Ο θυμος ειναι δικαιωμα σας

Ο θυμός είναι δικαίωμά σας… αλλά εκφράστε τον χωρίς ξεσπάσματα.

από την Κρυσταλία Πατούλη

Μια κινέζική παροιμία λέει πως «μία στιγμή θυμού ισοδυναμεί με 100 χρόνια θλίψης». Και είναι απόλυτα σωστή, καθώς ο θυμός μπορεί να μας οδηγήσει σε αντιδράσεις για τις οποίες αργότερα θα μετανιώσουμε. Ο θυμός μοιάζει με τον έρωτα: είναι κινητήριες δυνάμεις, απρόβλεπτοι και πανίσχυροι, σε σημείο που μπορεί να οδηγήσουν στην… τύφλωση! Λέμε «τυφλώθηκε από το πάθος του», αλλά και «τυφλώθηκε από το θυμό του». Διόλου τυχαία, αφού κάθε τι που νιώθουμε έντονα μας κυριεύει, αλλοιώνει την πραγματική εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, αλλά και για τον ανύποπτο… άλλο.

Ωστόσο, έχουν και μία σημαντική διαφορά: ενώ όλοι λαχταρούμε να ερωτευτούμε, με το θυμό συνήθως διατηρούμε… ολέθρια σχέση. Όταν τον βιώνουμε, είτε τον «θάβουμε» εντελώς, είτε τον συσσωρεύουμε μέσα μας μέχρι να εκραγούμε! «Όταν καταπνίγουμε το θυμό μας, κινδυνεύουμε να κάνουμε σωρεία λαθών», προειδοποιεί η Ελένη Νίνα, κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια και θεραπεύτρια οικογένειας. Πώς μπορείτε να προλάβετε τις επιπτώσεις του; Σταματώντας να διαχωρίζετε τα συναισθήματα σε θετικά και αρνητικά. Ακόμα και μπροστά από το θυμό μπορείτε να χαράξετε ένα «συν», αρκεί να τον επεξεργαστείτε σωστά.

Τα 7 «θανάσιμα αμαρτήματα»
Ο θυμός δεν αντιμετωπίζεται με συνεχή ξεσπάσματα, ούτε με το να το παίζει κάποιος «θύμα». Ιδού μερικά από τα συχνότερα λάθη:

Τον αρνείστε Δεν θέλετε ούτε καν να τον παραδεχτείτε. Η αδυναμία να έρθετε αντιμέτωποι με τα συναισθήματα που σας έχουν θυμώσει σας εμποδίζει να τον αναγνωρίσετε.

Ξεσπάτε όπου βρείτε Η μέθοδος «σπάω τα πιάτα επειδή θύμωσα με το σύντροφό μου» δεν οδηγεί πουθενά. Την επόμενη μέρα, ο θυμός θα είναι πάλι εκεί. Φυσικά, κάποια δύσκολη στιγμή θα ξεσπάσετε και πάνω του. Και πάλι, την επόμενη μέρα, ο θυμός θα είναι εκεί… ο σύντροφος όμως;

Κάνετε «συλλογή» από θυμούς Μπορεί κατά βάθος να βράζετε από θυμό, αλλά χαμογελάτε με συγκατάβαση. Όμως, καταπιέζοντας το θυμό σας, όχι μόνο δεν τον εξαφανίζετε, αλλά ούτε καν τον μειώνετε. Το αποτέλεσμα; Συσσωρεύεται μέσα σας, «δηλητηριάζοντας» και τα όμορφα συναισθήματα.

Τον ενοχοποιείτε Δηλαδή, δικαιολογείτε τα πάντα και τους πάντες γύρω σας – εκτός από τον εαυτό σας, τον οποίο διαλέγετε να… στήσετε στον τοίχο επειδή θυμώνει! Όταν μετά από καιρό θα δείτε ξεκάθαρα τα πράγματα, ο θυμός σας θα είναι διπλός: αφενός για την αδικία των άλλων και αφετέρου για αυτήν που διαπράξατε απέναντι στον εαυτό σας.

Τον εσωτερικεύετε Μελέτες έχουν δείξει πως ο κρυμμένος θυμός θα βρει κάποιον τρόπο να εκδηλωθεί. Συνήθως σωματοποιείται και ξεσπά π.χ. με έλκη που «τρυπούν» το στομάχι μας ή, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, με αυτοκαταστροφικές πράξεις.

Τον συγκρατείτε Μπορεί την κρίσιμη στιγμή να δείξετε ανωτερότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι γίνεστε περισσότερο ώριμοι. Ενδέχεται να πυροδοτήσετε ένα μεγάλο ξέσπασμα.

Τον εκδηλώνετε με παράπονα Έτσι, δεν φανερώνεται η πραγματική αιτία του θυμού σας. Χάνεται πίσω από την κατηγορητική σας στάση, που κουράζει τον άλλο χωρίς κανένα θετικό αποτέλεσμα.

Θυμός: οδηγίες χρήσης
Ποιο είναι το μυστικό; Να μην… αποφασίζει αυτός για εσάς, αλλά εσείς για εκείνον. Δηλαδή, να τον ελέγχετε, ώστε να διαφυλάξετε τις σχέσεις σας χωρίς να στερείστε την ψυχική σας ηρεμία. Πώς;

Απομακρυνθείτε από το περιβάλλον όπου βρίσκεται η «πηγή» του θυμού σας. Π.χ., αν σας «έσπασε» τα νεύρα κάποιος συνάδελφος, βρείτε μια αφορμή να βγείτε για λίγο από το γραφείο.

Σας εκνεύρισε κάποιος; Δώστε στον εαυτό σας 20 λεπτά πριν αντιδράσει, όσα χρειάζονται για να πέσει η αδρεναλίνη και να σκεφτείτε καθαρά.

Αναρωτηθείτε τι σας έχει εκνευρίσει πραγματικά. Έτσι θα μπορέσετε να καταρτίσετε το πιο αποτελεσματικό «σχέδιο δράσης».

Δεν μπορείτε να καταλάβετε γιατί είστε θυμωμένοι; Επικεντρωθείτε στο συναίσθημα που προηγήθηκε, π.χ. στο αίσθημα απόρριψης επειδή ο σύντροφός σας δεν θέλει να περάσει ένα βράδι μαζί σας.

Μην εκφράζεστε επιθετικά. Αντί να πείτε «αδιαφορείς για μένα!» προτιμήστε «η αλήθεια είναι ότι με ενόχλησε που δεν θα περάσουμε το βράδι μαζί».

Πίσω από το θυμό, συχνά κρύβεται μια επιθυμία. Ζητήστε αυτό που θέλετε, δίχως να καταφεύγετε σε κατηγορίες.

Να είστε ξεκάθαροι, χωρίς να υποδεικνύετε στους άλλους πώς να φερθούν. Αν π.χ. νιώθετε ότι ο σύντροφός σας παραμελεί το παιδί, αντί να του επιρρίψετε ευθύνες, συζητήστε το: το πιθανότερο είναι να αποφασίσει μόνος του να του αφιερώσει περισσότερο χρόνο.

Μην ξεχνάτε πως συχνά οι άλλοι δεν μπορούν να σας δώσουν αυτό που ζητάτε. Πρέπει να είστε έτοιμοι να επιλέξετε: ή να ζήσετε χωρίς αυτό, ή να το αναζητήσετε αλλού. Ακόμη και στον εαυτό σας.

Η Κρυσταλία Πατούλη για το συγκεκριμένο άρθρο συνεργάστηκε η Ελένη Νίνα, κλινικό ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια και θεραπεύτρια οικογένειας, για το Περιοδικό Prevention, 2007 – Εκδόσεις Λυμπέρη