Η βιοτεχνολογία, ο άνθρωπος και η «νέα ηθική». Του Γιώργου Κολέμπα

06:04, 17 Μάιος 2013 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/128775

Με αφορμή τις «καλές ειδήσεις», που μας διατυμπανίζουν τα διεθνή και ντόπια ΜΜΕ, για την επιτυχία της δημιουργίας των πρώτων κλωνοποιημένων ανθρώπινων εμβρυικών βλαστοκυττάρων και της προληπτικής ολικής μαστεκτομής για την αποφυγή υψηλού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου από τη σταρ Αντζελίνα Τζολί.
Του Γιώργου Κολέμπα

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 έγινε στις ΗΠΑ, υπό την προεδρία του τότε αντιπροέδρου Dan Quayle, μια «Επιτροπή ανταγωνισμού», η οποία είχε σαν στόχο τον εντοπισμό περιοχών έρευνας και τεχνολογίας, όπου οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκτήσουν προβάδισμα στις αγορές με τη βοήθεια τεχνικών καινοτομιών.

Η Βιοτεχνολογία, προτάθηκε και έγινε αποδεκτό να προωθηθεί, σαν το βαρύ πυροβολικό με το οποίο θα επιτυγχανόταν αυτός ο στόχος.

Από τότε η ιδιοκτησία και η εμπορευματοποίηση φθάνει στα όριά της, με την έννοια ότι οι διάφορες μορφές ζωής και ο ίδιος ο άνθρωπος και τα όργανά του ιδιωτικοποιούνται και γίνονται αντικείμενο κέρδους. Οι «επιστήμες της ζωής» μπαίνουν στην υπηρεσία των επικυρίαρχων.

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος για το ανθρώπινο γονιδίωμα το 2002, έχουμε  την γενετική παρέμβαση στον ίδιο τον άνθρωπο. Η παρέμβαση αυτή είναι πιο δύσκολο να αιτιολογηθεί από εκείνους που το επιχειρούν.

Οι παλιές θρησκείες της Δύσης δεν βοηθούν σ΄ αυτό καθώς τον ρόλο του Θεού αναλαμβάνει ο ίδιος ο άνθρωπος (δηλ. οι γενετιστές). Υπάρχει λοιπόν ανάγκη μιας καινούργιας θρησκείας. Και αυτή έχει βρεθεί εδώ και καιρό. Είναι ο «Τεχνολογικός Μεσσιανισμός».  

Η επιστήμη και η Τεχνολογία θα λύσουν όλα τα προβλήματα του ανθρώπου και θα φέρουν την ευτυχία του. Η κόκκινη κλωστή που υφαίνει τον νέο μύθο – θρησκεία, είναι η υπέρβαση του ανθρώπινου είδους απ΄ τον ίδιο τον άνθρωπο. Ο τωρινός ατελής άνθρωπος πρέπει να δημιουργήσει ο ίδιος τον νέο τέλειο άνθρωπο, τον λεγόμενο «Μετάνθρωπο», που θα οδηγήσει σε ένα κόσμο συνειδητής εξέλιξης.

Η φυσική εξέλιξή του είναι πολύ αργή και χρονοβόρα. Αυτοί που έχουν τη δυνατότητα, πρέπει να παρέμβουν και να επιταχύνουν τον ρυθμό εξέλιξής του. Να περάσουμε απ΄ τη Δαρβίνεια φυσική εξέλιξη, στην «Μεταδαρβίνεια» τεχνική εξέλιξή του, απαλλαγμένο από αρρώστιες, με σωματική  και νοητική βελτίωση, με παράταση της ζωής και αποτροπή των γηρατιών.

Μερικοί γενετιστές επιστήμονες προφητεύουν ότι σύντομα θα είναι σε θέση να «παράγουν» μωρά κατά παραγγελία των γονιών τους. Υποστηρίζουν ότι οι γνώσεις τους για τα πολυσύνθετα συστήματα της ζωής θα πάρουν τέτοιες διαστάσεις, που και ο άνθρωπος θα μετατραπεί σε «διαφανές» βιολογικά ον. Με ανασυνδυασμό του DNA, όχι μόνο θα αντιμετωπίζονται τα διάφορα ελαττώματα, αλλά και θα προγραμματίζονται επιθυμητά χαρακτηριστικά και ιδιότητες του ατόμου, αρκεί να ζητηθούν οι υπηρεσίες της βιοτεχνολογίας, με το αζημίωτο βέβαια.

Ο ριζοσπαστικότερος από αυτούς, ο Gregory Stock του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, κηρύττει ότι το γενετικό «παιγνίδι της τύχης» που παίζει η φύση, θα καταργηθεί από τις στοχευόμενες παρεμβάσεις των γενετιστών. «Σε 50 χρόνια ο πλανήτης θα κατοικείται από όντα, που στα τεχνητά χρωμοσώματά τους θα φέρουν ντουζίνες από νέα γονίδια, όπως για παράδειγμα: γονίδια αντίστασης στις αρρώστιες, γονίδια για την ευφυΐα, γονίδια κατά της γήρανσης, κ.λ.π.”

Τα ίδια όμως έλεγε 40 χρόνια πριν και ένας από τους προφήτες της Βιοτεχνολογίας, ο Bentlen Glass:

«Μέχρι το 2000 ο άνθρωπος θα απελευθερωθεί από την πείνα και τις αρρώστιες, θα ζει μέχρι 90-100 χρόνια και θα είναι πλήρως ενεργός, τόσο σωματικά όσο και πνευματικά. Μέρη και όργανα του ανθρώπινου σώματος, τα οποία δυσλειτουργούν θα αντικαθίστανται και μάλιστα πριν τη γέννησή του. Επίσης θα είμαστε σε θέση καταψυγμένα βαθιά αναπαραγωγικά κύτταρα, ακόμη και ανθρώπων που δεν θα ζουν πια, να χρησιμοποιήσουμε για την παραγωγή νέας ζωής».

Περάσαμε το 2000 χωρίς βέβαια να έχουμε δει το παραμικρό από αυτόν τον «νέο και ωραίο κόσμο».

Τι πραγματικά συμβαίνει;

Ο Erwin Chargaff, ένας από τους πατέρες της βιοτεχνολογίας λέει τα εξής:

«Οι επιστήμονες υπόσχονται πάρα πολλά, απεριόριστα πολλά. Έχουν γίνει οι αργυρώνητοι κράχτες της αγοράς. Κάνουν σαν να είναι δυνατόν όλα να κατασκευάζονται και να επισκευάζονται. Έχουν χάσει κάθε σεβασμό και μέτρο. Κανένας επιστήμονας, κανένας γενικά, δεν γνωρίζει τι ακριβώς είναι η ζωή και ούτε θα μπορέσει να το εξηγήσει ποτέ πλήρως. Συμβαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία της επιστήμης, όπου μια εργασία, αυτή της χαρτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώματος, δημοσιοποιείται χωρίς να μπορεί να επαναληφθεί.

Πολλά  μπορεί να είναι τελείως λάθος. Δεν ξέρουμε πώς να χρησιμοποιήσουμε αυτή την γραμματοσαλάτα …Τα γονίδια δεν είναι τα μοναδικά εργαλεία που χρησιμοποιεί η φύση για να διατηρεί και να εξελίξει τη ζωή».

Παρόλα αυτά όμως παίζοντας τους “μαθητευόμενους μάγους” έχουν ετοιμάσει μια σειρά από γενετικά τεστ. Στηριζόμενοι στην άποψη ότι πολλές αρρώστιες είναι εγγεγραμμένες στα γονίδια, έχουν δημιουργήσει και δημιουργούν συνέχεια πολλά και διάφορα τεστ, με τα οποία εξετάζουν συγκεκριμένα γονίδια.

Γενετικά Τεστ:

Γενετικά τεστ γίνονται από τη μια σε ανθρώπους που έχουν ήδη μια συγκεκριμένη αρρώστια και από την άλλη σε υγιείς, όπου ερευνάται αν θα αρρωστήσουν στο μέλλον

Για τα πρώτα δεν θα μπορούσε να πει κανείς πολλά, για να μη κατηγορηθεί σαν κυνικός με τους ασθενείς. Για τα δεύτερα: υπάρχουν ήδη για πάνω από 400  ασθένειες όπως π.χ. για ασθένειες του πνεύμονα, καρκίνο του στήθους, μεσογειακή αναιμία, Αλτσχάϊμερ ή Chorea Huntigdon.

Για την τελευταία (με κυριότερα συμπτώματα τη δυσκολία στις κινήσεις και την μετέπειτα ψυχική νόσο), μπορεί να καταλάβει ο γιατρός που κάνει το τεστ αν θα εκφρασθεί η ασθένεια, αλλά δεν μπορεί να ξέρει πότε θα εκφρασθεί, όταν ο ασθενής θα  είναι νέος ή μετά τα 70 του;

Για τις άλλες δεν μπορεί να ξέρει ποτέ ακριβώς, αν ο εξεταζόμενος θα ασθενήσει κάποτε. Γιατί το τεστ απλώς διαπιστώνει αν ο εξεταζόμενος έχει «ασυνήθιστο» γονίδιο. Βέβαια, όσοι έχουν «ασυνήθιστα» γονίδια, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ασθενήσουν στο μέλλον, όμως είναι λάθος να πιστεύουν ότι θα ασθενήσουν οπωσδήποτε.

Ούτε στο μέλλον θα είναι δυνατόν να διαπιστώνεται αν ένας άνθρωπος θα αρρωστήσει σίγουρα και από ποια ασθένεια, γιατί τα γονίδια μπορεί να είναι μια αιτία για κάποια ασθένεια, αλλά δεν είναι και η μοναδική αιτία (αυτό στα μαθηματικά λέγεται: ικανή αλλά όχι αναγκαία συνθήκη), αφού υπάρχουν εξίσου, αν όχι πιο σημαντικές, περιβαλλοντικές και ψυχοσωματικές αιτίες για την ίδια ασθένεια. Εξάλλου για τις περισσότερες ασθένειες υπάρχουν και περισσότερες από μια αιτίες. 

Ο γενετικός μας χάρτης απεικονίζει όλες τις ψυχοσωματικές αλλαγές που βιώνουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας, πέρα από τη γενετική μας κληρονομιά. Αντανακλά την κατάσταση της υγείας και δεν είναι η υγεία αποτέλεσμα της γενετικής αιτιοκρατίας. Η αντικατάσταση «παθογόνων» γονιδίων με «υγιή» δεν εξαφανίζουν την ασθένεια, απλά «σβήνουν τη μνήμη ενός γεγονότος», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «σβήνει και το γεγονός».

Το ίδιο και με την αφαίρεση «άρρωστων» οργάνων, τα οποία στην ουσία είναι σημεία εκδήλωσης της αρρώστιας, μέσα από τα οποία προσπαθεί να εκφραστεί η διαδικασία της θεραπείας και όχι η αιτία της αρρώστιας. Αν δεν βρεθεί και λυθεί αυτή η αιτία, απλώς αφαιρείται ένα σημείο εκδήλωσής της με αποτέλεσμα να βρει στη συνέχεια άλλο σημείο, συνήθως γειτονικό, για να εκφρασθεί.

Πολλές φορές μάλιστα, επειδή «η ασθένεια είναι η λύση που βρίσκει ο εγκέφαλος στο πρόβλημα των εσωτερικών συγκρούσεων και ανισορροπιών» (επεξεργαζόμενος τις πραγματικές ή φανταστικές ή συμβολικές πληροφορίες ξεκινά ένα πρόγραμμα βιολογικών διαδικασιών για επιβίωση, που φαίνεται από τα συμπτώματα), πολλά μπορεί να κάνει ο καθένας για να θεραπευθεί.

Αρκεί να αλλάζει συνήθειες και συμπεριφορές, τους τρόπους σκέψης, τη συναισθηματική ζωή του(να εκφράζει τις ανάγκες και τα συναισθήματά του, να τολμά αντιπαραθέσεις με σεβασμό στους άλλους, να αναγνωρίζει την πραγματικότητα όπως είναι και να προσαρμόζει προς αυτήν τις πράξεις του, να τελειώνει και να επιλύει τις συναισθηματικές του εκκρεμότητες με τους άλλους, να συγχωρεί κ.λ.π) και να μην εξαρτάται πάντα από τους θεραπευτές, οι οποίοι εξ αντικειμένου βρίσκονται σε θέση εξουσίας απέναντί του.

Επίσης σε σχέση ειδικά με τον καρκίνο και τα καρκινικά κύτταρα. Αυτά κάνουν χρήση μόνο του μεταβολισμού μέσω ζύμωσης, που είναι λίγο αποδοτικός, γιατί πολλή ενέργεια ενσωματώνεται στα υποπροϊόντα της ζύμωσης. Έχουν σταματήσει να εξασφαλίζουν ενέργεια μέσω μιτοχονδρίων. Γι αυτό χρειάζονται να καταναλώνουν περισσότερη ουσία από ό,τι τα υγιή κύτταρα.

Έτσι όταν η κατανάλωση τροφής του ασθενούς είναι ανεπαρκής τότε καταναλώνουν τη μάζα του σώματός του(αδυνατίζει πολύ ο ασθενής). Τα ζάκχαρα- υδατάνθρακες είναι η «τροφή» για τη ζύμωση. Αν δεν τα έχουν στη διάθεσή τους τα καρκινικά κύτταρα δεν μπορούν να κάνουν μίτωση και να πολλαπλασιασθούν. Σε αυτή την έλλειψη στηρίζεται και εναλλακτική θεραπεία του καρκίνου με δίαιτα, η οποία απαγορεύει για μεγάλο χρονικό διάστημα κάθε είδος άμεσα αφομοιώσιμων υδατανθράκων, όπως η ζάχαρη και το αλεύρι.

Το ηθικό λοιπόν ερώτημα που μπαίνει είναι: τι σημαίνει για υγιείς ανθρώπους να ξέρουν, μετά από ένα γενετικό τεστ, ότι θεωρούνται πια άρρωστοι; Και αυτό μόνο και μόνο επειδή πιθανά κάποτε στο μέλλον μπορεί να αρρωστήσουν; Τι σημαίνει για αυτούς το δικαίωμα «στη μη γνώση» αυτού του πιθανού γεγονότος; Σε τι βοηθά να ξέρει κανείς ότι πιθανά να αρρωστήσει κάποτε, αλλά να μην μπορεί να κάνει τίποτε στην ουσία γι αυτό (οι αρρώστιες αυτές είναι βασικά ανίατες). Μάλλον θα αισθάνεται ήδη άρρωστος και η κατάστασή του θα χειροτερεύσει τουλάχιστον ψυχικά.

Για το λόγο αυτό, πολλές Ενώσεις Αναπήρων απαιτούν το σεβασμό στο δικαίωμα της «μη γνώσης», διότι σχεδόν πάντα οι πιθανά «μελλοντικοί» ασθενείς αφήνονται μόνοι με την τύχη τους. Εκτός βέβαια και αν είσαι Αντζελίνα Τζολί, τότε «από αγάπη στον εαυτό σου και τα παιδιά σου» μπορείς να μετατραπείς από μόνος σου σε ανάπηρο(γιατί αναπηρία είναι να μην έχει μαστούς, πως θα βυζάξει τα νέα της παιδιά, αν θα ήθελε να κάνει ή πως θα νοιώθει σε μια νέα σχέση με έναν άλλο άνδρα, αν την παρατήσει ο Μπραντ Πητ)

Δεν είναι λοιπόν οπωσδήποτε καλό να ξέρουν οι άνθρωποι εκ των προτέρων ότι πιθανά να αρρωστήσουν από μια συγκεκριμένη αρρώστια.

Είναι όμως οπωσδήποτε καλό για τις  επιχειρήσεις βιοτεχνολογίας, που πουλάνε αυτά τα γεν. τεστ, για τους θεράποντες γιατρούς και τις φαρμακοϊατρικές επιχειρήσεις, γιατί οι «μελλοντικοί» άρρωστοι θα πρέπει να παρακολουθούνται συνέχεια και να παίρνουν προληπτικά κάποια φάρμακα, όπως επίσης και για τους κάθε λογής εργοδότες, ώστε να μην διακινδυνεύσουν να προσλάβουν ή να μπορούν να απολύουν έγκαιρα τους πιθανά «μελλοντικούς» ασθενείς εργαζομένους τους. Ήδη στην Αγγλία οι ενώσεις εργοδοτών απαιτούν να γίνονται υποχρεωτικά τα γεν. τεστ, ώστε να ξέρουν τι να κάνουν με τους εργαζόμενούς τους.

Στην Ισλανδία και Εσθονία π.χ. αυτό γίνεται για σχεδόν όλους τους ανθρώπους υποχρεωτικά, ενώ στις Η.Π.Α. έχουν χάσει ήδη πολλοί την εργασία τους. Στην περίπτωση μάλιστα μιας φοιτήτριας, είχαμε την απόρριψή της από ένα πανεπιστήμιο για Ελίτ με το αιτιολογικό ότι το γεν. τεστ προέβλεψε μελλοντική θανατηφόρα ασθένεια και «δεν θα άξιζε τον κόπο και για το πανεπιστήμιο, αλλά και για την ίδια, μια τόσο επίμονη και δαπανηρή φοίτηση»

Τα γεν. τεστ τα θέλουν επίσης οι ασφαλιστικές εταιρίες υγείας, ώστε  γνωρίζοντας το «προφίλ» των ασφαλισμένων τους, να μπορούν να θέτουν όρους για την ασφάλισή τους ή να μην τους ασφαλίζουν πια καθόλου, αφού θα τους κοστίζει πολλά η ασφάλειά τους.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες πολλοί μιλούν για προγραμματισμένο μελλοντικό Άουσβιτς.

Η κλωνοποίηση:

Η γενική κλωνοποίηση του ανθρώπου, δηλ. η κλωνοποιημένη μορφή της αναπαραγωγής του, παρά τους ισχυρισμούς των επίδοξων «ανθρωποκλωνοποιών» γενετιστών, δεν έχει γίνει αποδεκτή από τους άλλους επιστήμονες και τις κυβερνήσεις, προς το παρόν.

Η λεγόμενη όμως θεραπευτική κλωνοποίηση έχει αποκτήσει όλο και περισσότερους οπαδούς σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Υπάρχουν ερευνητές γενετιστές, που εκμεταλλευόμενοι την ύπαρξη ανίατων ασθενειών, υπόσχονται ότι θα τις θεραπεύσουν στο μέλλον χρησιμοποιώντας θεραπευτικούς κλώνους. Αυτό σημαίνει ότι νέα υγιή κύτταρα του ανθρώπινου σώματος, που θα παίρνονται από τους κλώνους, θα αντικαθιστούν τα γερασμένα και άρρωστα των διάφορων ανθρώπινων οργάνων.

Πολλοί όμως άνθρωποι και επιστήμονες δεν αποδέχονται αυτή την πρακτική. Πιστεύουν και φοβούνται ότι, ξεκινώντας από τους θεραπευτικούς κλώνους για να πάρουν άδεια από τις Αρχές, ο απώτερος σκοπός τους είναι η προετοιμασία για την αποδοχή της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης και η τεχνική παραγωγή του ίδιου του ανθρώπου.

Και το ερώτημα που μπαίνει από τη μεριά της βιοηθικής είναι: είναι θεμιτό ηθικά να θανατώνονται ανθρώπινα έμβρυα, μόνο και μόνο για να τους αφαιρούνται κύτταρα, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν σαν «ανταλλακτικά» για τα όργανα άλλων ανθρώπων; Ο κλώνος ή το καταψυγμένο έμβρυο έχει ανθρώπινη αξία; Πως έφθασε η κοινωνία να τα παράγει σαν εμπόρευμα;

Ήδη στην Αγγλία δόθηκε τελευταία άδεια για έρευνα σε έμβρυα μέχρι 14 ημερών.

Από τους γενετιστές επιλέγονται νεαρά αναπαραγωγικά κύτταρα (κύτταρα που στον πυρήνα τους έχουν όλες τις πληροφορίες για την αναπαραγωγή τους) από: 1) ωάριο μιας γυναίκας 2) έμβρυο γυναίκας ή έμβρυο που αναπτύσσεται τεχνικά στο εργαστήριο( όταν τους αφαιρούνται κύτταρα φυσικά πεθαίνουν) 3) το αίμα του ομφάλιου λώρου ενός μωρού, αμέσως μετά την γέννησή του 4) τα αναπαραγωγικά κύτταρα ενός ενήλικα (κύρια του εγκεφάλου ή των οστών). Από αυτά τα κύτταρα εξάγεται ο πυρήνας τους και εμφυτεύεται σε ένα ωάριο, του οποίου έχει αφαιρεθεί ο δικός του πυρήνας και έτσι αναπτύσσεται ένα κλωνοποιημένο κύτταρο.

Αυτό το κύτταρο πολλαπλασιάζεται και έχουμε ένα σύνολο κυττάρων, τα οποία έχουν όλα το ίδιο πληροφοριακό κώδικα του πυρήνα που εισήχθη. Όλα αυτά τα νέα κύτταρα αποτελούν τον κλώνο.

Το πρόσφατο επίτευγμα των ερευνητών του πανεπιστημίου του Όρεγκον, με επικεφαλής τον βιολόγο Shoukhrat Mitalipov (σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας Cell) που κατάφεραν να αναπτύξουν το κλωνοποιημένο ανθρώπινο έμβρυο μέχρι το στάδιο της βλαστοκύστης (περίπου 150 κύτταρα, ενώ μέχρι τώρα δεν είχε ποτέ ξεπεραστεί το στάδιο των 12 κυττάρων), θεωρείται επαρκές για να αποτελέσει πηγή βλαστικών κυττάρων.

Τι είναι ένας τέτοιος κλώνος άραγε; Ένας ανάπηρος; Ένα κατασκεύασμα; Ένα «ανταλλακτικό» για το πέρασμα σε μια μετανθρώπινη κατάσταση ή απλώς ένα μέσο που μας προετοιμάζει να αποδεχθούμε την προοπτική του «μετανθρώπου»;

Η τεχνοφασιστική ελίτ και οι κοινωνικοί αγώνες στο πεδίο της Βιοπολιτικής

Οι υποστηρικτές του «μετανθρώπου» και της «νέας ευγονικής», υποστηρίζουν ότι η εξέλιξη αυτή θα είναι στα πλαίσια της φυσικής εξέλιξης, αφού η ίδια  η φύση προσπαθεί να δημιουργήσει το επόμενο είδος μέσα απ΄ τον ανθρώπινο νου και την τεχνολογία του και αυτό το έχει περάσει (η φύση), σαν εντολή, στο τωρινό ανθρώπινο είδος.

Έχουν λοιπόν περάσει απ΄ το στάδιο της επιστημονικής φαντασίας και του φουτουρισμού, στη δημιουργία ενός καινούργιου μύθου. Και στο παρελθόν είχαμε μύθους καταστροφικούς (π.χ. ο μύθος της άριας φυλής). Μήπως και αυτός είναι ένας τέτοιος; Μήπως είναι μια μεγάλη παγίδα της εξέλιξης και αντί για όνειρο γίνει εφιάλτης; Ο εφιάλτης μιας απειλητικής τεχνοφασιστικής Ελίτ;

Γιατί ποια σημερινή κοινωνία της εποχής του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, με ποιους θεσμούς και ασφαλιστικές δικλίδες θα μπορούσε να χειρισθεί ορθολογικά και «δημοκρατικά» μια τέτοια πραγματικότητα, που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να παρακολουθήσει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας;

Ο παν-καπιταλισμός είναι υποχρεωμένος να σχεδιάσει τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά και το ανθρώπινο σώμα για να εκτελεί συγκεκριμένα καθήκοντα με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής και βιοτεχνολογίας. Είναι υποχρεωμένος να ολοκληρώσει τη «σάρκινη μηχανή», δηλ. μια ύπαρξη που η συμπεριφορά της θα ενισχύεται από την αντίστοιχη τεχνολογική θωράκιση, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του. 

Το ερώτημα λοιπόν που μπαίνει είναι αν θα δεχθούμε τη μοίρα της μετάλλαξής μας σε τεχνητό ον ή θα απορρίψουμε αυτή την κατεύθυνση;  Παρά τη χειροπιαστή δυνατότητα του «μετανθρώπου», η έκβαση αυτής της εξέλιξης δεν έχει κριθεί. Γιατί δεν είναι μόνο τεχνολογική, αλλά πρώτα και κύρια είναι κοινωνική.

Έχει να κάνει με επιλογή κατευθύνσεων, σημαίνει δηλαδή ότι έχουμε μπροστά μας ένα νέο πεδίο πολιτικών αναμετρήσεων και συγκρούσεων που ξαναβάζουν από την αρχή τα πιο βασικά πολιτικά ερωτήματα και σηματοδοτούν νέους κοινωνικούς αγώνες για το τι είδους άνθρωπο και κοινωνία θέλουμε, για την πολιτική και οικονομική εξουσία στα πλαίσιά της κ.λ.π.

Γιατί αν αυτή η εξέλιξη παραμείνει στα χέρια της παγκόσμιας ελίτ που την προωθεί προς το παρόν, θα έχουμε μια μελλοντική τεχνοφασιστική κοινωνία. Έχουμε ακόμα τη δυνατότητα να μην την επιτρέψουμε. Και είμαστε οι περισσότεροι που δεν θέλουμε μια τέτοια κοινωνία.

Αρκεί να ξεκινήσουμε από την κριτική της έρευνας, να στηριχθούμε στην αρχή της προφύλαξης, που έχει γίνει παγκοσμίως αποδεκτή σε σχέση με τους κινδύνους της τεχνολογίας και να αντιδράσουμε με όποιους τρόπους μπορούμε.

Αρκεί να στραφούμε προς τις πραγματικές ουσιαστικές σημερινές ανθρώπινες ανάγκες μας. Αρκεί να ξεπεράσουμε την κτητική, επεκτατική και χρησιμοθηρική  ψυχοσύνθεση, την οποία έχει δημιουργήσει στους περισσότερους το καθεστώς του παγκοσμιοποιμένου καπιταλισμού. Αρκεί να δημιουργήσουμε αυτοκαθοριζόμενους επιστημονικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτικούς θεσμούς, τέτοιους που θα αποκαταστήσουν την ισορροπία μέσα στις ανθρώπινες κοινότητες και μεταξύ των ανθρώπινων κοινοτήτων και του περιβάλλοντος γύρω τους.

Θα χρειασθεί να περάσουμε: Από τον ανασφαλή και κατεχόμενο από τον φόβο της απώλειας και του θανάτου άνθρωπο, στη φιλοσοφημένη, προσγειωμένη προσωπικότητα, που αποδέχεται ότι δεν γεννήθηκε σε αυτόν τον κόσμο για να ζήσει αιώνια, αλλά για να  βιώσει τον πεπερασμένο χρόνο του όσο γίνεται πιο ποιοτικά, βελτιώνοντας τον εαυτό και τους άλλους γύρω του. Που  θα είναι  βασικά απαλλαγμένος από τον φόβο, αποδεχόμενος τη φθαρτότητα και την περατότητά του. Τον  θάνατο θα τον βιώνει σαν φυσικό γεγονός ενταγμένο στη ζωή της κοινότητάς του και όχι στους χώρους  των απρόσωπων νοσοκομείων-νεκροτομείων-νεκροταφείων των μεγαλουπόλεων.

Η αγάπη για τη ζωή- η οποία αποτελεί έκφραση της συγκεκριμένης συσσωμάτωσης της συμπαντικής υλοενέργειας τη συγκεκριμένη στιγμή του συμπαντικού χρόνου-και η γνώση ότι ο θάνατος είναι συνέπεια της αύξησης της «εντροπίας» του συγκεκριμένου «είναι» και άρα αναπόφευκτη κατάληξη της ίδιας της ζωής, θα οδηγεί τον άνθρωπο στην αποδοχή του θανάτου, στην εξάλειψη του φόβου και στην κατάκτηση του θεμελιακού αισθήματος της ασφάλειας.

Όταν το κατορθώσει αυτό, τότε είναι σε θέση να αποδεχθεί και να δημιουργήσει νέες αξίες  ευζωίας, προσπερνώντας τις σημερινές κυρίαρχες αξίες της επιβίωσης. Έτσι θα μπορούσε να κάνει μεταστροφή, να αλλάξει συνειδησιακό καθεστώς και να δημιουργήσει νέο  πολιτισμό.

Το πρώτο βήμα θα ήταν το ξεπέρασμα του φόβου για τη στέρηση, την ύπαρξη και το θάνατο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα του ανθρώπου της σημερινής κοινωνίας είναι ο φόβος. Πολλές συμπεριφορές του οφείλονται στο φόβο. Και αυτό τον οδηγεί στο να αυτο-ακρωτηριάζεται, είτε σωματικά -όπως η Τζολί- είτε πνευματικά-όπως π.χ. ο άνεργος που νομίζει ότι είναι άχρηστος επειδή δεν του δίνουν δουλειά οι εργοδότες.

Αυτός ο φόβος δημιουργείται βασικά από την έννοια της ανάγκης. Φοβάμαι γιατί θα στερηθώ κάτι που έχω ανάγκη. Όταν δημιουργώ πλασματικές ανάγκες, δημιουργώ παραπανίσιους φόβους. Άρα το φούσκωμα των αναγκών δημιουργεί γιγάντεμα των φόβων. Και ένας φοβισμένος άνθρωπος, ποτέ δε μπορεί να είναι ελεύθερος άνθρωπος.

Να λοιπόν το πρώτο βήμα: να περιορίσουμε τις ανάγκες μας, για να περιορίσουμε τους φόβους μας. Έτσι κάθε μέρα θα γινόμαστε όλο και πιο ελεύθεροι.

Γιώργος Κολέμπας
topikopoiisi.com

Σχετικά Άρθρα

(30/01/2013)
(12/11/2012)
(05/09/2012)
(10/06/2012)

Οι καταστροφές της «Sandy» η κλιματική αλλαγή και οι ΗΠΑ. Tου Γιώργου Κολέμπα

08:11, 06 Νοε 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/110385

Ο τυφώνας «Σάντι» ξεκίνησε στα μέσα του Οκτώβρη στην ανατολική Καραϊβική, σαν βαρομετρικό χαμηλό. Οι υψηλές θερμοκρασίες των θαλάσσιων υδάτων έδωσε μεγάλη δυναμική στο σύστημα και στις 24 Οκτώβρη μετατράπηκε σε τυφώνα στη περιοχή κάπου 500 χιλ. νότια της Τζαμάικα. Στη συνέχεια ακολούθησε τη διαδρομή προς τις ανατολικές ακτές των ΗΠΑ. Του Γιώργου Κολέμπα

Στην Καραϊβική η «Sandy» επέφερε μεγάλες καταστροφές. Στη Τζαμάικα, στη Δομινικανική Δημοκρατία, στη Κούβα και κυρίως στην Αϊτή. Μετά από μια βδομάδα από το πέρασμά της φαίνεται καθαρά το μέγεθος της καταστροφής σε αυτές τις περιοχές.

Πέθαναν πάνω από 70 άνθρωποι εκ των οποίων οι 54 στην Αϊτή. Υπάρχουν ακόμα και αγνοούμενοι. Στη Τζαμάικα το 40% των δρόμων είναι αδιάβατοι και σε 3 επαρχίες καταστράφηκε όλη η γεωργική παραγωγή. Στο Σιαντάγκο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κούβας, ολόκληρες συνοικίες είναι διαλυμένες και 500.000 κάτοικοι δεν έχουν νερό και ρεύμα. Το 20% των σπιτιών στις πληγείσες περιοχές είναι ακατοίκητα. Η μεγαλύτερη καταστροφή εδώ και 50 χρόνια, σύμφωνα με τη Κυβέρνηση.

Αλλά χειρότερα από όλες αυτές τις περιοχές πλήγηκε η Αϊτή[1]. 20.000 μείνανε και πάλι άστεγοι και το 70% της σοδειάς στα νότια της χώρας καταστράφηκε. Ο υπεύθυνος για την ανθρωπιστική βοήθεια του ΟΗΕ στο νησί  Nigel Fisher αναγκάσθηκε να δηλώσει: «το μέγεθος των καταστροφών είναι πολύ μεγάλο, αλλά δυστυχώς το διεθνές ενδιαφέρον πολύ μικρό», ενώ η διευθύντρια του Γερμανικού Ερυθρού Σταυρού «φοβάται ότι ασθένειες όπως η χολέρα πολύ γρήγορα θα γίνουν επιδημίες».

Τα διεθνή ΜΜΕ δεν ασχολούνται βέβαια με τα αποτελέσματα της «Σάντυ» στην Καραϊβική. Ασχολούνται περισσότερο με αυτά στις ανατολικές περιοχές των ΗΠΑ. Εδώ η διαχείρισή τους επιδρά στην τελική ευθεία των εκλογών για τον πρόεδρο. Μπορεί στη μέχρι πριν τη «Σάντυ» προεκλογική εκστρατεία των δύο υποψηφίων να μη λέχθηκε κάτι για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Μετά όμως τις καταστροφές στις ανατολικές ακτές και τους 90 νεκρούς Αμερικανούς, ο δήμαρχος της Ν. Υόρκης Bloomberg(μέχρι πρότινος ρεπουμπλικάνος) αναγκάσθηκε να δηλώσει: «το κλίμα μας αλλάζει και η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί σε ακραία καιρικά φαινόμενα». Πρότεινε δε στους Αμερικανούς ψηφοφόρους να ψηφίσουν τον Ομπάμα, γιατί αυτός ενδιαφέρεται περισσότερο από τον Ρόμνεϊ για τη κλιματική αλλαγή.

Ο Ομπάμα πριν τη «Σάντυ» δεν είχε αναφερθεί καθόλου στην κλιματική αλλαγή. Τώρα όμως, αντιδρώντας στη δήλωση του Bloomberg, είπε: «η υπερθέρμανση είναι μια μεγάλη απειλή για το μέλλον των παιδιών μας. Έχουμε υποχρέωση απέναντί τους να κάνουμε κάτι ενάντια στην υπερθέρμανση».

Το 2009, στη Κοπεγχάγη, ο Ομπάμα είχε υποσχεθεί ότι μέχρι το 2020 οι ΗΠΑ θα μείωναν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου κατά 17% σε σχέση με τις εκπομπές του 2005. Αλλά τον αντίστοιχο νόμο δε μπόρεσε να τον «περάσει» από το Κογκρέσο(πλειοψηφία οι ρεπουμπλικάνοι). Από τότε ο Ομπάμπα είχε υποβαθμίσει κατά πολύ το θέμα στην ατζέντα του.

Εξάλλου δεν είναι δημοφιλές και στους ψηφοφόρους: σε μια έρευνα γνώμης στο τέλος Σεπτεμβρίου, το 87% θεωρούν σαν μεγαλύτερο πρόβλημα την οικονομική κατάσταση στη χώρα απαιτούν σαν πρώτη προτεραιότητα την «ανάπτυξη»( το μοντέλο της οποίας είναι και η βασική αιτία για την κλιματική αλλαγή). Η κλιματική αλλαγή ήταν προς το τέλος της λίστας των προβλημάτων, που πρέπει να αντιμετωπισθούν.

Οι ρεπουμπλικάνοι από την άλλη πλευρά πιστεύουν ότι το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής είναι κατασκευασμένο από τα ΜΜΕ και δεν έχει σχέση με το «τεχνικό θερμοκήπιο» σαν αποτέλεσμα των κάθε μορφής καύσεων από τις ανθρώπινες οικονομικές και άλλες δραστηριότητες. Ο Ρόμνεϊ μάλιστα σε μια σύνοδο του ρεπουμπλικανικού κόμματος στο τέλος Αυγούστου είχε δηλώσει ειρωνικά:

«Ο Ομπάμα υποσχέθηκε κάποτε ότι θα σταματήσει την άνοδο του επιπέδου της θάλασσας για να σώσει τον πλανήτη. Εγώ υπόσχομαι να βοηθήσω εσάς και τις οικογένειές σας». Πόνταρε στην ανησυχία των Αμερικανών εργαζόμενων που είναι πολύ μεγαλύτερη για την ανεργία, παρά για τη κλιματική αλλαγή.

Η οικονομική ελίτ βέβαια «τρίβει τα χέρια της» με τέτοιες καταστροφές. «Ανοίγουν πόρτες» για τις εταιρείες και τους «επενδυτές», που τις βλέπουν σαν ευκαιρίες πραγματοποίησης μεγάλων κερδών.

Η Αϊτή ζει εδώ και δεκαετίες μια ανθρωπιστική καταστροφή. Μετά τον καταστροφικό σεισμό της 12ης Ιανουαρίου του 2010, υποτίθεται ότι με τη διεθνή βοήθεια θα βελτιωνόταν η κατάσταση. Θα βοηθούσαν σε αυτό 10 δις. δολ της βοήθειας για τη κατασκευή σπιτιών για τους άστεγους, τη βελτίωση των υποδομών της χώρας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Τρία χρόνια μετά η «Σάντυ» αποδεικνύει: τίποτα δεν άλλαξε για το 80% του πληθυσμού. Οι κερδισμένοι της διεθνούς βοήθειας είναι οι ξένες εταιρείες και επενδυτές καθώς και η ντόπια οικονομική ελίτ. Αυτοί κατασκευάζουν αεροδρόμια, δρόμους εργοστάσια κ.λπ. χωρίς να φορολογούνται ούτε για τα υλικά ούτε για τα μηχανήματα που εισάγουν για αυτό το σκοπό.

Στην ατζέντα της κυβέρνησης υπάρχουν μόνο οι στόχοι για δημιουργία καλού επιχειρηματικού κλίματος, για το άνοιγμα των αγορών και την αύξηση των κερδών. Για την επίτευξη αυτών των στόχων βοηθούν πολύ καλά οι καταστροφές αυτές, γιατί «ανοίγουν πόρτες» για τους επενδυτές, που τις βλέπουν σαν ευκαιρίες πραγματοποίησης μεγάλων κερδών.  Για τους απλούς ανθρώπους και την επιβίωσή τους μένουν  μόνο οι προσπάθειες των ξένων μη κυβερνητικών οργανώσεων, που έχουν να αντιμετωπίσουν όμως μια στρατιά γραφειοκρατών και διεφθαρμένων «ενδιάμεσων».-

[1] Η Αϊτή ζει εδώ και δεκαετίες μια ανθρωπιστική καταστροφή. Μετά τον καταστροφικό σεισμό της 12ης Ιανουαρίου του 2010, υποτίθεται ότι με τη διεθνή βοήθεια θα βελτιωνόταν η κατάσταση. Θα βοηθούσαν σε αυτό 10 δις. δολ της βοήθειας για τη κατασκευή σπιτιών για τους άστεγους, τη βελτίωση των υποδομών της χώρας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Τρία χρόνια μετά η «Σάντυ» αποδεικνύει: τίποτα δεν άλλαξε για το 80% του πληθυσμού.

Οι κερδισμένοι της διεθνούς βοήθειας είναι οι ξένες εταιρείες και επενδυτές καθώς και η ντόπια οικονομική ελίτ. Αυτοί κατασκευάζουν αεροδρόμια, δρόμους εργοστάσια κ.λπ. χωρίς να φορολογούνται ούτε για τα υλικά ούτε για τα μηχανήματα που εισάγουν για αυτό το σκοπό.

Στην ατζέντα της κυβέρνησης υπάρχουν μόνο οι στόχοι για δημιουργία καλού επιχειρηματικού κλίματος, για το άνοιγμα των αγορών και την αύξηση των κερδών. Για την επίτευξη αυτών των στόχων βοηθούν πολύ καλά οι καταστροφές αυτές, γιατί «ανοίγουν πόρτες» για τους επενδυτές, που τις βλέπουν σαν ευκαιρίες πραγματοποίησης μεγάλων κερδών.  Για τους απλούς ανθρώπους και την επιβίωσή τους μένουν  μόνο οι προσπάθειες των ξένων μη κυβερνητικών οργανώσεων, που έχουν να αντιμετωπίσουν όμως μια στρατιά γραφειοκρατών και διεφθαρμένων «ενδιάμεσων».

Γιώργος Κολέμπας

Γ. Κολέμπας: Γιατί αποτυγχάνει η «προσπάθεια σωτηρίας της Ελλάδας» στα πλαίσια της ευρωζώνης;

02:09, 05 Σεπ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/105046

Γιατί αποτυγχάνει η «προσπάθεια σωτηρίας της Ελλάδας» στα πλαίσια της ευρωζώνης; (Η άποψη διάφορων γερμανικών οικονομικών «Think tank”): Πολλοί γερμανοί πολιτικοί (που βρίσκονται σε διάφορα κόμματα) υποστηρίζουν ότι για την αποτυχία της «σωτηρίας μας», φταίνε οι πολιτικοί σαν τον Παπανδρέου και τον Σαμαρά. Ιδίως ο δεύτερος που από τότε που ξεκίνησαν τα «μνημόνια»-σαν αντιπολίτευση-δε τα στήριξε. Του Γιώργου Κολέμπα

Τώρα που υπάρχει κυβέρνηση και στήριξη από 3 κόμματα και ο Σαμαράς έπεισε μάλλον τη Μέρκελ, ότι αυτά που έλεγε τότε δεν τα εννοούσε, αλλά τα έλεγε απλώς για να γίνει πρωθυπουργός, πολλοί πολιτικοί ελπίζουν ξανά στην επιτυχία του προγράμματος «σωτηρίας».

Όχι όλοι βέβαια, ιδίως κάποιοι κύκλοι και λόμπυ από τα κόμματα FDP και CSU, που συμμετέχουν στη κυβέρνηση και που δεν έχουν πεισθεί ακόμα για το πότε ο Σαμαράς έλεγε ψέματα, τότε ή τώρα. Αυτοί οι κύκλοι θέλουν-έτσι και αλλιώς- την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη,  σαν παράδειγμα «τιμωρίας» και αποφυγής για τους νοτιοευρωπαίους «ναυαγούς» των δημοσιονομικών χρεών.

Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τους οικονομικούς κύκλους. Σημαντικά γερμανικά «Think tank” θεωρούν ότι η Ευρωζώνη υποφέρει από τις στρεβλώσεις των εσωτερικών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Αυτό είναι και η αιτία για τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, στα πλαίσιά της.

Έτσι για την Ελλάδα θεωρούν σαν λύση την έξοδο από την Ευρωζώνη και την επαναφορά της δραχμής, όχι σαν τιμωρία, αλλά διέξοδο.

Δικαιολογούν την άποψή τους ως εξής:

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας, το οποίο για τη φετινή χρονιά υπολογίζεται σε περίπου 160 δισεκατομμύρια € από το Ινστιτούτο Ifo έπιασε ένα νέο ρεκόρ. Αυτό οδηγεί σε παραπέρα «μακροοικονομικές ανισορροπίες». Το «επιχειρηματικό μοντέλο» της Γερμανίας έχει επικεντρωθεί στις εξαγωγές και ακολουθεί πολιτικές σκληρού περιορισμού των μισθών.

Και επειδή είναι η κυρίαρχη οικονομία στην Ευρώπη, επιβάλει σχεδόν στις χώρες της κρίσης ελλείμματα στο εξωτερικό τους εμπόριο και με αυτόν τον τρόπο τις βλάπτει ουσιαστικά.

Οι εμπορικές ανισορροπίες στη ζώνη του ευρώ έχουν να κάνουν ουσιαστικά με τις βασικές στρεβλώσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Λόγω της ανάπτυξης διαφορετικών ανταγωνιστικών δυνατοτήτων, οι πραγματικές συναλλαγματικές ισοτιμίες μεταξύ των χωρών του ευρώ έχουν αποκλίνει. Αυτό είναι ένα από τα βασικότερα προβλήματα: για τις ελλειμματικές χώρες το ευρώ αποτιμάται πολύ ψηλά και για τις χώρες με πλεονάσματα σε χαμηλά επίπεδα. Έχουμε για παράδειγμα: υπερτιμημένο ελληνικό ευρώ και υποτιμημένο γερμανικό ευρώ!

Πραγματικά, η Ελλάδα έχει μια ανάγκη υποτίμησης κατά πάσα πιθανότητα από 40 έως 50%. Το «ελληνικό ευρώ» είναι λοιπόν πολύ υπερτιμημένο. Αντίθετα, το «γερμανικό ευρώ» είναι σημαντικά υποτιμημένο, κατά πάσα πιθανότητα κατά 15 έως 20%, πράγμα που σημαίνει ότι η Γερμανία έχει ανάγκη από μια τέτοια υπερτίμηση.

Όλες οι άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ βρίσκονται στο ενδιάμεσο: η Μάλτα, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Κύπρος θα χρειαστεί να υποτιμήσουν περίπου 18 με 22%, η Σλοβενία​​, η Σλοβακία και την Ιταλία, περίπου 10 με 15%, η Γαλλία και η Ιρλανδία περίπου 5 έως 10%. Ανάγκη για υπερτίμηση έχουν Βέλγιο περίπου 6 έως 8%, και η Εσθονία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία και Αυστρία για 10 με 12%.

Η ζώνη του ευρώ είναι, κατά συνέπεια, μια περιοχή εσωτερικά ευθυγραμμισμένων συναλλαγματικών ισοτιμιών. Εδώ βρίσκεται στην ουσία η βάση για την εξήγηση, όχι μόνο των αποκλινόντων ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών, αλλά και των άλλων στρεβλώσεων στην κατανομή των πόρων της ζώνης του ευρώ.

Γιατί κάθε υπερτίμηση του νομίσματος μιας χώρας λειτουργεί σαν τροχοπέδη για τις εξαγωγές και σαν έμμεση επιδότηση του συνόλου των εισαγωγών, με αποτέλεσμα η χώρα να εξάγει πολύ λίγο και εισάγει πάρα πολύ, ώστε να έχει υπερβολικό πλεόνασμα των εισαγωγών.

Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγική δομή της χώρας παραμορφώνεται: οι εξαγωγές και τομείς υποκατάστασης των εισαγωγών υποαναπτύσσονται, ενώ εισαγωγικός τομέας υπερμεγενθύνεται. Έτσι η σημερινή υπερτίμηση για την Ελλάδα λειτουργεί σαν τροχοπέδη για τις εξαγωγές και σαν επιδότηση για τις εισαγωγές.

Η υποτίμηση ενός νομίσματος αντανακλά αναλόγως στρεβλωτικές επιπτώσεις: έμμεση επιδότηση της εγχώριας παραγωγής που προορίζεται για εξαγωγή, με συνέπεια έναν υπερμεγέθη τομέα εξαγωγών, στον οποίο μπορούν και ευδοκιμούν, έστω και οριακά, προμηθευτές οι οποίοι θα είχαν εξαλειφθεί σαν ασύμφοροι, αν επικρατούσε ισότιμο νόμισμα.

Την ίδια στιγμή επιδοτεί τους ξένους αγοραστές, ενώ λειτουργεί και σαν εμπόδιο για τις εισαγωγές, με αποτέλεσμα τα υπερβολικά εξωτερικά πλεονάσματα, τα οποία δείχνουν ότι η γερμανική κοινωνία π.χ. χρησιμοποιεί λιγότερο εθνικό προϊόν από ό, τι δημιούργησε, και κατά συνέπεια εξάγει αντίστοιχο κεφάλαιο. Αυτή είναι η σημερινή κατάσταση στη Γερμανία, που προκαλεί τέτοια έντονη κριτική στη ζώνη του ευρώ .

Σταθερές εσωτερικές συναλλαγματικές ισοτιμίες ένα προς ένα του ευρώ, τα οποίο δεν είναι πλέον σε ισορροπία, δίνουν λάθος δεδομένα της αγοράς στους παραγωγούς-πωλητές, που οδηγούν σε άνιση κατανομή των πόρων σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Η προβλεπόμενη από την εσωτερική ολοκλήρωση της αγοράς επιθυμητή αλληλοδιείσδυση των αγορών με βάση το συγκριτικό πλεονέκτημα, παρακωλύεται σε σημαντικό βαθμό εντός της ζώνης του ευρώ από τις άνισες συναλλαγματικές ισοτιμίες. Έτσι η ζώνη του ευρώ, σαν μια περιοχή επένδυσης, χάνει το πλεονέκτημά της στο διεθνή ανταγωνισμό.

Τι πρέπει να γίνει; Σύμφωνα με τον κανόνα: δεν είναι ο υγιής που χρειάζεται θεραπεία, αλλά ο ασθενής, θα πρέπει να τεθούν στο επίκεντρο κύρια οι ελλειμματικές χώρες, διότι η ανάγκη υποτίμησης οφείλεται κατά κύριο λόγο στην έλλειψη ανταγωνιστικότητάς τους. Έτσι μπαίνει στην ημερήσια διάταξη των ελλειμματικών χωρών η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω ανάπτυξης πολιτικών ενθάρρυνσης των πλευρών προσφοράς, προκειμένου να αυξηθεί η συναλλαγματική ισοτιμία τους, και έτσι να πετύχουν τιμές ισορροπίας.

Μια τέτοια όμως στρατηγική μπορεί να πετύχει σε χώρες των οποίων η ανάγκη για υποτίμηση δεν είναι πολύ υψηλή. Για την Ελλάδα, που έχει εξαιρετικά υψηλή ανάγκη υποτίμησης, η στρατηγική αυτή δεν είναι ρεαλιστική, διότι την συγκλονίζει η συντριπτική υπερτίμηση του ευρώ. Για αυτό η Ελλάδα πρέπει να βαδίσει τον δρόμο της κατανομής του βάρους της προσαρμογής: εσωτερική διέγερση της ανάπτυξης και ταυτόχρονα να βάλει «όπισθεν» στην υπερτίμηση. Το τελευταίο συνεπάγεται την απόσυρση της Ελλάδας από το ευρώ και την επανεισαγωγή της δραχμής.

Γιατί η έξοδος από το ευρώ θα αύξαινε την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Εάν η Ελλάδα εγκαταλείψει την ζώνη του ευρώ, μπορεί και θα τα καταφέρει να εξαλείψει-μέσω μιας ισχυρής υποτίμησης της δραχμής- την κακή κατανομή της παραγωγικής δομής της: όχι ξαφνικά, αλλά σταδιακά με μια χρονική επιμήκυνση της διαδικασίας προσαρμογής.

Αυτή η ρεαλιστική ανάλυση, η οποία στη γενική θεωρία και την πολιτική της συναλλαγματικής ισοτιμίας είναι πραγματικά κοινή λογική, έρχεται έντονα σε αντίθεση με όσους επιχειρηματολογούν ενάντια στην αποχώρηση της Ελλάδας, που υποστηρίζουν ότι μια υποτίμηση δεν θα βοηθούσε τη χώρα, αλλά μάλλον κακό θα της έκανε, διότι η εξαγωγική της βάση (κυρίως τουρισμός, πλοία- ναυτιλία και γεωργία) είναι πολύ μικρή και η υποτίμηση θα έχει μόνο μια αρνητική επίδραση στην αγοραστική δύναμη για προϊόντα εισαγωγής.

Το ότι η υποτίμηση μπορεί να διευρύνει την εξαγωγική βάση με νέα αγαθά, που λόγω του υπερτιμημένου ευρώ δεν παράγονταν στην Ελλάδα στο παρελθόν, το ότι δηλαδή το χαρτοφυλάκιο των εξαγωγών μπορεί να διευρυνθεί και να υπάρξει διαφορετική κατανομή των πόρων και της δράσης, δεν αναγνωρίζεται ως μια λογική δυνατότητα σε αυτή την οπτική. Η έξοδος από το ευρώ θα βελτίωνε, μέσω της υποτίμησης, το σύνολο της εγχώριας παραγωγικής δομής, όχι μόνο με κριτήριο τον προσανατολισμό προς την αγορά, αλλά επίσης και θα την διεύρυνε και θα ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Αυτό δε μπορεί να φέρει σε πέρας καμιά «φιλοσοφία διάσωσης», όπως προπαγανδίζεται σήμερα με όλο και νέες ακριβές παραλλαγές και προωθείται σε πολιτικό επίπεδο. Πακέτα διάσωσης διατηρούν τις στρεβλώσεις στη ζώνη του ευρώ, αντί να τις σπάσουν. «Αγορά χρόνου» είναι το σύνθημα, αλλά οι «διασώσεις» περνάνε λάθος μηνύματα κατά τη διάρκεια του «αγορασμένου χρόνου», επειδή συνεχίζουν να χρηματοδοτούν υφιστάμενα εξωτερικά εμπορικά ελλείμματα, αντί να τα διορθώνουν.

Και ένα σχόλιο από τη μεριά μας: τα παραπάνω εκτιμούν γερμανοί οικονομολόγοι, πιθανά όχι ανιδιοτελώς. Όμως αυτά λέει και η κοινή λογική. Η καπιταλιστική κοινή λογική βεβαίως, που στηρίζεται στην οικονομία της αγοράς.

Για μια οικονομία των κοινωνικών αναγκών, της αλληλεγγύης των «από κάτω», καθώς και της αλληλεγγύης προς τις επερχόμενες ελληνικές γενιές, δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η έξοδος από την ευρωζώνη είναι επιθυμητή και «μονόδρομος». Έπρεπε να είχε γίνει καλύτερα από το 2009, δεν θα είχαμε χάσει τόσο χρόνο και πόρους που πέρασαν στους τοκογλύφους.

Αλλά ποτέ δεν είναι αργά, αρκεί ο ελληνικός λαός να μη συνεχίσει να θεωρεί «τιμωρία» την έξοδο.

Να καταλάβουμε ότι η«σωτηρία» που μας προσφέρει η ευρωζώνη είναι η κοινωνική, ψυχολογική και οικολογική μας κατάρρευση.

Να αντιληφθούμε ότι η μακροπρόθεσμη λύση για μας είναι η απόρριψη όλων αυτών των πολιτικών και η στροφή προς την κοινωνική και
αλληλέγγυα οικονομία των αναγκών, των αναγκών που θα διαμορφώσουμε κατά τη διάρκεια της μετάβασης προς μια μετακαπιταλιστική κοινωνία.

Για τα πρώτα βήματα αυτής της μετάβασης δείτε το: http://topikopoiisi.blogspot.gr/p/blog-page_9619.html

Γιώργος Κολέμπας