Πρωτομαγιά: Γιορτή των εργατών ή των λουλουδιών;

09:07 | 01 Μάιος. 2014
Θεόδωρος Κουτρούκης

«[…] Αν τα συνδικάτα συνεχίσουν να επικεντρώνονται στη διατήρηση συντεχνιακών επιδιώξεων και μικροσυμφερόντων… Αν δεν φροντίσουν να παρέχουν χρήσιμες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας προς τα μέλη τους αλλά και χειροπιαστά κίνητρα συμμετοχής στα μη μέλη… Αν δεν προωθήσουν τάχιστα τον εκσυγχρονισμό της δομής τους (συγχωνεύσεις οργανώσεων, δημιουργία σχημάτων εκπροσώπησης ανέργων, αλλοδαπών και «ευέλικτα εργαζόμενων» κ.α.)… Τότε πολύ φοβούμαι ότι σύντομα η Πρωτομαγιά στη χώρα μας θα ξαναγίνει αποκλειστικά μια γιορτή των λουλουδιών, ενώ θα μιλούμε για το συνδικαλισμό μόνο σε χρόνο υπερσυντέλικο.»
Από τον Θεόδωρο Κουτρούκη, Πανεπιστημιακό και Ερευνητή Εργασιακών Σχέσεων.

Η φετινή επέτειος της Εργατικής Πρωτομαγιάς δεν συνοδεύεται από καλούς οιωνούς. Μετά από αλλεπάλληλα χτυπήματα εναντίον της μισθωτής εργασίας, φαίνεται πως προωθείται η αναθεώρηση του εμβληματικού νόμου 1264/82 για τον εργατικό συνδικαλισμό, ένα από τα «ταμπού» της σύγχρονης κοινωνικής μας ιστορίας.

Αν στα παραπάνω προστεθούν οι ενστάσεις εναντίον των συνδικάτων ότι ευνοούν τους εργαζόμενους του προστατευμένου τομέα και δεν διεισδύουν στα σύγχρονα κοιτάσματα απασχόλησης (εταιρίες φύλαξης και καθαρισμού, εστιατόρια, εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία, εταιρίες νέας τεχνολογίας, κλινικές κ.α.) είναι φανερό ότι η εργατική οργάνωση στη χώρα μας βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή.

Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι η εικόνα του μέσου συνδικαλιστικού εκπροσώπου (άνδρας, Έλληνας μέσης ηλικίας με σταθερότητα απασχόλησης στο στενό ή ευρύτερο δημόσιο τομέα) απέχει παρασάγγας από εκείνη του μέσου εργαζόμενου ιδίως στον ιδιωτικό τομέα (νεώτερος, με ασταθή ή περιστασιακή απασχόληση, με 40% πιθανότητα να είναι γυναίκα και 12% αλλοδαπός).

Οι εργαζόμενοι στον μη προστατευμένο τομέα συνήθως αδιαφορούν για τα συνδικάτα, θεωρώντας τα διεφθαρμένους και γραφειοκρατικούς μηχανισμούς που δεν έχουν τίποτε να προσφέρουν στο «εκτός των τειχών» εργατικό δυναμικό που εργάζεται σε συνθήκες ανασφάλειας, απλήρωτων υπερωριών, μαύρης εργασίας και αβεβαιότητάς.

Η επικέντρωση των συνδικάτων στη διαφύλαξη δικαιωμάτων ή /και προνομίων που είναι απροσπέλαστα στους εν λόγω περιστασιακούς απασχολούμενους διευρύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα ανάμεσα στους συνδικαλισμένους και μη μισθωτούς.

Αν τα συνδικάτα συνεχίσουν να επικεντρώνονται στη διατήρηση συντεχνιακών επιδιώξεων και μικροσυμφερόντων…

Αν δεν φροντίσουν να παρέχουν χρήσιμες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας προς τα μέλη τους αλλά και χειροπιαστά κίνητρα συμμετοχής στα μη μέλη…

Αν δεν προωθήσουν τάχιστα τον εκσυγχρονισμό της δομής τους (συγχωνεύσεις οργανώσεων, δημιουργία σχημάτων εκπροσώπησης ανέργων, αλλοδαπών και «ευέλικτα εργαζόμενων» κ.α.)…

Τότε πολύ φοβούμαι ότι σύντομα η Πρωτομαγιά στη χώρα μας θα ξαναγίνει αποκλειστικά μια γιορτή των λουλουδιών, ενώ θα μιλούμε για το συνδικαλισμό μόνο σε χρόνο υπερσυντέλικο.-

Άρθρο δημοσιευμένο βάση του δημoσίου διάλογου στο tvxs.gr με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών.


Διαβάστε επίσης: Πεθαίνουν τα εργατικά συνδικάτα;

[…] Όταν δεσμεύεται η χώρα να πληρώνει στους δανειστές 5,25%, για το χρέος κάθε χρόνο και η ανάπτυξη παραμένει σε αρνητικούς ρυθμούς, τότε η χώρα εγκαθίσταται οριστικά σε αιώνια ύφεση και σε αιώνια…
(45)
Η κοινωνία, τα τελευταία χρόνια της οικονομικής χρεοκοπίας και της κοινωνικής κρίσης, έχει συγκροτήσει, μέσα από τις αντιστάσεις της, μια σειρά από νέες λειτουργίες και δομές των από τα κάτω: λαϊκές…
(3)
[…] Ο ρατσιστικός τρόπος σκέψης καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνος όταν  συναρθρώνεται με την πολιτική. Γι’ αυτό, η καταπολέμηση της ρατσιστικής φασιστικής νοοτροπίας δεν αφορά μόνον τα πιθανά…
(18)
Advertisements

Πεθαίνουν τα εργατικά συνδικάτα;

21:00 | 29 Μαρ. 2014
Θεόδωρος Κουτρούκης

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα που έχουν σημαδέψει την πορεία του ελληνικού εργατικού συνδικαλισμού την τελευταία εικοσαετία είναι η σταδιακή μείωση της συνδικαλιστικής πυκνότητας, δηλ. του ποσοστού των εργαζομένων που είναι μέλη κάποιου εργατικού σωματείου. Τα αίτια για την εξέλιξη αυτή θα πρέπει  να αναζητηθούν στις διεθνείς και εθνικές τάσεις που αναφέρονται στη μείωση της ελκυστικότητας και των μελών των εργατικών συνδικάτων.

Οι κύριοι παράγοντες που συντέλεσαν σε αυτή την εξέλιξη, όπως καταγράφονται στη σχετική βιβλιογραφία, είναι –μεταξύ άλλων- οι παρακάτω:

  • Η απορρυθμιστική επίδραση της παγκοσμιοποίησης και η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Οι δομικές αλλαγές που συντελούνται στην οικονομία και κυρίως η μετατόπιση του μεγαλύτερου μέρους του εργατικού δυναμικού από τη μεταποίηση προς στις υπηρεσίες (τριτογενοποίηση) καθώς και η αύξηση της απασχόλησης των γυναικών.
  • Η αύξηση των ποσοστών ανεργίας κι, επομένως, η μείωση της διαπραγματευτικής ισχύος της εργατικής πλευράς στις μισθολογικές διενέξεις.
  • Οι αλλαγές στις κοινωνικές αξίες, η βαθμιαία εγκατάλειψη των εκφράσεων της συλλογικότητας και η συνακόλουθη επίταση του ατομικισμού
  • Η αλλαγή στη στάση των εργαζομένων έναντι των συνδικάτων, απαξίωση των εργατικών οργανώσεων ενώπιον της κοινής γνώμης και το μειωμένο ενδιαφέρον των μισθωτών για συλλογική έκφραση.
  • Οι μεταβολές στη ποιοτική σύνθεση του εργατικού δυναμικού (Το εργατικό δυναμικό απαρτίζεται πλέον από λιγότερους blue-collar και περισσότερους  white-collar εργαζόμενους, ενώ έχει αυξηθεί δραστικά το ποσοστό μισθωτών με υψηλό βαθμό ευελιξίας της εργασίας)
  • Η αποκέντρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και η προώθηση της αποδιάρθρωσης των παραδοσιακών κλάδων με υψηλό βαθμό συνδικαλιστικής πυκνότητας
  • Η αδυναμία των εργατικών συνδικάτων να προσελκύσουν μέλη από τη νέα οικονομία και τα νέα κοιτάσματα απασχόλησης (μετανάστες, περιστασιακώς απασχολούμενοι, νέοι)
  • Η μείωση της αποτελεσματικότητας της συνδικαλιστικής δράσης σε τομείς όπως η αποτροπή της πτώχευσης επιχειρήσεων και οργανισμών και των συνακόλουθων απολύσεων, η ματαίωση της περικοπής μισθών κ.α.

Το ανά χείρας άρθρο αποτελεί μια μόνο προσπάθεια συμβολής στον αντίστοιχο προβληματισμό που έχει αποτυπωθεί σε αρκετές σχετικές εργασίες (Κουζής, 2007, Sano and Williamson, 2008, Schnabel, 2012).

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να δρομολογηθεί μια μεγάλη συζήτηση όλων των ενδιαφερομένων πλευρών αναφορικά με τη διάγνωση των αιτιών και τις ενναλακτικές ατραπούς δράσης για τα εργατικά συνδικάτα έναντι της από-συνδικαλιστικοποίησης. Πριν είναι πολύ αργά…

Ο Δρ. Θεόδωρος A. Κουτρούκης είναι οικονομολόγος της εργασίας και Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Δίδαξε στα Πανεπιστήμια Αιγαίου, Ιωαννίνων, Θράκης, Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, τα ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και Καβάλας, την ΑΣΠΑΙΤΕ και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Είναι Μεσολαβητής – Διαιτητής συλλογικών διαπραγματεύσεων στον ΟΜΕΔ και αξιολογητής προγραμμάτων ΕΚΤ. Συμμετείχε σε ευρωπαϊκά δίκτυα ερευνητών, εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα και σε πολλά συνέδρια.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται σε θέματα αγοράς εργασίας, επαγγελματικής κατάρτισης, εργασιακών σχέσεων, εκπαίδευσης ενηλίκων, οικονομικής των ανθρώπινων πόρων, διαπραγματεύσεων και επιχειρηματικότητας. Στο έργο του περιλαμβάνονται δέκα βιβλία και πολλά άρθρα σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά. Είναι μέλος πολλών επιστημονικών ενώσεων.

Άρθρο δημοσιευμένο βάση του δημoσίου διάλογου στο tvxs.gr με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών.

Διαβάστε επίσης:

Δήμαρχοι από Άρη δημοτικοί σύμβουλοι από Αφροδίτη. Tου Θ. Κουτρούκη

07:48, 18 Μαρ 2014 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/150614

Φωτογραφία: Σωτήρης Μπαρμπαρούσης/ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε δύο μήνες θα διεξαχθούν οι δημοτικές εκλογές, σε συνθήκες βαθιάς ύφεσης. Οι τρέχουσες τάσεις δείχνουν πως για αρκετά χρόνια ακόμη οι στρόφιγγες της χρηματοδότησης και των ιδίων πόρων της τοπικής αυτοδιοίκησης θα είναι κλειστές. Ωστόσο, αυτά δεν συζητιούνται προεκλογικά. Του Θεόδωρου Κουτρούκη*

Οι υποψήφιοι κοινής κοπής άρχισαν ήδη να διανθίζουν την καμπάνια τους με πολυάριθμές υποσχέσεις, χωρίς να πιστεύουν ούτε λέξη από αυτά που λένε. Αντίθετα περιφέρονται στους ανά γειτονιά καφενέδες επιδιώκοντας με κούφια λόγια να συλλέξουν ψήφους.

Το μεγαλύτερο μέρος των προεκλογικών υποσχέσεων θα είναι ανεφάρμοστο. Δεν είναι ότι οι υποψήφιοι έχουν απαραίτητα κακές προθέσεις. Απλώς το σημερινό πλαίσιο για την αυτοδιοίκηση είναι τόσο ασφυκτικό, ώστε τα περιθώρια ελιγμών από τους αιρετούς της Αυτοδιοίκησης θα είναι ελάχιστα. Τα περισσότερα αυτοδιοικητικά προγράμματα διαπνέονται από την λαϊκίστική λογική της προ του Μνημονίου εποχής, αλλά ο θησαυρός θα είναι…άνθρακες.

Πριν από την κρίση οι Έλληνες είχαν την πολυτέλεια να εκλέγουν σε νευραλγικές θέσεις ανθρώπους που δεν διέθεταν πάντοτε τις αναγκαίες δεξιότητες. Τα αστεία τελείωσαν. Οι επόμενοι αιρετοί θα πρέπει να διαχειριστούν φλέγοντα κοινωνικά προβλήματα διαθέτοντας ελάχιστα εργαλεία παρέμβασης.

Η ανεργία, τα λουκέτα των μικρομεσαίων, το πρόβλημα στέγασης των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, η υποβάθμιση της δημόσιας υγείας είναι θέματα που δεν αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακές φιέστες, ούτε με lifestyle προσεγγίσεις.

Οι νέοι αιρετοί πρέπει να διαθέτουν ηγετικές και διοικητικές ικανότητες. Να απολαμβάνουν την έξωθεν καλή μαρτυρία για την ηθική τους ακεραιότητα, εικόνα που θα ενισχυόταν αν δημοσιοποιούσαν την φορολογική και ασφαλιστική τους ενημερότητα, τα έντυπα Ε1 και Ε9 της φορολογικής τους δήλωσης καθώς και μια δήλωση «πόθεν έσχες» των περιουσιακών τους στοιχείων.

Κρίσιμα στοιχεία θα ήταν η ιδεολογία και το όραμα καθώς και τα πεπραγμένα των υποψηφίων στην αυτοδιοίκηση ή άλλους οργανισμούς καθώς και η συμμετοχή σε κοινωνικά κινήματα, δράσεις εθελοντισμού και αλληλεγγύης, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Υπάρχει ελπίδα να εμφανιστούν δήμαρχοι που δεν έρχονται από τον… Άρη, και δημοτικοί σύμβουλοι που δε θα είναι από την Αφροδίτη; Η απάντηση θα μπορούσε να είναι θετική:

  • Αν εκλεγούν άνθρωποι που διαθέτουν ειδικές ικανότητες διαχείρισης σε πολύ αντίξοες συνθήκες.
  • Αν σκιαγραφηθεί ένα κοινό όραμα και αναπτυξιακό πρόγραμμα  και μελετηθεί πως θα κινητοποιηθούν όλοι οι διαθέσιμοι εθνικοί και κοινοτικοί πόροι (ΚΑΠ, ΣΑΤΑ, ΕΣΠΑ, Jessica, URBACT II, ΕΤΕπ, ΟΑΕΠ, ΕΤΕΑΝ, κ.λπ.) και τα αυτοχρηματοδοτούμενα έργα
  • Αν εφαρμοσθεί μια νέα αντίληψη διαχείρισης των ΟΤΑ και των τοπικών υποθέσεων που θα καταδικάζει την συνήθη πελατειακή διαχείριση.
  • Αν συστηθεί μια ομάδα εμπειρογνωμόνων, που θα μελετήσει τα τρέχοντα προβλήματα και παρουσιάσει κοστολογημένες και υλοποιήσιμες λύσεις για αυτά.

Οι αυριανοί αιρετοί θα πρέπει να κομίζουν καινοτόμες ιδέες και να βρίσκονται δίπλα στους χειμαζόμενους πολίτες στις μικρές επιχειρήσεις, τα σχολεία, τα στέκια των ανέργων, τα χωράφια, τα υπνωτήρια των αστέγων, τους ξενώνες των κακοποιημένων γυναικών, τα εργοστάσια που απεργούν, τα ΚΑΠΗ, τα συσσίτια των απόρων.-

Άρθρο δημοσιευμένο με βάση το δημόσιο διάλογο στο tvxs.gr, στα πλαίσια της Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη, για το «τί να κάνουμε;«

*Ο Δρ. Θεόδωρος A. Κουτρούκης είναι οικονομολόγος της εργασίας και Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Δίδαξε στα Πανεπιστήμια Αιγαίου, Ιωαννίνων, Θράκης, Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, τα ΤΕΙ Θεσσαλονίκης και Καβάλας, την ΑΣΠΑΙΤΕ και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Είναι Μεσολαβητής – Διαιτητής συλλογικών διαπραγματεύσεων στον ΟΜΕΔ και αξιολογητής προγραμμάτων ΕΚΤ. Συμμετείχε σε ευρωπαϊκά δίκτυα ερευνητών, εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα και σε πολλά συνέδρια.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται σε θέματα αγοράς εργασίας, επαγγελματικής κατάρτισης, εργασιακών σχέσεων, εκπαίδευσης ενηλίκων, οικονομικής των ανθρώπινων πόρων, διαπραγματεύσεων και επιχειρηματικότητας. Στο έργο του περιλαμβάνονται δέκα βιβλία και πολλά άρθρα σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά. Είναι μέλος πολλών επιστημονικών ενώσεων.

Διαβάστε επίσης στο tvxs.gr:

Σχετικά Άρθρα

16/03/2014