Μεικτες οικογενειες

Μια καινούργια μορφή οικογένειας κάνει την εμφάνισή της, αναζητώντας  λύσεις για την περίπλοκη συμβίωση των πολυάριθμων (συνήθως) μελών της, δίνοντας μας συγχρόνως μαθήματα ζωής.

Από την Κρυσταλία Πατούλη

Μόλις την τελευταία δεκαετία άρχισε να γίνεται αισθητή µια νέα µορφή οικογένειας σε όλο τον πλανήτη και ειδικά στην Ευ­ρώπη και στις ΗΠΑ. Αμέσως πριν από αυτή την εμφάνιση, μέσα σε τρείς δεκα­ετίες, οι απότομες αλλαγές και εξελίξεις στην κοινωνικοπολιτική µας ταυτότη­τα άλλαζαν άρδην αυτό που ονομάζον­ταν «παραδοσιακή οικογένεια» και που μέχρι τότε έμοιαζε σαν μια μικρή κοινω­νία και όλα τα μέλη της είχαν έναν κοι­νό σκοπό: την ευημερία της. Ο σκοπός αυτός θα διαγραφόταν για πάντα, για να ξαναγραφτεί με μεγάλα γράμματα: «Ευ­ημερία για τα παιδιά μας».

Στη συνέχεια αυτά τα παιδιά πιέστηκαν τόσο από την ευθύνη να αποδείξουν στους γονείς τους πως «ναι! καλά κάνατε και ζούσατε για μας», ώστε επαναστάτησαν και χω­ρίς σχεδόν να το καταλάβουμε φτάσα­με στη σημερινή «αμορφοποίητη» εικό­να μιας νέας μορφής οικογένειας, που βασικός στόχος της είναι η καλή σχέ­ση του ζευγαριού αλλά και μια συνεχής προσπάθεια να μην μπει κανείς εμπόδιο στο δρόμο του άλλου. Κάπως έτσι εµφα­νίστηκε και η πιο πρόσφατη μορφή οικογένειας, που συναντάμε στον 210 αιώνα µε το όνοµα «µεικτή».

Ο μπαμπάς ξαναπαντρεύεται.

Φανταστείτε μια οικογένεια που ήδη εί­ναι επιβαρημένη από τη διαδικασία ε­νός διαζυγίου: Από τη μια, οι γονείς, να προσπαθούν να πείσουν τα παιδιά τους ότι δεν άλλαξε τίποτα. Από την άλλη, τα παιδιά, συνήθως με δύο παιδικά δω­μάτια το καθένα -έvα στο σπίτι της μα­μάς κι ένα στο σπίτι του μπαμπά – αναζητούν νόημα στη ζωγραφιά που δέσπο­ζε στα σχολικά τους βιβλία: μια χαμο­γελαστή οικογένεια, μαμά, μπαμπάς και παιδιά γύρω από το κυριακάτικο μεση­μεριανό τραπέζι. Και σαν να μην έφτα­ναν όλα αυτά. Ξαφνικά έρχεται και η εί­δηση: ο μπαμπάς ξαναπαντρεύεται!

Ένα τέτοιο νέο είναι φυσικό να γεμί­σει με άγχος όλη την οικογένεια: Η μα­μά πιθανόν αναρωτιέται αν η καινούργια αυτή σύζυγος του πατέρα των παιδι­ών της θα είναι καλή μαζί τους. Τα παιδιά, αν ζουν μαζί με τον μπαμπά -αρκετά σπάνιο, αλλά το συναντάμε – αναρωτιούνται πόσο κοντά μπορούν να έρ­θουν με τη νεοφερμένη, ώστε να μην αισθανθούν ότι παραγκωνίζεται ο ρόλος της μαμάς τους.

Ο μπαμπάς, συγχρόνως, πρέπει να φροντίσει και αυτός για τις ισορροπίες στη σχέση του με τα παιδιά και την πρώην  σύζυγο, εξηγώντας πως η νέα του γυναίκα δεν ήρθε για να πάρει τη θέση της μαμάς και ότι θα ήθε­λε να προσπαθήσουν όλοι για την κα­λύτερη δυνατή σχέση ανάµεσά τους.  Αv τα παιδιά ζουν με τη μητέρα τους -που είναι και το πιο πιθανό- πάλι θα χρειαστεί αρκετή προσπάθεια να μnν κλο­νιστεί η σχέση του πατέρα με τα παιδιά του. Όλη η οικογένεια, αντιμέτωπη με τις νέες αλλαγές, καλείται να δοκιμάσει τη δύναμη των σχέσεών της, τις ισορρο­πίες στη συναλλαγή των μελών της και κυρίως τα όρια ανάμεσα στους νέους ρό­λους που προστίθενται σε κάθε νέο μέ­λος της. Για παράδειγμα, μπορεί ξαφνι­κά ένα μοναχοπαίδι να βρεθεί µε δύο εξ αγχιστείας αδέρφια και, συν το χρόνο, με άλλο ένα ετεροθαλές!

Η μαμά ξαναπαντρεύεται.

Στην περίπτωση που αποφασίσει να ξα­ναπαντρευτεί n μαμά, θα υπάρξει ένας πρόσθετος βαθμός δυσκολίας. Ο νέος σύζυγος καλείται να αποδείξει σε όλους και με τη βοήθεια της συζύγου του, τις αγνές και ξεκάθαρες προθέσεις του, ειδικά ως προς το κορίτσι του χωρισμέ­νου ζευγαριού. Aυτή η νέα σχέση (φορ­τισμένη με αρκετή -και πολλές φορές δικαιολογημένη- προκατάληψη) μάλ­λον θα χρειαστεί να περάσει από αρκε­τές δοκιμασίες, ωσότου και το ίδιο και η μητέρα του, αλλά και ο νέος σύζυγος, βρουν τις ισορροπίες και τα απαραίτητα όρια για να διαμορφώσουν μια ισορροπημένη οικογένεια.

Ο ρόλος της μητριάς και του πατριού

Η ρόλος της μητριάς, ειδικά στην ελλη­νική κοινωνία, είναι a priori αρνητικά φορτισμένος. Τα παιδιά άλλωστε που καλούνται να ζήσουν με τη μητριά τους έχουν ήδη βιώσει την απώλεια της μη­τέρας τους με επώδυνο τρόπο και νιώ­θουν πως κανείς δεν μπορεί να πάρει τη θέση της στη ζωή τους. Ο πατέρας και η νέα σύζυγος θα χρειαστεί να προσπαθήσουν αρκετά για να βοηθήσουν τα παιδιά, όχι μόνο για την κατάκτηση της ε­μπιστοσύνης αλλά και μιας εποικοδο­μητικής σχέσης μαζί τους. Φυσικά, ανάλογες δυσκολίες θα αντιμετωπίσει και μια μητέρα με το νέο σύζυγο-πατριό στη δημιουργία μιας αντίστοιχης μεικτής οικογένειας.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Μια ιστορία αφιερωμένη σε μια «δεμένη» και – γι’ αυτό; ταλαιπωρημένη οικογένεια του πλανήτη, την ελληνική! : «Η κρίση που συγκλονίζει σήμερα τις ελληνικές οικογένειες – διαπιστωμένη από ειδικούς και μη – είναι η σύγχυση αξιών που συνδέεται άμεσα με την αντίληψη που έχουμε για το ρόλο μας ως άντρες, γυναίκες, σύζυγοι, παιδιά συγγενείς». Το βιβλίο έγραψε η Χάρις Κατάκη, διδάκτωρ Ψυχολογίας, διευθύντρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

Πόσα αδέρφια έχεις;

«Έχω έναν αδερφό 10 ετών από το δεύτερο γάμο της μητέρας μου και 2 αδερφές, 13 και 11 ε­τών, από το δεύτερο γάμο του πα­τέρα μου. Επίσης έχω και μια α­δερφή 15 ετών από το γάμο του πατέρα μου με τη μητέρα μου» Ιω­άννα, 20 ετών. Και όμως, αυτή εί­ναι μια τυπική μεικτή οικογένεια του 21ου αιώνα. Πόση ωριμότητα, ψυχραιμία και προσπάθεια άραγε χρειάζεται για την ισορροπία α­νάμεσα στις τόσο πολύπλοκες δια­δικασίες της αλλαγής µιας οικογέ­νειας για την ομαλή και ευτυχισμένη  συμβίωση των µελών της;

 

Η ε­μπειρία του να ζεις κάτω από την ίδια στέγη με τη μητριά σου ή το δεύτερο σύζυγο της μητέρας σου και τα παιδιά τους, που τώρα είναι και αδέρφια σου, μοιάζει να είναι μια δύσκολη άσκηση ζωής, για δυ­νατούς λύτες!

 

Σσυνεργασία με την Ελένη Νίνα, κλινικό ψυχολόγο- ψυχοθεραπεύτρια.

Περιοδικό ΕΓΩ, Εκδόσεις Λυμπέρη