Θέλω να χωρίσω. Μπορώ; Της Κρυσταλίας Πατούλη

«Διαρκεί ότι έχει λόγο να ξαναρχίσει»


Αν κάποια γυναίκα δυσκολεύεται να χωρίσει ενώ δεν είναι ικανοποιημένη από τη σχέση της, δεν θα πρέπει να δίνει τόσο πολύ έµφαση στο λόγο που φαίνεται να την εμποδίζει να αποδεσμευτεί. Θα πρέπει να βρει το «συµβόλαιο» της σχέσης που την κρατά δεµένη µε αυτό τον άνθρωπο.

Από την Κρυσταλία Πατούλη

Το να επιλέξει ο καθένας από εµάς να επαναπροσδιορίσει (είτε να διακόψει) τη σχέση µε έναν σύντροφο µε τον οποίο συζεί ή είναι παντρεµένος επί χρόνια είναι ίσως µια από τις δυσκο­λότερες αποφάσεις που θα χρειαστεί να πάρει στη ζωή του. Όµως σπανίως τα πρακτικά θέµατα είναι οι κύριοι λόγοι που αναγκάζουν κάποιους να «ανέχονται» µια προβληματική σχέση:

«Κάποιος που δεν αποφασίζει να χωρίσει συνήθως δικαιολογείται στον ίδιο τον εαυτό του αλλά και στους άλλους αναφέροντας τα «ανυπέρβλητα» πρακτικά εµπόδια, χωρις  πολλές φορές να µπορεί να διακρίνει τη σημαντικότερη αιτία που τον αποτρέπει από το να το επιχειρήσει. Και αυτό συμβαίνει δικαιολογημένα, αφού  αυτή η σημαντικότερη αιτία δεν είναι πάντα συνειδητή», µας εξηγεί η Λητώ Κατάκη, Κλινικός Ψυχολόγος – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, συνεχίζοντας:

«Για να εστιάσουμε στον πραγματικό λόγο που δεν μπορούμε να αλλάξουμε μια σχέση, θα πρέπει να ανατρέξουμε στον κυριότερο λόγο που µας κρατά δεσμευμένους τόσα χρόνια». Αν λοιπόν κάποια γυναίκα δεν είναι ικανοποιημένη από τη σχέση της, δεν θα πρέπει να δίνει τόσο πολύ έµφαση στο λόγο που φαίνεται να την εμποδίζει να βρει λύση αλλά σε εκείνον -το «συμβόλαιο» της σχέσης­ – που την κρατά δεµένη µε τον άνθρωπο αυτό από την πρώτη κιόλας µέρα!

Το άρρητο συμβόλαιο µιας δέσμευσης

Σε κάθε γάµο, όπως και σε κάθε δέσμευση, υπάρχει τις περισσότερες φορές ένα ασυνείδητο και άρρητο (ανείπωτο) συμβόλαιο που έχει «υπογράψει» το ζευγάρι. Μια µορφή αυτού του συμβολαίου βασίζεται πάνω στο συμπλήρωμα των ρόλων του κάθε ζευγαριού: Μπορεί να ακούγεται κάπως σαν επιστημονική φαντασία, όµως η ψυχολόγος Λητώ Κατάκη µας τονίζει: «Είναι αλήθεια πως όλοι, µεγαλώνοντας, αναπτύσσουμε διάφορους ρόλους. Σε κά­ποιες περιπτώσεις «κολλάµε» σ’ ένα ειδικό και πολύ προσωπικό «σενάριο», που χαρακτηρίζει τις συναναστροφές µας.

Αυτός ο άκαµπτος ρόλος αναπαράγεται σε κάθε σχέση και µας υπαγορεύει το πώς θα χειριστούμε τα καθημερινά µας προβλήματα ή τον τρόπο που εκφράζουµε τα συναισθήµατά µας. Αν για παράδειγμα, θα είµαστε σκληροί µε τον εαυτό µας και µε τους άλλους ή αν θα είµαστε τρυφεροί και λιγότερο κοινωνικοί. Όταν έρχεται η στιγµή να ταιριάξουµε αυτό το ρόλο µε έναν άλλον άνθρωπο, που προσδοκούμε να είναι ο σύντροφός µας, θα πρέπει να «κλειδώνει καλά» πάνω στο συμπληρωματικό ρόλο του έτερου ηµίσεως, για να µπορέσει να λειτουργήσει µε επιτυχία.

Ένας αισιόδοξος ρόλος, για παράδειγµα, µπορεί να επιλέξει έναν απαισιόδοξο. Μια γυναίκα «σωτήρας» θα διαλέξει έναν άντρα που θέλει να τον «σώσουν». Ένα «δυνατό» αντρικό σενάριο θα αναζητήσει ένα αντίστοιχο «αδύνατο» γυναικείο». Μπορεί στη ζωή να µην είναι τόσο ξεκάθαρα τα όρια αυτών των ρόλων, ούτε να είναι τόσο εύκολο να τα διακρίνουμε. Γι’ αυτό πολλές φορές δεν είναι τόσο σαφής, σε ένα ζευγάρι, ο λόγος που είναι µαζί. Τ

α περισσότερα ζευγάρια εξηγούν το λόγο που επέλεξαν να δεσμευτούν λέγοντας: «περνάµε καλά», «υπάρχει κατανόηση», «είµαστε διαφορετικοί χαρακτήρες και συμπληρώνουμε ο ένας τον άλλο», «ήταν κεραυνοβόλος έρωτας», «δεν υπάρχει ρουτίνα στη σχέση µας». Όµως, η πραγματική αιτία που µια σχέση δένει τους δύο συντρόφους σε µια κοινή ζωή είναι η δυνατότητα να ταιριάξουν αυτούς τους τόσο προσωπικούς τους ρόλους ώστε να κατακτήσουν τελικά το βασικότερο πολλές φορές ζητούμενο: τη συναισθηματική ασφάλεια.

Αναζητώντας λύσεις  Αυτό το «συμβόλαιο» όµως συχνά µπορεί να εγγυηθεί µόνο ένα σταθερό γάµο ή µια σταθερή σχέση, όχι όµως και έναν καλό γάµο ή µια ευτυχισμένη σχέση. Έτσι, κάποια ζευγάρια, ενώ µοιάζουν να έχουν βρει τον άνθρωπό τους, ζουν µια κοινή συντροφική ζωή που από τη µια τούς καλύπτει πολύ βασικές ανάγκες αλλά από την άλλη τούς αφήνει ανικανοποίητους. «Μπορεί κάποιος να µην ικανοποιείται από τη σχέση που έχει, αλλά να φοβάται να χάσει την ασφάλεια που του δίνει ή να µένει από συνήθεια ή ακόµα και να µην πιστεύει πως µπορεί να καταφέρει να αλλάξει τη ζωή του προς το καλύτερο», µας εξηγεί η Λητώ Κατάκη. Σε κάθε περίπτωση, όταν κάποιος βρίσκεται σε ένα παρόµοιο «αδιέξοδο», δεν µπορεί παρά να αναζητά κάποιες δυνατές λύσεις:

Α) Θα ήταν καλό να αναζητήσει και άλλους εναλλακτικούς ρόλους στη ζωή του. Είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, µε ένα ρόλο να βρούµε την ικανοποίηση που θέλουµε στη ζωή µας. Για παράδειγμα, µπορεί να µην έχουµε µάθει να ζητάµε κάτι όταν το θέλουμε επειδή ο ρόλος µας υπαγορεύει µόνο να το υπονοούµε. Με αυτό τον τρόπο θα µπορούµε να παίρνουµε από τους άλλους µόνο όταν εκείνοι έχουν m δυνατότατα να το υποψιαστούν. Αν όµως µπορέσουµε να εκφράσουµε τα «θέλω» µας και µε άλλους τρόπους, τότε έχουµε περισσότερες πιθανότητες να πάρουµε αυτό που έχουµε ανάγκη.

Β) Να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές ασφάλειας στο περιβάλλον αλλά και µέσα του:  Για παράδειγμα, να γίνει πιο κοινωνικός, να φροντίσει τις φιλίες του, να ασχοληθεί περισσότερο µε τα οικονοµικά και τη δουλειά του αλλά και να αναζητήσει µέσα του τι είναι αυτό που πραγματικά τον ευχαριστεί, σε όλους τους τοµείς της ζωής του, προσπαθώντας να το πετύχει ακόμη και µε τη βοήθεια ενός ειδικού.

Γ) Να αποφασίσει τι είναι αυτό που πραγματικά θέλει να αλλάξει στη ζωή του και τι τον ευχαριστεί: Αν κάποια γυναίκα, για παράδειγμα, αναζητήσει όλους εκείνους τους παράγοντες που θα μπορούσαν να τη βοηθήσουν να νιώσει καλά και µε τον εαυτό της µε τους άλλους αλλά και µε το σύντροφό της, ίσως να κατέληγε πως δεν έφταιγε η σχέση της που είχε πρόβληµα αλλά ο τρόπος µε τον οποίο τη χειριζόταν. Ή, αν παραδεχτεί τελικά πως η σχέση που έχει δεν µπορεί να την ικανοποιήσει, αλλά ούτε µπορεί και να διορθωθεί, τότε ίσως καταφέρει να κόψει αυτό το «γόρδιο δεσµό» και να συνεχίσει τη ζωή της. Ο δρόµος που µας φαίνεται πιο γνωστός µπορεί να µοιάζει περισσότερο ασφαλής και γι’ αυτό είναι δύσκολο να τον προσπεράσουμε αναζητώντας άλλον. Όµως αν η σχέση µας κάνει τη… ζωή δύσκολη και δεν µας αφήνει να τη χαρούµε, είναι στο χέρι µας να αναζητήσουμε και να δοκιµάσουµε και άλλους δρόµους, ανακαλύπτοντας εκεί­νους που θα µας βοηθήσουν να είµαστε και καλά και µαζί!

*Συνεργασία με τη Λητώ Κατάκη, κλινική ψυχολόγο – ψυχοθεραπεύτρια.

Περιοδικό «Εγώ», Εκδόσεις Λυμπέρη

Advertisements