Αλκίνοος Ιωαννίδης στο Κύτταρο – «Απ’ την ψυχή ως την ψυχή»

Μου ζητήθηκε, αντί για συνέντευξη, να περιγράψω σε ένα μικρό κείμενο αυτό που ζούμε σαν μουσική ομάδα. Οι ζωές μας δεν έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Είμαστε όμως στη διάρκεια ενός ταξιδιού, και το ταξίδι έχει πάντα κάτι να διηγηθεί:

Ξεκινήσαμε ηχογραφώντας σε κάποιο υπόγειο και καταλήξαμε να γυρίζουμε τη Γη εδώ και δύο χρόνια. Αυτή η συνεχής μετάβαση από το εντός στο εκτός, από το κλειστό στο ανοιχτό, από το βάθος στο ύψος και από τη μοναχική στιγμή στο συλλογικό βίωμα, χαρακτηρίζει τη ζωή και την τέχνη μας.

Όταν όλα γύρω σκοτεινιάζουν και κρυώνουν, ψάχνεις τη ζεστασιά που δίνει το φως του συνανθρώπου. Ψάχνεις να καθρεφτιστείς, για να δεις ποιος είσαι, αν είσαι. Το τραγούδι, από την πρώτη μας μέρα στη γη, λειτουργεί σαν ταυτότητα, σαν συνεκτική δύναμη, σαν συμπύκνωση αισθημάτων και πληροφοριών, σαν άνοιγμα στο αόρατο, σαν υπαρξιακός δίαυλος. «Απ’ την ψυχή ως την ψυχή».

Έτσι, οι συναυλίες τα τελευταία δύσκολα χρόνια απέκτησαν μιαν άλλη δυναμική. Υπάρχει γνήσια, αμοιβαία χαρά στη συνάντηση με το κοινό. Ενέργεια, συγκέντρωση, επικοινωνία, άνεση, ευγένεια, συμμετοχή όλων σε κάτι κοινό. Υπάρχει η επίγνωση πως ζούμε μαζί κάτι πολύτιμο, κάτι πολύ πέραν των ήχων και των λέξεων που τραγουδάμε. Είναι σαν να ψιθυρίζουμε, πίσω από τους ήχους και τους στίχους, ένα άλλο, μυστικό κείμενο, που μας ορίζει προσωπικά και συλλογικά.

Το σχήμα αποτελείται από σπουδαίους μουσικούς, που αγαπούν και σέβονται την τέχνη τους και την ασκούν με προσήλωση, χαρά, θυσία και πάθος.  Είναι ο Γιώργος Καλούδης στο βιολοντσέλο και στην κρητική λύρα, ο Μανόλης Πάππος στο τρίχορδο μπουζούκι και στο λαούτο, ο Φώτης Σιώτας, που εναλλάσσεται με τον Δημήτρη Χατζηζήση στο βιολί και ο Δημήτρης Τσεκούρας στο κοντραμπάσο. Τους αγαπώ και τους θαυμάζω απεριόριστα! Κάθε ένας τους, αποτελεί έναν αισθητικά ολοκληρωμένο κόσμο. Τον προσφέρουν, δημιουργώντας από κοινού την ιδιαίτερη, κοινή μας αισθητική.

Χρησιμοποιούμε αποκλειστικά έγχορδα όργανα. Κάθε σιωπή και κάθε ουρλιαχτό βγαίνει από το άγγιγμά μας στις χορδές, χωρίς τη σιγουριά ή τις ευκολίες που προσφέρουν άλλα όργανα σε μια μπάντα. Το αποτέλεσμα είναι εκλεπτυσμένο και πρωτόγονο, εξευγενισμένο και σκληρό, δομημένο και ελεύθερο. Αλλάζει μέρα με τη μέρα και μάς φανερώνει συνεχώς νέους δρόμους. Αυτούς τους δρόμους καλούνται να επεξεργαστούν και να μεταφέρουν στα αυτιά και στα μάτια των ακροατών, οι ηχολήπτες Βαγγέλης Λάππας και Βασίλης Δρούγκας, και ο φωτιστής – βιοκαλλιεργητής Κωσταντίνος Μαργκάς.

Πιστεύουμε στο τραγούδι. Σήμερα, αφού καταφέραμε όλοι, δημιουργοί, ερμηνευτές και ακροατές, να το ταυτίσουμε με τον χειρότερο εαυτό μας, με τον νεοπλουτισμό, τη μεγαλομανία και τον μίζερο αρχοντοχωριατισμό των προηγούμενων χρόνων, καθώς και με την ανημπόρια του παρόντος μας, τώρα που όλοι το ονομάζουμε ξενέρωτο και ανέμπνευστο, αφού του φορτώσαμε την ευθύνη για όλα τα δεινά μας, τώρα λοιπόν επιστρέφουμε σε αυτό και του ζητάμε να μας δείξει ποιοι είμαστε. Μας δείχνει όπως ακριβώς είμαστε, γι’ αυτό το βρίζουμε το τραγούδι μας. Και δεν μας σιχαίνεται, και αντέχει ακόμα το καημένο να μας καθρεφτίζει…

Όλο αυτό τον καιρό, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες, πληρώνοντας ευχαρίστως το τίμημα και κερδίζοντας πολλή χαρά, ασχολούμαστε αποκλειστικά με το καλλιτεχνικό μέρος αυτού που κάνουμε. Χωρίς καμιά έκπτωση, χωρίς κολπάκια, χωρίς άλλη έγνοια από τη συνεχή εμβάθυνση στα όσα μοιραζόμαστε με τους ακροατές. Γιατί έτσι αποκτά νόημα η ύπαρξή μας. Αποκτά νόημα, όποτε το μπουζούκι, ξεφορτωμένο από τους συμβολισμούς των τελευταίων δεκαετιών, μουρμουρίζει ξανά τους ουρανούς. Όποτε η λύρα, απαλλαγμένη από τη βία του τουριστικού γλεντιού, ψέλνει τον ήχο των αιώνων. Όποτε τα δοξάρια, ξεφεύγοντας από τη χλιαρότητα της συνοδευτικής «σούπας», από το ακαδημαϊκό, νεκρικό κυριλέ και από το τζούφιο της επίδειξης, ματώνουν δυο νότες με ψυχή. Όποτε μια κιθάρα και μια φωνή, με λάθη και με φάλτσα, προσπαθούν να συλλαβίσουν το όνειρο και την πραγματικότητα με τρόπο αδιαχώριστο.

Αυτά λοιπόν παλεύουμε, δυστυχώς όχι πάντοτε με επιτυχία, παλινδρομώντας από τη δημιουργία στην καταστροφή. Δεν μπορώ να σας εγγυηθώ πως θα περάσετε καλά, αν μας τιμήσετε με την παρουσία σας. Γιατί, ευτυχώς, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά.

Ευχαριστώ,

Αλκίνοος Ιωαννίδης


*Τρία Παρασκευοσάββατα (10-11, 17-18, 24-25, Μάρτιος 2017 ) στο «Κύτταρο»

 

Στη μνήμη του Θανάση Τζαβάρα

tzavaras_thanasis

-Αν δεν ήμουν τόσο σίγουρος κυρία μου, τι φυράματος είστε, θα ήμουν βέβαιος ότι κάποιο καλό γραφείο έγραψε αυτή τη διπλωματική. Πολύ καλός ο λόγος, ωραίο γράψιμο.
Δεν άκουγα, δεν άκουγα.
-Κυρία μου, δεν υποφέρεστε! Τι νομίζετε εσείς, μια διπλωματική θα γράψετε, δεν κάνετε Ντοκτορά ντ΄ Ετά.
Αγαπητέ κ. Τζαβάρα,
Αγαπημένε μου κ. Τζαβάρα,

Η συνάντησή μας αποτέλεσε για μένα μια ανέλπιστη καλοτυχία. Ανέλπιστη γιατί είχα ναυαγήσει και καλοτυχία γιατί αυτό μετουσιώθηκε σε μέρος του ταξιδιού. Σας ευχαριστώ πολύ. Η ευγνωμοσύνη μου αυτή ας δίνει γαλήνη στο δρόμο σας, καλοτυχία στο δρόμο όσων αγαπάτε. Και με καθιστά υπεύθυνη του θησαυρού:  Δωρεά έλαβα, δωρεά δίδω.

Υπεύθυνη. Η ευθύνη είναι σαν λέξη βαριά. Αυτό που συμβαίνει είναι λεπτό σαν αεράκι, δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως, είναι εκεί, στο φόντο[1] μου. Είναι το πιο επουσιώδες ουσιώδες που έχει χαραχθεί στο παρελθόν και με καλεί από το μέλλον.

-Και ποιο είναι το αίτημά σας, κυρία μου; Να σηκωθείτε, να ανασυγκροτηθείτε και, να ζήσετε μετά από τη μπουλντόζα, που λέτε ότι σας πάτησε;
-Όχι, κύριε Τζαβάρα, θέλω να πεθάνω καλά, να πεθάνω εύκολα.

Πόσο παιδιάστικο, πόση παντοδυναμία και παραλογισμό κρύβει το αίτημά μου; Ήμουν αποπροσανατολισμένη, συγκεχυμένη, όλα κολυμπούσαν στο φόντο. Ήρθε η ερώτηση σαν το ψάρεμα του υπομονετικού ψαρά με  πετονιά, κάτι έχει στο μυαλό του ότι θα πιάσει, αλλά τι θα πιάσει είναι δωρεά της τύχης. Ο ψαράς περνά το δόλωμα από το αγκίστρι, τη διαθεσιμότητά του, πετά την πετονιά στη θάλασσα, την υπομονή του, και αναμένει.

Εγώ πάλι, ένοιωσα την έκπληξη του ψαριού που φωτίστηκε ξαφνικά. Μόνο στο αγκίστρι αποκτά επίγνωση του προφανούς: της θάλασσας. Αυτού του περιβάλλοντος που το τρέφει. Τι είναι ο θάνατος για μένα; Και πάλι βυθίστηκα στην άγνοια όλων των ψαριών της θάλασσας. Ο τελευταίος ασπασμός. Και ο μοναδικός.

Το ψάρι δαγκώνει τ’ αγκίστρι αποκτά αστραπιαία την αντίληψη των όσων μέχρι τώρα ήξερε αλλά δεν γνώριζε και φωτίζεται. Ο Σωκράτης λέει ότι  η γνώση  είναι ενθύμηση, που με τις κατάλληλες ερωτήσεις ανακαλείται. Φιλιώνεις με ό,τι είχες ψυχραθεί και τότε στήνουν χορό οι Χάριτες η λαμπρή Αγλαΐα, η καλοδιάθετη Ευφροσύνη, η αειθαλής Θάλεια. Φιλιώνεις, αποκρίνεσαι και συναντάς το δικό, το αυτό εδραιώνεται σε εαυτό. Η αγάπη του φιλώ είναι κατάσταση πνευματική.

Κάθε τέλος Ιουλίου μου λέγατε, Κυρία μου, λάβετε υπ’ όψιν σας ότι θα αποχαιρετιστούμε.
Η έκφραση μου προφανής της απάντησης μου.
-Θεραπεία κάνετε, δεν θα γεράσουμε μαζί. Πόσα χρόνια έρχεστε;

Αμάν αυτή η λογική! Θέλετε να σας φέρω γραπτώς ότι δεν είμαι καλά; Θα το ζητήσω από τα παιδιά μου, μην με διώχνετε δεν είμαι ακόμα έτοιμη. Γελούσατε συγκρατημένα κάτω από τα γένια.

Τώρα βρίσκομαι καμιά δεκαριά τάφους πιο πίσω, ένα ηλιόλουστο κρύο πρωινό του Γενάρη. Αιφνίδια στιγμιότυπα από όλα αυτά τα χρόνια που σας γνωρίζω. Ο επίλογος κάποιων συνεδριών.

-Ε! Δεν υποφέρεστε! Κυρία μου, θα με αναγκάσετε να σας επαναλάβω για ακόμα μια φορά το ανέκδοτο «Πότε αυτοκτόνησε η πόντια πουτάνα». Αυτά για σήμερα.

Και με κοιτάγατε αυστηρά μέσα από τα γυαλιά σας. Το  τρυφερό μάλωμα και η συμπόνια για την πουτάνα που αυτοκτόνησε όταν έμαθε ότι οι άλλες πληρωνόντουσαν, με έκανε να κινηθώ σε στιγμές ακινησίας, να γελάσω σε στιγμές απελπισίας, να με δω με καλοσύνη.

Ο χρόνος χάνει τη γραμμικότητά του, διαλύεται σε ένα ωκεανό. Τα στιγμιότυπα κύματα που ακουμπούν τους ναυαγούς. Η κάθε σταγόνα εμπεριέχει τη σοφία του ωκεανού, των ποταμών και της βροχής, σταγόνες νερού, σταγόνες σοφίας.

-Είμαστε φθαρτοί, ας ζήσουμε! Είχατε πει, μετά την περιπέτεια υγείας που είχατε.

Και το αίτημά μου; Μου ήρθε στο νου «Η Ζαζί στο Μετρό». Στο τέλος η μαμά της την ρωτάει «Είδες το  μετρό;» και εκείνη απάντησε: «Όχι, απλώς, μεγάλωσα».-

Σας ευχαριστώ πολύ!

Αγγελική Κυβέλου
Εκπαιδευτικός – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt

ΥΓ.: Το κείμενο γράφτηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016, δύο μέρες μετά το θάνατο του ψυχιάτρου -ψυχαναλυτή και ομότιμου καθηγητή Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Θανάση Τζαβάρα, στο πλαίσιο του σεμιναρίου Αφήγηση Ζωής. Ευχαριστώ την κυρία Ελένη Τζαβάρα, ψυχαναλύτρια και σύζυγό του, που είχε την καλοσύνη να παραχωρήσει τη φωτογραφία από το προσωπικό της αρχείο.
 

Ο ομότιμος καθηγητής ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θανάσης Τζαβάρας, γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα, όπου περάτωσε τις εγκύκλιες και ιατρικές του σπουδές. Από το 1965 μέχρι το 1978 έζησε στο Παρίσι όπου μετεκπαιδεύτηκε και εργάστηκε στη νευρολογία-ψυχιατρική, ερεύνησε στο πεδίο της νευροψυχολογίας και μαθήτευσε στην ψυχανάλυση, στο πλαίσιο της Λακανικής Σχολής.

Από το 1978 δίδαξε σε διάφορα πανεπιστήμια στην Ελλάδα και από το 1998, ως καθηγητής ψυχιατρικής, αρχικά στο τμήμα Νοσηλευτικής και μετέπειτα στο τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (ΜΙΘΕ) του Παν. Αθηνών. Υπήρξε συνεκδότης της σειράς “Τρίαψις Λόγος”, των εκδόσεων Εξάντας και ήταν μέλος της τετραμελούς Συντακτικής Ομάδας του ψυχαναλυτικού περιοδικού “Εκ των υστέρων” και ιδρυτικό μέλος του περιοδικού “Σύναψις”.

Δημοσίευσε περί τα 250 άρθρα στα ελληνικά, γαλλικά και αγγλικά και επιμελήθηκε την έκδοση περίπου τριάντα πέντε βιβλίων. Τελευταία δικά του βιβλία, ήταν: “Αγαπητέ αδελφέ Βασίλειε” (Εξάντας, 1999), “Ψυχανάλεκτα” (Νήσος, 2005), “Ταξίδι από τα Κύθηρα” (Κοινός Τόπος Ψυχιατρικής, 2007), “Οδός Ιπποκράτους” (Πλέθρον, 2011).

Το 2006 αποσύρθηκε από την πανεπιστημιακή διδασκαλία, ως ομότιμος καθηγητής. Έφυγε από τη ζωή στην Αθήνα, στις 25 Ιανουαρίου 2016, σε ηλικία 77 ετών.

Μιλώντας σε συνέντευξη για τη διαχείριση των κρίσεων μέσα από την προσωπική του περιπέτεια είχε πει: «Το µόνο που χρειαζόµαστε είναι αγάπη».

Για την εργογραφία του, δείτε: εδώ

Μπαράκ Ομπάμα: Στο τέλος τα πάντα εξαρτώνται από μας. Ο πιο σημαντικός θώκος είναι αυτός του πολίτη

obama_greece_2016Hello Greece! Σας ευχαριστώ! Γειά σας! Καλησπέρα στην κυβέρνηση, στο λαό της Ελλάδας, και στον πρωθυπουργό τον κύριο Τσίπρα που θελω να ευχαριστήσω για την συνεργασία του, που ήρθε σήμερα εδώ με τόσους νέους, το μέλλον της Ελλάδας! Σας ευχαριστώ πραγματικά για την τόσο θερμή και γενναιόδωρη υποδοχή!

Όπως πολλοί γνωρίζετε, αυτό είναι και το τελευταίο μου ταξίδι στο εξωτερικό ως προέδρου των ΗΠΑ. Και να ξέρετε ότι ήθελα πολύ σ’αυτό το τελευταίο ταξίδι να έρθω στην Ελλάδα. Εν μέρει διότι έμαθα για την θρυλική φιλοξενία του ελληνικού λαού, εν μέρει διότι έπρεπε να δω την Ακρόπολη, τον Παρθενώνα, αλλά επίσης για να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για όλα όσα είναι η Ελλάδα.

«Αυτός ο κόσμος, ο μικρός, ο Μέγας» προσέφερε στην ανθρωπότητα ανά τους αιώνες […]  διακινήθηκαν από τις τραγωδίες του Αισχύλου και του Ευριπίδη, και ο νους μας καλλιεργήθηκε χάρη στις ιστορίες του Ηροδότου και του Θουκυδίδη. Η κατανόησή του κόσμου και της σκέψης μας σε αυτόν εμπλουτίστηκε από τον Σωκράτη και τον Αριστοτέλη.

Οι ΗΠΑ, επίσης, ευγνωμονούν τους Έλληνες που τους τιμούν με τη φιλία τους. Πολλοί ελληνοαμερικανοί, στην πατρίδα μου, στο Σικάγο, μας τιμούν με τη φιλία τους, και τους συναντά κανείς στην Greek Town, καμιά φορά με τις φουστανέλες τους, μαζί με τους οποίους γιορτάζουμε κάθε χρόνο την 25η Μαρτίου στο Λευκό Οίκο, με σπανακόπιτα και ούζο.

Πολλοί ελληνοαμερικανοί φόρεσαν τα χακί, να ξέρετε, στον αγώνα για την ελευθερία της πατρίδας μας, και πολλοί επίσης βάδισαν χέρι χέρι με τον Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ για να κάνουν τη χώρα μας πιο δίκαιη.

Και έλληνες και αμερικανοί μαζί, ζητωκραυγάζουμε για τον Γιάννη Αντετοκούμπο, ο οποίος βελτιώνεται κάθε χρόνο, γίνεται όλο και καλύτερος. Και αν θέλετε ένα υπέρτατο παράδειγμα της κοινότητας της σκέψης […] της αποφασιστικότητάς μας, της αντοχής μας, μην πάτε μακριά, στρέψτε το βλέμμα στη Νέα Υόρκη, εκεί που ήταν οι Δίδυμοι Πύργοι, εκεί που ανοικοδομείται η ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που πριν από καιρό δεν ήταν παρά ένας σωρός από ερείπια.

Πάνω από όλα όμως έχουμε χρέος στην Ελλάδα, για ένα πολύτιμο δώρο, την αλήθεια, την πίστη, ότι ως άτομα διαθέτουμε ελεύθερη βούληση, έχουμε το δικαίωμα και την ικανότητα να κυβερνούμε τους εαυτούς μας.

Εδώ ακριβώς, εδώ ακριβώς, πριν από 25 αιώνες, πάνω στους βράχους αυτής της πόλης, γεννήθηκε μία νέα ιδέα: Η Δημοκρατία και το κράτος. Το κράτος, η δύναμη δηλαδή, η ισχύς του κυβερνάν, προέρχεται από το Δήμο, δηλαδή από το λαό. Η έννοια του ότι είμαστε πολίτες και όχι δούλοι. Είμαστε οι βοηθοί και οι πυλώνες της δικής μας κοινωνίας. Η ίδια η ιδιότητα του πολίτη, δηλαδή το ότι έχουμε δικαιώματα αλλά και ευθύνες, το πιστεύω στην ισότητα όλων έναντι του νόμου, όχι μόνον και αποκλειστικά για τους λίγους, αλλά για όλους, όχι μόνο για την πλειονότητα αλλά και για τη μειονότητα,  αυτές είναι όλες έννοιες που γεννήθηκαν εδώ, σε αυτή τη γη.

Φυσικά, οι πρώιμες μορφές δημοκρατίας εδώ στην Αθήνα, δεν ήταν τέλειες, όπως το ίδιο συνέβη και με την πρώτη μορφή δημοκρατίας στις ΗΠΑ. Τα δικαιώματα του πολίτη δεν ίσχυαν για τις γυναίκες στην αρχή, αλλά ο Περικλής ενέπνευσε ότι το δικό μας Σύνταγμα όπως είπε, εμπνέει τους πολλούς κι όχι τους λίγους. Γι’ αυτό μιλούμε για δημοκρατία.

Οι Αθηναίοι επίσης, γνώριζαν, ότι οι ευγενείς ιδέες δεν επαρκούσαν΄  έπρεπε τούτο να αντικατοπτρίζεται από το νόμο, έπρεπε να προστατεύεται από συγκεκριμένους θεσμούς, έπρεπε να εγγυάται τη συμμετοχή όλων, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να συμμετέχουν στο κράτος. Ο κάθε πολίτης είχε το δικαίωμα να μιλήσει, είχε το δικαίωμα να ψηφίσει με την ανάταση της χειρός, ή με το να επιλέξει ένα όστρακο, που σήμαινε «ναι» ή «όχι». Επίσης οι νόμοι ήταν γραμμένοι σε πέτρινες πλάκες έτσι ώστε όλοι να μπορούν να τους διαβάσουν. Υπήρχαν δικαστήρια. Υπήρχε ένα κράτος δικαίου. Οι πολιτικοί δεν ήταν πάντοτε χαρούμενοι, βέβαια, διότι αυτές οι πέτρες αυτές χρησιμοποιούνταν επίσης και για τον εξοστρακισμό, δηλαδή το να εξοριστούν εκείνοι που ήταν πρόβλημα.

[…] Όλοι ζούμε κάτω από το ίδιο φεγγάρι. Σε όλες τις κοινωνίες και τις χώρες υπάρχει περισσότερο φιλότιμο, όπως λένε οι Έλληνες. Φιλότιμο. Το βλέπω κάθε μέρα και αυτό μου δίνει ελπίδα… Στο τέλος τα πάντα εξαρτώνται από μας. Ο πιο σημαντικός θώκος είναι αυτός του πολίτη […]

[…] Ο Περικλής ενέπνευσε με το Σύνταγμα, είπε ότι τα δικαιώματα πρέπει να είναι γραμμένα… Καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας η φλόγα άναψε εδώ στην Αθήνα και ποτέ δεν έσβησε […]

[…] Αυτό που πιστεύω μετά από 8 έτη στην προεδρία των ΗΠΑ είναι η ζωή δια της αξιοπρέπειας. Αυτά τα μαθήματα εν συνόλω είναι παγκόσμια και είναι μαθήματα που καίνε σε κάθε ανθρώπινη καρδιά […]

[…] Κάποιες χώρες ενώ υπάρχουν εκλογές δεν έχουν πραγματικά δημοκρατικό πολίτευμα. Εμείς ως χώρα πιστεύουμε στις ιδέες και τις αξίες που γεννήθηκαν εδώ πριν από αιώνες. Η ιστορία μας έχει δείξει ότι οι χώρες με δημοκρατικές κυβερνήσεις είναι πιο δίκαιες και πιο σταθερές… Η Δημοκρατία μας έδειξε ότι είμαστε πιο ισχυροί από τους τρομοκράτες. Εκείνοι προσπάθησαν να αλλάξουν την ζωή των ανθρώπων δια της βίας και να μας κάνουν να παρεκκλίνουμε από τις δικές μας αξίες. Η Δημοκρατία είναι ισχυρότερη […]

[…] Στις δημοκρατίες δεν υπάρχουν αποκλεισμοί. Οι Δημοκρατίες βοηθούν τους πρόσφυγες. Και ποτέ άλλοτε στον κόσμο δεν έχουμε δει τέτοια συμπόνια προς τους πρόσφυγες, όπως στην Ελλάδα. Η γενναιοδωρία των Ελλήνων ενέπνευσε τον κόσμο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επωμιστεί μόνη της το προσφυγικό. Η Δημοκρατία σας όμως ανοίγει την αγκαλιά της […]

[…] Είναι δική μου πεποίθηση ότι οι δημοκρατίες μπορούν να λύνουν προβλήματα μέσω της διπλωματίας. Μέσω της διπλωματίας βρήκαμε λύση με το Ιράν και ανοίξαμε δρόμους επικοινωνίας με την Κούβα […]

[…] Η Δημοκρατία μπορεί να είναι ατελής, μπορεί να είναι αργή, δύσκολη στην υλοποίηση σε μια πολυφυλετική χώρα, όπως είναι η ΗΠΑ, η Δημοκρατία είναι πολύπλοκη, αλλά είναι η καλύτερη. Η δημοκρατία, όπως και όλοι οι ανθρώπινοι θεσμοί είναι ατελής. Μπορεί να είναι ατελής και δύσκολη στην υλοποίηση. Οι πολιτικοί στις δημοκρατίες είναι αντιδημοφιλείς γιατί στην δημοκρατία απαιτούνται συμβιβασμοί […]

[…] Η δημοκρατία είναι καλύτερη γιατί επιτρέπει να δοκιμάζουμε καινούργιες ιδέες και να διορθώνουμε τα λάθη μας. Κατά τη διάρκεια της δικής μας ιστορίας έτσι καταφέραμε να είμαστε όλοι ίσοι απέναντι στο νόμο […]

[…] Eδώ όπου γεννήθηκε η Δημοκρατία για ακόμη μία φορά διατρανώνουμε τις ιδέες μας […]

[…] Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ και εγώ έχουμε διαφορετικές απόψεις. Αλλά η δημοκρατία εξασφαλίζει την ομαλή μετάβαση […]

[…] Η νομιμότητα μπορεί να έρθει μόνο από το λαό. Η ελευθεροτυπία είναι απαραίτητη.

Εγώ και ο νέος πρόεδρος έχουμε πολλές διαφορές, αλλά οι δημοκρατίες αυτό κάνουν: διευκολύνουν την ομαλή μετάβαση εξουσίας… Η δημοκρατία είναι το σοφότερο πολίτευμα […]

[…] Η ανισότητα κάποτε γινόταν ανεκτή γιατί οι άνθρωποι δεν είχαν μέτρο σύγκρισης. Τώρα δεν είναι ανεκτή. Στις δικές μας κοινωνίες θέλουμε οι άνθρωποι να ανταμείβονται για τα δημιουργήματά τους. Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται ότι ο ένας κερδίζει και ο άλλος χάνει, υψώνονται τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους. Το είδαμε στην Ελλάδα, στις ΗΠΑ, στο Brexit .Τώρα ζούμε σε μία παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Δεν μπορούμε να κοιτάζουμε προς τα πίσω. Πρέπει να κοιτάμε το μέλλον. Δεν μπορούμε να κινούμαστε σε συγκρούσεις ανάμεσα στις χώρες. Το μονοπάτι της παγκοσμιοποίησης πρέπει να καλυτερεύσει […]

[…] Εδώ στην Ελλάδα, καταλαβαίνω ότι υπάρχει μία κατάσταση μεταρρυθμίσεων. Για να παραμείνει η Ελλάδα ανταγωνιστική έπρεπε να γίνουν οι μεταρρυθμίσεις… Σήμερα ο προϋπολογισμός σας εμφανίζει πλεόνασμα. Θα ήθελα να συγχαρώ τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα για τις μεταρρυθμίσεις.

Θα συνεχίσετε να έχετε την υποστήριξη των ΗΠΑ. Εγώ θα συνεχίσω να λέω στους πιστωτές ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα που διευκολύνουν τη βιωσιμότητα του χρέους. Το χρέος είναι κλειδί για να ανακάμψει η χώρα […]

[…] Δεν πρέπει να μεταναστεύετε για να βρείτε δουλειά. Πρέπει να μείνετε εδώ και να μεγαλουργήσετε…. Η Δημοκρατία γίνεται απλούστερη όταν όλοι τρώνε το ίδιο φαγητό και λατρεύουν τον ίδιο Θεό […]

[…] Ζούμε σε μια νέα πραγματικότητα, όπου οι κοινωνίες συγκρούονται και κάποιοι θα ζητήσουν καταφύγιο στις σέχτες και τον εξτρεμισμό… Σε μια εποχή που μπορούμε να δούμε τι κάνει ο καθένας σε κάθε πλευρά του πλανήτη, και όμως οι πολίτες νιώθουν απομακρυσμένοι από τις κυβερνήσεις τους… […]

[…] Ως Πρόεδρος των ΗΠΑ προώθησα τη λογοδοσία και τη διαφάνεια, λάβαμε μέτρα κατά της διαφθοράς. Οι κυβερνήσεις συνεργάζονται, εμείς ενισχύσαμε την κοινωνία των πολιτών, επενδύσαμε στους νέους επιχειρηματίες. Η ελπίδα και η αναγέννηση στις κοινωνίες θα αρχίσει από τους νέους […]

[…] Πιστεύω ότι ο κόσμος μας διέρχεται μία περίοδο αλλαγής. Φυσικά υπάρχει αβεβαιότητα. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον… Η ιστορία μας δίνει ελπίδα. Η πρόοδος κατακτάται. … Ο Λούθερ Κινγκ είχε δίκιο όταν έλεγε ότι η αψίδα των δικαιωμάτων σχετίζεται με την δικαιοσύνη […] .

Ζήτω η Ελλάδα!

Μπαράκ Ομπάμα

#Obama_Greece

“Το συμφέρον του τόπου μας”. Του Γιάννη Μακριδάκη

“Έρχεται ένα φορτηγό, μπαίνομε μέσα, μας πάνε σ’ ένα χωριό, Άχνα ελέγουνταν το χωριό. Φτάνομε εκεί, κατεβαίνομε από το φορτηγό, χτυπά η καμπάνα του χωριού, ήβγαν οι χωριατίνες: “Τι είναι; Τι είναι; Προσφυγοπούλες ήρθανε”.

Μέσα στο δρόμο ήτανε ένα σπίτι μεγάλο και αυτός που το χε ήτανε στην Αγγλία, ένα άδειο σπίτι, μεγάλο. Και μας δίνουνε λοιπόν το σπίτι αυτό, μπαίνομε μέσα, είχε εφτά-οχτώ δωμάτια, απέξω είχε ένα πηγαδάκι, ένα πλυσταριό, είχε πολλά πράγματα…..

Εκεί, όση ώρα σου το λέγω, να και ήρθε όλο το χωριό. Και τι δε μας εφέρανε. Κρεβάτια, καρέκλες, σκεπάσματα, Θαρρούσες πως ήμουνα εδώ στην Ελλάδα. Γέμισα το σπίτι καρέκλες και κρεβάτια, πέφτανε τα παιδιά μου”

Σταματία Βαλιδάκη Χιώτισσα πρόσφυγας πολέμου στην Κύπρο  1941-46

“Και φτάνομε στο Πορτ Σάιτ. Εκεί εκάτσαμε μες σε τσαντίρια 3 μήνες. Εγώ επήγα κι εδούλευα σε ένα φούρνο και κάναμε ψωμιά για τους πρόσφυγες και μας δίνανε από ένα ψωμί δώρο.

Στους 3 μήνες απάνω έρχονται δυο καράβια, μας βάζουνε μέσα και τραβήξαμε για το Κονγκό. Και περνούσαμε τον Ειρηνικό εν καιρώ πολέμου και μας κάνανε γυμνάσια με τα σωσίβια κι εμείς βάζαμε τα σωσίβια και δεν φαινόμαστε….

Φτάσαμε εκεί, άλλος επήγε στο Λισάτ Ετβίλ κι άλλοι στο Ζαντώ. Στο Κονγκό ήτανε πάλι καταυλισμός αλλά είχε σπιτάκια μεμονωμένα και μια φαμίλια είχε δυο κάμερες. Ήμαστε μια χαρά εκεί. Εκάτσαμε κοντά 3 χρόνια. Δεν δούλευε κανένας εκεί. Ήμαστε κοντά στην πόλη, μας κάμανε ένα σχολείο και είχαμε έναν Σαμιώτη δάσκαλο, είχε πολλούς μαθητές αλλά μας είχανε και χορεύαμε, πηγαίναμε στην πόλη ντυμένοι τσολιάδες και γυρίζαμε. Έφτασα μέχρι την πέμπτη τάξη αλλά διψήφια διαίρεση δεν ήξερα να κάμω. Η μάνα μου έραβε κουστούμια, όλα τα τσολιαδίστικα των παιδιών και κονομούσε. Εμένα πότε Βέλγο με ντύνανε, πότε τσολιά και χόρευα τα κορίτσια όλα. Άμα ήτανε καμιά γιορτή πηγαίναμε στην πόλη μέσα και παρελάζαμε. Οι ντόπιοι μας αγαπούσαν όλοι.”

Γιάννης Ξυντάρης Χιώτης πρόσφυγας πολέμου στο Βελγικό Κονγκό 1941-46

Στο Σουέζ σταμάτησε το τρένο λίγο πιο κάτω από το κανάλι και από εκεί περάσαμε στην απέναντι όχθη. όταν φτάσαμε εκεί, υπήρχε ένας καταυλισμός από αντίσκηνα πολύ μεγάλα, δυο δυο μαζί ενωμένα, μόνο με κουβέρτες και κρεβάτια μέσα. Πρέπει να είμαστε δυο τρεις χιλιάδες κόσμος αλλά ο καταυλισμός πάρα πολύ ωραίος. Πρέπει να είχε γίνει πολλή προετοιμασία. Εκεί ονομαζόταν Πηγές του Μωυσέως. Μ’ αυτή τη διεύθυνση αλληλογραφούσαμε. Είχε κάτι κτίρια που ήταν ένα νοσοκομείο με γιατρούς Έλληνες και Αιγύπτιους, πολύ περιποιητικοί και καλοί επιστήμονες. τα διοικητικά όλα ήταν σε κτίρια. Εμείς μέναμε στα αντίσκηνα. Είχε τραπεζαρίες με τσίγκο από πάνω, μαγειρεία, είχαν επιστρατεύσει κάποιους που ήξεραν να μαγειρεύουν, υπήρχε άφθονο φαγητό πολύ καλομαγειρεμένο, πιθανόν να το βλέπαμε και τόσο ωραίο συγκριτικά με την Κατοχή. Αλλά γενικά ήταν πάρα πολύ καλά. Το μόνο που δεν υπήρχε ήταν σχολείο, που ήτανε πάρα πολλά τα παιδιά και δεν ήξεραν πώς να περάσουν την ώρα τους. Με τις ώρες κολυμπούσαμε στην παραλία….”

Ιουλία Ευαγγελινού Κομμά Χιώτισσα πρόσφυγας πολέμου στις Πηγές του Μωυσέως 1941-46

Φτάσαμε στο Χαλέπι. Εκεί μας περιμένανε φορτηγά, μας βάλανε πάνω και μας μεταφέρανε σε ένα στρατόπεδο που είχε μια πελώρια πύλη σιδερένια, που το βράδυ έκλεινε….Στρατώνας ήτανε αλλά δεν υπήρχαν στρατιώτες, μόνο φρουροί μαύροι. Εκεί μείναμε πάρα πολύ καιρό. Ήταν στρατόπεδο υποδοχής προσφύγων. Όταν πια σταμάτησαν να καταφτάνουν πρόσφυγες, έγινε μια αποστολή και φύγανε πολλοί δικοί μας για την Βηρυττό, σε ένα χωριό μέσα στα πεύκα. Είχε εκεί ξενοδοχεία που πηγαίνανε οι πλούσιοι και παραθερίζανε. Εκεί μας πήγανε κι εμάς γιατί ο μπαμπάς μου έγραψε ψέματα ότι ήμουνα άρρωστη και μας βάζουνε σε ένα τρένο ωραίο και μας στέλνουνε. Και μετά αρρώστησε ο μπαμπάς, επειδή γινότανε οι αποστολές και στεκόταν στην πόρτα με τον κατάλογο να φωνάζει ονόματα κι εκρύωσε ο άνθρωπος, ήτανε λεπτός άνθρωπος του γραφείου, και ήρθε και μας βρήκε βαριά άρρωστος. Τον πήγαν στην Βηρυττό σε ένα νοσοκομείο Σαιντ Τζορτζ μαζί με τη μαμά μου, έμεινε δυο τρεις μήνες εκεί και στο τέλος, παραμονή 25ης Μαρτίου 1945 στις εντεκάσιμη ώρα το βράδυ πέθανε ο μπαμπάς. Τον θάψανε, είχε ελληνική εκκλησία εκεί, με έναν παπά Χιώτη, από τη Λαγκάδα, Άγιος Δημήτρης ήτανε η εκκλησία, και μάλιστα μας υποσχεθήκανε ότι σε τρία χρόνια θα μας στείλουνε στην πατρίδα τα κόκαλα. Αυτό δεν έγινε ποτέ. 42 χρονών παλικάρι, τον αφήσαμε εκεί”

Εύχαρις Κοκκάλη Ακαβάλου Χιώτισσα πρόσφυγας πολέμου στη Συρία και στον Λίβανο 1941-46

Μερικές από τις μαρτυρίες που κατέγραψα και δημοσίευσα στο βιβλίο: Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι όλοι, Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, εκδόσεις ΚΧΜ Πελινναίο 2006 και Εστία 2010

 

Σήμερα δεχόμαστε εμείς πρόσφυγες πολέμου και κάθε είδους θρησκευτικών και πολιτισμικών διώξεων, καθώς και μετανάστες αναγκασμένους να ξεριζωθούν κι αυτοί από τις πατρίδες τους εξαιτίας του παγκοσμιοποιημένου καταναλωτικού καπιταλισμού που συγκεντρώνει τον οικονομικό πλούτο σε λίγους και απομυζεί το σύνολο σχεδόν της ανθρωπότητας. Το νιώθουμε άλλωστε στο πετσί μας και οι ίδιοι τα τελευταία χρόνια.

Γι αυτό λοιπόν δεν δικαιούμαστε να ξεχνάμε το προσφυγικό – μεταναστευτικό παρελθόν μας, πολύ περισσότερο που και στις μέρες μας οι συμπατριώτες μας μεταναστεύουν ξανά κατά χιλιάδες για να βρουν εργασία και καλύτερη ζωή.

Δεν δικαιούμαστε να λέμε όχι στην φιλοξενία προσφύγων στους τόπους μας, δεν δικαιούμαστε να λέμε όχι στην φοίτηση παιδιών προσφύγων στα σχολεία μας, δεν δικαιούμαστε να μην νοικιάζουμε τα σπίτια μας στις οργανώσεις που στεγάζουν προσφυγικές οικογένειες, δεν δικαιούμαστε να αντιδρούμε αρνητικά στα ενδεχόμενα στέγασης προσφύγων σε ενοριακές ή δημοτικές αίθουσες και κτίρια στις γειτονιές μας, δεν δικαιούμαστε να μιλούμε και να δρούμε απερίσκεπτα, στρεφόμενοι εναντίον των θυμάτων, καλλιεργώντας έτσι τα φασιστικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς μας και στρώνοντας δάφνες στον φασισμό να αλώσει την κοινωνία μας και να μας κονιορτοποιήσει κι εμάς στο τέλος, όπως έγινε στο πρόσφατο παρελθόν.

Απεναντίας, όλα αυτά πρέπει να τα ζητάμε μετ’ επιτάσεως από τις κρατικές και δημοτικές αρχές και να τα οργανώνουμε οι ίδιοι για να αποσυμπιεστεί η κοινωνία μας από την γκετοποίηση και τα παντός είδους προβλήματα που γεννάει αυτή.

Και φυσικά να διαδηλώνουμε μαζί με τους πρόσφυγες για τα δίκαια αιτήματά τους που είναι και δικά μας:

Για επιτάχυνση των διαδικασιών, για παροχές ασύλου και για απεγκλωβισμό των ανθρώπων από τα νησιά και τη χώρα.

Για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, όσον καιρό ζουν εδώ, προς ανακούφιση των ιδίων αλλά και της τοπικής κοινωνίας

Για ευκαιρίες σχολικής εκπαίδευσης στα παιδιά και ευκαιρίες άσκησης των δεξιοτήτων και των γνώσεων των ενηλίκων, ώστε να γεμίζουν τον άδειο χρόνο της ζωής τους και να βγάζουν κάποια λίγα χρήματα απαραίτητα για την διαβίωσή τους, όσον καιρό παραμείνουν στον τόπο μας.

Για ένταξη στην κοινωνία όσων επιθυμούν να παραμείνουν εδώ. 

Αυτή πρέπει να είναι η προσέγγισή μας και όχι οι εύκολοι πατριωτικοί δεκάρικοι στα καφενεία, στις γειτονιές και σε συγκεντρώσεις πλανημένων και επιτήδειων “πατριωτών” που νομίζουν και φωνασκούν ότι ενδιαφέρονται για “το συμφέρον του τόπου τους”

“Το συμφέρον του τόπου μας” είναι να μη σφαχτούμε μεταξύ μας και να ανατρέψουμε όλοι μαζί τις πολιτικές που γεννούν τον πόλεμο, την ανισότητα, την αδικία, την προσφυγιά, τη μετανάστευση. Διότι έχει ήδη ξανάρθει η σειρά μας αλλά ίσως δεν το βλέπουμε ακόμη καθαρά λόγω της ύπαρξης ανάμεσά μας μερικών χιλιάδων πιο δυστυχισμένων από εμάς.

Ας συμπαρασταθούμε όλοι μαζί στους πρόσφυγες και στους μετανάστες και ας ενώσουμε τη φωνή μας μαζί τους σε κάθε πόλη, σε κάθε νησί. Αυτό είναι το συμφέρον της κοινωνίας μας.

Στη Χίο συγκέντρωση συμπαράστασης στους πρόσφυγες και μετανάστες την Παρασκευή 7 Οκτώβρη στις 7 το απόγευμα στην κεντρική πλατεία της πόλης.

Δημοσιεύτηκε στο ΤΡΡ στις 2 Οκτ 2016

http://yiannismakridakis.gr/?p=8182

Το όνομά τους είναι Άνθρωπος

Τεος Ρομβος

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Αρχές της άνοιξης του ’76 νοικιάσαμε, πέντε φίλοι μαζί, ένα μεγάλο σπίτι στην οδό Εμμ. Μπενάκη 87α. Ο Νίκος Μπαλής, ο Άγγελος Μαστοράκης, ο Γιώργος Κακουλίδης, η Σοφία Βλάχου, κι εγώ. Το ονομάσαμε, “το κοινόβιο της Μπενάκη”. Λίγo αργότερα ήρθε και η Χαρά Πελεκάνου στην παρέα μας. Περάσαμε μερικούς μήνες άκρως δημιουργικούς και ερωτικούς και με συνεχείς παρακολουθήσεις της Ασφάλειας. Μέχρι και διαμέρισμα είχανε νοικιάσει ακριβώς απέναντι για να μας παρακολουθούν καλύτερα.

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.589 επιπλέον λέξεις

Έπεται συνέχεια, να είστε έτοιμοι… Του Γιάννη Μακριδάκη

Γεννήθηκα πρόσφυγας. Μέσα στη λασπουριά ενός αυτοσχέδιου καταυλισμού με έφερε στον κόσμο η μάνα μου. Είχαν ξεσπιτωθεί από τον πόλεμο και την πείνα. Μπήκανε σε μια βάρκα μαζί με τον πατέρα μου και τα δυο μεγαλύτερα αδέρφια μου, ήτανε μέσα και άλλοι πολλοί, και περάσανε μετά φόβου Θεού τη θάλασσα. Άλλες βάρκες είχανε βουλιάξει, μαθαίνανε οι γονείς μου τα μαντάτα των πνιγμένων αλλά δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Μόνο μπροστά μπορούσαν να πάνε, στο άγνωστο. Γιατί πίσω δεν υπήρχε ζωή. Μόνο θάνατος.

Ένα μπόγο κουβέρτες είχε στην πλάτη ο πατέρας μου, όλο μας το βιος. Μας δώσανε και μια σκηνή κάτι καλοί άνθρωποι, για να μπει μέσα η έγκυος και τα παιδιά της να προφυλαχτούνε από τους καιρούς. Μέσα σ’ αυτή τη σκηνή γεννήθηκα. Το πρώτο μου σπίτι. Μια νύχτα του Μάρτη με χαλάζι, που είχε μετατρέψει ολόγυρα τον κάμπο σε βαλτότοπο. Βουλιάζανε τα ποδάρια του πατέρα μου ίσαμε το γόνατο μέσα στον βόρβορο. Αυτές ήταν οι πρώτες εικόνες μου από τους ανθρώπους και τη ζωή.

Γιάννης Β. πρόσφυγας από την Ελλάδα στο Χαλέπι της Συρίας το 1941

Αχμέτ. Τ. πρόσφυγας από τη Συρία στην Ειδομένη της Ελλάδας το 2016

Έπεται συνέχεια, να είστε έτοιμοι…

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι, όλοι, Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, έγραφα το 2006 που εκδόθηκε τα εξής:

“Οι μαρτυρίες που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο καταγράφουν τις δύσκολες καταστάσεις που πέρασαν χιλιάδες Χιώτες, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους ως πρόσφυγες κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Συνθήκες πείνας και ανέχειας, νυχτερινές, παράνομες αποδράσεις από το νησί, επικίνδυνα ταξίδια με καΐκια και προορισμό την Κύπρο, ο στρατός της Μέσης Ανατολής, οι προσφυγικοί καταυλισμοί, το μέτωπο, τα κινήματα, τα σύρματα, ο Ιερός Λόχος. Όλα αυτά αποτέλεσαν πορεία ζωής για ανθρώπους οι οποίοι δεν μπορούσαν καν να τα φανταστούν. Ευτυχώς πολλοί από αυτούς κατάφεραν να επιστρέψουν και μερικοί δέχτηκαν να καταγραφούν οι ενθυμήσεις τους. Ίσως κάποτε χρησιμεύσουν ως «πιλότοι» στις ζωές άλλων”.

Γιάννης Μακριδάκης

http://yiannismakridakis.gr/

Πορτραίτο για τον εκλιπόντα Ζήση Παπαδημητρίου

papadimitriou_zisis
18:13 | 01 Οκτ. 2015
Κώστας Λάμπος

Δεν είναι εύκολο να παρουσιάσεις τη ζωή και το έργο ενός οποιουδήποτε ανθρώπου χωρίς να τον αδικήσεις ή και χωρίς να κατηγορηθείς για απόπειρα ‘αγιοποίησής’ του. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για τη ζωή και το έργο ενός ανθρώπου, όπως ο Ζήσης Παπαδημητρίου, που έζησε τόσο έντονα συγκρουόμενος με κατασκευασμένες αυθεντίες, με εξουσιαστικά σκιάχτρα και με αγιοποιημένες ‘πνευματικές’ καρικατούρες, αντιπαλεύοντας ακόμα και τον ίδιο του το ‘μύθο’, στην προσπάθειά του να καταθέσει τη συμβολή του στο πανανθρώπινο όραμα για κοινωνική ισότητα και στον αγώνα για ένα καλύτερο κόσμο.

Γι’ αυτό παρακαλώ τόσο τους αναγνώστες αυτού του αποχαιρετισμού όσο και τους δικούς του και τους φίλους του να δείξουν κατανόηση στις δυσκολίες του εγχειρήματος για μια πλήρη και αντικειμενική παρουσίαση του ‘Βίου και της Πολιτείας’ του Ζήση Δ. Παπαδημητρίου.

Οι ρίζες

Ο Ζήσης Παπδημητρίου δεν ήταν γόνος. Δεν ήταν ούτε από-γονος, δηλαδή, δεν κατάγονταν από τη συμμορία εκείνων των μετρημένων οικογενειών που λυμαίνονται, ‘πάππος προς πάππου’, αυτόν τον τόπο, κι’ έχουν πάρει στο λαιμό τους την Ελλάδα και τον Ελληνισμό.

Οι πρόγονοί του, ανώνυμοι λαϊκοί αγωνιστές και βιοπαλαιστές, ταξιδεύουν πορευόμενοι στους ρυθμούς της ιστορίας του υπόδουλου Ελληνισμού, με προτελευταίο σταθμό τη Φούρκα της Ηπείρου, την οποία εγκαταλείπουν το 1815, για να εγκατασταθούν στην ορεινή Καλλιπεύκη του Ολύμπου, μέχρι οι συνθήκες να το επιτρέψουν (1880) να κατεβούν χαμηλότερα στο μικρό χωριό Ντερελί, τους σημερινούς Γόνους που βρίσκονται απέναντι από τα Αμπελάκια και στην έξοδο των Τεμπών από Θεσσαλονίκη προς Λάρισα. Γεννημένος, λίγο πριν από τον Μεγάλο Πόλεμο, στους Γόνους της Θεσσαλίας, φέρει ‘πατριδοτοπικώ δικαιώματι’τον τίτλο του Γόνου.

Καλός, αλλά μικρός ο τόπος για να τον χωρέσει και γι’ αυτό επέλεξε, από πολύ νωρίς, να γίνει ένας εμιγκρέ, ένας Πολίτης του Κόσμου.

Σπουδές

Μετά τις πρωτοβάθμιες σπουδές του στους Γόνους, ‘μεταναστεύει’, το 1951, στη Λάρισα για τις δευτεροβάθμιες, κι’ από εκεί ξαναμεταναστεύει, και το 1957 βρίσκεται στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Τεχνικού Πανεπιστήμιου του Βερολίνου, όπου δεν έρχεται σ’ επαφή μόνο με την επιστήμη, αλλά και με τη φιλοσοφία, την πολιτική και τον πολιτισμό.

Το 1963 έχει τελειώσει τις σπουδές του, ως ηλεκτρολόγος μηχανικός και επιστρέφει στην Ελλάδα για τη στρατιωτική του θητεία. Ο τόπος όμως δεν το χωράει και το 1965, η ανήσυχη, εμιγκρέδικη φύση του τον οδηγεί και πάλι έξω, στο Αμβούργο της Γερμανίας, όπου αυτή τη φορά ‘μεταναστεύει’ και επιστημονικά, αφού εκεί σπουδάζει Οικονομικά και Κοινωνιολογία. Τελειώνοντας και αυτές σας σπουδές, ξαναμεταναστεύει στη Φρανκφούρτη της κεντρικής Γερμανίας κοντά στον ποταμό Μάιν, όπου και ανακηρύσσεται διδάκτορας Φιλοσοφίας στο Wolfgang Goethe Universität.

Πανεπιστημιακή καριέρα

Έχοντας δημιουργήσει ένα αξιόλογο επιστημονικό υπόβαθρο καταφέρνει, το 1974, να ‘πατήσει πόδι’ στη γνωστή Κριτική Σχολή της Φραγκφούρτης, στην οποία δίδαξαν κορυφαίοι στοχαστές όπως ο Μαξ Χορκχάιμερ, ο Τέοντορ Αντόρνο, ο Χέρμπερτ Μαρκούζε, ο Έριχ Φρομ, ο Βίλχελμ Ράιχ και πολλοί άλλοι νεομαρξιστές της πρώτης και δεύτερης γενιάς.

Εκεί έκανε το διδακτορικό του ο Ζήσης Παπαδημητρίου και συνέχισε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας, αλλά και ως εντεταλμένος διδασκαλίας, με κέντρο βάρους την, τότε, πρωτοποριακή έρευνα για την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών, των ηλεκτρονικών υπολογιστών στη βιομηχανία και την επίδρασή τους στις εργασιακές σχέσεις.

Γόνιμη διαδρομή, αλλά η νοσταλγία, για την πρώτη και μεγάλη αγαπημένη για κάθε Έλληνα εμιγκρέ, τον οδηγεί στο σχεδιασμό της παλιννόστησης και το 1985 βρίσκεται καθηγητής Γενικής και Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου και μετά από είκοσι ένα χρόνια, έκλεισε την πανεπιστημιακή του πορεία, το 2006, ανακηρυσσόμενος επίτιμος καθηγητής και συνοδευόμενος από τον τιμητικό τόμο, που εκδόθηκε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΑΒΒΑΛΑΣ και επιμελήθηκαν οι συνάδερφοί του Αντώνης Μανιτάκης και Μιχάλης Σπουρδαλάκης με τίτλο:

Η δημοκρατία μεταξύ ουτοπίας και πραγματικότητας. Μελέτες χαριστήριες στον Ζήση Παπαδημητρίου, στον οποίο κατάθεσαν τον επιστημονικό οβολό τους πολλοί συνάδερφοί του όπως οι: Οζενί Αθανασιάδου, Γιώργος Αναστασιάδης, Δημήτριος Ασπάσιος, Νίκος Βαρσακέλης, Νίκος Γαρυπίδης, Κωνσταντίνος Γώγος, Αναστασία Δεληγκιαούρη, Γιώργος Δουράκης, Κώστας Ζώρας, Μαρία Καϊάφα – Γκμπάντι, Ιφιγένεια Καμτσίδου, Ξενοφών Κοντιάδης, Αντώνης Μανιτάκης, Παναγιώτης Μαντζούφας, Ιωάννης Μανωλεδάκης, Στέργιος Μπαμπανάσης, Χρήστος Νίκας, Λίνα Παπαδοπούλου, Νίκος Παρασκευόπουλος, Μωυσής Σιδηρόπουλος, Γιώργος Σκουλάς, Μιχάλης Σπουρδαλάκης, Μαρία Στρατηγάκη, Κώστας Στρατηλάτης, Ελισάβετ Συμεωνίδου – Καστανίδου, Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου, Κώστας Χατζηκωνσταντίνου, Κώστας Χρυσόγονος.

Σε όλη αυτή τη διαδρομή θα πρέπει να προσθέσουμε και τις παράλληλες ερευνητικές και διδακτικές δραστηριότητές του, όπως:

  1. Tου επισκέπτη ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Tohoku της Ιαπωνίας, (1992), καλεσμένος από την Ιαπωνική Εταιρεία Προώθησης των Επιστημών (Japan Society for the Promotion of Science).
  2. Του, για μια τριετία, επισκέπτη, (1993-1996), καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών της Αθήνας με διδακτικό αντικείμενο την Κοινωνιολογία της Εργασίας, καθώς και
  3. Του επισκέπτη καθηγητή στο Τμήμα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, όπου δίδαξε Γενική Κοινωνιολογία, Βιομηχανική Κοινωνιολογία και Πολιτική Επιστήμη.

Πολιτική διαδρομή

Αλλά και στην πολιτική του διαδρομή και δράση ο Ζήσης Παπαδημητρίου δεν στέκεται σε ένα τόπο γιατί φοβάται πως θα γίνει κατεστημένο, ότι θα μουχλιάσει, ότι θα βγάλει ρίζες και δεν θα μπορεί η σκέψη του να μεταναστεύει, αναζητώντας το κάθε φορά καλύτερο, κάτι που βολεύει συνήθως πολλούς, αλλά όχι τον ανήσυχο και ανυπότακτο Ζήση Παπαδημητρίου.

Εγκαταλείπει τη σοσιαλίζουσα βενιζελική παράδοση της οικογένειας και εντάσσεται, όταν ακόμα ήταν στρατιώτης, στην Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά, (ΕΔΑ), την οποία και εγκαταλείπει το 1967 για τη μετριοπάθειά σας

Γυρίζοντας στο Αμβούργο εντάσσεται στη μαχητική αριστερή Σοσιαλιστική Φοιτητική Ένωση Γερμανίας (ΣΦΕΓ) τη γνωστή SDS που αποσπάστηκε από τη Νεολαία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας, (SPD) και συμμετείχε ενεργά στο κίνημα διαμαρτυρίας της δεκαετίας του 1960. Μέσα από τις γραμμές της συνέβαλε τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά στην υποστήριξη των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων των λαών του Τρίτου Κόσμου, πράγμα που τον οδήγησε στην Πορτογαλία, στη Χιλή και στην Παλαιστίνη.

Πρακτική υποστήριξη για τον Ζήση Παπαδημητρίου δεν σήμαινε συμμετοχή σε διαμαρτυρίες, εράνους και συμπαράσταση από μακριά. Υποστήριξη λ. χ. στον αγώνα των Παλαιστίνιων, σήμαινε για τον Ζήση φυσική παρουσία και συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα τους με ότι μια τέτοια συμμετοχή συνεπάγεται.

Κοινός μας φίλος με πληροφόρησε πρόσφατα, ότι σε μια μάχη με τους ισραηλινούς ο Ζήσης δεν κατάλαβε, μέσα στο χαλασμό, την εντολή για υποχώρηση που δόθηκε στα αραβικά, κι’ έμεινε μόνος μαχόμενος μέχρι που κατάλαβε τι είχε συμβεί και κατάφερε να καμουφλαριστεί και να μη συλληφθεί από τους ισραηλινούς.

Όταν υποχώρησαν κι’ αυτοί, τότε αυτός σύρθηκε πίσω στις θέσεις των Παλαιστινίων και κατάφερε καταταλαιπωρημένος να φτάσει στο στρατόπεδο την άλλη μέρα το πρωί, την ώρα ακριβώς που απονέμονταν σε φίλο γερμανό συμπολεμιστή του, για να το παραδώσει στην οικογένεια του Ζήση, το «Παράσημο στον ηρωικά πεσόντα Ζήση Παπαδημητρίου». Η σκηνή δεν ήταν μόνο κινηματογραφική, αλλά και επεισοδιακή, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που κάποιοι φίλοι που τον έκλαιγαν, αναφώνησαν με ανακούφιση «που είσαι ρε σύντροφε κι’ εμείς νομίσαμε πως σκοτώθηκες;». Ευτυχώς η μόνη απώλεια ήταν το παράσημο.

Παράλληλα με τη συμμετοχή του στους πολιτικούς αγώνες στη Γερμανία, ανάπτυξε, μέσα από τις γραμμές του Ελληνικού Αντιδικτατορικού Κινήματος Γερμανίας και συγκεκριμένα μέσα από τις Επαναστατικές Σοσιαλιστικές Ομάδες, σημαντική δράση ενάντια στην αμερικανοΝΑΤΟϊκή Χούντα των συνταγματαρχών.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, το 1984, κινείται στο χώρο της ανένταχτης αριστεράς και αγωνίζεται στα πλαίσια ενός χαλαρού κύκλου διανοούμενων να συμβάλλει στη διαμόρφωση του ‘νέου υποκείμενου της σοσιαλιστικής επανάστασης’.

Όταν βλέπει πως αυτή η διαδικασία της ‘από τα έξω επίθεσης στο σύστημα αργεί’, τότε επιστρατεύει τη φιλοσοφία του συναγωνιστή του στην Σοσιαλιστική Φοιτητική Ένωση Γερμανίας (ΣΦΕΓ), του Ρούντι Ντούτσκε, ‘της μακράς επίθεσης στο σύστημα μέσα από τους θεσμούς του’. Το Δεκέμβρη 1995 προσχωρεί στο ΔΗΚΚΙ και το Σεπτέμβρη 1996 διεκδικεί ως υποψήφιος βουλευτής μια θέση στο Κοινοβούλιο, αλλά αντ’ αυτού πήγε στο κοινοβούλιο ‘κάποιος Γουλιμής’. Αλλά και πάλι δεν το βάζει κάτω.

Την τετραετία 1998-2002 τον βρίσκουμε να δίνει, χωρίς να εγκαταλείπει τα άλλα μετερίζια του, τους αγώνες του, ως Νομαρχιακός Σύμβουλος Νομού Θεσσαλονίκης για τη δευτεροβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Το 2007, έχοντας μπει για τα καλά στη δεύτερη εφηβεία του, ξαναδιεκδικεί ως υποψήφιος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, την ψήφο των συμπατριωτών του Λαρισαίων, αλλά ποιος με πραγματικά άγιες προθέσεις ‘άγιασε στον τόπο του’;

Νέες θεωρητικές αναζητήσεις

Μετά κι’ από αυτή την αποτυχία των Λαρισαίων να κάνουν τη σωστή επιλογή, ο Ζήσης Παπαδημητρίου ξαναγυρίζει στις θεωρητικές αναζητήσεις του ως Πολίτης της Ευρώπης.

Με πρωτοβουλία του και σε συνεργασία, φέρνουμε στην Ελλάδα τον Απρίλη του 2011 τον παλιό του σύντροφο από τη Σοσιαλιστική Φοιτητική Ένωση Γερμανίας (ΣΦΕΓ), τον γνωστό γερμανό θεωρητικό και ακτιβιστή, γιατρό και ιστορικό Karl Heinz Roth για ένα κύκλο συζητήσεων με θέμα: «Αιτίες – Συνέπειες της παγκόσμιας Κρίσης και προοπτικές της Άμεσης Δημοκρατίας» που έγιναν τον Απρίλη του 2011 στην Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα και στην Πάτρα.

Στη συνέχεια επιμελούμαστε και προλογίζουμε μαζί το βιβλίο τού Karl Heinz Roth, «Η Ελλάδα σε κρίση. Τι έγινε και τι μπορεί να γίνει» (ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΗΣΙΔΕΣ, σε μετάφραση του Δημήτρη Λάμπου), που κυκλοφορούσε ήδη στη Γερμανία και σας ΗΠΑ.

Τον Ιούνη 2013 κυκλοφορεί η Διακήρυξη «Για μια Ευρώπη της Ισότητας» που την υπογράφουν ο Karl Heinz Roth και ο Ζήσης Παπαδημητρίου και πολλοί άλλοι Πολίτες της Ευρώπης.

Την ίδια χρονιά κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις Εκδόσεις ΝΗΣΙΔΕΣ το βιβλίο των Karl Heinz Roth και Ζήση Παπαδημητρίου: «Να εμποδίσουμε την καταστροφή. Μανιφέστο για μια Ευρώπη της ισότητας», που παρουσιάστηκε στο TVXS από την Κρυσταλία Πατούλη στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνα για την Κρίση (2010-2014), Εκδ. Κέδρος, με πρόλογο του ίδιου.

Ο Ζήσης Παπαδημητρίου γνωρίζοντας ότι «Γνώση σημαίνει Δύναμη» δεν αρκέστηκε μόνο στην από καθ’ έδρας διδασκαλία που δεν αγγίζει άμεσα το, πνευματικά λεηλατημένο από το θρησκευτικό σκοταδισμό από τις προλήψεις και από τις εξουσιαστικές ιδεολογίες, διψασμένο σώμα της κοινωνίας για Γνώση.

Γι’ αυτό και δεν περιορίστηκε στα πανεπιστημιακά συγγράμματα, αλλά έγραψε κάμποσα εκλαϊκευμένα βιβλία για το πλατύ αναγνωστικό κοινό, δημοσίευσε εκατοντάδες άρθρα σε περιοδικά, εφημερίδες και στο διαδίκτυο και έδωσε όσες μπόρεσε συνεντεύξεις σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνα και τηλεοπτικούς σταθμούς, αναλύοντας με παρρησία και χωρίς υστεροβουλίες θεωρητικά ζητήματα και καταθέτοντας πρακτικές πολιτικές προτάσεις για τρέχοντα τοπικά, εθνικά και ευρωπαϊκά προβλήματα.

Συγγραφικό έργο

Ο Ζήσης Παπαδημητρίου άφησε ένα πλούσιο συγγραφικό έργο στα ελληνικά, τα γερμανικά και τα αγγλικά, ενώ μεταφράσεις εργασιών του έχουν δημοσιευτεί επίσης στα ιταλικά και τα ιαπωνικά. Το συγγραφικό του έργο αποτελείται από 6 βιβλία, πολλές συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους και 44 μελέτες και άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά του εσωτερικού και του εξωτερικού.

Κυριότερα έργα του είναι:

1.    Computer und Arbeitsprozeß (Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και οργάνωση της εργασίας), Campus Verlag, Frankfurt am Main/ New York(1978),

2.    Κοινωνιολογικά ανάλεκτα. Όψεις της σύγχρονης βιομηχανικής κοινωνίας, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη (1996),

3.    Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός. Εισαγωγή στο φυλετικό μίσος, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα (2000),

4.    Μεταμοντέρνα Αδιέξοδα, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 2002,

5.    Παρεμβάσεις, εκδ. Σύγχρονοι Ορίζοντες, Θεσσαλονίκη 2006 και

6.    Στον αστερισμό της αβεβαιότητας, εκδ. Θερμαϊκός, Θεσσαλονίκη (2012).

7.     Τέμπη, το ενδιαίτημα των Νυμφών, εκδ. Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2014.

Κύριες συμμετοχές σε συλλογικούς τόμους:

1.    Sozio-ökonomische Aspekte des Einsatzes von Computersystemen und ihre Auswirkungen auf die Organisation der Arbeit und die Arbeitsplatzstruktur (EDV-Systeme und Arbeitsorganisation), publiziert als Forschungsbericht (Kurzfassung) durch das Ministerium für Forschung und Technologie, 1977.

2.    Computer und Arbeitsprozeß. Eine arbeitssoziologische Untersuchung der Auswirkungen des Computereinsatzes in ausgewählten Betriebsabteilungen der Stahlindustrie und des Bankgewerbes, 1978:

3.    Για μια Ευρώπη των κοινωνικών δικαιωμάτων, Παπαζήσης, 1998.

4.    Μετά το «τέλος» της ιστορίας, Ι. Σιδέρης, 2012.

5.    Η διαχείριση του πόνου στη δημόσια σφαίρα, Προπομπός, 2012.

6.    Η άμεση δημοκρατία στον 21ο αιώνα, Νησίδες, 2013.

7.    Στην εποχή των αδιεξόδων, Νησίδες 2013.

8.    Να εμποδίσουμε την καταστροφή, Νησίδες 2014.

Πολιτισμός

Κανένας επιστήμονας δεν είναι ολοκληρωμένος αν δεν διατηρεί οργανικούς δεσμούς με την κοινωνία και δεν συμμερίζεται έμπρακτα τις αγωνίες των καταφρονεμένων θυμάτων του καπιταλισμού, του φασισμού, του ολοκληρωτισμού και του ιμπεριαλισμού.

Αυτή την κοινωνική διάσταση του επιστήμονα, ο Ζήσης Παπαδημητρίου, όπως είδαμε ήδη δεν την αγνόησε, αντίθετα την ανάπτυξε με όλες τις δυνάμεις του.

Την πολύπτυχη προσωπικότητά του και την αγαθότητα των προθέσεών του, όμως, την καταμαρτυρεί μια άλλη πλευρά του χαρακτήρα του και είναι αυτή της μεγάλης αγάπης για τη γενέτειρά του, τους Γόνους της Θεσσαλίας, στη μικρή κοινωνία της οποίας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, δώρισε το πατρικό του σπίτι με μια πλούσια συλλογή πινάκων, την οποία επισκέπτονται φιλότεχνοι απ’ όλο τον κόσμο, κάθε Ιούλιο μήνα με οικοδεσπότες τον Ζήση, την αφοσιωμένη συντρόφισσά του, την Κριστιάνε και το γιό τους τον Αλέξη Παπαδημητρίου.

Αξιομνημόνευτη είναι επίσης και η προσπάθειά τους να δημιουργήσουν μια κοινοτική βιβλιοθήκη για τη Νεολαία των Γόνων, στην οποία φιλοδοξούσε να προστεθεί και το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημά του με τίτλο Der Lindenbaum (Η Φλαμουριά), που δυστυχώς δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει και να παραδώσει για έκδοση σε γερμανικό εκδοτικό οίκο.

Πολιτική Παρακαταθήκη

Ο Ζήσης Παπαδημητρίου πάταγε στο έδαφος, ήταν ρεαλιστής και ζούσε έντονα κάθε στιγμή της ζωής του ταυτισμένος με την αγωνία όλων μας για την πορεία της χώρας μας, της Ευρώπης και του πλανήτη, γι’ αυτό και στοχάζονταν, οραματίζονταν και αγωνίζονταν για έναν καλύτερο κόσμο.

Το στίγμα για την ουμανιστική παρακαταθήκη του και για το μέλλον, θεωρώ πως μας το δίνει ο ίδιος με τα παρακάτω λόγια του:

«Αυτό που σήμερα προέχει είναι η πίστη στη φυσική ενότητα της ανθρωπότητας με στόχο την επίτευξη, μέσω του ορθού Λόγου, ενός νέου ανθρωπισμού. Είναι ανάγκη να ξεπεραστούν οι διαφορές που χωρίζουν τους ανθρώπους, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια πραγματική διανθρώπινη και διαπολιτισμική επικοινωνία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε, ότι ο προορισμός της ζωής στη γη είναι κοινός, πέρα από φυλές, τάξεις, έθνη και φύλα, γιατί μόνον έτσι είναι δυνατό να επικρατήσει η ανθρώπινη αλληλεγγύη και να θεμελιωθεί η παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων. Χρειαζόμαστε γι’ αυτό ένα νέο πολιτικό Διαφωτισμό, απελευθερωμένο από τις ταξικές αγκυλώσεις της αστικής κοινωνίας. Έναν ορθολογικό Ουμανισμό χωρίς ευρωκεντρικές παρωπίδες, που θα αντανακλά τις ανάγκες της ανθρωπότητας στο σύνολό της και δεν θα καταδικάζει δισεκατομμύρια συνανθρώπων μας στην πείνα και στην εξαθλίωση, χάριν της μονομερούς προώθησης του τεχνικού πολιτισμού που στερείται οραμάτων και αξιών. Η διαλεκτική της προόδου, όπως αυτή εξελίσσεται μέσα από τις αντιφάσεις του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, δεν οδηγεί σε καμιά περίπτωση στη χειραφετημένη κοινωνία της ελευθερίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Θα πρέπει ωστόσο να σώσουμε την έννοια της προόδου, αφού πρώτα την απαλλάξουμε από το ζουρλομανδύα της ξέφρενης και ανεξέλεγκτης επιστημονικοτεχνικής επανάστασης, υποτάσσοντάς την στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου»,

αναφέρεται στο: Ζήσης Παπαδημητρίου, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ. 133-134.

Επιμύθιο

Ο Ζήσης Παπαδημητρίου τίμησε όσο λίγοι την ιδιότητα του καθηγητή πανεπιστημίου, δεν κρύφτηκε ποτέ πίσω από τίτλους, δεν χάιδεψε αυτιά για ψήφους και εξουσίες και αξιώματα και δεν κράτησε τη γνώμη και τη γνώση του για τον εαυτό του, αλλά την κατάθεσε με παρρησία και σε κάθε ευκαιρία στο δημόσιο διάλογο, με την ελπίδα και την αγωνία της αναζήτησης της κοινής και αντικειμενικής αλήθειας για το κοινωνικό ζήτημα.

Μπορεί να μην συμφωνούσες πάντα, μπορεί ακόμα και να διαφωνούσες μαζί του σε επιμέρους ζητήματα, αλλά γνώρίζες πως είναι ένας ευθύς και προσγειωμένος άνθρωπος, ένας καλοπροαίρετος και απολαυστικός συνομιλητής που τιμά το συνομιλητή του και με το εύρος και το βάθος των γνώσεών του και τη συγκροτημένη άποψή του προσθέτει αξία στο διάλογο.

Προσωπικά του οφείλω ευγνωμοσύνη για τη πολύχρονη γόνιμη συνεργασία μας και γιατί με τίμησε με τη φιλία του και εκφράζοντας τα εγκάρδια συλυπητήριά μου στην Κριστιάνε και στον Αλέξεη, του εύχομαι καλό ταξίδι στην ιστορία της επιστήμης, του τόπου που τον γέννησε  και της χώρας που με πραγματική αφοσίωση και δημιουργικότητα υπηρέτησε.

Στη ζωή του ο Ζήσης, απαλλαγμένος από σκοταδιστικούς μύθους και εξουσιαστικές ιδεολογίες πορεύτηκε όρθιος και αντιμετώπισε δυό βασικούς εχθρούς, τον καπιταλισμό και τον καρκίνο, εχθρός της ανθρωπότητας συνολικά ο πρώτος, εχθρός της ανθρωπότητας ατομικά ο δεύτερος. Ο αγώνας ενάντια και στους δυό συνεχίστηκε με αποφασιστικότητα και με αξιοπρέπεια, μέχρι το τέλος της διαδρομής του.

Θα περιοριστώ σ’ αυτά τα λίγα για τη γεμάτη κίνηση, δράση και δημιουργία ζωή του Ζήση Παπαδημητρίου, ενδεικτικά για την κοσμοαντίληψή του και για τη φιλοσοφία ζωής που τον έκανε Πολίτη του Κόσμου, με την έννοα του αγωνιστή στη θεωρία και στην πράξη τόσο για την καθημερινότητα όσο και για το μέλλον των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, για ένα καλύτερο κόσμο.

Επίλογος

Ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου, δεν μένει πια εδώ ως φυσική, αλλά ως ζωντανή πνευματική παρουσία.

Επιθυμία του ήταν να καεί και η στάχτη του να μεταφερθεί στην Φραγκφούρτη και να τοποθετηθεί στους τάφους των γονιών της συζύγου του Κριστιάνε.

Καλό σου ταξίδι στις μνήμες των ανθρώπων που, στη συναρπαστική και γόνιμη διαδρομή σου, γνώρισες, που δίδαξες, που αγάπησες, που συνεργάστηκες και που τίμησες με τη φιλία σου ακριβέ μου φίλε και συναγωνιστή Ζήση. Ας είναι αιώνια η μνήμη σου.
Κώστας Λάμπος


Διαβάστε επίσης στο Tvxs.gr:

http://tvxs.gr/news/politismos/portraito-gia-tin-ekleiponta-zisi-papadimitrioy