικές καταπιέσεις.

Ωσάν ακρίδες έπεφταν πάνω στους γεωργούς οι φοροεισπράκτορες με δημεύσεις περιουσιακών στοιχείων, ξυλοδαρμούς και φυλακίσεις. Έπεφταν όπως οι πραγματικές ακρίδες, η άλλη φοβερή μάστιγα στο νησί, τις οποίες για να εξοντώσουν έστηναν πάνινα φράγματα κι έσκαβαν λάκκους στη βάση τους. Διακόσια τρισεκατομμύρια ακρίδες εξολόθρευσαν μόνο το 1883.

Ακολουθώντας ο αναγνώστης τα βήματα του κεντρικού ήρωα, του Αδάμου (που θα πει Αδάμ και παραπέμπει στο νέο ξεκίνημα), θα μπει σε σπίτια κτισμένα από πλιθάρι (τούβλα από χώμα και άχυρα ή φύκια), σε αρχοντικά, σε άθλιους καφενέδες, σε πορνεία και σε χάνια· θα γνωρίσει τους παντελώς αμόρφωτους χωροφύλακες και την αγριότητά τους· θ’ αντικρίσει τα ξυπόλυτα παιδιά κι εργάτες που δούλευαν απ’ την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου τρώγοντας μόνο ένα κομμάτι ψωμί κι ένα κρεμμύδι·

θα συναναστραφεί με συμμορίες που έλεγχαν το λιμάνι του Λάρνακα· θα συμμετάσχει σε ξενύχτια και σε καβγάδες στα κακόφημα στέκια· θα παρευρίσκεται σε αστεία περιστατικά· θα μάθει για τους παλικαράδες της εποχής τους λεγόμενους και πεσβάντηδες·

όπως και για τις σχέσεις Ελλήνων, Οθωμανών και Εγγλέζων· για τις εκλογικές αναμετρήσεις και τον σιδηρόδρομο της Κύπρου· για τις χοροεσπερίδες, τα πιάνα και τις πιανόλες, τις λαμπαδηδρομίες, τις απόκριες, τα πανηγύρια και πολλά από τα αναχώματα τα οποία έστησε ο άνθρωπος προκειμένου να γλυκάνει την επανάληψη της σκληρής καθημερινότητας.

Κάπως έτσι κυλά το μυθιστόρημα. Εδώ οι τοκογλύφοι και οι φοροεισπράκτορες ν’ απομυζούν τους αγρότες· εκεί οι ποιητάρηδες να διαγωνίζονται απαγγέλλοντας τσιατιστά (δίστιχα περίπου όπως οι μαντινάδες)· αλλού οι πραγματικές ή οι φανταστικές ανεράδες (οι νεράιδες) να στοιχειώνουν τις ψυχές·

παρέκει να ξεκινά μια φιλία που θα κρατήσει στο χρόνο ή μια δυνατή αδελφική σχέση· και πιο πέρα να πραγματοποιούνται τα συχνά συλλαλητήρια για την κατάργηση του φόρου υποτέλειας στον σουλτάνο και για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Προδοσίες, μίση και πάθη, ήθη, έθιμα ενταγμένα στη μυθοπλασία, παζάρια, καμηλαριά, τα καραβάνια των αγωγιατών και οι άμαξες που ταξίδευαν μέσα σε κουρνιαχτό, οι πρώτες κινηματογραφικές προβολές, τα πρώτα αυτοκίνητα και το πρώτο λεωφορείο των πέντε θέσεων· οι πρώτες λάμπες λουξ και τα πρώτα ηλεκτρικά φώτα. η επίσκεψη του Τσόρτσιλ (υφυπουργός αποικιών της Αγγλίας τότε)·

τα σχολεία, οι μπιραρίες με τις γερμανίδες χορεύτριες και οι ολυμπιακοί αγώνες του 1896 για τους οποίους οι περισσότεροι κάτοικοι μάθαιναν μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού από τις δημόσιες αναγνώσεις των εφημερίδων.

Και συνάμα, η μεγάλη αγάπη των Κυπρίων για τη μητέρα Ελλάδα, η οποία έκανε δημοφιλή τραγούδια όπως το «Λαγιαρνί» ή το «Γεροδήμος», μουσικά παράταιρα με την παράδοση του νησιού, αλλά και το ταξίδι που πραγματοποιούσαν εκτός από τα τραγούδια ή τους στίχους από και προς κάθε σημείο του ελληνισμού, τους μύθους και τις πάμπολλες λέξεις.

Το κυπριακό τραγούδι «τέσσερα και τέσσερα» διηγείται την ίδια ιστορία με την παραλογή «κολυμπητής» που συναντούμε στην Ήπειρο, ενώ και οι δύο ιστορίες παραπέμπουν σε αρχαιοελληνικούς μύθους όπως αυτός του Φοβίου.

Όσο για τις λέξεις, να αναφέρω μόνο ένα παράδειγμα, την ονομασία για το αγώνισμα που υπήρχε στην Κύπρο: το διτζίμιν, μια ιδιότυπη άρση βαρών, αφού συνήθως σήκωναν ένα σπόνδυλο αρχαιοελληνικής κολόνας. Κάτι ανάλογο όμως διηγείται και η παραλογή «το δοκίμιν της αγάπης» που απαντούμε με διάφορες μορφές σε πολλές περιοχές της Ελλάδας:

Μέσα στο περιβόλι μου/ στη μέση της αυλής μου/ μάρμαρο έχει ο αφέντης μου/ δοκίμιν της αγάπης/ κι όποιος βρεθεί και πιάσει το/ κι οπίσω του το ρίξει/ εκείνος είναι ο άντρας μου/ κι εγώ είμαι η ποθητή του…

Δοκιμή, κοντολογίς σημαίνει το διτζίμιν, κι όλα έχουν να κάνουν με το ράμμα της ελληνικής φυλής.

Στις σελίδες της Ουρανόπετρας καρτερούν τον αναγνώστη και δολοπλοκίες, κλεψιές, πλεκτάνες, αρχαιοκάπηλοι, ξένοι περιηγητές, μεγάλες περιπέτειες, κρυπτοχριστιανοί ή αλλιώς λινοβάμβακοι, καθώς και το φοβερό φαινόμενο των 8.000 μαυροπινακωμένων. Όσοι, δηλαδή, θέτονταν σε δυσμένεια (αδίκως το συνηθέστερο) από τα αγγλικά δικαστήρια ως ύποπτοι παραβατικών πράξεων, γεγονός που συνεπαγόταν τον κοινωνικό αποκλεισμό των ιδίων και των οικογενειών τους.

Ακόμα, υπάρχουν απαντήσεις σε ερωτήματα, όπως: Εποίκησαν οι Οθωμανοί την Κύπρο και πόσοι; Η πλειονότητα των σημερινών Τουρκοκυπρίων ποιών είναι απόγονοι;

Σημαντική θέση καταλαμβάνει κι ο λεγόμενος ατυχής πόλεμος του 1897, μέσα από τους Κύπριους εθελοντές που συμμετείχαν σε όλους τους εθνικούς αγώνες από το 1821. Έτσι θα βρεθεί στο προσκήννιο ο Βόλος, η Λάρισα, ο θεσσαλικός κάμπος, τα Φάρσαλα, το Βελεστίνο, αλλά και ο Πειραιςά και η Αθήνα της εποχής όπου κυριαρχούσε το πολεμικό κλίμα και οι συγκεντρώσεις που οργάνωνε η Εθνική Εταιρία, καθώς και οι συγκρούσεις με την αστυνομία και ο ξυλοδαρμός των διαδηλωτών.

Η Αθήνα εμφανίζεται ξανά το 1912-13 την περίοδο των βαλκανικών πολέμων και μαζί όλες οι θεαματικές αλλαγές που συντελέστηκαν μέσα σε λίγα χρόνια από το 1897. Τότε που μετά την καταστροφή και τον εθνικό διασυρμό, ήρθε η αναγέννηση. Το αναφέρω, επειδή το βιβλίο πέρα από τη μυθοπλασία μιλά και για το σήμερα αντιπαραβάλλοντας πότε γεγονότα και πότε συμπεριφορές, καταστάσεις  και νοοτροπίες.

Την ίδια εποχή το μυθιστόρημα βρίσκεται στην Άρτα, στη Φιλιππιάδα, παρακολουθεί τον πόλεμο στο Μπιζάνι και περιδιαβαίνει στα Γιάννενα.

Πολύ συχνά, ο αναγνώστης θα αναρωτιέταί για το νόμιμο άδικο και το παράνομο δίκιο, φαινόμενο σχεδόν από τη γέννηση της ανθρώπινης ιστορίας.

Συνάμα, μέσα από όσα βιώνουν οι ήρωές του βιβλίου, αποκαλύπτεται η θέση της γυναίκας της εποχής, ενώ δεσπόζοντα ρόλο κατέχει ο έρωτας, ο οποίος διαρρέει το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Αλλά ο έρωτας, που ορμά ωσάν στρατός σε ανοχύρωτη πολιτεία και κυριεύει τις ψυχές, βάζει σε μεγάλες δοκιμασίες τους μυθοπλαστικούς χαρακτήρες.

Πέρα απ’ όλα αυτά η Ουρανόπετρα ασχολείται και με μια σειρά από διαχρονικά θέματα, όπως η αξιοπρέπεια, η αλαζονεία σε σχέση με το πεπερασμένο της ζωής, ή το δέσιμο με τους προγόνους μας:

«Μήπως…» αναρωτιέται ο κεντρικός ήρωας «λησμονώντας τούς προγόνους αποκόβεσαι απ’ τη ρίζα σου κι αντί για δεντρί είσαι κισσός, που ψάχνει αλλού στηρίγματα;»

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που υπάρχουν, είναι και ο πατριωτισμός, ο οποίος δεν υπονομεύει τις φιλειρηνικές ιδέες, απεναντίας πασχίζει για την ειρήνη, και βέβαια σε καμιά περίπτωση δεν ταυτίζεται με τις φυλετικές διακρίσεις. Μιλά για τον πατριωτισμό κι όχι για την πατριδοκαπηλία που βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε άστατους καιρούς. Μιλά για τη φιλοπατρία που πασχίζει για τη συνολική ευημερία των κατοίκων μια χώρας κι όχι για τον δογματικό εθνικισμό που έχει να κάνει κυρίως με τη στείρα ξενοφοβία και τη φυλετική ομοιογένεια.

Αντάμα με τον πατριωτισμό, ως απαραίτητος συνοδοιπόρος, βαδίζει και ο στοχασμός, ο οποίος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την εσωτερική καλλιέργεια. Για να καταφέρουμε έτσι να κάνουμε ένα βήμα παρέκει, όπως έγραφα στο μυθιστόρημά μου Άγιοι και δαίμονες.

Αναφορικά με τον στοχασμό, διαρρέει το μυθιστόρημα η ρήση του κεντρικού ήρωα: «Όπου πατώ είναι δικός μου δρόμος», παραπέμποντας και στην πορεία προς την αυτογνωσία. Και το πρώτο βήμα κατά τη γνώμη μου προς τον στοχασμό είναι να κατανοεί κανένας ότι είναι δικός του αυτός δρόμος που πατά, είτε αφήνεται να τον ορίζουν άλλοι, είτε τον ορίζουν γιατί δεν μπορεί ν’ αντιδράσει, είτε δεν επιτρέπει σε κανέναν να τον ορίζει. 

Η γλώσσα του βιβλίου, μεταφέρει την ψυχή του λαού μας και την κοινωνική ιστορία που γράφουν οι καθημερινοί άνθρωποι. Αποπνέει το άρωμα της γλώσσας του 1900, ενώ στους διαλόγους κάτι από το στίγμα της κυπριακής διαλέκτου. Στόχος της γλώσσας, και δική μου υπόσχεση, ότι, μαζί με τη μυθοπλασία, θα παρασύρει τον αναγνώστη στον μαγικό κόσμο του λόγου και της φαντασίας.

Όσο για την Ουρανόπετρα είναι το φυλαχτό του Γερόλεμου! Ουρανόπετρα και μια γυναίκα ή πιο πολλές μέσα στο βιβλίο! Ουρανόπετρα κι η ίδια η Κύπρος, που έπεσε στη Μεσόγειο!


Ουρανόπετρα η δωδέκατη γενιά
του Γιάννη Καλπούζου, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Σφοδρά «πυρά» από Alpha Bank κατά της απόφασης του Eurogroup

Σφοδρά “πυρά” κατά της απόφασης του Eurogroup της 15ης Μαρτίου εξαπολύει η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank.

Το πλήρες κείμενο της έκθεσης της Alpha Bank έχει ως εξής:

«Η απόφαση του Eurogroup της 15ης Μαρτίου 2013 για την υπαγωγή της Κύπρου στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), που παρέχει χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους €10,0 δις από το EMS και από το ΔΝΤ και προβλέπει συμπληρωματική χρηματοδότηση μέσω μιας έκτακτης εισφοράς ύψους € 5,8 δισ. επί των καταθέσεων στις Κυπριακές τράπεζες, είναι αντίθετη με κάθε έννοια οικονομικής και πολιτικής λογικής.

Είναι επίσης, δραματικά άδικη για την Κύπρο, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω των παρενεργειών της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης, αλλά κυρίως λόγω των ζημιών από το ελληνικό PSI Plus που το ίδιο το Eurogroup επέβαλε κατά κύριο λόγο στις ελληνικές και τις κυπριακές τράπεζες και της κατακρήμνισης της ελληνικής οικονομίας, στην οποία οι κυπριακές τράπεζες είχαν επεκταθεί, στην μεγαλύτερη ύφεση όλων των εποχών.

Η απόφαση είναι αντίθετη με την οικονομική λογική διότι υπονομεύει την αγορά τραπεζικών καταθέσεων και την αξιοπιστία των Κυβερνήσεων στη Ζώνη του Ευρώ και είναι βέβαιο ότι στην καλύτερη περίπτωση θα οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση του κόστους του χρήματος στο σύνολο των χωρών της ΖτΕ, ακόμη και στη Γερμανία. Στη χειρότερη περίπτωση θα αποτελέσει τον καταλύτη που θα καταστήσει δύσκολη την αντιμετώπιση μιας νέας χρηματοοικονομικής κρίσης, όπου αυτή και αν συμβεί. Οι διάφοροι εξορκισμοί ότι αυτό που έγινε στην Κύπρο δεν θα ξαναγίνει ποτέ (μα ποτέ!!) σε άλλη χώρα της Ευρώπης κρίνονται από την ανύπαρκτη πια αξιοπιστία αυτών που τους διατυπώνουν. Σημειώνεται ότι η υπονόμευση της αγοράς τραπεζικών καταθέσεων ακολουθεί την επίσης εκ βάθρων υπονόμευση της αγοράς κρατικών ομολόγων στη Ζώνη του Ευρώ με την επιβολή του ελληνικού PSI plus, το οποίο σήμερα οι ίδιοι που το επέβαλαν προσπαθούν να το εξορκίσουν επιβεβαιώνοντας ότι συνέβη μόνο μια φορά και ότι δεν θα το ξανακάνουν ποτέ (όπως και δεν το κάνουν στην περίπτωση της Κύπρου, διατηρώντας ακέραια την αξιοπιστία τους!!!).

Η απόφαση είναι αντίθετη, επίσης, με κάθε έννοια πολιτικής λογικής. Είναι εμφανές από τις δηλώσεις των ηγετών της Γερμανίας και του ΔΝΤ ότι βασική επιδίωξή τους είναι να πλήξουν καίρια την Κύπρο ως σημαντικό χρηματοοικονομικό και επιχειρηματικό κέντρο και τους καταθέτες που επέλεξαν να τοποθετήσουν τις αποταμιεύσεις τους σε μια μικρή χώρα του νότου και όχι στους δικούς τους τραπεζικούς κολοσσούς. Το δήλωσε αυτό σαφώς ο γερμανός υπουργός οικονομικών: «Όποιος επενδύει σε χώρες όπου πληρώνει λιγότερους φόρους αναλαμβάνει και τους κινδύνους», τόνισε. Ο κίνδυνος εδώ επήλθε με την υποχρέωση της Κύπρου από το Eurogroup και από το ΔΝΤ να επιβάλει φόρο 15,5% στις καταθέσεις άνω των €100 χιλ.

Κεφαλαιοποιώντας δε αυτές τις απειλές ο αρθογράφος του Reuters το λέει καθαρά: «Η Κύπρος πρέπει να αποδεχθεί ένα μέλλον χωρίς τους Ρώσους». Δηλαδή, θέλετε δάνειο; Διώξτε τους Ρώσους (αφού πρώτα τους κατασχέσετε το 15,5% των καταθέσεών τους). Η πολιτική αυτή είναι προφανώς πεπλανημένη διότι οδηγεί αναπόφευκτα στην υπέρμετρη αύξηση (και όχι στην επιδιωκόμενη μείωση) της πολιτικής και οικονομικής επιρροής των Ρώσων στην Κύπρο.

Τέλος, η απόφαση του Eurogroup, που απαιτεί η Κυβέρνηση της Κύπρου να επιβάλλει φόρο κατοχής επί των καταθέσεων στους πελάτες των τραπεζών της χώρας, υπό την απειλή της άτακτης χρεοκοπίας που θα έφερνε η μη παροχή της βοήθειας των € 10 δις και της διακοπής της χρηματοδότησης των τραπεζών της Κύπρου από την ΕΚΤ είναι δραματικά άδικη για την Κύπρο, καθώς συνεπάγεται ουσιαστικά την πλήρη οικονομική καταστροφή της μικρής αυτής χώρας. Οι προτάσεις που διατυπώνονται ευθέως για άμεση και βίαιη μείωση της συμβολής του χρηματοοικονομικού τομέα της Κύπρου στο ΑΕΠ στα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφώς καταστροφικές για την Κύπρο, διότι ο χρηματοοικονομικός τομέας της Κύπρου συνδέεται άμεσα με τον τομέα παροχής επιχειρηματικών υπηρεσιών και μαζί αποτελούν ένα σημαντικό μέρος της οικονομίας της Κύπρου. Τέτοιου είδους προτάσεις ουδέποτε διατυπώθηκαν για το «άκρως ανταγωνιστικό» και «μη υπερτροφικό» τραπεζικό σύστημα άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, που έχει περιπέσει σε τέλμα, μετά τις μαζικές επενδύσεις σε τοξικά ομόλογα και τις τεράστιες ζημιές που κατέγραψε το 2008-2009. Ένα σύστημα που δεν χρηματοδοτεί πλέον την πραγματική οικονομία στην Ευρωζώνη (ρυθμός πιστωτικής επέκτασης: -0,9%), παρά την τεράστια ρευστότητα που διοχετεύει σε αυτό η ΕΚΤ.

Η Κύπρος έχει αναδειχθεί με την αξία της σε σημαντικό χρηματοοικονομικό κέντρο στη ΝΑ Μεσόγειο εκμεταλλευόμενη την στρατηγική της θέση και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες των κατοίκων της. Ως τέτοιο κέντρο έγινε αποδεκτή και η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση αρχικά και στη Ζώνη του Ευρώ σχετικά πρόσφατα. Η ένταξη πραγματοποιήθηκε μετά από εξονυχιστικό έλεγχο του τρόπου λειτουργίας του χρηματοοικονομικού συστήματος της Κύπρου και μετά από υποχρέωση της Κύπρου να προχωρήσει σε πλήρη προσαρμογή αυτού του συστήματος στο θεσμικό, νομικό και κανονιστικό πλαίσιο της Ζώνης του Ευρώ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι τράπεζές της είχαν προσελκύσει ένα σημαντικό όγκο καταθέσεων, ύψους € 70 δις περίπου, όχι μόνο από τους εγχώριους κατοίκους της Κύπρου, αλλά και από πολλές άλλες χώρες, όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Ελλάδα, κ.ά. Το έκαναν αυτό σε άμεσο ανταγωνισμό με τις άλλες τράπεζες της Ζώνης του Ευρώ, λειτουργώντας στο ίδιο νόμισμα και στο ίδιο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο με αυτές. Η προσέλκυση των καταθέσεων αυτών συνοδευόταν με προσφορά στην Κύπρο μιας μεγάλης σειράς σημαντικών επιχειρηματικών, συμβουλευτικών και άλλων υπηρεσιών από τις οποίες η Κύπρος είχε σημαντικά έσοδα (ύψους 12% του ΑΕΠ), τα οποία υπερβαίνουν ακόμη και τα έσοδα από τον εξωτερικό της τουρισμό. Οι ξένες καταθέσεις συγκεντρώθηκαν με τήρηση των οδηγιών και κανονισμών της ΕΕ και της ΖτΕ και κάτω από την εποπτεία από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, η οποία λειτουργεί ως πλήρες μέλος του Ευρω-συστήματος. Τέλος, οι καταθέσεις έως € 100.000 ήταν εγγυημένες από το Σύστημα Εγγύησης Καταθέσεων της Κύπρου, σε εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας που επιβλήθηκε μετά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καίρια υπονόμευση του συστήματος εγγύησης καταθέσεων, με την εισαγωγή φόρων κατοχής επί των καταθέσεων των εγχώριων και ξένων καταθετών – κατόπιν εντολής του Eurogroup, θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε ανάσχεση της βασικής λειτουργίας της οικονομίας της Κύπρου πολύ πιο εκτεταμένη από την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας για την υλοποίηση του PSI Plus.

Όσον αφορά στον ισχυρισμό ότι στο τραπεζικό σύστημα στην Κύπρου σημειώνονται ευρέως παράνομες δραστηριότητες (π.χ., ξέπλυμα μαύρου χρήματος), το ίδιο μπορεί να λεχθεί (αναπόδεικτα, ασφαλώς) και για οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε κάθε περίπτωση, οι όποιες παράνομες δραστηριότητες, όπου και αν λαμβάνουν χώρα, θα πρέπει να ελέγχονται συστηματικά και όταν αποδεικνύονται να επιβάλλεται η διακοπή τους με τις αυστηρότερες δυνατές ποινές. Ακόμη και με κατάσχεση των συγκεκριμένων παράνομων καταθέσεων στο σύνολό τους. Άλλωστε, ο έλεγχος των καταθέσεων ξένων κατοίκων στην Κύπρο είναι σχετικά εύκολος (με την Κύπρο να αποτελεί πλήρες μέλος της Ζώνης του Ευρώ) διότι κατά κανόνα πρόκειται για μεγάλες καταθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, η αντιμετώπιση τυχόν παράνομων δραστηριοτήτων, που ενδέχεται να συμβαίνουν στον τραπεζικό τομέα της Κύπρου και άλλων χωρών, δεν έχει καμιά σχέση με επιβολή έκτατης εισφοράς στο σύνολο των καταθέσεων μόνο στην Κύπρο, η οποία μόνο καταστροφικές επιπτώσεις μπορεί να έχει.

Από τη Γερμανία και από το ΔΝΤ υποστηρίχθηκε ότι το σύνολο των καταθέσεων που είχαν συγκεντρώσει οι κυπριακές τράπεζες το 2012 ήταν πολύ υψηλό σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας (400% του ΑΕΠ στο τέλος του 2012), και ότι θα έπρεπε να μειωθούν. Ωστόσο, η μέθοδος ταχείας συρρίκνωσης του τραπεζικού τομέα της Κύπρου που επιλέχθηκε από το Eurogroup και από το ΔΝΤ υπερέβη κάθε όριο αποδεκτής συμπεριφοράς μεταξύ εταίρων από οτιδήποτε άλλο έχει επιχειρηθεί έως σήμερα. Κατά την συνεδρίαση του Eurogroup της 15ης Μαρτίου 2013 οι ηγέτες της Ευρώπης και του ΔΝΤ «εξήγησαν» στην ηγεσία της Κύπρου ότι θα έπρεπε να επιβάλλει μια έκτακτη εισφορά στις καταθέσεις άνω των € 100 χιλ. ύψους € 5,8 δις και να χρησιμοποιήσει αυτό το ποσό για την ανα-κεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Εκτιμάται ότι αυτό το ποσό ισοδυναμούσε με αναγκαστική κατάσχεση του 15,5% των καταθέσεων με ονομαστική αξία άνω των € 100 χιλ. Μια τέτοια ενέργεια θα είχε ως συνέπεια την δραματική ταχεία εκροή μεγάλων καταθέσεων από τις κυπριακές τράπεζες και τον τερματισμό ενός σημαντικού μέρους της δραστηριότητας παροχής επιχειρηματικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών από την Κύπρο, όπως προαναφέρθηκε. Έτσι, ο πρώτος στόχος (αυτός της δραστικής συρρίκνωσης του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο) θα είχε επιτευχθεί. Δεδομένου δε ότι οι καταθέτες δεν είχαν καμιά δυνατότητα να αντιδράσουν (π.χ., με έγκαιρη απόσυρση των καταθέσεών τους από τις Κυπριακές τράπεζες) και ο δεύτερος στόχος, αυτός της κατάσχεσης καταθέσεων ύψους € 5,8 δις θα έχει επίσης επιτευχθεί. Πρόκειται, προφανώς, για εισηγήσεις απίστευτης ελαφρότητας και παντελούς αδιαφορίας, ή προσποιητής άγνοιας, για τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στην οικονομία της Κύπρου και στη δυνατότητά της για έξοδο από την κρίση μετά την διάπραξη τέτοιων ενεργειών.

Υποστηρίχθηκε, τέλος, ότι η Κύπρος θα πρέπει να κατασχέσει τα € 5,8 δις από τις καταθέσεις, για να αποφύγει να εγγράψει το ποσό αυτό στο δημόσιο χρέος της, καθιστώντας έτσι το τελευταίο βιώσιμο. Εδώ έχουμε και πάλι άρωμα Ελλάδος, ως εάν η Τρόικα, που ώθησε την Ελλάδα σε μεγάλη και συνεχή ύφεση, να μην έμαθε τίποτα από τις ασκήσεις βιωσιμότητας του χρέους που χρησιμοποιήθηκαν ως Δούρειος Ίππος για να δοθεί ένα μάθημα σωφροσύνης στους ευρωπαίους τραπεζίτες, που όμως είχε παράπλευρες απώλειες μιας και οδήγησε σε σημαντικές απώλειες κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες, και δυστυχώς και τις κυπριακές που είχαν έκθεση σε ελληνικό επενδυτικό κίνδυνο. Είναι απορίας άξιον πως δεν γίνεται αντιληπτό ότι τυχόν επιβολή του φόρου στις καταθέσεις μπορεί να δημιουργήσει ένα χρηματοδοτικό άνοιγμα υπέρμετρου μεγέθους το οποίο μόνο με δανεισμό και με αύξηση του εξωτερικού χρέους της χώρας, ή με δραστική περικοπή των εγχώριων πιστώσεων, θα μπορούσε ποτέ να καλυφθεί. Επίσης, ο συνεπαγόμενος δραστικός περιορισμός της πιστωτικής επέκτασης στην εγχώρια οικονομία και η κατακόρυφη πτώση των καθαρών εισπράξεων της χώρας από το εξωτερικό από επιχειρηματικές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, θα οδηγούσαν σε πολύ μεγαλύτερη και πολύχρονη πτώση του ΑΕΠ (πολύ μεγαλύτερη από αυτή που συνέβη στην Ελλάδα με τη χρήση ανάλογων πρακτικών) που θα καθιστούσαν με βεβαιότητα το δημόσιο χρέος της Κύπρου μη βιώσιμο. Αντίθετα, η εξασφάλιση των € 5,8 δις με δανεισμό μπορεί μεν να οδηγούσε το δημόσιο χρέος της χώρας στο 160% του ΑΕΠ το 2013, αλλά με διατήρηση της ακεραιότητας του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας, η ανάκαμψη του ΑΕΠ θα μπορούσε να είναι άμεση (από το 2014). Με την συμβολή δε και των δυνατοτήτων που προσφέρει η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της χώρας, το χρέος θα μπορούσε με βεβαιότητα να μειωθεί σε επίπεδα κάτω του 100% του ΑΕΠ το 2020.

Αντίθετα με ό,τι επιδιώκεται με την επιβολή του μέτρου που αφορά στις τραπεζικές καταθέσεις που επέλεξε το Eurogroup, η επερχόμενη αποδόμηση του χρηματοοικονομικού συστήματος οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη μη βιωσιμότητα του χρέους της Κύπρου, και αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της εφαρμογής του ρητού ότι ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις.

Βεβαίως, λύσεις εκτός Ευρωζώνης δεν αποτελούν λύσεις για την Κύπρο. Ήδη η οικονομία της Κύπρου αιμορραγεί με τις τράπεζες κλειστές για πολλές ημέρες. Εκείνοι δε που προκάλεσαν αυτή την απίστευτη διαταραχή στην οικονομία της Κύπρου, και που καθυστέρησαν στη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων, προειδοποιούν τώρα εκ του ασφαλούς για τις εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες μιας άτακτης χρεοκοπίας. Εκείνο που θα έπρεπε να είναι αδιαπραγμάτευτο είναι η εξασφάλιση της ακεραιότητας και της αποτελεσματικής λειτουργίας του χρηματοοικονομικού συστήματος της χώρας. Αν υπήρχαν δυνατότητες βελτίωσης της λειτουργίας αυτού του συστήματος στα πλαίσια της εφαρμογής του αυστηρού θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτές θα έπρεπε να εφαρμοστούν στο ακέραιο. Για παράδειγμα, η πολιτική επιτοκίων καταθέσεων των Κυπριακών Τραπεζών θα μπορούσε να βελτιωθεί και αυτή η πρακτική θα μπορούσε να καταστεί αξιόπιστος μηχανισμός αποφυγής της μη βιώσιμης αύξησής τους.

Μάλιστα, η μείωση των επιτοκίων που απολαμβάνει ο καταθέτης θα μπορούσε να επιβληθεί (ή θα μπορούσε να είχε επιβληθεί και στο παρελθόν) στις τράπεζες με αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των τόκων αυτών των καταθέσεων. Οι πολιτικές αυτές, που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες της ΝΑ Ασίας αποθαρρύνουν την υπέρμετρη αύξηση των ξένων καταθέσεων, χωρίς να υπονομεύουν τους βασικούς θεσμούς λειτουργίας του χρηματοοικονομικού συστήματος. Όσον αφορά στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, αυτή θα μπορούσε να γίνει με προσφυγή σε επενδυτικά κεφάλαια από την Κύπρο και από το εξωτερικό και με τη συμβολή του Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας. Οι όποιες διεργασίες θα έπρεπε να υλοποιηθούν εντός του Ευρώ και σε συνεργασία με το Eurogroup και με το ΔΝΤ.

Ωστόσο, το Eurogroup και το ΔΝΤ φαίνεται να θεωρούν αδιαπραγμάτευτη την επιβολή έκτακτης εισφοράς στις μεγάλες καταθέσεις. Δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν ότι η πρότασή τους για κατάσχεση καταθέσεων και για βέβαιη ανάσχεση της λειτουργίας του Κυπριακού χρηματοοικονομικού συστήματος ήταν ατυχής και επικίνδυνη για την Κύπρο, για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία. Σε μια τέτοια περίπτωση θεωρούμε ότι η Κύπρος δεν έχει άλλη διέξοδο παρά να αποδεχθεί το πακέτο διάσωσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλισθεί ότι ο μηχανισμός έκτακτης ρευστότητας (ELA) της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει, για όσο χρόνο είναι απαραίτητο, μια ενδεχόμενη φυγή καταθέσεων μόλις ξανανοίξουν οι τράπεζες στην Κύπρο ώστε να μην υπάρξει χαοτική ανάκληση δανείων και κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος. Αυτό μάλλον διασφαλίζεται εφόσον ό,τι τελικώς αποφασισθεί θα έχει και την έγκριση της Ευρωζώνης. Έτσι, όσες καταθέσεις φύγουν θα αντικατασταθούν με χρηματοδότηση ELA και το τραπεζικό σύστημα θα διαπραγματευθεί με το Ευρωσύστημα τη σταδιακή μείωση τα επόμενα χρόνια της εξάρτησής του από τον ELA μέσω σταδιακής απομόχλευσης χορηγήσεων, όπως γίνεται και στην Ελλάδα. Ήδη, η ΕΚΤ απειλεί να σταματήσει τη χρηματοδότηση των κυπριακών τραπεζών μετά την Δευτέρα, 25η Μαρτίου, εφόσον δεν υιοθετηθεί το πρόγραμμα διάσωσης.

Ήδη, υπό την πίεση των γεγονότων, και της μη έλευσης του «ξανθού γένους», η Κύπρος προσπαθεί να διαμορφώσει μια αντιπρόταση στην απόφαση του Eurogroup με βασικούς πυλώνες: α) Την εξυγίανση της τραπέζης CPB (πρώην Λαϊκής), με τον διαχωρισμό της σε «καλή» και «κακή» τράπεζα, όπου στην «κακή» τράπεζα μεταφέρονται όλα τα επισφαλή δάνεια και οι καταθέσεις άνω των €100.000, όπου οι καταθέτες θα αποζημιωθούν απ’ ότι προκύψει από την εκκαθάριση των δανείων. Το ανωτέρω μέτρο μειώνει τις ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης κατά € 2 δισ. β) Την σύσταση ενός Επενδυτικού Ταμείου Αλληλεγγύης, σε μια προσπάθεια να εξευρεθεί το υπόλοιπο ποσό για την κάλυψη των € 5,8 δισ. με τη μεταφορά στο ταμείο αυτό των πλεονασμάτων των ασφαλιστικών ταμείων, της περιουσίας της Εκκλησίας της Κύπρου, των αποθεμάτων σε χρυσό κ.ο.κ. στη βάση ανταποδοτικών ενεχύρων που θα στηρίζονται στα έσοδα από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων από το 2019 και μετά, και, γ) την εισαγωγή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων ώστε να μετριασθεί η εκροή καταθέσεων που αναμένεται μόλις ξανανοίξουν οι τράπεζες, σε συνδυασμό με τη λειτουργία του μηχανισμού έκτακτης χρηματοδότησης (ELA) από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου στο πλαίσιο λειτουργίας του Ευρωσυστήματος.

Για την Ελλάδα, το κύριο συμπέρασμα που προκύπτει από τα ανωτέρω είναι η απόλυτη ανάγκη που έχει η χώρα μας για την ταχύτερη δυνατή έξοδο από την εφαρμογή πολιτικών που είναι εξαιρετικά οδυνηρές για την πορεία της οικονομίας της και για την ευημερία των πολιτών της. Χάρις στην πιστή εφαρμογή των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων, η Ελλάδα είναι σήμερα σε πολύ καλύτερη ανταγωνιστική θέση για να επιτύχει την ανάκαμψη της οικονομίας της και την απεξάρτηση από τους δανειστές της πολύ ταχύτερα από άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου – με τη συνέχιση της εφαρμογής των πολιτικών επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων στη γενική κυβέρνηση και επίσης πλεονασμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας. Αντίθετα, όψιμες φωνές που με αναπτερωμένο ηθικό από τα γεγονότα της Κύπρου προτείνουν αλλαγή πολιτικής για κατάργηση των προγραμμάτων προσαρμογής και για επιστροφή στο αλήστου μνήμης παρελθόν, στην ουσία δεν προτείνουν τίποτα άλλο από την έξοδο από το Ευρώ, που συνεπάγεται υπερπληθωρισμό και κατάρρευση της οικονομίας.

Όσον αφορά στο κούρεμα των καταθέσεων ως μέτρου κάλυψης χρηματοδοτικών αναγκών σε προγράμματα αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, ελπίζουμε να μην φτάσουμε στο σημείο η αποταμίευση των πολιτών να γίνεται από εδώ και εμπρός σε ντενεκέδες με λάδι. Η απόφαση του Eurogroup της 15ης Μαρτίου 2013 ανοίγει νέους δρόμους στην αποταμιευτική συμπεριφορά. Μας γυρίζει πίσω στα χρόνια του πολέμου όπου, λόγω του υπερπληθωρισμού, η αποταμίευση για επιβίωση γινόταν σε λάδι, στάρι και σταφίδες. Για πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο, η αποταμίευση στην Ελλάδα έπαιρνε την μορφή τοποθετήσεων σε ακίνητα, χρυσές λίρες και καταθέσεις στο εξωτερικό. Μόλις η Ελλάδα εισήλθε στην Ευρωζώνη, πιστέψαμε όλοι ότι οι αποταμιεύσεις μας μπορούν πλέον να γίνονται και στο εθνικό νόμισμα, το Ευρώ. Όλα αυτά, όμως, ανατρέπονται τώρα. Από αλλού, βεβαίως, το περιμέναμε και από αλλού μας ήλθε. Μετά απ’ ότι έγινε στην Κύπρο, οι πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα που ασπάζονται την επιβολή φόρου όχι μόνο στην ακίνητη, αλλά και στην κινητή, περιουσία, θα πρέπει τώρα μοιραία να επανεξετάσουν τη θέση τους».

Πηγή:www.capital.gr