Τασούλα Βερβενιώτη: Πριν τις πολιτικές εξελίξεις θα προηγηθούν οι νέες …μουσικές

10:00 | 04 Νοε. 2014
Τασούλα Βερβενιώτη
[…] Ο κρατικός μηχανισμός και γενικότερα οι κοινωνικοί θεσμοί δεν είναι εύκολο να αλλάξουν, να ανασχηματιστούν, ακόμα και εάν γίνει «επανάσταση». Οι άνθρωποι μπορούν όμως να τους δώσουν ένα άλλο περιεχόμενο. Η ενέργεια του Δήμαρχου Χαλανδρίου να ακουστούν τραγούδια της εαμικής αντίστασης στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα […] Βρισκόμαστε σε μια περίοδο μετάβασης, όπως και τότε. Το προς τα πού θα εξελιχτεί το παρακάτω θα αποδειχτεί στην πράξη. Θεωρητικά οι εξελίξεις ξεκινούν αργά και στη συνέχεια παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας. Θα τις καταλάβουμε ή μάλλον θα τις ακούσουμε πρώτα, γιατί πριν τις πολιτικές εξελίξεις θα προηγηθούν οι νέες …μουσικές […] Η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στο Χαλάνδρι υπό τον ήχο της μουσικής του ύμνου του ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο).

Κρ.Π.: Με αφορμή την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο Χαλάνδρι υπό τον ήχο της μουσικής του ύμνου του ΕΑΜ, γιατί τόσα χρόνια, πιστεύεις, κανένας Δήμος -ούτε από τους αριστερούς και προοδευτικούς- δεν σκέφτηκε να κάνει το ίδιο; Και επίσης, εφόσον γίνονται ακόμα μαθητικές παρελάσεις, για ποιό λόγο δεν έχει αλλάξει το …πρωτόκολλο τόσα χρόνια μετά τη μεταπολίτευση, ώστε να προσκαλούνται στους επισήμους προσωπικότητες που αγωνίστηκαν στην Αντίσταση, όπως π.χ. ο Μανώλης Γλέζος;

Τ.Β.: Είναι αλήθεια ότι ο κρατικός μηχανισμός και γενικότερα οι κοινωνικοί θεσμοί δεν είναι εύκολο να αλλάξουν, να ανασχηματιστούν, ακόμα και εάν γίνει «επανάσταση». Οι άνθρωποι μπορούν όμως να τους δώσουν ένα άλλο περιεχόμενο. Η ενέργεια του Δήμαρχου Χαλανδρίου να ακουστούν τραγούδια της εαμικής αντίστασης στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι εδώ και χρόνια γίνεται μια κριτική για τις παρελάσεις –κυρίως τις σχολικές. Η κριτική γίνεται από μαθητές και καθηγητές και το κεντρικό ερώτημα είναι τι νόημα έχει να παρελαύνουν με στρατιωτικό βήμα οι μαθητές στις αρχές του 21ου αιώνα;

Η κοινωνία προσπαθεί να εξακολουθήσει το δρόμο της, αυτόν που ήξερε, ενώ τα πάντα είναι διαφορετικά. Στην πράξη όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει. Γι’ αυτό μέσα σε εποχές κρίσεων δεν δημιουργούνται μόνο νέες μορφές οργάνωσης αλλά παράγονται και νέες ιδέες, νέες κατευθύνσεις όσον αφορά το χειρισμό της καθημερινότητας αλλά και των επίσημων τελετών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται κατά τη γνώμη μου και η απόφαση του Δήμαρχου Χαλανδρίου.

Οι άνθρωποι παράγουν γεγονότα, εξελίξεις, αλλαγές, μέσα σε συγκριμένα ιστορικά πλαίσια. Θεωρώ ότι ζούμε σε μια εποχή κρίσης, ανάλογη με αυτήν της δεκαετίας του 1940, με τους τρεις πολέμους της (Αλβανικό, Κατοχή- Αντίσταση, Εμφύλιο). Θα προσπαθήσω λοιπόν αρχικά να απαντήσω με βάση τις γνώσεις που έχουμε από τη μέχρι τώρα έρευνα για αυτήν τη δεκαετία.

Το κύριο χαρακτηριστικό των περιόδων κρίσης είναι τα πολλά και πολυσχιδή (πολλών ειδών) γεγονότα που βαραίνουν τη ζωή των ανθρώπων.
Οι οικονομικές επιπτώσεις, που είναι οι πιο εμφανείς, έχουν επιπτώσεις και στην καθημερινότητα των ανθρώπων και στην ψυχολογία τους. Αλλάζει το πλαίσιο αναφοράς τους και οι σταθερές πάνω στις οποίες στήριζαν την καθημερινότητά τους.

Οι νέοι δεν έχουν τη δυνατότητα να προγραμματίσουν τη ζωή τους, να σπουδάσουν, να παντρευτούν, να κάνουν παιδιά, γιατί η ανεργία κρέμεται σαν δαμόκλεια σπάθη πάνω από το κεφάλι τους. Οι ηλικιωμένοι βλέπουν το όραμα που είχαν για τα γερατειά τους, τη σύνταξη ή τα ταξίδια που είχαν ονειρευτεί να κάνουν μετά το τέλος της «καριέρας» τους να είναι απραγματοποίητα.

Το πιο μεγάλο βάρος ίσως φέρουν (και συνήθως παραλείπουμε να το θέσουμε) όσοι βρίσκονται ανάμεσα στα νιάτα και τα γηρατειά τους. Εάν χάσουν τη δουλειά τους είναι σχεδόν ανέφικτο να βρουν άλλη και όσοι ακόμα δουλεύουν δεν ξέρουν εάν και πότε θα μπορέσουν να πάρουν μια σύνταξη.

Το βασικό αίσθημα που κατέχει το κοινωνικό σώμα είναι η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Και το κράτος και οι θεσμοί του πλήττονται από την κρίση. βρίσκονται σε κατάρρευση. Το σύστημα δεν λειτουργεί. Είτε αυτό αφορά την εκπαίδευση, είτε την πρόνοια, είτε την υγεία.

Κοινωνικό κενό όμως δεν μπορεί να υπάρξει. Τη θέση των κρατικών μηχανισμών/ θεσμών αντικαθιστούν οι συλλογικότητες.

Οργανώνονται ομάδες αλληλεγγύης για την πρόνοια, στις γειτονιές, που μοιράζουν τρόφιμα, οργανώνονται κοινωνικά ιατρεία για την υγεία και κάποιοι φορείς οργανώνουν μαθήματα υποστήριξης των μαθητών που τους βοηθούν στα μαθήματα του σχολείου. Αυτό συνέβη και στην Κατοχή (στο τομέα της Πρόνοιας και της περίθαλψης έδρασε η οργάνωση Εθνική Αλληλεγγύη) και σήμερα που η κοινωνία βρίσκεται σε μια περίοδο κρίσης αναπτύχθηκε το κίνημα «χωρίς μεσάζοντες», δομές αλληλεγγύης και κοινωνικά ιατρεία.

Αυτά τα νέα κοινωνικά μορφώματα παράγουν νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης με την συμμετοχή των «απλών» ανθρώπων. Με λίγα λόγια η κοινωνία αλλάζει συνολικά, παράλληλα με τις αλλαγές που γίνονται στη ζωή των ανθρώπων. Δημιουργούνται νέες ταυτότητες, γιατί ο καθένας θέτει στον εαυτό του το ερώτημα «ποιος είμαι;» ή «ποίοι είμαστε και που πάμε».

Η διαδικασία αυτή απαιτεί το χρόνο της. Δεν γίνεται από τη μια μέσα στην άλλη, γιατί είναι δύσκολο για τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν τις αλλαγές, να αφομοιώσουν το καινούριο που γεννιέται, επειδή ζουν μέσα σε αυτές.

Κρ.Π.: Οι αλλαγές που γίνονται όμως, γενικά, βλέπουμε να έχουν πάντα προοδευτικό πρόσημο;

Τ.Β.: Όχι βέβαια. Οι έχοντες την εξουσία που έχουν και το μεγαλύτερο συμφέρον να διατηρηθεί αλώβητο το σύστημα επιδίδονται στον αυταρχισμό. Όσο περισσότερο το κράτος αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς τους πολίτες του τόσο πιο πολύ καταφεύγει σε μεθόδους αυταρχικές.

Είδαμε πρόσφατα ότι ο πρύτανης και τα μέλη της συγκλήτου δεν μπορούσαν να συνομιλήσουν με τους φοιτητές τους και κάλεσαν τις δυνάμεις καταστολής, δημόσιες και ιδιωτικές, για να μπορέσει να συνεδριάσει η σύγκλητος. Σε τελική ανάλυση έγινε το οξύμωρο: ο πρύτανης προσπάθησε να «περιφρουρήσει» το πανεπιστήμιο από τους φοιτητές του, φέρνοντας «εξωτερικούς φρουρούς» και απειλώντας τους «κακούς» ενοίκους του, τους «κακούς» φοιτητές.

Οι φοιτητές όμως αποτελούν μια κοινωνικά προνομιούχα ομάδα που στην πορεία της ζωής τους θα στελεχώσουν τον κρατικό μηχανισμό. Με λίγα λόγια σε περιόδους κρίσης δημιουργούνται μέσα στην κοινωνία αντίρροπες δυνάμεις, που έχουν διαφορετικούς στόχους όσον αφορά το «παρακάτω», το προς τα πού θα πορευτεί η κοινωνία.

Κρ.Π.: Τα σχολικά βιβλία μιλάνε για το ΕΑΜ την ΕΠΟΝ και τον ΕΛΑΣ, και αν ναι, από πότε; Διότι όσο θυμάμαι από τα μαθητικά μου χρόνια, μέχρι το 1982 η σύγχρονη ελληνική ιστορία σταματούσε στο Αλβανικό… Και αν ρωτήσουμε σήμερα π.χ. τους τριαντάρηδες το πιθανότερο είναι να μην ξέρουν τι ήταν το ΕΑΜ και γενικά την ιστορία της Εθνικής Αντίστασης.

Τ.Β.: Το γεγονός ότι δεν ξέρουν όλα αυτά έχει να κάνει και με την απαξίωση του σχολείου και τον απαρχαιωμένο τρόπο λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος. Πάντως από το 1982 που αναγνωρίστηκε η Εαμική Αντίσταση ως Εθνική Αντίσταση, τουλάχιστον στο βιβλίο της Γ΄ Λυκείου υπήρχε σχετικό κεφάλαιο, αλλά συνήθως δεν προλάβαιναν να το διδάξουν.

Υπάρχει επίσης και η σχολική γιορτή που γίνεται την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου. Στη γιορτή αυτή δίνουν τους επαίνους στους «καλούς» μαθητές και δειλά στην αρχή και στη συνέχεια με μεγαλύτερη τόλμη κάποιοι δάσκαλοι/ καθηγητές συνδύαζαν την 28η Οκτωβρίου 1940 (την έναρξη του πολέμου κατά των δυνάμεων του Άξονα) με τη δημιουργία του αντιστασιακού κινήματος στη διάρκεια της Κατοχής.

Καλούσαν σε κάποια σχολεία σχολεία αγωνιστές να μιλήσουν στα παιδιά για τη δράση τους στην Αντίσταση ή/και συμπεριλάμβαναν ποιήματα και τραγούδια της περιόδου στη γιορτή. Η διαδικασία αυτή όμως γινόταν στον κλειστό χώρο του σχολείου, στην αίθουσα τελετών.

Στο δημόσιο χώρο επιτρεπόταν στους αντιστασιακούς συλλόγους να καταθέτουν στεφάνι στη διάρκεια της δημόσιας τελετής του γιορτασμού της 28ης Οκτωβρίου που γίνεται στην κεντρική πλατεία του κάθε Δήμου και ίσως να εκφωνούν και κάποιο μικρό λόγο.

Η ενέργεια του δήμαρχου Χαλανδρίου στηριζόταν λοιπόν σε ήδη υπάρχουσες «κατακτήσεις». Η κρίση όμως επιτάχυνε τις εξελίξεις. Ο δήμαρχος πήρε την πρωτοβουλία και άλλαξε το πρωτόκολλο σε ένα σημείο.

Κρ.Π.: Νομίζεις ότι η γενιά της Εθνικής Αντίστασης έχει τιμηθεί όπως πραγματικά της αξίζει στην Ελλάδα; Παράλληλα, όπως έχεις αναφέρει σε παλιότερη συνέντευξη, δεν γιορτάζουμε την ημέρα της απελευθέρωσης μας, αλλά την ημέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος. Υπάρχει σύνδεση;

Τ.Β.: Το «όπως πραγματικά της αξίζει» είναι σχετικό σε μια κοινωνία που έχει ζήσει μέσα στον 20ο αιώνα δύο εμφύλιους: αναφέρομαι στον «εθνικό διχασμό» ανάμεσα στους βενιζελικούς και τους βασιλικούς στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και στην τρίχρονη ένοπλη σύγκρουση, τον ελληνικό εμφύλιο (1946-49). Εξάλλου το τραύμα του εμφυλίου όπως και άλλες φορές έχουμε πει καθόρισε και τη συλλογική/κοινωνική μνήμη της Αντίστασης, γιατί υπήρξε η βαριά κληρονομιά της.

Έτσι και αλλιώς όμως η πορεία μιας κοινωνίας δεν είναι στατική, αλλά δυναμική. Σε περιόδους κρίσης μάλιστα, επειδή επιταχύνονται οι αλλαγές στις ζωές των ανθρώπων επιταχύνονται και οι κοινωνικές εξελίξεις. Γίνονται πιο σαφείς οι κοινωνικές αναδιαρθρώσεις που ήδη επωάζονταν στην προηγούμενη φάση της «ευμάρειας».

Κρ.Π.: Ο Δήμαρχος του Χαλανδρίου, ανέφερε σχετικά: «Εμείς ασχοληθήκαμε μόνο με το νόημα αυτής της μέρας. Είμαστε η μόνη χώρα που οι δωσίλογοι στελέχωσαν το κράτος κι οι αγωνιστές σέρνονταν σε φυλακές κι εξορίες». Τι θα σχολίαζες;

Τ.Β.: Η ενέργεια του Δημάρχου Χαλανδρίου έχει να κάνει και με τον τρόπο που εκλέχτηκε, τις  κοινωνικές ομάδες που στήριξαν στην εκλογή του. Φαίνεται ότι δεν ανήκουν στον «παλιό» και ξεπερασμένο πελατειακό σύστημα, το οποίο όμως εξακολουθεί να ηγεμονεύει παρόλο που εμποδίζει / έχει γίνει τροχοπέδη για να προχωρήσει η κοινωνία παρακάτω.

Το πελατειακό κράτος μετά τον πόλεμο στηρίχτηκε και παγιώθηκε στο κράτος των «εθνικοφρόνων» που μετά την ήττα της αριστεράς στον εμφύλιο έστειλε στις φυλακές και στις εξορίες και ακόμα χειρότερα υποχρέωσε το πιο προοδευτικό κομμάτι της κοινωνίας να υπογράψει «δηλώσεις» μετανοίας για την αντιστασιακή του δράση.

Αυτοί που είχαν οραματιστεί μια «άλλη» μια πιο δίκαιη κοινωνία έγιναν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Δεν είχαν ίδια δικαιώματα με τους «άλλους». Αξίζει να θυμηθούμε ότι όταν το 1961 έγινε η προσπάθεια να γιορταστεί η «ενωμένη εθνική αντίσταση» στο Γοργοπόταμο (25 Νοεμβρίου) είχαμε και νεκρούς.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση οι αντιρρήσεις προέκυψαν γιατί το εαμικό τραγούδι ακούστηκε στη διάρκεια της μαθητικής, με στρατιωτικό βήμα, παρέλασης.

Εκεί τα αντανακλαστικά της «παλιάς» διαιρεμένης λόγω του εμφυλίου και του ψυχρού πολέμου ελληνικής κοινωνίας ήρθαν στην επιφάνεια και ανατάραξαν τα νερά. Αυτό το τμήμα της κοινωνίας ήταν που αντέδρασε στην πρακτική του Δημάρχου, στην «τιμή» που έκανε στην εαμική αντίσταση.

Η ενέργεια του δήμαρχου πήγε ένα βήμα παραπέρα από την καθιερωμένη τελετή. Ο Δήμαρχος δεν κατάργησε τη μαθητική παρέλαση, αλλά την μετάλλαξε. Η πράξη του έχει πολλές ομοιότητες με την τρόπο που το αντιστασιακό κίνημα και ιδίως το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) χειρίστηκε το θέμα των «πατροπαράδοτων»/ παραδοσιακών θεσμών στη διάρκεια της Κατοχής (1941-44). (*Διαβάστε στο τέλος την ανταπόκριση από μια αντιστασιακή εφημερίδα για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου του 1944, στην Ελεύθερη Ελλάδα).

Το ΕΑΜ δεν κατάργησε τις δοξολογίες στην εκκλησία και τις παρελάσεις, αλλά τις έκανε «δικές» του. Τις ενσωμάτωσε και τους έδωσε το δικό του νόημα. Εξάλλου, στο Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ, δίπλα στον Άρη, το Σαράφη και το Σαμαρινιώτη λειτουργούσε και το «Γραφείον Πνευματικού Αρχηγού» από όπου ο Μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ έστελνε τις εγκυκλίους του.

Και στην περίπτωση της τελετής στο Χαλάνδρι ο δήμαρχος δεν κατάργησε το θεσμό της μαθητικής παρέλασης αλλά της πρόσθεσε και ένα άλλο νόημα, όπως έκανε και το ΕΑΜ.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο μετάβασης, όπως και τότε. Το προς τα πού θα εξελιχτεί το παρακάτω θα αποδειχτεί στην πράξη. Θεωρητικά οι εξελίξεις ξεκινούν αργά και στη συνέχεια παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας. Θα τις καταλάβουμε ή μάλλον θα τις ακούσουμε πρώτα, γιατί πριν τις πολιτικές εξελίξεις θα προηγηθούν οι νέες …μουσικές.-

*Η γιορτή της 25ης Μάρτη

ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑ, ΕΠΙΒΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ ΓΙΟΡΤΑΣΤΗΚΕ Σ’ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΥΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Η ΜΕΡΑ ΤΗΣ 25ης ΤΟΥ ΜΑΡΤΗ

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ, ΟΙ ΕΚΦΩΝΗΘΕΝΤΕΣ ΛΟΓΟΙ, ΟΙ ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΚΛΠ.

Πήρε μέρος και αντιπροσωπεία του Γιουγκοσλαβικού Λαικού Στρατού


Με συμμετοχή όλων των κατοίκων της κωμόπολης και των στρατιωτικών σχηματισμών γιορτάστηκε σε ατμόσφαιρα ενθουσιασμού η επέτειος της Εθνικής μας γιορτής. Την ανατολή της μεγάλης μέρας χαιρέτησε η υποδειγματική ομάδα ΕΠΟΝ της Μεραρχίας μας με τη μουσική. Ο βορηάς σκορπούσε σ’ όλη την κωμόπολη τα αντάρτικα τραγούδια και το θούριο του Ρήγα, που σκορπούσαν ρίγη συγκίνησης. Η Ελληνική σημαία κυμάτιζε σ’ όλα τα σπίτια. […]

Η δοξολογία
Η εκκλησία ήτο γεμάτη κόσμο. ‘Εξω της εκκλησίας ήταν παραταγμένα τα στρατιωτικά τμήματα με τη σημαία. Το τμήμα των ανταρτισσών είχε παραταχθεί για ν’ αποδώσει τιμές στους επίσημους. Στις 9.25 έφθασε στην εκκλησία η Συμμαχική Στρατιωτ. Αποστολή μ’ επικεφαλής τον ‘Αγγλο συν/ρχη Κριστ και τον αντιπρόσωπον της Αμερικής κ. Ουάιτνς, οι οποίοι την προηγούμενη μέρα είχαν φθάσει στην έδρα της Μεραρχίας. Στις 9.30 ακριβώς η σάλπιγγα ανήγγειλε την άφιξη του Στρατηγείου της Μεραρχίας μας και τα παρατεταγμένα τμήματα παρουσιάζουν όπλα. […] Στο δεξιό είχε καταλάβει θέση το Επαρχιακό Συμβούλιο, οι οικογένειες των θυμάτων πολέμου, οι τραυματίες, η Λαική Επιτροπή, οι άλλες επιτροπές, αντιπροσωπεία του ΕΑΜ, της ΕΑ, διάφορα σωματεία και το ΚΚΕ.
Κατανυκτικώτατα εψάλη η δοξολογία και είχε αποκορυφωθεί η συγκίνηση, όταν ο ιερέας δεήθηκε υπέρ του Ελληνικού Λαικού Απελευθερωτικού Στρατού.

Στο Ηρώων
Μετά τη δοξολογία κατευθύνθηκαν στο Ηρώων της κωμόπολης. […] Κι ενώ όλων τα δάκρυα μόλις συγκρατούνταν ακούονταν επιβλητικώτατα ο Εθνικός μας ‘Υμνος, που εψάλλετο στην αρχή από την ομάδα ΕΠΟΝ θηλέων κι ύστερα απ’ όλα τα στόματα.

Η συγκέντρωση και οι λόγοι
Σε λίγο όλες οι αρχές έλαβαν θέση σε εξέδρα μέσα στην πλατεία της κωμόπολης, […] Μίλησαν αντιπρόσωποι της Λαικής Επιτροπής, του ΕΑΜ, αντιπρόσωπος της Μεραρχίας και μια αντάρτισσα. […]

Οι σύμμαχοι
Μίλησε ο Συνταγματάρχης Κριστ […] ‘Υστερα μίλησε ο Αμερικανός αντιπρόσωπος […]

Η δεξίωση
‘Εγινε δεξίωση αμέσως ύστερα στα γραφεία της Λαικής Επιτροπής και του Λαικού Δικαστηρίου […]

Η παρέλαση
Μπροστά απ’ τους επισήμους και το λαό παρέλασαν πρώτα το τμήμα των ανταρτισσών κατά τριάδας με επικεφαλής τη σημαία. Φρενίτις ενθουσιασμού υποδέχθηκε τις αντάρτισσές μας, που με το όπλο επ’ ώμου παρήλασαν με ωραίο, επιβλητικό παράστημα και με την αποφασιστικότητα ζωγραφισμένη στα πρόσωπα. ‘Υστερα έρχονται οι συμπαθείς μας αντάρτες του Λόχου Στρατηγείου […] Οι ζητωκραυγές υπέρ του ΕΛΑΣ πνίγονται μέσα σε λυγμούς συγκίνησης. Στιγμές ασύλληπτου μεγαλείου. Και παρελαύνει η θρυλική μας υποδειγματική ομάδα της ΕΠΟΝ και ο ηρωικός εφεδρικός ΕΛΑΣ […] Στόλισε την παρέλαση τμήμα της ΕΠΟΝ Θηλέων με γραφικότατες εγχώριες ενδυμασίες.
Το απόγευμα έγινε χορός στην πλατεία και το βράδυ δόθηκε θεατρική παράσταση. Επίσης η Μεραρχία παρέθεσε δείπνο […] μέσα σε ατμόσφαιρα εγκάρδιας φιλίας. Τη νύχτα έγινε λαμπαδηφορία.

Στα Συντάγματά μας
Μας τηλεγραφούν απ’ όλα τα Συν/τα της Μεραρχίας μας, 17, 28 και 53 πως γιορτάστηκε πανηγυρικώτατα και μ’ ενθουσιασμό και με συμμετοχή όλων των κατοίκων η επέτειος της Εθνικής μας γιορτής. ‘Εγιναν δοξολογίες, παρελάσεις, θεατρικές παραστάσεις. Στο 27 το προσωπικό του Συνεργείου Τύπου έπαιξε με καταπληκτική επιτυχία το έργο: «Μάρτυρες κι εκδικητές». Μίλησε επίσης στο 27 το καμάρι του Συν/τος, ο Μπαρμπαθανάσης, που με λίγα απλά και συγκινητικά λόγια σκόρπισε ακράτητο ενθουσιασμό στο ακροατήριο.

Σμόλικας, ΙΧ Μεραρχία ΕΛΑΣ, φ. 13, 30-3-44.

Η Έρευνα για την Κρίση (2010-2014), εκδ. Κέδρος. Της Κρυσταλίας Πατούλη

09/11/15 – «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» στην κρίση – Πρόσκληση

Οι εκδόσεις Κέδρος και το Floral σάς προσκαλούν σε συζήτηση για τα αποτελέσματα της «Έρευνας για την κρίση (2010-2014)» της Κρυσταλίας Πατούλη με αφορμή το ομώνυμο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε, την Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014, στις 8 μ.μ. στο Floral Bookstore στα Εξάρχεια* *Περισσότερα: https://afigisizois.wordpress.com/2014/10/01/h-%CE%AD%CF%81%CE%B5%CF%85%CE%BD%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CF%85%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%80/

(en français / in english)

Η Έρευνα για την Κρίση (2010-2014) Εκδόσεις κέδρος, με βάση το ερώτημα: «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε; 

182 πρόσωπα των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών, από το 2010 μέχρι σήμερα, συμμετείχαν στην ακτιβιστική Έρευνα για την κρίση με βάση το ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;». Όλες οι απαντήσεις  μέχρι στιγμής, δημοσιεύτηκαν στο tvxs.gr, δημιουργώντας έναν δημόσιο διάλογο άνω των 290 άρθρων και συνεντεύξεων με επιπλέον υποερωτήματα ανάλογα και με την τρέχουσα επικαιρότητα. Τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας μόλις κυκλοφόρησαν σε βιβλιο από τις εκδόσεις Κέδρος.

Η Κρυσταλία Πατούλη, δημοσιογράφος – σύμβουλος Ψ.Υ., ήρθε σε επαφή γι’ αυτήν την ακτιβιστική έρευνα, με φορείς, συλλόγους, ενώσεις και εκδοτικούς οίκους, για να επικοινωνήσει με όσο το δυνατόν περισσότερα πρόσωπα από το χώρο των γραμμμάτων, των επιστημών και των τεχνών που διαμένουν και εργάζονται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, προσκαλώντας όσους επιθυμουν να συμμετέχουν και με ανοιχτή πρόσκληση από το 2011.

Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν στο ΚΕΘΕΑ, που συμβάλλει καθοριστικά εδώ και δεκαετίες στην επίλυση κρίσεων προς την ανεξαρτητοποίηση και στη ΜΕΡΙΜΝΑ που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των απωλειών στη ζωή των παιδιών και των οικογενειών τους.

Διαβάστε επίσης (in greek – στα ελληνικά / en français / in english) τα ενδεικτικά αποτελέσματα της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης : ΕΔΩ ή: http://tvxs.gr/news/ellada/ereyna-aities-kai-lyseis-tis-krisis

Προσκλήσεις – κριτικές – παρουσιάσεις – συνεντεύξεις:

Παρουσιάσεις – Κριτικές (9)

Συνεντεύξεις (4)

Εκδηλώσεις – συζητήσεις:

Εκπομπές με θέμα την Έρευνα για την Κρίση 2010-2014 εκδόσεις Κέδρος (5)


Μέχρι στιγμής, συμμετείχαν στην έρευνα απαντώντας την ερώτηση «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε;» οι εξής:

  1. Κώστας Ακρίβος
  2. Αρλέτα
  3. Άγγελος Αντωνόπουλος
  4. Αλέξανδρος Αντωνόπουλος
  5. Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης
  6. Νίκος Αραπάκης
  7. Γιώργος Αρμένης
  8. Άννα Βαγενά
  9. Νάσος Βαγενάς
  10. Νάνος Βαλαωρίτης
  11. Λαοκράτης Βάσσης
  12. Τασούλα Βερβενιώτη
  13. Κώστας Βεργόπουλος
  14. Χάρης Βλαβιανός
  15. Γιάννης Βόγλης
  16. Δήμητρα Γαλάνη
  17. Κάτια Γέρου
  18. Αρετή Γεωργοσοπούλου
  19. Χρήστος Γιανναράς
  20. Θανάσης Γκαϊφύλλιας
  21. Γρηγόρης Γκιζέλης
  22. Μανώλης Γλέζος
  23. Φίλιππος Γράψας
  24. Γιάννης Γρηγοράκης
  25. Θεόδωρος Γρηγοριάδης
  26. Νίκος Δαββέτας
  27. Συράκος Δανάλης
  28. Σωτήρης Δημητρίου (ανθρωπολόγος)
  29. Σωτήρης Δημητρίου (συγγραφέας)
  30. Αντώνης Διαμαντής
  31. Θανάσης Διαμαντόπουλος
  32. Ρένα Δούρου
  33. Έφη Δραμαλή
  34. Μάνος Ελευθερίου
  35. Νίκος Ερηνάκης
  36. Ευσταθία
  37. Ηλίας Ευθυμιόπουλος
  38. Μάνος Ζαχαρίας
  39. Δημήτρης Ζερβουδάκης
  40. Αλέξης Ζήρας
  41. Ελένη Ζιώγα
  42. Γιάννης Ζουγανέλης
  43. Nίκος Ζούδιαρης
  44. Πέτρος Ζούλιας
  45. Παναγιώτης Ήφαιστος
  46. Μίκης Θεοδωράκης
  47. Αλκίνοος Ιωαννίδης
  48. Δημήτρης Καζάκης
  49. Κώστας Καζάκος
  50. Νίκος Καλογερόπουλος
  51. Γιάννης Καλπούζος
  52. Θύμιος Καρακατσάνης
  53. Βασίλης Καραποστόλης
  54. Παρασκευάς Καρασούλος
  55. Nίκος Καρατζάς
  56. Χάρις Κατάκη
  57. Τάκης Καφετζής
  58. Αντώνης Καφετζόπουλος
  59. Γιώργος Κολέμπας
  60. Γιώργος Κοντογιώργης
  61. Μάνος Κοντολέων
  62. Περικλής Κοροβέσης
  63. Θωμάς Κοροβίνης
  64. Στέλιος Κούλογλου
  65. Μένης Κουμανταρέας
  66. Νίκος Κούνδουρος
  67. Νίκος Κουνενής
  68. Γιάννης Κούτρας
  69. Kώστας Κουτσομύτης
  70. Κώστας Λάμπος
  71. Γιώργος Λίλλης
  72. Λουδοβίκος των Ανωγείων
  73. Στέλιος Μάινας
  74. Κώστας Μακεδόνας
  75. Γιάννης Μακριδάκης
  76. Αντώνης Μακρυδημήτρης
  77. Αφροδίτη Μάνου
  78. Άρης Μαραγκόπουλος
  79. Πέτρος Μάρκαρης
  80. Γιώργος Μαρκόπουλος
  81. Κατερίνα Μάτσα
  82. Ευάγγελος Μαυρουδής
  83. Νότης Μαυρουδής
  84. Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
  85. Νένα Μεντή
  86. Γιώργος Μεράντζας
  87. Μανώλης Μητσιάς
  88. Θάνος Μικρούτσικος
  89. Χρόνης Μίσσιος
  90. Γιώργος Μιχαλακόπουλος
  91. Αμάντα Μιχαλοπούλου
  92. Γιάννης Μπέζος
  93. Μαρία Μπέϊκου
  94. Μαρία Μπέλου
  95. Γιάννης Μπεχράκης
  96. Γιάννης Μπίλλας
  97. Γωγώ Μπρέμπου
  98. Κώστας Μουρσελάς
  99. Κώστας Νασίκας
  100. Ελένη Νίνα
  101. Γεράσιμος Νοταράς
  102. Κώστας Ντάρας
  103. Γιώργος Ξενάριος
  104. Φοίβος Οικονομίδης
  105. Άννα Παναγιωτοπούλου
  106. Ζήσης Παπαδημητρίου
  107. Μάνια Παπαδημητρίου
  108. Λάκης Παπαδόπουλος
  109. Σπύρος Παπαδόπουλος
  110. Μίρκα Παπακωνσταντίνου
  111. Χρήστος Παπαμιχάλης
  112. Έλλη Πασπαλά
  113. Στέλιος Πελασγός
  114. Δήμητρα Πέτρουλα
  115. Γιώργος Πήττας
  116. Λευτέρης Πιταράκης
  117. Δημήτρης Πουλικάκος
  118. Χαράλαμπος Πουλόπουλος
  119. Βαγγέλης Ραπτόπουλος
  120. Μανώλης Ρασούλης
  121. Ευανθία Ρεμπούτσικα
  122. Ειρήνη Ρέππα
  123. Κωνσταντίνος Ρήγος
  124. Λουκία Ρικάκη
  125. Στέφανος Ροζάνης
  126. Τέος Ρόμβος
  127. Χρύσα Ρώπα
  128. Παντελής Σαββίδης
  129. Σίλας Σεραφείμ
  130. Μαρία Σκιαδαρέση
  131. Γεράσιμος Σκιαδαρέσης
  132. Θανάσης Σκρουμπέλος
  133. Αλέξης Σταμάτης
  134. Σωτηρία Σταυρακοπούλου
  135. Γιάννης Στεφόπουλος
  136. Άρης Σφακιανάκης
  137. Περικλής Σφυρίδης
  138. Πέτρος Τατσόπουλος
  139. Θόδωρος Τερζόπουλος
  140. Κωνσταντίνος Τζούμας
  141. Νικήτας Τσακίρογλου
  142. Διονύσης Τσακνής
  143. Φωτεινή Τσαλίκογλου
  144. Κωνσταντίνος Τσουκαλάς
  145. Γιάννης Υφαντής
  146. Μαρία Φαραντούρη
  147. Πατήρ Φιλόθεος Φάρος
  148. Άννα Φόνσου
  149. Σωτήρης Χατζάκης
  150. Κωστής Χατζηδάκης
  151. Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου
  152. Θανάσης Χειμωνάς
  153. Έλενα Χουζούρη
  154. Ντίνος Χριστιανόπουλος
  155. Γρηγόρης Ψαριανός
  156. Νέλλη Ψαρρού
  157. Jose Manuel Lamarque
  158. Karl Heinz Roth

Ειδικότερα και για την Κύπρο, συμμετέχουν στην έρευνα οι εξής:

  1. Σταύρος Ζένιος: Στην Κύπρο έχουμε δημιουργήσει την τέλεια κρίση χρέους
  2. Ανδρέας Δημητρίου: H κατάσταση στην Κύπρο είναι τραγική
  3. Γ. Ιωάννου: Το όραμα της ΕΕ υποκαταστάθηκε από μια Λέσχη Μονεταριστική
  4. Σταύρος Τομπάζος: Να εφαρμοστούν εναλλακτικές πολιτικές απεμπλοκής από το μνημόνιο

Παράλληλα, με βάση το ερώτημα της έρευνας “Τί πρέπει να κάνουμε”, εκτός από τα πρόσωπα που αναφέρθηκαν παραπάνω, πολλά από αυτά δίνοντας επίσης πλήθος άλλων άρθρων και συνεντεύξεων με επιπλέον υποερωτηματα ανάλογα με την επικαιρότητα, απάντησαν (π.χ. με αφορμή τις εκλογές 2012, τα προβλήματα δικαιοσύνης, τα εργασιακά, τις ευρωεκλογές, την άνοδο της ακροδεξιάς και του εθνικισμού, κλπ.) και οι εξής, επίσης:

  1. Αλέξης Πανσέληνος
  2. Ανδρέας Μήτσου
  3. Βασίλης Παπαθεοδώρου
  4. Γιώργος Παναγιωτάκης
  5. Θεόδωρος Κουτρούκης
  6. Λ. Κονιόρδου – Λ. Μυριβήλη – Κ. Λεμπέση
  7. Τεύκρος Μιχαηλίδης
  8. Χριστόφορος Κάσδαγλης
  9. Μαρία Μποντίλα
  10. Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
  11. Σπύρος Βλαχόπουλος
  12. Κώστας Χρυσόγονος
  13. Μάκης Καραγιάννης
  14. Κατίνα Τέντα – Λατίφη
  15. Κατίνα Σηφακάκη
  16. Φώτης Τερζάκης
  17. Άννα Φραγκουδάκη

Επιπλέον άρθρα με βάση την έρευνα:


Διαβάστε επίσης άρθα δημοσιευμένα στα πλαίσια της έρευνας:


Όλες οι απαντήσεις του “Τί να κάνουμε;” δημοσιευμένες στο τvxs ΕΔΩ. Ο δημόσιος διάλογος με αφορμή την εν λόγω έρευνα συνεχίζεται για όσους επιθυμούν να συμμετέχουν και επίσης για όσους θέλουν να προσθέσουν κάτι στις απόψεις τους σχετικά με την επικαιρότητα. Επικοινωνία: cpatouli@yahoo.gr


Ακολουθούν τα δημοσιευμένα άρθρα στο tvxs.gr στα πλαίσια του δημοσίου διαλόγου που διαμορφώθηκε με βάση την έρευνα για τα αίτία και τις λύσεις (Τί να κάνουμε;) της κρίσης:

09:35 | 22 Ιουν. 2014
[…] Άλλη δικαιοσύνη σήμερα δεν υπάρχει στην οποία μπορούν οι λαοί να προσφύγουν:  σε τέτοιες στιγμές το επαναστατικό δίκαιο έχει τον λόγο. Το δυστύχημα είναι όμως ότι οι άνθρωποι δεν στρέφουν…
07:48 | 13 Ιουν. 2014
[…] οι αλαζονικά θεωρούμενοι και αυτοανακηρυγμένοι νικητές θα είναι οι πραγματικοί ηττημένοι! Κι αυτούς που σήμερα τους λένε χαμένους και ηττημένους, αυτοί θα είναι οι νικητές, σύμφωνα με όλα τα…
08:45 | 11 Ιουν. 2014
[…] Κάπως έτσι μας κρατούν δέσμιους τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, μέσω των οποίων ασκείται η πραγματική εξουσία στις αρχές του 21ου αιώνα […] Με τρεις στιγμές ιστορικής σημασίας έχω χαρεί βαθιά τα…
07:03 | 29 Μάιος. 2014
[…] η θεοποίηση του χρήματος και η γιγάντωση της οικονομικής εξουσίας, μέσω των συγκεντρώσεων, των συγχωνεύσεων, των εξαγορών και της καρτελοποίησης των μεγάλων επιχειρήσεων, με παράλληλη ενίσχυση…
09:34 | 25 Μάιος. 2014
Ο Σαμαράς και το Πασόκ έφτιαξαν τη Χρυσή Αυγή με την πολιτική τους. Και λένε να ψηφίσουμε αυτούς που δημιούργησαν τους άλλους; Και τώρα βρισκόμαστε ανάμεσα σε αυτούς και τους άλλους… Δηλαδή ανάμεσα…
16:23 | 24 Μάιος. 2014
Έχω γεννηθεί στις Γλαφυρές Μαγνησίας, τελείωσα το Α΄ Γυμνάσιο Αρρένων Βόλου, εργάζομαι στο Γυμνάσιο Ιωλκού και είμαι απ΄ αυτούς  που θα ήθελαν να δουν στην Α΄ Εθνική και τον Ολυμπιακό Βόλου και…
07:51 | 21 Μάιος. 2014
Όταν την ελπίδα την προσωποποιείς, ήδη έχεις γίνει φασίστας. Όταν ψηφίζεις για το τομάρι σου και μόνο, τότε ήδη έχεις γίνει φασίστας. Όταν για χρόνια έκανες το ίδιο στο παρελθόν, τότε ήδη ήσουν από…
13:24 | 18 Μάιος. 2014
[…] Η συντριβή των δυο κομμάτων εξουσίας, αλλά κυρίως της λογικής που αυτά εκφράζουν, είναι μονόδρομος. Ήρθε η ώρα να ανακαλύψουμε πάλι την πολιτική, να δούμε πολιτικούς οι οποίοι θα εκφράζουν τη…
07:04 | 15 Μάιος. 2014
[…] Η αλλαγή στο όνομα μιας δημοκρατικής Ελλάδας και μιας Ευρώπης των λαών και των πολιτών δεν θα επέλθει, όσο οι ίδιοι οι πολίτες εκχωρούν τα αναφαίρετα δικαιώματά τους σε  πολιτικές δυνάμεις…
09:42 | 11 Μάιος. 2014
Κάθε κόμμα και κάθε πολιτικός μπορεί να έχει στοιχεία θετικά που καταφέρνουν να γοητεύσουν έναν πολίτη. Το ζήτημα όμως δεν είναι τα μεμονωμένα αυτά στοιχεία που ενίοτε χρησιμοποιούνται υποκριτικά για…
09:07 | 01 Μάιος. 2014
«[…] Αν τα συνδικάτα συνεχίσουν να επικεντρώνονται στη διατήρηση συντεχνιακών επιδιώξεων και μικροσυμφερόντων… Αν δεν φροντίσουν να παρέχουν χρήσιμες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας προς τα μέλη τους…
07:36 | 23 Απρ. 2014
H επιδείνωση της οικονομικής κρίσης τους τελευταίους μήνες εξανάγκασε τους ιθύνοντες των μητροπολιτικών κέντρων λήψης αποφάσεων να μιλήσουν επιτέλους για «συστημική» κρίση, αποφεύγοντας ωστόσο και…

09:47 | 20 Απρ. 2014
«Όταν ήρθε -τον 19ο αιώνα- η αστική τάξη πραγμάτων, η λεγόμενη νεωτερικότητα*, η ενιαία -μέχρι τότε- υπόσταση του ανθρώπου, άρχισε να διαχωρίζεται. Ο πρώτος διαχωρισμός, ήταν στο άτομο και στον…
13:36 | 10 Απρ. 2014
[…] για άλλη μια φορά η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα!  Και από την άλλη, τραυματίζεται η συνοχή του κοινωνικού ιστού […] αυτό που συνέβη είναι τραγικό, κυρίως επειδή μιλάμε…
08:11 | 10 Απρ. 2014
Σιωπηροί ή όχι, συνένοχοι ή όχι και συνυπεύθυνοι ή όχι, γι’ αυτήν την χωρίς τέλος «πολιτιστική» όσο και «δημοκρατική» ζούγκλα, οπισθοχωρούμε όλοι μαζί ολοταχώς εδώ και 4 χρόνια στις …σπηλιές, μάλλον…
07:48 | 10 Απρ. 2014
[…] Όταν δεσμεύεται η χώρα να πληρώνει στους δανειστές 5,25%, για το χρέος κάθε χρόνο και η ανάπτυξη παραμένει σε αρνητικούς ρυθμούς, τότε η χώρα εγκαθίσταται οριστικά σε αιώνια ύφεση και σε αιώνια…
12:05 | 06 Απρ. 2014
Η κοινωνία, τα τελευταία χρόνια της οικονομικής χρεοκοπίας και της κοινωνικής κρίσης, έχει συγκροτήσει, μέσα από τις αντιστάσεις της, μια σειρά από νέες λειτουργίες και δομές των από τα κάτω: λαϊκές…
14:07 | 03 Απρ. 2014
[…] Ο ρατσιστικός τρόπος σκέψης καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνος όταν  συναρθρώνεται με την πολιτική. Γι’ αυτό, η καταπολέμηση της ρατσιστικής φασιστικής νοοτροπίας δεν αφορά μόνον τα πιθανά…
08:56 | 01 Απρ. 2014
[…] Η αντίληψη του Τόνι Νέγκρι ουσιαστικά δίνει το αναγκαίο υπόστρωμα για να αντιληφθούμε τον φασισμό ως πολιτική και ιδεολογική κίνηση άρνησης της ίδιας της ζωής […] Για να μην ζήσουμε πάλι την…
22:00 | 29 Μαρ. 2014
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα που έχουν σημαδέψει την πορεία του ελληνικού εργατικού συνδικαλισμού την τελευταία εικοσαετία είναι η σταδιακή μείωση της συνδικαλιστικής πυκνότητας, δηλ. του…
11:59 | 28 Μαρ. 2014
Δέκα έφηβοι μεταξύ 13-17 ετών, από διάφορες περιοχές της Αθήνας, αποκαλύπτουν τι σημαίνει γι’ αυτούς οικονομική κρίση. Ο λόγος τους απρόβλεπτος, αποκαλυπτικός, σκληρός αλλά και ευαίσθητος… αποτελεί…
11:22 | 24 Μαρ. 2014
[…] Επιτήδειοι Έλληνες, εκμεταλλεύονται στο έπακρο τις ανάγκες των Ελλήνων μεταναστών, ειδικά εκείνων που δεν γνωρίζουν την γλώσσα. Τους βάζουν να δουλέψουν σε εστιατόρια, όλη μέρα στην κουζίνα,…
09:18 | 20 Μαρ. 2014
[…] Τα παιδιά των δημοσίων σχολείων ζωγράφισαν αυτά που τους στερεί η κρίση, τους «κλέφτες» που τους πήραν τα λεφτά, τους «κακούς» που θέλουν να μας βλάψουν, τις «στεναχωρημένες οικογένειες» τους…
07:48 | 18 Μαρ. 2014
Σε δύο μήνες θα διεξαχθούν οι δημοτικές εκλογές, σε συνθήκες βαθιάς ύφεσης. Οι τρέχουσες τάσεις δείχνουν πως για αρκετά χρόνια ακόμη οι στρόφιγγες της χρηματοδότησης και των ιδίων πόρων της τοπικής…
10:31 | 16 Μαρ. 2014
Το ερώτημα αν ο άνθρωπος γενικά γεννιέται εγωιστής ή διαμορφώνεται κοινωνικά σαν τέτοιος, απασχολεί σε μεγάλο βαθμό το σύγχρονο κίνημα του κοινοτισμού.  Όπως το έχει διατυπώσει ο Χάρης Ναξάκης[…
09:06 | 01 Μαρ. 2014
[…] Η έλλειψη ουσιαστικής πολιτικής στράτευσης ειρηνικού χαρακτήρα έχει μετατρέψει τους πολίτες αναγκαστικά σε καταναλωτές πολιτικών ειδήσεων. Έτσι, η ελληνική κοινωνία π.χ. παρουσιάζει την εικόνα…
08:02 | 14 Φεβ. 2014
Το νερό ως φυσικό αγαθό απαραίτητο για όλες τις μορφές ζωής και ιδίως τον άνθρωπο Στο νερό(Η2Ο) και τα στοιχεία του Υδρογόνο και Οξυγόνο βασίζεται όλος ο πλούτος της βιοποικιλότητας και της…
10:59 | 05 Φεβ. 2014
Πριν λίγους μήνες, προς το τέλος του καλοκαιριού, εμφάνισα ένα πρόβλημα υγείας. Tην περιπέτειά μου αυτή την κατέγραψα και τη δημοσίευσα εδώ. Όσοι έτυχε να διαβάσουν αυτό που είχα γράψει, θα θυμούνται…
07:41 | 29 Ιαν. 2014
Σύμφωνα με το άρθ. 6 του νόμου 2946/2001που ορίζει τις προϋποθέσεις τοποθέτησης επιγραφών, «οι επιγραφές με τις οποίες προσδιορίζεται η θέση, η διεύθυνση, η ιδιότητα ή η επαγγελματική δραστηριότητα…
07:50 | 28 Ιαν. 2014
[…] Με βάση τα σημερινά δεδομένα, κοντά 19% των Γερμανών, περίπου 23 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μέσος όρος των συντάξεων είναι 700 Ευρώ το…
08:10 | 12 Δεκ. 2013
[…] Για την επιτυχία της αντίστασης στην σημερινή λαίλαπα, θα πρέπει όλα τα επιμέρους αιτήματα των κοινωνικών κατηγοριών να εντάσσονται σε ένα συνολικό όραμα διαφορετικής κοινωνίας, προκειμένου να…
11:41 | 08 Δεκ. 2013
Φαίνεται πως εμείς, ο ελληνικός λαός, είμαστε ανεπίδεκτοι μαθήσεως. ‘Ισως γιατί από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, αλλά και προηγούμενα, έχουμε ενσωματωθεί πλήρως στη λογική του συστήματος των…
10:09 | 07 Δεκ. 2013
[…] Η επιβίωση του συστήματος δεν οφείλεται πλέον στην δήθεν ιδεολογική του υπεροχή, την εσωτερική του δυναμική και στην ικανότητά του να παράγει κοινωνικό πλούτο, αλλά στις στρατηγικές…
09:45 | 23 Νοε. 2013
[…] Τρεις γενιές αναμονής. Χιλιάδες άνθρωποι λες και στέκουν στην ουρά της δημόσιας υπηρεσίας του μέλλοντος. Ένα έθνος που αναμένει, κουράζεται, στέκει να ξαποστάσει, και είναι ακριβώς σ’αυτή του…
07:15 | 21 Νοε. 2013
[…] έναν χρόνο μετά το θάνατό του, βλέπω όσα μας άφησε ως παρακαταθήκη, αυτός ο Έλληνας φιλόσοφος και ποιητής της ζωής, σαν ένα ανεκτίμητο θησαυρό, που κρύβει όχι μόνο τη μοναδική διέξοδο από την…
06:40 | 15 Οκτ. 2013
[…] Ελπίζω πλέον να μας φωτίσει η γλώσσα να μιλάμε και να γράφουμε καθαρά, αλλιώς θα δούμε κι άλλα «κράματα ενιαυτών», όπως λέει ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Μέχρι τότε, η μόνη ελευθερία που μας μένει…
07:00 | 10 Οκτ. 2013
[…] Είναι εμφανές ότι η επιλογή της Χ.Α. από μέρος του εκλογικού σώματος δεν συμβαδίζει με την ιδεολογία του. Συνομολογεί, όμως, ότι η κοινωνία στο σύνολό της δεν έχει ακόμη αντιληφθεί ότι το…
07:40 | 08 Οκτ. 2013
«Μέχρι τώρα η καπιταλιστική οικονομία στηρίζεται σε δύο βασικούς τομείς: στον κρατικό τομέα και στον ιδιωτικό. Υπάρχει όμως και ένας τρίτος τομέας, που στη χώρα μας τον συναντούμε είτε με τον θεσμικό…
11:14 | 04 Οκτ. 2013
Φέτος το καλοκαίρι, παρεξηγήθηκα από μερίδα συντρόφων στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ, όταν καταφέρθηκα εναντίον της έννοιας της φυλακής ακόμα κι αν πρόκειται για τον κολασμό ανθρώπων που διαφωνώ κάθετα…
06:22 | 30 Σεπ. 2013
[…] Μπαίνουμε στο πιο καθοριστικό σημείο του πολέμου. Πλέον, δεν υπάρχουν μυστικά όπλα, φοβερά και τρομερά σχέδια που θα μπορούσαν να κρίνουν καθοριστικά την εξέλιξή του. Όλα είναι στο φως. Αυτό…
06:50 | 26 Σεπ. 2013
[…] Μα το λέει και ο Ηράκλειτος: Κι αυτοί που κοιμούνται είναι συνεργοί σε όσα γίνονται στον κόσμο. Συνεργοί, όπως λέμε «συνεργός στο έγκλημα»! Δηλαδή, κι αυτοί που μπορεί να πουν, εγώ κοιμόμουνα…
08:23 | 01 Σεπ. 2013
[…] Καθήκον της διανόησης είναι η υπενθύμιση και υποστήριξη «οικουμενικών αξιών», σε  μια εποχή που η εμπορευματοποίηση των πάντων, στο όνομα του χρήματος και της νομής της εξουσίας, απειλεί…
06:20 | 28 Αυγ. 2013
Οι σημερινοί μας πολιτικοί «ηγέτες» και τα κόμματα εξουσίας κάνουν πως δε βλέπουν ότι η ελληνική κρίση είναι η «εξτρέμ» έκφραση της παγκόσμιας κρίσης, στην οποία βρίσκεται το καπιταλιστικό σύστημα…
06:39 | 26 Αυγ. 2013
Μαζική ανεργία, επισφαλείς συνθήκες εργασίας, κοινωνική απαλλοτρίωση και προϊούσα αποδόμηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων σκεπάζουν σαν μαύρα σύννεφα το ουρανό της Ευρώπης. Με την εμφάνιση της…
06:32 | 23 Αυγ. 2013
Σε έναν κόσμο χτισμένο στα θεμέλια της ακόρεστης πλεονεξίας, σε έναν κόσμο που ενισχύει διαρκώς την ύβρη, με το περιβάλλον σε διαρκή οπισθοχώρηση από την επιθετική βαρβαρότητα της ανθρώπινης…
07:59 | 04 Αυγ. 2013
[…] Ότι οι δικοί μας νεοναζί στον τρόπο που φέρονται και στολίζονται, είναι βουντουιστές, είναι φανερό. Πάνε να κλέψουν τη δύναμη των άλλοτε σφαγέων τους και νυν πάλι καταπιεστών με μαγικές…
10:05 | 01 Αυγ. 2013
[…] Ακούω/διαβάζω διάφορες απόψεις τον τελευταίο καιρό, οι οποίες συνηγορούν υπέρ ενός ενιαίου αντιναζιστικού μετώπου. Λένε όσοι διακινούν αυτές τις απόψεις, ότι πρέπει όλοι, ανεξαρτήτως…
06:31 | 12 Ιουλ. 2013
Αυτή τη στιγμή, κυκλοφορεί ανάμεσά μας μία τίγρη που λέγεται άγνοια. Κι αυτή η άγνοια θα μας φάει. Τα άρθρα των ελληνικών εφημερίδων αρχίζουν να μοιάζουν ολοένα πιο ανεδαφικά και παιδικά. Σαν να…
06:51 | 02 Ιουλ. 2013
Η κρίση της οικονομικής λειτουργίας, της χαρακτηριστικής λειτουργίας του βιομηχανικού πολιτισμού, αποτελεί την άμεσα ορατή ένδειξη αποδόμησης του όλου συστήματος. Άρα βρισκόμαστε στην ιστορική καμπή…
16:16 | 24 Ιουν. 2013
Αυτό που διαπιστώνω, είναι πως προχωρούμε σε έναν αιώνιο πόλεμο, όπως τον περιέγραψε ο Όργουελ στο 1984. Ο οποίος πόλεμος, δεν θα είναι αναγκαστικά πραγματικός, όπως έχουμε μάθει να τον εννοούμε. Με…
08:20 | 22 Ιουν. 2013
Zoύμε πλέον, μέσα σε «νομότυπα» Άουσβιτς, αναοργανωμένα κατά νέο ιδιότυπο τρόπο […] Αυτή τη στιγμή, πραγματοποιείται μια γενοκτονία -με το γάντι, τρόπος του λέγειν- υπό την επίφαση μιας δήθεν…
10:01 | 20 Ιουν. 2013
Ζούμε την απόλυτη κατάρρευση. Δεν θα μείνει κανείς όρθιος! Πιστεύω, ότι οποιοδήποτε οικονομικό πρόγραμμα, δεν είναι κοινωνικά κατασκευασμένο. Δηλαδή, δεν το έχει παράξει ως ανάγκη η κοινωνία. «…
07:19 | 17 Ιουν. 2013
[…] Εδώ, γίνεται κάτι πολύ πιο σοβαρό, και είναι αυτό που οι θεωρητικοί θα λέγανε: «δημοκρατία, χωρίς Δήμο», ή «κοινωνία, χωρίς ανθρώπους», ή «έθνη, χωρίς εθνότητα». Δείτε, τα πράγματα εξελίσσονται…
06:36 | 17 Ιουν. 2013
Από πότε το ξεπούλημα ή το κλείσιμο αποτελούν μεταρρυθμιστική ικανότητα; […] Μέχρι και την παραμονή του κλεισίματος, η κυβέρνηση διόριζε. Την επομένη επικαλέσθηκε δικές της ατασθαλίες για να…
08:45 | 10 Ιουν. 2013
[…] έχουμε ένα τεράστιο στοιχείο υπεροχής. Αποτελούμε την συμπαγή μάζα του λ α ο ύ!  Και ως γνωστό ο λαός δεν μπορεί να αγνοηθεί, να μπεί στο περιθώριο, ή να προσπεραστεί […] Γιατί σώνει και…
07:25 | 24 Μάιος. 2013
«Ο κόσμος να αγωνιστεί! Πρέπει ν’ αγωνιστεί! Να διεκδικήσει! Μαζί οι λαοί, θα δείξουνε έναν δρόμο! Κάτι το οποίο, πρέπει να μετουσιωθεί σε όραμα, που θα εκφράσουν οι νεώτεροι πολιτικοί […] Αυτό…
06:17 | 23 Μάιος. 2013
[…] πρέπει να πολεμήσουμε το φασισμό σε όλες του τις πλευρές και απ’ την αρχή και συνεχώς και με μετωπική σύγκρουση! Όχι με υπεκφυγές. Όχι να πηγαίνουν στας ελληνικάς καλένδας οι αντιρατσιστικοί…
05:36 | 20 Μάιος. 2013
[…] Η διεθνής και η τοπική ελίτ, στα πλαίσια του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού δε χρειάζεται πια να διατηρήσει το κοινωνικό κράτος που είχε προωθήσει η σοσιαλδημοκρατία το προηγούμενο μισό αιώνα…
07:40 | 13 Μάιος. 2013
Μπορεί να κατέβη όλη η κοινωνία ενώπιον του κυβερνείου ή της βουλής για να διαδηλώσει την αντίθεσή της στην ακολουθούμενη πολιτική ή στη διαφθορά, ή να το δηλώσει με το μέσον των δημοσκοπήσεων. Το…
06:15 | 13 Μάιος. 2013
Επιτέλους να φορολογηθούν εκείνοι που φοροδιαφεύγουν και επίσης να εξαφανιστεί, να διαγραφεί αυτό το μικροαστικό όνειρο, το γελοίο, η δια βίου εξασφάλιση στη θηλή του κράτους! Εγώ χωρίζω την Ελλάδα…
08:40 | 11 Μάιος. 2013
Η χώρα μας βρίσκεται ανάμεσα σε δύο συμπληγάδες. Η μία είναι η Γερμανία, η οποία φτάνει μέχρι εδώ με το μνημόνιο. Τώρα η Γερμανία θα τρίβει τα χέρια της, όσο βλέπει ότι γίνονται βαρβαρότητες εδώ πέρα…
08:12 | 07 Μάιος. 2013
Παραδειγματική η αποτυχία της Ευρώπης. Με την σημερινή πολιτική της, έχει καταντήσει «ο ηλίθιος του παγκόσμιου χωριού». Καμία άλλη περιοχή του πλανήτη δεν έχει εγκατασταθεί με δική της επιλογή τόσο…
06:25 | 01 Μάιος. 2013
Στα ερείπια του κτιρίου που κατέρρευσε την περασμένη Τετάρτη στα περίχωρα της Ντάκα, βρήκαν το θάνατο τουλάχιστον 381 εργαζόμενοι. Άλλοι 279 ήταν βαριά τραυματισμένοι και 1.041 ελαφρά από τους 3.500…
06:20 | 01 Μάιος. 2013
Ποιος θυμάται την Πρωτομαγιά του 2010; Παρά το μούδιασμα που είχε προκαλέσει το πρωθυπουργικό διάγγελμα του Καστελόριζου, με το οποίο η χώρα έμπαινε στον αστερισμό του Μνημονίου, λίγοι ακόμη…
06:10 | 26 Απρ. 2013
Είναι τρομερό. Είναι λυπηρό. Έχουμε χάσει το δικαίωμα να είμαστε αισιόδοξοι και να ελπίζουμε […] Και το πιο περίεργο είναι, ότι για όλη αυτή την κατάσταση δεν έχει γίνει κάτι, κάτι πολύ μεγάλο, να…
06:06 | 25 Απρ. 2013
[…] η οικονομία του τόπου εξαρτάται από τα περιοριστικά μέτρα στη διακίνηση κεφαλαίων […] να δημιουργηθεί ένα είδος μεγάλης bad bank στην οποία να μεταφερθούν όλα τα επισφαλή δάνεια: ένα μέρος…
06:28 | 24 Απρ. 2013
[…] έχω την εντύπωση ότι η Ευρώπη θα διαλυθεί και μάλλον θα βρεθούμε και τυχεροί γιατί δεν θα υπάρχει κανείς να μας ζητήσει τα δανεικά πίσω. Κι αν κάποιος το ζητήσει θα το πατσίσουμε με το κατοχικό…
09:45 | 21 Απρ. 2013
[…] τα βλέπω μαύρα τα πράγματα. Γιατί είναι πολίτικό θέμα. Είναι μία απόφαση που θα την πάρουνε πολιτικοί. Κι αυτό είναι το δυστύχημα, αν σκεφτείς τι πολιτικούς έχουμε […] Η τέχνη θα μας σώσει! Η…
06:18 | 19 Απρ. 2013
[…] εάν οι όποιες κυβερνήσεις μας δεν ενεργήσουν διπλωματικά σωστά, και δεν πάμε στη Χάγη πριν αποκτήσουμε σοβαρή υποστήριξη κυρίως από τους Αγγλοσάξωνες, οι οποίοι ήταν και υπεύθυνοι που δεν…
06:11 | 12 Απρ. 2013
[…] το τραγικό που συνέβη μεταπολιτευτικά, είναι ότι φτάσαμε να περιορίσουμε το οικονομικό μέγεθος της χώρας στην περιουσία κάποιων μεγάλων οικογενειών, και «οίκων». Διότι πιστεύω ότι σ’ αυτή τη χώρα…
06:11 | 09 Απρ. 2013
Με το «Ντοκουμέντο», θελήσαμε να καταγραφεί η απορία, η αμηχανία, η οργή μας και οι σκέψεις μας για τα όσα συμβαίνουν. Μπορεί ο κόσμος ν’ αλλάξει; Μπορεί να σκεφτεί διαφορετικά; […] Πηγαίναμε και…
07:39 | 06 Απρ. 2013
Στην Κύπρο έχουμε δημιουργήσει την τέλεια κρίση χρέους. Είναι η τέλεια καταιγίδα από πλευράς κρίσης χρέους: Υψηλό χρέος νοικοκυριών, επιχειρήσεων, δημόσιου τομέα, και από πάνω ήρθε και μία μεγάλη…
07:41 | 04 Απρ. 2013
Κατ’ αρχάς νομίζω ότι κανένας δεν διαφωνεί ότι η κατάσταση είναι τραγική. Ο κόσμος έχει την αίσθηση ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία πολύ μεγάλη καταστροφή της οικονομίας μας που θα τραυματίσει και θα…
06:43 | 03 Απρ. 2013
[…] το αρχικό περιεχόμενο του οράματος της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, έχει εξαφανιστεί, ιδίως μετά τη δημιουργία του eurogroup […] υποκαταστάθηκε από μια Λέσχη Μονεταριστική, η οποία έγινε…
22:45 | 30 Μαρ. 2013
«Τί πρέπει να κάνουμε; Γενική απεργία διαρκείας με οργάνωση από τα κάτω, πολιτική ανυπακοή, αποκέντρωση, ενεργειακή και διατροφική αυτονομία, δίκτυα ανταλλαγών και αλληλεγγύης, οργάνωση δομών…
08:40 | 29 Μαρ. 2013
[…] Κανονικά, η Γερμανία θα έπρεπε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση! Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρώπης σήμερα είναι η Γερμανία. Δεν είναι η Κύπρος ή οι άλλες χώρες του Νότου, αλλά η Γερμανία…
07:00 | 28 Μαρ. 2013
«Η Ελλάδα θυμίζει Γερμανία του ’30 την εποχή της ανόδου των ληστρικών ομάδων των ΕΣ ΕΣ. Η κυβέρνηση και η αστυνομία δείχνει ότι τα αγνοεί όλα αυτά. Και τι κάνει; Δέρνει αυτούς οι οποίοι κάνουν…
07:15 | 21 Μαρ. 2013
«Σήμερα, έχουμε φτάσει στο εξής σημείο: Δεν υπάρχουν άνθρωποι για να επανδρώσεις αυτή τη χώρα, που από τη μια να έχουν όλα αυτά τα στοιχεία των ικανοτήτων για τις ευθύνες που μπορούν να αναλάβουν,…
07:57 | 07 Μαρ. 2013
Η καθημερινότητα των πολιτών βάδιζε πάνω σε μια κλωστή! Θαρρείς και κάποιος μας είχε δώσει …ουσίες και ακολουθούσαμε μια πορεία σχετικής ευδαιμονίας, δίχως τις κοινωνικές βάσεις ώστε να…
09:26 | 03 Μαρ. 2013
«Πολλοί δεν γνωρίζουν, ότι οι Έλληνες, όπως και κάποιοι άλλοι Μεσογειακοί λαοί, ανήκουν στην κουλτούρα της ντροπής κατά την ορολογία των κοινωνικών ανθρωπολόγων(Shame culture) γι΄ αυτό και αποδίδουν…
07:29 | 01 Μαρ. 2013
[…] Αν φταίει κάτι, πάνω από όλα, είμαστε εμείς! Γίνεται χαμός, κι εμείς είμαστε με μηδέν αντανακλαστικά σε όλα! Περνάνε μνημόνια, γίνεται χαμός, καταφέρνουμε να μαζευόμαστε, όσοι καταφέρνουμε να…
07:20 | 28 Φεβ. 2013
[…] Οι Έλληνες, συμπεριφέρονται σα να βρίσκονται σε κατακτημένη χώρα και όχι σαν να είναι πολίτες μιας ελεύθερης χώρας. Και τα κόμματα, και τα συνδικάτα, και όλοι! […] Ναι, έχουμε ναυαγήσει! Και…
07:20 | 12 Φεβ. 2013
Αυτή είναι η δικτατορία που μας έχει διαβρώσει τελείως. Αυτή η δικτατορία του light, έριξε το συναισθηματικό IQ μας. Γι’ αυτό μέχρι τώρα κοιτούσαμε μόνο την πάρτη μας. Γιατί, συναισθηματικό IQ…
07:00 | 11 Φεβ. 2013
Όταν λέω ότι η χώρα σχεδόν «θα» καταρρεύσει, δεν είναι ότι αρνιέμαι πως είναι ήδη σε άθλια κατάσταση. Απλώς υπάρχει αθλιότερη. Και ότι βάση προγραμματισμού και σχεδίου, μας οδηγούν στην αθλιότερη….
08:16 | 10 Φεβ. 2013
Εάν σήμερα υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της Ευρώπης, αυτή δεν είναι η δήθεν καθυστέρηση στην εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων «μεταρρυθμίσεων», αλλά η έκταση της ανεργίας, που υπερβαίνει τα…
09:32 | 02 Φεβ. 2013
[…] όλ’ αυτά, πέρα από το ζήτημα συνταγματικότητας, αυτό καθ’ αυτό, το οποίο θίγουν και γεννούν, δημιουργούν και ένα κλίμα ανασφάλειας […] Η Δημοκρατία, δεν είναι μόνο το να ψηφίζουμε κάθε 4…
09:00 | 31 Ιαν. 2013
Ο εγγυητής του Συντάγματος, είναι η ελληνική κοινωνία. Αν η ελληνική κοινωνία δεν αντιδράσει, η συστηματική παραβίαση του Συντάγματος θα συνεχιστεί και θα διευρυνθεί […] Ο Καθηγητής Συνταγματικού…
07:32 | 29 Ιαν. 2013
[…] Αυτοί είναι που πληρώνουν το τίμημα! Για όνομα του Θεού! Εγώ ουρλιάζω! Είναι κάτι το απίστευτο! Αυτοί οι άνθρωποι, είναι, ουσιαστικά, η κατηγορία των μεγάλων ορφανών! Αυτοί είναι, ορφανοί από…
06:34 | 28 Ιαν. 2013
[…] Εξελιχθήκαμε με μία λογική θυλάκων! Το βλέπετε και σήμερα, αυτό, μπροστά σας. Ε, αυτό, έκανε μεγάλη ζημιά, και δημιούργησε μία αντίφαση η οποία μάς έκανε μεγάλο κακό, με την εξής έννοια: Ενώ…
09:35 | 20 Ιαν. 2013
«…Όλοι αυτοί της συγκυβέρνησης, οι 156, πόσοι είναι, δεν υπάρχει ένας που να μη μπορεί να κοιμηθεί το βράδυ, απ’ αυτό που συμβαίνει; Πώς κοιμούνται ήσυχοι; Δεν μπορώ να το διανοηθώ! Δεν υπάρχει…
07:15 | 18 Δεκ. 2012
«Η ανάρμοστη σχέση της χώρας μας με την Ευρώπη και ειδικά την Γερμανία, αντί να γίνεται αρμοστή, αποβαίνει σήμερα ακόμη πιο ανάρμοστη και η ευθύνη γι’ αυτό ανάγεται πολύ περισσότερο στον ισχυρό πόλο…
11:58 | 16 Δεκ. 2012
«Αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα, μιλάνε, ίσως, για την μελλοντική ιστορία της Ευρώπης. Δεν είναι δυνατόν να απομονωθεί το θέμα των ριζικών, των δομικών συμπτωμάτων που οδηγούν την Ελλάδα σε…
17:53 | 11 Δεκ. 2012
Δεν πιστεύω ότι στο πλαίσιο του καπιταλιστικού τρόπου οργάνωσης της οικονομίας, είναι δυνατόν να ξεπεράσουμε αυτά τα προβλήματα. Μα, θα μου πείτε, τί εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν;  Αυτή τη…
07:44 | 07 Δεκ. 2012
…Αλήθεια, τόσο δύσκολο είναι να αντιμετωπιστούν αυτά τα ανθρωποειδή που νομίζουν την κοινωνία τσιφλίκι τους και αλωνίζουν ένοπλοι χτυπώντας και προπηλακίζοντας όποιον επιλέξουν κάθε φορά; Φοβάμαι…
07:25 | 04 Δεκ. 2012
«…η οικονομική κρίση και η θέση της χώρας μας σε καθεστώς επιτήρησης από τους πιστωτές της, βρήκε ήδη αποδυναμωμένο το συνδικαλιστικό κίνημα την ώρα της «μητέρας των μαχών» κατά του Μνημονίου. Ας…
07:14 | 30 Νοε. 2012
Πρέπει να αναζητήσουμε την ταυτότητά μας που χάνεται και να επαναπροσδιορίσουμε τον ρόλο μας στον κόσμο και στην Ευρώπη» ο Καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου, απαντά στην…
07:07 | 26 Νοε. 2012
Με αφορμή τη συνδιάσκεψη για το κλίμα στη Ντόχα του Κατάρ: Η ιστορία αρχίζει πριν από 20 και πλέον χρόνια, με το που έγινε ευρέως γνωστό ότι οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα(CO2) από τις…
13:49 | 22 Νοε. 2012
«[…] χρειάζεται επίσης να προασπιστούμε το κράτος πρόνοιας, τη δημόσια δωρεάν υγεία και εκπαίδευση, τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη» ο διδάκτωρ κοινωνικών…
08:12 | 22 Νοε. 2012
Εισαγωγικά: σε πολλά ΜΜΕ προβάλλονται τελευταία διάφορες περιπτώσεις νέων που προσπαθούν, λόγω κρίσης και ανεργίας στις πόλεις, να εγκατασταθούν στην περιφέρεια της χώρας. Αυτά τα μεμονωμένα…
07:19 | 21 Νοε. 2012
«Έχω πει επανειλημμένως ότι αυτή η υπόθεση του χρέους της Γερμανίας προς την Ελλάδα, πρέπει να περάσει στα χέρια του ελληνικού λαού. Πρέπει να δημιουργηθούν οργανώσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, οι…
11:41 | 19 Νοε. 2012
Παγκόσμια μέρα κατά της παιδικής κακοποίησης σήμερα. Πόσο σημαντικό είναι αυτό; Πόσο σημαντικό είναι να μην πονάμε (ψυχικά ή σωματικά) τα παιδιά; Όσο σημαντικό είναι οτιδήποτε μας πονάει αυτή τη…
06:55 | 08 Νοε. 2012
Η καλύτερη κοινωνία είναι μια κοινωνία αλληλεγγύης, συντροφικότητας, συλλογικότητας, και όχι μια κοινωνία αποκλεισμών.» ο διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και διευθυντής του ΚΕΘΕΑ (Κέντρο Θεραπείας…
07:28 | 06 Νοε. 2012
Ο τυφώνας «Σάντι» ξεκίνησε στα μέσα του Οκτώβρη στην ανατολική Καραϊβική, σαν βαρομετρικό χαμηλό. Οι υψηλές θερμοκρασίες των θαλάσσιων υδάτων έδωσε μεγάλη δυναμική στο σύστημα και στις 24 Οκτώβρη…
16:48 | 03 Νοε. 2012
«Δεν έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή η κοινωνία μας από στείρο και τυφλό μίσος. Έχει ανάγκη από ανθρώπους που μέσα από συλλογικότητες θα μπορέσουν να προσφέρουν» ο συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής…
01:13 | 28 Οκτ. 2012
…Γελάει η ιστορία με μας, γιατί τώρα όσο ποτέ άλλοτε, το πατριωτικό μας καθήκον επιβάλλει το «Εμείς» υπεράνω κάθε είδους «Εγώ». Κι αν δεν το αντιληφθούμε, τότε «Ναι» στις παρελάσεις των μαθητών που…
06:47 | 25 Οκτ. 2012
«Μόνος σου τίποτε δεν κάνεις σ’ αυτή τη ζωή. Και μόνος σου ποτέ δεν είσαι. Αυτό είναι το κέρδος, αυτό το τίμημα κι αυτή η μόνη υπαρκτή διέξοδος από την ανθρωπιστική (με την κυριολεκτική έννοια του…
19:24 | 23 Οκτ. 2012
Τηρώντας μια μακρά παράδοση ανθρώπινης ευαισθησίας και αντικειμενικότητας, που περιλάμβανε την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης σε προσωπικότητες εμβληματικές, νηφάλιες και στρατευμένες στην ιδέα της…
06:20 | 20 Οκτ. 2012
[…] Είμαστε μια κοινωνία από διαφθορείς και διεφθαρμένους […] Και είμαστε υποχρεωμένοι ως πολίτες, να είμαστε μάχιμοι ή να γίνουμε μάχιμοι, για την ανατροπή της διαφθοράς. Πιστεύω, ότι από το…
06:40 | 19 Οκτ. 2012
Το άρθρο «Τί πρέπει να κάνουμε ενόψει της περικύκλωσης της Βουλής;» που δημοσιεύτηκε πριν έναν περίπου χρόνο στην Ελλάδα, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση που δημοσιεύεται στο tvxs…
18:11 | 13 Οκτ. 2012
[…] Να πολιτευτούμε επί της ουσίας. Η παρουσία μας, δηλαδή, να είναι επί της ουσίας, και να μην χρησιμοποιούμε κορώνες δεξιά και αριστερά, και να μην κάνουμε όλοι, δήθεν, ότι είμαστε πάρα πολύ…
05:08 | 12 Οκτ. 2012
[…] Σημασία έχει για μένα η ενότητα. Αυτό είναι το τελικό σύνθημα που μπορώ να πω: Να ενώσουμε τα χέρια, και όλοι μαζί να βγούμε να διεκδικήσουμε. Δεν θα μας χαρίσει κανένας, τίποτα…
06:03 | 11 Οκτ. 2012
[…] Με όρους μαγκιάς δεν θα τελεσφορήσει ένας αγώνας. Με όρους πολιτικής, στη σωστή της βάση, με τελικό στόχο την αμφισβήτηση του ίδιου του συστήματος. Έτσι μόνο μπορούμε να προχωρήσουμε» ο συνθέτης…
07:18 | 08 Οκτ. 2012
Όταν κάποτε η άγνοια που προέκυψε από την απώθηση της παιδικής ηλικίας εξαλειφθεί και η ανθρωπότητα ξυπνήσει από το λήθαργό της, θα μπορέσει να αναστείλει αυτή την παραγωγή του κακού…» Άλις Μίλερ….
03:09 | 08 Οκτ. 2012
Οι Έλληνες ξεσηκώνονται και διεκδικούν, όπως αυτό είναι αυτονόητο και επιβάλλεται σε πολίτες μιας κοινωνίας, που έχει περιέλθει στα πρόθυρα κατάρρευσης και αποσύνθεσης. Όπως ακριβώς κάνουν και οι…
03:52 | 07 Οκτ. 2012
[…] φτάνουμε σε ένα σημείο και αντιλαμβανόμαστε ό,τι δεν είναι μόνο οικονομικό το πρόβλημά μας. Το πρόβλημα του λαού μας, είναι πρόβλημα ελευθερίας. Είναι πρόβλημα ανεξαρτησίας, εθνικής…
07:15 | 06 Οκτ. 2012
Υπάρχει η ανάγκη για τη δημιουργία ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου, διότι δεν είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια αυτόνομη δημοκρατική και οικολογική κοινωνία η οποία θα βασίζεται στο σημερινό άνθρωπο….
06:05 | 02 Οκτ. 2012
Ο κ. Κολέμπας στο άρθρο του «Χρειάζεται επειγόντως να αναπτυχθεί ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος» που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση που δημοσιεύεται στο…
17:08 | 01 Οκτ. 2012
[…] Πρέπει να αλλάξουμε νου΄ να αλλάξουμε νου. Ή απλά, να τον  ξυπνήσουμε. Να απορρίψουμε όλα εκείνα τα κοινωνικά και πολιτικά  ταμπού που μας έχουν επιβληθεί. Η κοινωνία  δε θέλει…
16:35 | 28 Σεπ. 2012
Ο εχθρός δεν είναι μόνο εξωτερικός. Δεν φταίνε μόνο τα ξένα κράτη, δεν φταίνε μόνο οι τοκογλύφοι δανειστές, δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί (που φταίνε ούτως ή άλλως για το αντιδημοκρατικό μας σύστημα…
17:17 | 27 Σεπ. 2012
[…] τη δημοκρατικότητά σου, καλείσαι να την αποδείξεις στις άγριες εποχές! Όταν είναι όλα ευνομούμενα και καλά, δεν τρέχει κάστανο, κανένας δεν σου λέει τίποτα. Το αν παραμένεις όμως, μια δημοκρατική…
05:30 | 27 Σεπ. 2012
[…] ο Έλληνας, θα πρέπει πια, να μάθει να ελέγχει την εξουσία του! Δεν γίνεται! Όποιος έχει το μέλι στα δάχτυλά του, το γλύφει και θα το γλύφει. Εάν, λοιπόν, δεν βρεθεί ένας τρόπος, που να…
09:31 | 26 Σεπ. 2012
Είμαστε μια ευπαθής χώρα, όπως κάθε χώρα που καταναλώνει χωρίς να παράγει, όπως κάθε χώρα που ζει με δανικά, όπως κάθε χώρα που η κομπίνα και η συναλλαγή είναι καθεστώς. Δυστυχώς όλα όσα συμβαίνουν…
19:20 | 23 Σεπ. 2012
    Εξαήμερη εργασία σε συνδυασμό με κατοχυρωμένο δικαίωμα ενδεκάωρης ανάπαυσης ζητά η τερατόικα από την κυβέρνηση, πράγμα που αναμφίβολα θα σόκαρε και αυτόν τον μεγάλο Κάρολο Ντίκενς…
19:00 | 23 Σεπ. 2012
O Γιώργος Κολέμπας, αναπτύσσει τα θέματα: Παγκοσμιοποίηση – αποανάπτυξη – οικουμενικότητα – τοπικοποίηση, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη, που δημοσιεύεται…
03:03 | 21 Σεπ. 2012
Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη,  ερωτήματα στα οποία δίνουν τη δική τους…
06:10 | 20 Σεπ. 2012
Αντισταθείτε! Δεν μπορώ να πω τίποτε άλλο. Αντισταθείτε, ο καθένας με το προσωπικό του «οπλισμό». Πρέπει να αντισταθούμε σε όλα αυτά που βλέπουμε γύρω μας. Πρέπει να ψάξουμε οξυγόνο να ανασάνουμε……
21:10 | 11 Σεπ. 2012
[…] με ρώτησαν: «Οι έλληνες τα έκαναν όλα αυτά;». «Όχι οι έλληνες, οι φασίστες…» τους είπα, «…παντού υπάρχουν φασίστες. Όχι Έλληνες. Αυτοί δεν ήταν Έλληνες. Αυτοί ήταν φασίστες. Άλλο πράμα…», η…
06:36 | 10 Σεπ. 2012
[…] Ουδέποτε στην οικονομική ιστορία δεν έχει εγκαθιδρυθεί εκ των άνω παρόμοιο αδιέξοδο και μάλιστα σε τόσο μεγάλη κλίμακα. Και η βαθύτερη εξήγηση του «μυστηρίου» βρίσκεται στο αδιέξοδο στο οποίο…
10:59 | 06 Σεπ. 2012
[…] η απομυθοποίηση του καπιταλισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπορεί να μας πείσει πιο εύκολα πια, ότι η εκχώρηση της αντιπροσώπευσης και η διαμεσολάβηση από τους επαγγελματίες…
13:00 | 05 Σεπ. 2012
«Θα γυρίσουμε πολύ πίσω… Γιατί, η πολιτική, δεν μπορεί να αποκτήσει ξανά τα σκήπτρα απέναντι στο μεγάλο κεφάλαιο, εάν δεν γίνει πολύ μεγάλη σύγκρουση με απροσμέτρητες συνέπειες. Αυτό πιστεύω. […]…
00:33 | 02 Σεπ. 2012
«Για μένα η λύση θα βρεθεί, μόνον εάν ομονοήσουμε. Δηλαδή, δεν υπάρχουν ατομικές λύσεις για να ξεπεράσεις την κρίση. Υπάρχουν λύσεις βαθύτερες, που θέλουν περισσότερο χρόνο, πιο δύστοκες και…
23:32 | 01 Σεπ. 2012
Η Σωτηρία Σταυρακοπούλου, συγγραφέας και επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ, απαντά στην Κρυσταλία Πατούλη, με βάση το ερώτημα «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ…
14:40 | 30 Αυγ. 2012
Ο Χιώτης ακτιβιστής, ερευνητής και πολιτικογράφος, λογοτέχνης, αλλά και ιστορικός συγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, με μαχητικό πολιτικό λόγο που καταγράφεται στα πολιτικά του άρθρα -που τα περισσότερα…
17:16 | 29 Αυγ. 2012
[…] πιστεύω, ότι οι άνθρωποι που μας κυβερνάνε δεν έχουν καμία πρόθεση να κάνουν τίποτα! Καμία! Δεν μπορώ να μπω στην ψυχολογία αυτών των ανθρώπων, αλλά είναι σαφές ότι μας κοροϊδεύουν. […] Όλη…
02:34 | 24 Αυγ. 2012
Θεωρώ ότι είμαστε, λίγο, σαν πρόβατα επί σφαγή, χωρίς ιδιαίτερες αντιστάσεις. Πορευόμαστε σε μια καταστροφή και έχουμε αφεθεί στη μοίρα μας» ο ηθοποιός Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, μιλά στην Κρυσταλία…
02:44 | 23 Αυγ. 2012
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:50 | 21 Αυγ. 2012
Ας έρθουν να τα πάρουν όλα… Έτσι καταλαβαίνει ο Έλληνας. Δεν καταλαβαίνει αλλιώς» η ηθοποιός Χρύσα Ρώπα, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, με βάση το ερώτημα «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και κυρίως τί…
12:15 | 19 Αυγ. 2012
«[…] νιώθω πολύ αγανακτισμένη, πολύ απελπισμένη και δεν είμαι σε θέση κριτικής, αλλά σε θέση πράξης. Πιστεύω ότι είναι η ώρα της πράξης […]» η ηθοποιός Μίρκα Παπακωνσταντίνου, μιλά στην Κρυσταλία…
07:20 | 16 Αυγ. 2012
Το e-mail είχε πρωτοκυκλοφορήσει πριν από αρκετά χρόνια. «100 λόγοι που είμαστε Έλληνες» ή «Γουστάρουμε που είμαστε Έλληνες, γιατί…», κάπως έτσι ήταν ο τίτλος του. Ακολουθούσαν μετά εκατό φράσεις…
07:56 | 03 Αυγ. 2012
Ζούμε μέρες θανάτου! Και έχει σημασία να πούμε «όχι» στο καμουφλάζ του πόνου, «όχι» στον κατευνασμό, «όχι» στην συγκάλυψη. Διότι αν  αντέξουμε να διαχειριστούμε όλες αυτές τις απώλειες, αντί να…
09:21 | 31 Ιουλ. 2012
Η σημερινή πολιτική κατάσταση, η οποία υπάρχει αυτή τη στιγμή, δεν είναι πολιτική κατάσταση. Θα ‘λεγα ότι είναι άσυλο ανιάτων. Είναι οτιδήποτε άλλο, εκτός από πολιτική κατάσταση. Δεν κάνω τον…
22:50 | 14 Ιουλ. 2012
Σε μια εποχή που τα αδιέξοδα του πλανήτη έχουν πια συνδεθεί με τις δικές μας προσωπικές και συλλογικές επιλογές, όλα τα διλήμματα, όλες οι διχογνωμίες, όλες οι αντιφατικές αντιλήψεις που μας…
07:06 | 10 Ιουλ. 2012
Το θέαμα είναι θλιβερό και θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε αμέσως και δραστικά. Όμως την ίδια στιγμή θα πρέπει να αγωνιστούμε για να μη δούμε χειρότερα. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει αν καταγγέλλουμε…
01:34 | 08 Ιουλ. 2012
Δεν έχουμε φτάσει ακόμα στον πάτο της κρίσης. Κατρακυλάμε. Διαρκώς κατρακυλάμε […] Πρέπει, λοιπόν, να περιμαζέψουμε την ψυχή μας, να ανακτήσουμε όλα τα αξιακά μας στοιχεία, να κρατηθούμε απ’ την ψυχή…
01:00 | 07 Ιουλ. 2012
…το μπάχαλο δεν ξεκίνησε από τη μεταπολίτευση. Προσωπικά, με εκνευρίζει αυτός ο αφορισμός που λέγεται ότι «το μεταπολιτευτικό κράτος κατέρρευσε». Ποιό μεταπολιτευτικό κράτος κατέρρευσε; Το…
14:52 | 05 Ιουλ. 2012
Η Ευρώπη, ο κόσμος σήμερα, βαδίζουν προς το πουθενά, ενώ η Αγγλία ενδιαφέρεται να εγκλείσει τους Έλληνες εντός Ελλάδος, σαν να μεταβάλλεται η χώρα μας σε τόπο σωφρονιστηρίου. Συγχρόνως, η ύφεση…
12:34 | 29 Ιουν. 2012
Το συμβόλαιο των κοινωνικών εταίρων (μαζί με το παρελκόμενο πλέγμα κοινωνικών κι συλλογικών εργασιακών θεσμών), όπως το βιώσαμε την τελευταία εικοσαετία φαίνεται πως εκπνέει πλήρες ημερών», ο…
11:48 | 28 Ιουν. 2012
Κατά τη διάρκεια μίας συνάντησης στο σπίτι του, στο Μετς, ο αγωνιστής της Αντίστασης και πολυβραβευμένος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σκηνοθέτης του κινηματογράφου και του θεάτρου, Νίκος Κούνδουρος…
07:15 | 19 Ιουν. 2012
Ο κόσμος που ψήφισε ΝΔ συνειδητά, αφελώς ή κατ’ αντίδραση, έχει να παραλάβει κάτι μπουγιουρντί από τις εφορίες… απίστευτου κάλους, τις επόμενες μέρες. Και, αυτοί οι ίδιοι, θα μας πούνε μετά τι θα…
23:09 | 17 Ιουν. 2012
Θα δει, σύντομα και ξεκάθαρα, ο καθένας από αυτούς που τους ψήφισε, ότι δεν είναι μόνο αυτές οι γυαλισμένες φάτσες τους που βγαίνουν στην τηλεόραση, αλλά είναι και τα χέρια τους που είναι βουτηγμένα…
20:50 | 17 Ιουν. 2012
Το δράμα το οποίο ζούμε, αυτή τη στιγμή, είναι ένα δράμα κατάρρευσης του Ευρωπαϊκού πνεύματος των λαών και της διαφωτιστικής γενικής θέλησης όπως την διακύρηξε ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ, και οι υπόλοιποι…
07:21 | 17 Ιουν. 2012
…να μην  φοβόμαστε, και να συγκρουστούμε με τους όλους εκείνους που θέλουν να πάνε την κοινωνία πίσω. Να είμαστε έτοιμοι για ρήξεις και ανατροπές σε όλα…
10:36 | 16 Ιουν. 2012
Πρέπει να κάμομε μια παληκαριά ενηλικίωσης. Απ΄αυτήν θα προκύψει ένα καινούργιο Αφήγημα. Το ρίσκο πρέπει να ναι σοκαριστικό, πρωτότυπο, καθοριστικό, παράτολμο, να εξάπτει την περιέργεια  και να…
06:10 | 15 Ιουν. 2012
Τα ΜΜΕ ευθύνονται για την κατάντια μας, όσο και ο δικομματισμός…», ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη,  για την ελληνική κοινωνικοπολιτικοοικονομική κρίση, με…
06:40 | 14 Ιουν. 2012
Από το συναίσθημα πας στη λογική και όχι από τη λογική στο συναίσθημα. Κι αυτό πάνε να το μπλοκάρουν, σήμερα, με το να λένε, ότι πρέπει να απαξιώσουν οι άνθρωποι τον θυμό τους. Γι’ αυτούς το μόνο…
11:00 | 10 Ιουν. 2012
Πρέπει να συνεργαστούμε ως Έλληνες πέρα από τις οποιεσδήποτε διαφορές, που σαφώς υπάρχουν. Διότι, επιμένω, ζούμε σε πόλεμο. Κανονικό παγκόσμιο πόλεμο, που ανάλογα με την αντοχή του το κάθε κράτος,…
06:17 | 07 Ιουν. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες κρίσιμες εκλογές τις 17ης Ιουνίου, ο Γάλλος δημοσιογράφος φιλέλληνας Jose Manuel Lamarque, που έχει δημιουργήσει το http://www.helpthegreekpeople.blogspot.com, με άρθρα που…
01:47 | 03 Ιουν. 2012
Πατρίδα, είναι τα 10 εκατομμύρια Έλληνες! Και αυτοί καταστρέφονται! Καταστρέφονται, και δεν υπάρχει επιστροφή μέσω του μνημονίου! Αυτό το μνημόνιο, πρέπει να ακυρωθεί!» ο συνθέτης και πρώην Υπουργός…
20:27 | 30 Μάιος. 2012
Τούτη τη στιγμή αυτό που υπάρχει στην κοινωνία είναι ένας τεράστιος φόβος, από όλες τις μεριές. Οι αγορές από τη μία πλευρά φοβούνται για το τι θα ψηφίσει ο ελληνικός λαός, και ο λαός φοβάται τις…
23:48 | 24 Μάιος. 2012
Ευτυχώς που έγιναν και εκλογές, και είδαμε ότι δεν τα φάγαμε όλοι μαζί. Τα φάγανε ένα 13 και ένα 18%. Οι οποίοι δυστυχώς είναι λίγοι για να φάνε τόσα πολλά. Δυστυχώς. Τόσοι λίγοι, φάγανε τόσα πολλά…
06:48 | 19 Μάιος. 2012
Όλα δείχνουν ότι αναζωπυρώνεται η αρχέγονη διαμάχη μεταξύ δεξιάς και αριστεράς, όχι όμως με τους όρους, την ορολογία και τον τρόπο που την γνωρίσαμε καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης, αλλά με…
00:19 | 17 Μάιος. 2012
Τις πταίει; Με το άρθρο αυτό, μέσα από τις σελίδες των Καιρών, έκανε το ντεμπούτο του στην ελληνική πολιτική σκηνή ο Χαρίλαος Τρικούπης, κατηγορώντας ευθέως το παλάτι για την πολιτική κακοδαιμονία…
20:52 | 16 Μάιος. 2012
Ο παραστασιακός κανόνας στην τραγωδία είναι εντελώς διαφορετικός από τα άλλα ήδη θεάτρου: Η τραγωδία στο θέατρο αντιμετωπίζεται με υπαρξιακό δέος. Με βαθύ σέβας απέναντι στο δράμα που…
21:27 | 08 Μάιος. 2012
Με τις εκλογές της 6ης Μαΐου η κρίση ολοκληρώθηκε. Από την οικονομική και κοινωνική κρίση, περάσαμε στην πολιτική και όλα δείχνουν πως το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας κατέρρευσε…» ο συγγραφέας και…
23:39 | 06 Μάιος. 2012
Πιστεύω ότι πρέπει να πάμε σε νέες εκλογές και ο λαός πρέπει, αυτή τη φορά, να δώσει καθαρή εντολή για τη δημιουργία μιας αριστερής κυβέρνησης […] Μία αριστερή διακυβέρνηση μπορεί να αναμορφώσει τα…
20:42 | 06 Μάιος. 2012
Ο Καθηγητής Πολιτικής επιστήμης, Γιώργος Κοντογιώργης, σχολιάζει τα -μέχρι στιγμής- αποτελέσματα των Ελληνικών Βουλευτικών εκλογών 2012, στην Κρυσταλία Πατούλη, συμμετέχοντας στην ακτιβιστική Έρευνα…
07:39 | 05 Μάιος. 2012
«Είναι το ιστορικό momentum της αριστεράς. Ας μην πάει χαμένη αυτή η μεγάλη ευκαιρία..» Ο σκηνοθέτης Θόδωρος Τερζόπουλος, με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη…
04:11 | 05 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
13:06 | 04 Μάιος. 2012
Αυτή είναι η πιο ανεξέλεγκτη προεκλογική περίοδος και σε επίπεδα λάσπης που εκτοξεύονται συνέχεια με τον ανεμιστήρα δεξιά και αριστερά και κυρίως με το αποτέλεσμα, το οποίο έχει γίνει ένας απίστευτος…
07:44 | 04 Μάιος. 2012
Αυτή την Κυριακή θέλω να εξεγερθώ. Είναι ανοησία να εξεγείρεσαι στις εκλογές και να κρατάς τους σφυγμούς σου χαμηλά όλο τον υπόλοιπο καιρό. Αυτή τη φορά όμως, θέλω να εξεγερθώ και εκεί. Για όσους…
06:59 | 04 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
18:50 | 03 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα “Ξέρω τι να ψηφίσω;” του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
18:33 | 03 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, τρεις υποψήφιες των Οικολόγων Πράσινων, η σκηνοθέτις Λυδία Κονιόρδου, η Κοινωνική Ανθρωπολόγος Λενιώ Μυριβήλη και η εκδότρια Κάτια Λεμπέση, εκφράζουν…
07:45 | 03 Μάιος. 2012
Η συμβουλή του θείου μου: «Πρόσεχε κακομοίρη μου! Να μην λες πέρα δώθε τι ψηφίζεις». Αυτή τη συμβουλή μου έδινε πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση ένας θείος μου, ο οποίος είχε τραβήξει πολλά επειδή…
07:29 | 03 Μάιος. 2012
Η αποχή, το λευκό και το άκυρο, πηγαίνουν κατά κύριο λόγο στο πρώτο κόμμα. Αυτό δηλαδή που θέλεις να καταψηφίσεις. Ο εκλογικός νόμος νοθεύει την άρνησή σου και την κάνει κατάφαση. Δηλαδή και η αποχή…
07:01 | 03 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
19:25 | 02 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;», πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις απόψεις, τις…
07:07 | 02 Μάιος. 2012
Η τρέχουσα κρίση, βαθιά και πολυπλόκαμη, πέρα από τα οικονομικά αδιέξοδα, τις κοινωνικές ρήξεις και τις πολιτικές ανακατατάξεις που έχει προκαλέσει, μοιάζει να έχει ανατρέψει έναν καθιερωμένο επί…
07:05 | 02 Μάιος. 2012
Προσπερνάω συνοπτικά τους άχρηστους και ανούσιους προλόγους και μπαίνω κατευθείαν στο θέμα: Θα ψηφίσω αριστερά. Και για να γίνω πιο συγκεκριμένος, θα ψηφίσω είτε ΣΥΡΙΖΑ, είτε ΔΗΜΑΡ, είτε ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ…
22:10 | 01 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
07:50 | 01 Μάιος. 2012
Ο κοινοβουλευτισμός και κάθε σύστημα αντιπροσώπευσης έχει σπάσει. Δεν χρειάζεται καν να μαζέψουμε τα κομμάτια του, θα τα απορροφήσει το έδαφος και θα γεννήσει άνθη. Στο σημείο που βρισκόμαστε…
06:29 | 01 Μάιος. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
07:04 | 30 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;», πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις απόψεις, τις…
08:15 | 29 Απρ. 2012
Πιστεύω ότι όπως και στη Γαλλία και γενικότερα σ’ όλες τις χώρες της Ευρώπης, τα κόμματα που έχουν δεθεί βαθιά και έχουν υποστηρίξει τον Γαλλογερμανικό άξονα, τον λεγόμενο Μερκοζί, αυτή την «…
00:21 | 29 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;» του tvxs.gr, πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις…
20:30 | 28 Απρ. 2012
Αισθανόμαστε ότι έχουμε χρέος ως πολίτες αυτής της χώρας, να απευθυνθούμε στους συμπολίτες μας, να τους διατυπώσουμε τη γνώμη μας και να τους καλέσουμε να συνειδητοποιήσουν ότι το ελληνικό πρόβλημα…
12:00 | 27 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;», πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις απόψεις, τις…
10:16 | 26 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;», πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις απόψεις, τις…
06:05 | 25 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες εκλογές της 6ης Μαϊου, στην ενότητα «Ξέρω τι να ψηφίσω;», πρόσωπα των γραμμάτων, της διανόησης και της τέχνης, μιλούν στην Κρυσταλία Πατούλη εκφράζοντας τις απόψεις, τις…
07:01 | 23 Απρ. 2012
Με αφορμή τις επερχόμενες κρίσιμες εκλογές, προσωπικότητες των γραμμάτων, της διανόησης και των τεχνών, απαντούν στην Κρυσταλία Πατούλη για την ενότητα «Ξέρω τί να ψηφίσω;», καταθέτοντας…
08:00 | 11 Απρ. 2012
Όλα ξεκίνησαν από την πρωτοβουλία δημοσίευσης δύο Ανοιχτών Επιστολών του Έλληνα συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη (1) στο εξωτερικό (Η Ευρώπη στα πρόθυρα της δικτατορίας και Ελλάδα. Tο πρώτο θύμα της…
12:06 | 04 Απρ. 2012
Χαΐνης Δ. Αποστολάκης (αυτόκλητος και αυθαίρετος εκπρόσωπος των Ελλήνων καλλιτεχνών). Απάντηση (- Τοποθέτηση – Κάλεσμα) στον κ. Jose Manouel Lamarque με αφορμή το άρθρο του με τίτλο «Ή Ελλάδα χωρίς…
13:35 | 01 Απρ. 2012
Ενώ η Ευρώπη βιώνει μια κρίση χωρίς προηγούμενο, όπου έθνη όπως η Ισπανία ξυπνούν εμβρόντητα και φωνές ακούγονται υπέρ του ελληνικού λαού, γιατί δεν ακούγεται καμιά φωνή στην Ελλάδα; Γιατί ένας…
06:42 | 26 Μαρ. 2012
Επαναστατήσαμε, για να απελευθερωθούμε από τους Οθωμανούς, και υποβληθήκαμε σε ένα κράτος εσωτερικής κατοχής που το ενορχηστρώνουν οι ολιγαρχικές συμμορίες». Ο Γιώργος Κοντογιώργης, Καθηγητής…
08:18 | 24 Μαρ. 2012
Με αφορμή, την εκδήλωση αυτή την Κυριακή στις 25 Μαρτίου 2012, που θα γίνει στο Gazarte με καλεσμένο τον Καθηγητή φιλοσοφίας Χρήστο Γιανναρά, η Λίνα Νικολακοπούλου, αποκαλύπτει στην Κρυσταλία Πατούλη…
08:35 | 20 Μαρ. 2012
Ο Εκδότης Νίκος Καρατζάς, ένας από τους βασικούς πρωτεργάτες της αυριανής Δια-μαρτυρίας – 21 Μαρτίου Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, που θα ξεκινήσει στις 12μμ έξω από το Βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24,…
07:30 | 29 Φεβ. 2012
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
04:41 | 19 Φεβ. 2012
Τον τελευταίο καιρό, πολλοί έβαλαν για πρώτη φορά στο λεξιλόγιό τους τη λέξη «συστημική». Και παρόλο που ο καθένας εννοεί μάλλον κάτι διαφορετικό –αναλόγως την ειδικότητά του- είναι ένα ενδιαφέρον…
07:05 | 12 Φεβ. 2012
Φταίνε οι άλλοι, φταίμε κι εμείς. Δεν είναι όμως τώρα η ώρα για τέτοιου είδους ανασκοπήσεις. Μπορούμε ίσως να συμφωνήσουμε στο ότι πιθανώς εμείς να φταίμε και περισσότερο, γιατί απορροφηθήκαμε από το…
09:44 | 09 Φεβ. 2012
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
00:28 | 02 Φεβ. 2012
Ζούμε σ’ ένα σύστημα ανήθικο, παράλογο, αφύσικο και παραπλανητικό» ο Χρόνης Μίσσιος, σ’ αυτό το δεύτερο και τελευταίο μέρος της συνέντευξης, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, συμμετέχοντας στην Έρευνα για…
14:37 | 22 Ιαν. 2012
Ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, δίνει συνέντευξη στην Κρυσταλία Πατούλη, συμμετέχοντας στην ακτιβιστική Έρευνα για την Κρίση που δημοσιεύεται στο tvxs από το 2010, και με αφορμή το μυθιστόρημά του «…
12:34 | 31 Δεκ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
04:14 | 28 Δεκ. 2011
O Κώστας Βεργόπουλος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστημίου VIII του Παρισιού, στα πλαίσια της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση που δημοσιεύεται στο tvxs, εξηγεί στην Κρυσταλία Πατούλη…
13:31 | 26 Δεκ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
12:29 | 20 Δεκ. 2011
[…] Όλοι δείχνουν παγωμένοι, σχεδόν ακίνητοι, βουτηγμένοι στο φόβο, στην καρδιά του θρήνου και του πένθους, που δυστυχώς δείχνει ότι θα κρατήσει πολύ. Αυτή τη μακρά περίοδο πένθους, λοιπόν,…
07:30 | 19 Δεκ. 2011
Συγγραφέας, ποιητής και ένας από τους σημαντικότερους έλληνες στιχουργούς ο Μάνος Ελευθερίου, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, στα πλαίσια της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση, για τα παράλογα χρόνια…
11:11 | 21 Νοε. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
13:24 | 14 Νοε. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
19:25 | 29 Οκτ. 2011
Eνώ τα προβλήματα όσο και οι εντάσεις – αντιπαραθέσεις στη χώρα, όλο και μεγαλώνουν, η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη, στην συνέντευξη που δίνει στην Κρυσταλία Πατούλη, στα πλαίσια της Έρευνας για την…
09:33 | 27 Οκτ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
12:29 | 25 Οκτ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
20:13 | 20 Οκτ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
23:35 | 06 Οκτ. 2011
[…] Εφόσον δεν έχω τον έλεγχο οπουδήποτε αλλού, έχω τον έλεγχο πάνω στον εαυτό μου. Οπότε είναι μία ύστατη λύση – διαφυγή, και ύστατος έλεγχος στο αδιέξοδο. Ελέγχω τον εαυτό μου και τον σκοτώνω….
14:32 | 05 Οκτ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
13:25 | 04 Σεπ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
13:02 | 22 Αυγ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
09:29 | 31 Ιουλ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:58 | 28 Ιουλ. 2011
Την Κυριακή της 26ης Ιουνίου, στην Καθημερινή, και πιο συγκεκριμένα στο ένθετο Τέχνες, σ’ ένα άρθρο σχετικό με τους Αγανακτισμένους και τις συγκεντρώσεις τους στην πλατεία Συντάγματος, δημοσιεύτηκε…
10:33 | 27 Ιουλ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
03:12 | 15 Ιουν. 2011
Τί πρέπει να κάνουμε στις 15/6/11 ενόψει της περικύκλωσης της Βουλής; Απαντά ο Γιώργος Κοντογιώργης, Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της…
08:11 | 13 Ιουν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
09:02 | 08 Ιουν. 2011
Ιστορία μιας ξεχασμένης αγανακτισμένης γενιάς των 15 χιλιάδων δραχμών το μήνα που περπατάει αγανακτισμένα δίπλα στην γενιά των 500 ευρώ της πλατείας Συντάγματος, και σε όλους τους εξεγερμένους,…
10:28 | 04 Ιουν. 2011
Α) Το πλαίσιο του διακυβεύματος. Μην τρέφουμε αυταπάτες. Οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στους δρόμους και στις πλατείες είναι αδιέξοδες, διότι δεν αίρουν την αιτία του προβλήματος…
06:56 | 02 Ιουν. 2011
MAZI στις πλατείες! Real-democracy.gr, aganaktismenoi.gr, aganaktismenoi.com, μέλη σε διάφορα μπλογκ, facebook, twitter, και όποιοι άλλοι, νομίζω ότι χρειάζεται να εστιάσουν κυρίως στη λέξη ενότητα…
08:08 | 30 Μάιος. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:34 | 23 Μάιος. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
09:52 | 17 Μάιος. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:55 | 26 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
06:53 | 21 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:40 | 15 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
08:48 | 13 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
10:42 | 12 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
06:26 | 11 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
02:21 | 07 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
07:00 | 06 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
11:09 | 04 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
07:37 | 01 Απρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
11:09 | 30 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
06:36 | 29 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο έρευνας της Κρυσταλία Πατούλη – ερωτήματα στα οποία δίνουν τη δική τους απάντηση γνωστές προσωπικότητες της…
06:35 | 28 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
11:46 | 25 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- όπου…
07:28 | 23 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
10:14 | 22 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
12:08 | 21 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
03:30 | 17 Μαρ. 2011
Από το tvxs.gr, μέσω αυτής της έρευνας που ξεκίνησε ακτιβιστικά από τον Αύγουστο του 2010, η Κρυσταλία Πατούλη, απευθύνουμε και επίσημα το συγκεκριμένο ερώτημα Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και…
07:31 | 10 Μαρ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:58 | 28 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:43 | 25 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
10:34 | 24 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:03 | 21 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
10:09 | 19 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενοτης ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- ερωτήματα…
08:08 | 18 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:38 | 16 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:58 | 15 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
12:26 | 14 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:03 | 09 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:29 | 08 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο έτης ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:07 | 07 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:54 | 04 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:27 | 03 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:00 | 02 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:39 | 01 Φεβ. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
18:02 | 31 Ιαν. 2011
Απαντούν οι Σωτήρης Χατζάκης, Γρηγόρης Ψαριανός, Χρήστος Γιανναράς, Στέλιος Κούλογλου, Nίκος Καρατζάς, Στέφανος Ροζάνης, Χρόνης Μίσσιος, Γρηγόρης Γκιζέλης, Ειρήνη Ρέππα, Πέτρος Τατσόπουλος, Θύμιος…
08:51 | 31 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:51 | 28 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
11:40 | 27 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
10:53 | 26 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
10:14 | 25 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:36 | 24 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
09:32 | 21 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:44 | 20 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:42 | 19 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:35 | 18 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
08:07 | 17 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
07:31 | 14 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- -…
07:35 | 13 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα-…
12:01 | 04 Ιαν. 2011
Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τί πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα, με…

Δημόσιος διάλογος tvxs – Τί πρέπει να κάνουμε;

Δείτε επίσης: Συμμετοχή στην Έρευνα: «Αφηγήσεις ζωής στην κρίση»

Δεν είμαστε ελεύθεροι όταν φοβόμαστε.Της Τασούλας Βερβενιώτη

21:05, 30 Μάιος 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/95996

Τούτη τη στιγμή αυτό που υπάρχει στην κοινωνία είναι ένας τεράστιος φόβος, από όλες τις μεριές. Οι αγορές από τη μία πλευρά φοβούνται για το τι θα ψηφίσει ο ελληνικός λαός, και ο λαός φοβάται τις αγορές. Είναι ένα δίπολο. Και στην ουσία, ο φόβος, είναι το αντίθετο της ελευθερίας: Δεν είμαστε ελεύθεροι όταν φοβόμαστε […] Αλλα αυτό που είμαστε, αυτό θα κάνουμε. Αν είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε προς το καλύτερο τον κόσμο και τη ζωή μας, θα το κάνουμε. Θα νικήσουμε και τους δισταγμούς και τους φόβους…« η Ιστορικός – Ερευνήτρια, και Καθηγήτρια στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Τασούλα Βερβενιώτη συμμετέχοντας στον δημόσιο διάλογο που έχει ξεκινήσει η Κρυσταλία Πατούλη στο tvxs.gr, μιλά για την σημασία της ιστορικής μνήμης στο κρίσιμο πολιτικό παρόν και μέλλον της χώρας μας.

…Γι αυτό το λόγο, χρειάζεται να έχουμε μνήμη, να γνωρίζουμε την ιστορία μας, και να… μην τα παρατάμε. Μου έρχεται στο νου το παράδειγμα της Κούλας Ξηραδάκη. Ήταν μία εξαιρετική γυναίκα, μια αυτοδίδακτη ιστορικός… Είναι χαρακτηριστικός και ο υπότιτλος στην αυτοβιογραφία της που εκδόθηκε πρόσφατα: «Εγώ δεν τα παράτησα». Η ίδια, αγωνίστηκε στην Αντίσταση, και μετά επειδή έπρεπε να δουλέψει, δεν μπορούσε να σπουδάσει Ιστορία, γιατί τα μαθήματα γίνονταν το πρωί, και όμως τα κατάφερε να γίνει αυτό που ήθελε: μία ιστορικός με σημαντικό έργο.

– Tι σημασία έχει στην σημερινή συγκυρία της κρίσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη, η ιστορία και η ιστορική μνήμη; Τώρα που τα πάντα αλλάζουν και επαναπροσδιορίζονται, πόσο ανάγκη έχουμε να… γνωρίζουμε;

Θα αναφέρω αυτό που λέει ο Σαββόπουλος στους στίχους του, και έχει απόλυτο δίκιο:
«Άμα κάνεις μια βουτιά στον εαυτό σου
δεν θα βρεις τον εαυτό σου
αλλά όλους τους άλλους
τους μικρούς και τους μεγάλους
Γιατί ο χρόνος είναι ένας και δεν πέθανε κανένας»

Είμαστε γεννήματα της εποχής μας αλλά κουβαλάμε και την ιστορία των παλιότερων γενιών, γιατί «δεν πέθανε κανένας». Τούτες τις μέρες όλοι μιλούν για το πώς βγήκε η Χρυσή Αυγή με τόσο μεγάλο ποσοστό.

Ξεχνούν όμως, ένα πράγμα: η γενιά των πατεράδων μας, και για τους νεώτερους των παππούδων τους, είχε ανθρώπους της Δεξιάς, οι οποίοι έπαιρναν λεφτά κόβοντας κεφάλια. Υπήρχαν συμμορίες που σκότωναν ανθρώπους για χρήματα, κόβανε τα κεφάλια των αριστερών και τα έβαζαν σε ένα σακούλι… Μιλάμε για μεγάλη αγριότητα στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Είχαμε δηλαδή κυνηγούς κεφαλών. Αυτό σίγουρα, μπορούμε να το ξεπεράσουμε μόνο με τον πολιτισμό, μόνο με τη γνώση. Αλλά ωστόσο, αυτά είναι τα φαντάσματα του παρελθόντος που επιβιώνουν ακόμη.

Και είναι πολύ αρνητικό όταν δεν θέλουμε να δούμε αυτό το παρελθόν. Γι αυτό, θεωρώ ότι το χειρότερο το πράγμα που έκαναν στην διάρκεια της συγκυβέρνησης, το 1989, ήταν που έκαψαν τα αρχεία της Αστυνομίας.

Διότι, στην πραγματικότητα, ακόμα και το πώς είναι διαμορφωμένες σήμερα οι νοοτροπίες μας, οι απόψεις μας και οι αντιλήψεις μας, έχει πάρα πολύ να κάνει με τις προηγούμενες γενιές και όχι μόνο με τους κυνηγούς κεφαλών, 60τόσα χρόνια πριν, αλλά, έχει να κάνει και με άλλα πράγματα.

Στη διάρκεια της Κατοχής ριζοσπαστικοποιήθηκαν μεγάλες κοινωνικές ομάδες και οραματίστηκαν να φτιάξουν μια κοινωνία, πιο σωστή, πιο δίκαιη, μετά το τέλος του πολέμου. Και αυτό δεν συνέβη μόνο στην Ελλάδα. Ήταν γενικότερο. Εδώ όμως η «αντίσταση» αυτών που δεν ήθελαν αυτή τη νέα κοινωνία (είχαμε και το παλάτι τότε) ήταν πολλή μεγάλη και η κοινωνία διχάστηκε, έγινε ο εμφύλιος. Όταν μοιράζεται η κοινωνία στα δύο, αυτό είναι πάρα πολύ αρνητικό όχι μόνο για τα άτομα αλλά για όλη την κοινωνία.

Επικράτησαν οι συντηρητικές δυνάμεις και κατά τη γνώμη μου το χειρότερο από όλα (ακόμα και από τις εκτελέσεις) ήταν ότι ζητούσαν από τους ανθρώπους της Αριστεράς να υπογράψουν δηλώσεις μετανοίας. Δηλαδή, στην ουσία τους εξευτέλιζαν, τους έκαναν να χάνουν την αξιοπρέπειά τους και όποιος δεν το έκανε του στερούσαν πολλά «καθημερινά» δικαιώματα, όπως το να στείλει τα παιδιά του στο Πανεπιστήμιο, να βγάλει άδεια οδήγησης, κλπ.

Η υπογραφή της δήλωσης λειτούργησε ως οδοστρωτήρας πάνω στο πιο ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας μας, αυτό που ονειρεύτηκε μια «άλλη», μια καλύτερη κοινωνία. Υποχρεώθηκε να υπογράψει δηλώσεις μετανοίας για να αποκτήσει κάποια στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία τα έχει ο καθένας σε κάθε δημοκρατία, π.χ. να βγάλεις μια ταυτότητα ή ένα διαβατήριο. Για να επιτύχει ένας πολίτης «δεύτερης κατηγορίας» αυτούς τους «απλούς» στόχους έπρεπε να κάνει αυτό που λέγεται στα απλά ελληνικά: «να φιλήσει κατουρημένες ποδιές».

Όταν λοιπόν μετά τον πόλεμο φτιάξαμε μια κοινωνία στην οποία υπήρχε από τη μία το Σύνταγμα και από την άλλη ένα παρασύνταγμα, κι όταν υπήρχαν πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας, όπου οι της δεύτερης κατηγορίας, δηλ. οι αριστεροί, ακόμα και για όσους υπήρχε υπόνοια για Αριστερή δράση, τους «συνοδοιπόρους» όπως τους έλεγαν, που δεν μπορούσαν να έχουν στοιχειώδη δικαιώματα και έπρεπε για να τα αποκτήσουν να φιλήσουν κατουρημένες ποδιές, οδήγησαν έναν λαό, κυριολεκτικά μέσα στον φόβο!

Στην ουσία, τυπικά ο εμφύλιος τελείωσε το 1989, με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και το νόμο «για την άρση των συνεπειών του εμφυλίου», αλλά για να τελειώσει, κάψανε τους φακέλους της Αστυνομίας. Πιθανόν εκεί θα είχαμε μια καλύτερη εικόνα για το πώς στήθηκε ένας κράτος με ένα τεράστιο δίκτυο χαφιέδων και πιθανόν να γνωρίζαμε ποιοι ακριβώς έδιναν λεφτά π.χ στους κυνηγούς κεφαλών.

Και επιπλέον, αυτό που έγινε μετά τον εμφύλιο από τους νικητές, ήταν να ταπεινώσουνε τους ηττημένους, σε βαθμό να χάσουν την αξιοπρέπειά τους, να μην έχουνε δικαιώματα, και τελικά οδήγησαν έναν λαό στην υποταγή, και στο φόβο για την εξουσία. Να πηγαίνεις στο Αστυνομικό Τμήμα και να μην «βλέπεις» τους αστυνομικούς ως υπαλλήλους που είναι υποχρεωμένοι να σε εξυπηρετήσουν –εμείς τους πληρώνουμε- αλλά με φόβο. Ωστόσο, οι άνθρωποι  ξεσηκώνονται, αντιστέκονται σε όλες αυτές τις αυθαιρεσίες, συνήθως μαζί με τους φόβους τους, γιατί έχουν προβλήματα και γιατί έχουν και δικαιώματα κατακτημένα με αγώνες, από την εποχή του Σπάρτακου.

Και τούτη την ώρα, είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχει ένας φόβος πολύ μεγάλος. Βέβαια, ο φόβος είναι διπλός: από τη μία μεριά οι αγορές φοβούνται τι θα ψηφίσει ο ελληνικός λαός, μήπως δεν είναι υπέρ τους, και από την άλλη μεριά ο ελληνικός λαός φοβάται τη δύναμη που έχουν οι αγορές εναντίον του, μήπως δεν του επιτρέψουν να κάνει αυτά τα οποία δικαιούται, και να έχει ένα κοινωνικό κράτος: παιδεία, υγεία, περίθαλψη, συνταξιοδότηση, εργασία, αξιοκρατία, και τόσα άλλα.

– Τι δεν θα πρέπει, λοιπόν, να… ξεχάσουν οι έλληνες όταν θα βρίσκονται πάνω από την κάλπη στις 17 Ιουνίου;

Είναι κοινός τόπος ότι η ανθρωπότητα βαδίζει σε μια καινούργια εποχή, πολύ διαφορετική και στο κοινωνικό επίπεδο (θα διαμορφωθούν αλλιώς οι κοινωνικές τάξεις) και το πολιτικό (θα αλλάξει ο τρόπος αντιπροσώπευσης) και στο οικονομικό. Το εάν θα νικήσουν οι αγορές ή οι «απλές» ανθρώπινες ανάγκες θα κριθεί στα χρόνια που έρχονται.

Γι αυτό οι άνθρωποι χρειάζεται να θυμηθούν την Ιστορία. Χωρίς τη μνήμη δεν είμαστε τίποτα.

Είναι αλήθεια πως τη μνήμη την κατασκευάζουμε κατά πώς μας βολεύει. Νομίζω, ότι τούτη τη στιγμή, μέσα στην πολυδαίδαλη κρίση που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία, στην προσπάθειά της να σχηματίσει μια νέα ταυτότητα θα φτιάξει και ένα νέο αφήγημα. Ελπίζω και εύχομαι να είναι όσο γίνεται πιο κοντά στην πραγματικότητα, χωρίς τόσους πολλούς ζωτικούς μύθους.

Γιατί η μυθολογία δεν μας βοηθάει σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές όπως αυτές που ζούμε τώρα.
Πρέπει να ξέρουμε πραγματικά τι έχει γίνει, πώς φτιάχτηκε το ελληνικό κράτος, τι είναι οι πελατειακές σχέσεις, πώς ακριβώς εμπλακήκαμε σε αυτές σαν λαός, γιατί εμπλακήκαμε, και γνωρίζοντας όλα αυτά, θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε.

Διότι, σε αυτή την καινούργια κοινωνία που έρχεται, δεν μπορεί να σταθεί ένα σύστημα πελατειακών σχέσεων. Είναι πολύ παλιό, ξεπερασμένο και αποτελεί τροχοπέδη για την κοινωνία. Τούτη την ώρα η ανάγκη αυτής της αλλαγής εκφράζεται κοινωνικά μέσα από το ΣΥΡΙΖΑ και γι αυτό τον χτυπάνε.

Πάντως αυτήν την αλλαγή δεν μπορούμε να την «αναθέσουμε» σε ένα κόμμα, γιατί δεν μπορεί να γίνει από ένα κόμμα. Πρέπει να γίνει από όλο τον κόσμο, ο οποίος θα αποκτήσει συνείδηση αυτής της ανάγκης και θα τη διεκδικήσει. Και κυρίως πιστεύω ότι αυτό θα γίνει από τους νέους, από τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά το 1974. Σε αυτούς έχω τις ελπίδες μου.

Οι πιο μεγάλες ηλικίες, η γενιά της Αντίστασης -όπως τους λέμε- κοντεύει να εκλείψει, στη διάρκεια της Χούντας έχουμε μια κάποια μικρή παρακαταθήκη αγώνων και οι ηλικίες 40 με 50 δεν μπορούν και πολύ να βοηθήσουν, γιατί έχουν κοινωνικοποιηθεί σε μία κοινωνία ευμάρειας όπου επικράτησαν πολλοί ζωτικοί μύθοι για το παρελθόν μας.

Αυτές τις στιγμές, είναι απαραίτητο να ξεφύγουμε από αυτούς, να δούμε τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν στις πραγματικές τους διαστάσεις, να δούμε τους ανθρώπους όχι σαν ήρωες αλλά σαν ανθρώπους. Όχι ως υπερφυσικά όντα, αλλά ως καθημερινούς, απλούς άνθρωποι.

Γιατί μετά το 1974 φτιάχτηκε ένα πάρα πολύ ηρωοποιημένο παρελθόν και ξεχάσαμε πολλά σημεία της πραγματικότητας, ειδικά για την Αντίσταση. Ξεχάσαμε, για παράδειγμα, ότι ένα σημαντικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας ήτανε δοσίλογοι, ήταν συνεργάτες των Γερμανών, είχαν πάρει όπλα από τους Γερμανούς, και ότι οι Έλληνες πολέμησαν εναντίον Ελλήνων. Δεν το είπαμε αυτό δυνατά. Επιμείναμε ότι η Αντίσταση ήταν «παλλαϊκή», ότι συμμετείχαν όλοι οι Έλληνες.

Δεν μιλήσαμε αρκετά για το φόβο των ανθρώπων. Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα φυσιολογικό, μεν, αλλά όταν σε πιάνει σε μεγάλο βαθμό, και κυρίως όταν ασκείται τρομοκρατία από την εξουσία, ο άνθρωπος βρίσκεται σε πολύ δύσκολη κατάσταση.

Στη διάρκεια της Κατοχής, για παράδειγμα, οι γερμανοί, ανακοίνωναν κάθε μέρα από το ραδιόφωνο, πόσους εκτέλεσαν στο Χαϊδάρι, και πόσους επρόκειτο να εκτελέσουν. Δηλαδή, διακήρυσσαν τις εκτελέσεις και τις χρησιμοποιούσαν για να τρομοκρατήσουν τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Σήμερα λοιπόν, που κάθε μέρα ανακοινώνεται και κάτι δυσάρεστο για το λαό, βρισκόμαστε κάτω από ένα καθεστώς τρομοκρατίας. Αναρωτιόμαστε: να κάνουμε αυτό; Αλλά αν συμβεί το χειρότερο; Και τι θα γίνει σε αυτή την περίπτωση;

Αυτό που έχει αποδειχτεί από την έρευνα που έχω κάνει, είναι ότι οι άνθρωποι φοβούνται κυρίως πριν συμβεί κάτι. Όταν το γεγονός συμβαίνει, τότε οι άνθρωποι πραγματικά το αντιμετωπίζουν. Άλλοι με μεγαλύτερη ψυχραιμία, και άλλοι με μικρότερη.

– Φοβούνται το άγνωστο δηλαδή;  

Φοβούνται αυτό που… μπορεί να τους συμβεί. Αλλά όταν αυτό το άγνωστο συμβεί, τότε βλέπουν ότι είναι διαχειρίσιμο. Δεν υπάρχουν καταστάσεις στη ζωή που δεν είναι διαχειρίσιμες. Οι άνθρωποι δεν βάζουν προβλήματα στα οποία δεν μπορούν να απαντήσουν. Από τη στιγμή που θέτουν ένα πρόβλημα, ήδη βρίσκονται στην πορεία για τη λύση του.

Το θέμα είναι πόσο οι άνθρωποι, είναι αποφασισμένοι να κάνουν κάτι, να αλλάξουν κάτι, να αλλάξουνε τη ζωή τους. Και εκεί θα χρειαστεί να ενώσουν τις δυνάμεις τους με άλλους.

– Από τις γνώσεις που έχεις που έχεις, ως ιστορικός, πόσο πιστεύεις ότι έχουν αλλάξει οι έλληνες από τον εμφύλιο και μετά; 

Νομίζω ότι, η Μεταπολίτευση έδωσε τη δυνατότητα για πρώτη φορά στην ιστορία του Νεοελληνικού κράτους, να υπάρξει μια ήρεμη περίοδος, και να γεννηθεί μια γενιά η οποία μεγάλωσε με λιγότερο φόβο, σε καλύτερες συνθήκες, και αυτό είναι πολύ παρήγορο. Δεν μπορείς δηλαδή να αποτινάξεις το φόβο όταν δεν έχεις αυτή τη δύναμη που σου δίνουν οι ειρηνικές συνθήκες διαβίωσης.

– Την περίοδο της μεταπολίτευσης όμως, όπως αποδείχθηκε, αναπτύχθηκε η διαφθορά, θα λέγαμε ένα παρακράτος που δούλευε κάτω από τα τραπέζια… με τις πελατειακές σχέσεις και τη διαπλοκή…

Η κοινωνία έτσι ήταν. Υπήρχε αυτό από πριν. Δεν ήταν κάτι καινούργιο. Γινόταν σε μικρές κοινωνικές ομάδες, και στη μεταπολίτευση, επεκτάθηκε και σε μεγαλύτερες. Από την άλλη μεριά δεν νομίζω ότι το έκαναν όλοι με ελαφριά συνείδηση. Για πολλούς ανθρώπους στοίχιζε ψυχολογικά. Ξέρανε, ότι δεν πρέπει να πάνε να παρακαλέσουν τον βουλευτή, αλλά το έκαναν γιατί δεν έβλεπαν άλλη δυνατότητα.

Μπορεί κάποιος να είχε όλα τα προσόντα και παρόλα αυτά να έπρεπε να παρακαλέσει, να «φιλήσει τις κατουρημένες ποδιές» που λέγαμε για να πάρει τη θέση… Πάντως, επειδή η εξουσία του «βουλευτή» τελείωσε –και λόγω της κρίσης-  έχει περισσότερες δυνατότητες να τελειώσουμε και με το πελατειακό κράτος και να εμποδίσουμε τη διαφθορά και τη διαπλοκή με θεσμικούς τρόπους. Μπορούμε για παράδειγμα, να φτιάξουμε κάποιους κανόνες, κάποιες αξίες, κάποιες αρχές και να τις σεβαστούμε.

– Επειδή σε περιόδους κρίσεων και αλλαγών,  το θέμα της συνεργασίας και της αλληλεγγύης είναι πολύ σημαντικό… Τί βάσεις, πιστεύεις, έχει στην ελληνική κοινωνία; Πότε συνεργαστήκαμε εμείς οι έλληνες;  

Νομίζω ότι δεν το γνωρίζουμε αυτό. Ποτέ δεν συνεργαστήκαμε. Ούτε στο σχολείο το διδαχτήκαμε. Είμαστε πάρα πολύ έξυπνοι άνθρωποι, θα έλεγα, σε μια μικρή χώρα. Και για να επιπλεύσουμε, γιατί πέρασε πάρα πολλά αυτή η χώρα, υπήρχε ένας μεγάλος ανταγωνισμός. Ωστόσο αυτή τη στιγμή, δεν έχουμε παρά να συνεργαστούμε. Κι ύστερα αυτό που βγαίνει από τις συλλογικότητες είναι πάντα μεγαλύτερο, σημαντικότερο και με μεγαλύτερη ικανοποίηση.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα, έχω από την Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης. Στην Ημερίδα που οργανώσαμε, οι ομάδες που απόκτησαν μεγαλύτερη συλλογικότητα, παρουσίασαν και το πιο αξιόλογο έργο. Το να στήνουμε συλλογικότητες, είναι κάτι που πρέπει να το μάθουμε…

– Η συνεργασία και η συλλογικότητα δεν υπήρχε στο ΕΑΜ; 

Δούλεψαν τότε, αλλά κάτω από μια καθοδήγηση, μια ηγεσία. Αντίθετα, η συνεργασία προϋποθέτει την ισοτιμία. Αν συνεργάζεσαι σε μία οργάνωση που είναι πυραμιδωτή, δηλ. έχει αρχηγό, ηγεσία που μάλιστα έχει πείσει τους από κάτω, ότι «το κόμμα πάντα ξέρει καλύτερα», όπου δεν μπορεί κάποιος να εκφράσει τις αντιρρήσεις τους γιατί γίνεται ύποπτος, αυτό είναι μία άλλου είδους εμπειρία.

Στη σημερινή κοινωνία, με την τεχνολογία που διαθέτουμε, η δομή της οργάνωσης μπορεί να είναι οριζόντια και να υπάρχει συνεργασία με ισοτιμία. Στην πραγματικότητα για να επιτύχουμε τις αναγκαίες κοινωνικές αλλαγές πρέπει να βρούμε νέους τρόπους για να συνεργαστούμε. Να αποδεχτούμε ο ένας τον άλλον. Και κυρίως να ακούμε ο ένας τον άλλον!

Και δεν τον ακούμε τον άλλον, διότι η σκέψη μας έχει δύο πόλους, γιατί έχουμε περάσει από έναν εμφύλιο (ή ο δικός μας, ή ο εχθρός μας).

– Αυτό συνέβη πέρυσι στην πλατεία Συντάγματος με το κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας… Εφόσον όμως, δεν έχουμε διαχειριστεί ακόμα τον εμφύλιο, ίσως αυτή την ώρα τον διαχειριζόμαστε, γι αυτό και μιλάμε και για συνεργασία; 

Ναι, γιατί ο εμφύλιος και ο ψυχρός πόλεμος, δεν χώρισαν μόνο όλη την ανθρωπότητα και κατά συνέπεια όλη την Ελλάδα στα δύο, αλλά δημιούργησαν στη σκέψη μας δύο πόλους: Οι δικοί μας και οι εχθροί μας. Οι δικοί μας είναι πάντα καλοί, οι εχθροί μας είναι πάντα κακοί. Και βέβαια, δαιμονοποιούμε τον αντίπαλο. Αν δούμε όμως τον άλλον άνθρωπο, τον… αντίπαλο, ως άνθρωπο με άλλη άποψη, τότε τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά. Στην ουσία, δηλαδή, αν διαχειριστούμε σωστά τον εμφύλιο, όπως λες.

– Εσύ τι πιστεύεις ότι θα γίνει στις εκλογές που θα γίνουν σε λίγο, στις 17 Ιουνίου; 

Νομίζω ότι ο κόσμος είναι έτοιμος να αλλάξει λίγο τα πράγματα. Λίγο. Δεν ξέρω αν έχει πάρει απόφαση να τα αλλάξει όλα. Θέλει να τα αλλάξει, δεν τον παίρνει άλλο, αλλά δεν ξέρω αν έχει πάρει την απόφαση μέσα του.

– Μήπως είναι αυτός ο φόβος που έλεγες; 

Μα, ναι! Είναι ο φόβος μπροστά την ελευθερία! Είναι ο φόβος γιατί δεν το έχει ξανακάνει. Είναι ο φόβος για το καινούργιο. Είναι αυτό που ονομάζουμε κοινωνική αδράνεια, να μην θέλεις να αλλάξεις μια κατάσταση παρόλο που δεν ζεις καλά μέσα σε αυτήν. Αυτό είναι δεδομένο. Αλλά φτάνει μια στιγμή, όπου υπερτερεί η ανάγκη της αλλαγής απέναντι στο φόβο για το καινούργιο.

– Μέχρι στιγμής, οι δημοσκοπήσεις συνεχίζουν να βγάζουν και πάλι πρώτο κόμμα τη ΝΔ. 

Βέβαια, όχι με μεγάλη διαφορά από τον ΣΥΡΙΖΑ… Ζούμε μία περίοδο που είναι πολύ φορτισμένη με γεγονότα και νομίζω ότι ως έλληνες, ως έθνος, ως κοινωνία, φτιάχνουμε μια καινούργια ταυτότητα. Είναι η εποχή, ακριβώς, που φτιάχνεται η καινούργια ταυτότητα, και βασικά θα στηριχτεί πάνω στο παρελθόν, για να φτιαχτεί αυτό το καινούργιο.

Είναι μια περίοδος μεγάλων ανατροπών. Θα αλλάξει ο κοινωνικός χάρτης, θα φτιάξουμε στην πραγματικότητα μια νέα ταυτότητα, παρ’ όλους τους υπαρκτούς φόβους μας. Είναι απαραίτητο, δηλαδή, να κοιτάξουμε το παρελθόν, όλους αυτούς που έζησαν πίσω μας για να προχωρήσουμε στο μέλλον.

Η παράδοση όλων των νεκρών γενεών βαραίνει σα βραχνάς στο  μυαλό των ζωντανών. Και όταν ακόμα οι ζωντανοί φαίνονται ν’  ασχολούνται ν’ ανατρέψουν τους εαυτούς τους και τα πράγματα  και να δημιουργήσουν κάτι που δεν έχει προϋπάρξει, σ’ αυτές  ακριβώς τις εποχές της επαναστατικής κρίσης επικαλούνται  φοβισμένοι τα πνεύματα του παρελθόντος στην υπηρεσία τους,  δανείζονται τα ονόματά τους, τα μαχητικά συνθήματά τους, τις  στολές τους για να παραστήσουν με την αρχαιοπρεπή αυτή  σεβάσμια μεταμφίεση και μ’ αυτή τη δανεισμένη γλώσσα τη νέα  σκηνή της παγκόσμιας ιστορίας. […]
Σ’ αυτές λοιπόν τις επαναστάσεις, η ανάσταση των νεκρών  χρησίμευε για να λαμπρύνει τους καινούργιους αγώνες κι όχι  για να παρωδήσει τους παλιούς, για να υπερβάλλει στη  φαντασία το καθήκον που είχε μπει και όχι για να αποφύγει την εκπλήρωσή του στην πράξη, για να ξαναβρεί το πνεύμα της  επανάστασης και όχι για να κάνει να πλανιέται το φάντασμά  της» Καρλ Μαρξ, Η 18 Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη.

– Τι νομίζεις ότι πρέπει να κρατήσουμε από το παρελθόν για να το πάρουμε μαζί στη νέα μας ταυτότητα; 

Να κρατήσουμε το γεγονός ότι υπάρχει μια υπερηφάνεια σε αυτό το λαό, και στο επίπεδο αυτό που λέμε: του απλού ανθρώπου, υπάρχουνε πάρα πολύ σημαντικές αξίες, σε αντίθεση με το επίπεδο των ελίτ… Υπάρχει δοτικότητα για παράδειγμα στον απλό κόσμο (κυρίως μέσα στην οικογένεια, αλλά μπορεί να γίνει και στην κοινωνία…), όπως υπάρχει βέβαια και κρυψίνοια και καχυποψία – ως συνέπειες του εμφυλίου.

Αλλά, επειδή, ποτέ δεν είχαμε ένα κράτος πρόνοιας, ένα κράτος «προστάτη», έχουμε μάθει να είμαστε ευέλικτοι, επινοητικοί, να μπορούμε να διαχειριζόμαστε δύσκολες καταστάσεις, να τα βγάζουμε πέρα. Και αυτό είναι θετικό.

Και, βέβαια, να κρατήσουμε τους αγώνες μας! Και οι αγώνες δεν είναι ατομικοί, είναι συλλογικοί. Να κρατήσουμε τη μνήμη π.χ. της Μαρίας Μπέικου… τη μνήμη της Κούλας Ξηραδάκη που παρόλο που δεν μπόρεσε να σπουδάσει Ιστορία, έγινε ιστορικός… Να κρατήσουμε τις αγώνες των ανθρώπων που έκαναν για να καλυτερεύσουν την καθημερινότητά τους και όχι μόνο τους ήρωες.

Αυτό που είμαστε, αυτό θα κάνουμε. Αν είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε προς το καλύτερο τον κόσμο και τη ζωή μας, θα το κάνουμε. Θα νικήσουμε και τους δισταγμούς και τους φόβους… Υπάρχει δισταγμός και φόβος, γιατί υπάρχει το άγνωστο και κανείς δεν θέλει να χάσει όσα είχε…

– Κάθε αλλαγή όμως, έχει ένα τίμημα. Δεν γίνεται να αλλάξεις για να κερδίσεις κάτι, αν δεν χάσεις κάτι άλλο… 

Υπάρχει ένας ωραίος στίχος του Ευριπίδη, που σε ελεύθερη μετάφραση, λέει, ότι οι άνθρωποι στεναχωριούνται όταν χάνουνε αυτά που είχανε κι όχι  εκείνα που δεν είχανε, που δεν είχανε βιώσει…

«το μετ’ ευτυχίας κακού-
σθαι θνατοίς βαρύς αιών
(για τους θνητούς είναι πολύ βαρύ
να κακοπαθαίνουν μετά από μια ευτυχία)»
Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις

«Φοβαμαι μη φαγωθουμε παλι μεταξυ μας» Τ. Βερβενιωτη

«Φοβάμαι μη φαγωθούμε πάλι μεταξύ μας», συνέντευξη της ιστορικού Τ. Βερβενιώτη

08:10, 29 Οκτ 2011 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/74352

Eνώ τα προβλήματα όσο και οι εντάσεις – αντιπαραθέσεις στη χώρα, όλο και μεγαλώνουν, η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη, στην συνέντευξη που δίνει στην Κρυσταλία Πατούλη, συμμετέχοντας στον δημόσιο διάλογο του tvxs, αναφέρει, ότι ο εμφύλιος παραμένει ένα βαθύ τραύμα που η ελληνική κοινωνία δεν έχει ακόμη διαχειριστεί, ενώ οι ιστορικοί -ακόμα και σήμερα- δεν έχουν πρόσβαση σε πολύ σημαντικά αρχεία, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που κάηκαν το 1989 με το νόμο «Περί άρσης των συνεπειών του εμφυλίου» που ψηφίστηκε από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Μοιάζει, λοιπόν, να κουβαλάμε ένα αδιαχείριστο – απωθημένο βάρος από το παρελθόν, που πιθανά κινδυνεύουμε -ειδικά γι’ αυτόν τον λόγο- να το επαναλάβουμε, καθώς, «δεν ξέρουμε τι… γίνεται με την ιστορία μας και τη μνήμη της».

Έχεις πει ότι το παρελθόν μας, η ιστορία μας, είναι ένα βάρος που το κουβαλάμε ούτως ή άλλως, συνειδητά ή ασυνείδητα, θέλουμε δε θέλουμε…
Σαφώς το κουβαλάμε. Οι υπόγειες διαδρομές του μας ακολουθούν. αν δεν τις αντιμετωπίσουμε, δεν τις διαχειριστούμε. Αυτό είναι δεδομένο για τους ανθρώπους, για τις σχέσεις τους, για την ψυχολογία και την ιστορία τους.

Επίσης, έχεις πει ότι ο εμφύλιος είναι ένα τραύμα το οποίο δεν έχουμε διαχειριστεί ακόμη ως χώρα, όπως και το ότι είμαστε η μόνη χώρα που δεν γιορτάζει την απελευθέρωσή της, γι αυτόν ακριβώς το λόγο, επειδή, δηλαδή, δεν θέλουμε να θυμόμαστε τον εμφύλιο. Μήπως όμως δεν θέλουμε να θυμόμαστε και όσους αγωνίστηκαν για την απελευθέρωσή; Γενικά, τους ελευθερωτές συνήθως, τους προδίδουμε, όπως το καταγράψει πολύ… παραστατικά ο Μάρκες στο μυθιστόρημά για τη μικρή Ερέντιρα, μια ορφανή, που περνάει τα πάνδεινα ως αιχμάλωτη της γιαγιάς της, η όποια στο τέλος απελευθερώνεται από κάποιον που την ερωτεύεται, όμως εκείνη τον προδίδει εγκαταλείποντάς τον. Σαν παραμύθι είναι…
Ναι, θυμίζει πολύ την δράση των ανταρτών μετά το τέλος του πολέμου.

Όποιος, δηλαδή, σε ελευθερώνει τον προδίδεις γιατί ίσως… δεν θέλεις να σου θυμίζει ότι η ελευθερία σου οφείλεται κυρίως σε αυτόν… και την ευθύνη που έχεις εσύ απέναντί στο γεγονός. Γι’ αυτό και οι μεγάλοι δάσκαλοι λένε «Μη με ακολουθείτε, βρείτε τον δικό σας δρόμο». Γενικά μιλώντας, μήπως γι αυτό και οι ήρωες έχουν όλοι… κακό τέλος; Ασχέτως αν μετά από… άπειρα συνήθως, χρόνια, τους τιμάμε;
Η ελευθερία δεν χαρίζεται. Δεν υπάρχει δωρητής, δεν υπάρχει κανένας να σου την χαρίσει. Είναι πρόβλημα της Ελληνικής κοινωνίας, να βρει την ώρα και να απελευθερωθεί από το σύστημα. Είναι αστείο να πιστεύουμε ότι ο Παπανδρέου θα κάνει ένα νόμο και θα απελευθερωθούμε. Θα γίνει μια μεγάλη, επώδυνη διαδικασία γι’ αυτό το πράγμα. Η κοινωνία πρέπει να το καταφέρει μόνη της. Αυτό που φοβάμαι σε αυτή τη δύσκολη φάση που βρίσκεται η Ελλάδα είναι μη φαγωθούμε πάλι μεταξύ μας. Γι’ αυτό μιλάω τόσο πολύ για αλληλεγγύη.

Μα γι αυτό και το θέμα του εμφυλίου, που ο ελληνικός λαός το έχει βάλει κάτω από το… χαλί, είναι πλέον πολύ σημαντικό να το διαχειριστούμε, όπως λες συνεχώς και εσύ.
Να μην ξεχνάμε επίσης, ενόψει της 28ης, ότι κανένας στην ανθρωπότητα δεν περίμενε εκείνη την εποχή ότι θα υπάρχει ένας λαός, ένας στρατός, στην συγκεκριμένη περίπτωση ο ελληνικός, ο οποίος θα ήταν νικηφόρος, απέναντι στον άξονα. Δεν ήταν μόνο ο Τσώρτσιλ που είπε ότι «Οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες», αλλά π.χ. και οι Γάλλοι διανοούμενοι έμειναν με το στόμα ανοιχτό. Γέλασε το χείλι κάθε πικραμένου αντιφασίστα! Άρα, δηλαδή, γιατί να βάζει κάποιος το ερώτημα το είπε ο Μεταξάς ή ο λαός το «όχι»; Βέβαια, το είπε ο Μεταξάς, επειδή, όμως, δεν μπορούσε να πει τίποτα άλλο, αφού φαντασιωνόταν ότι ήταν ο ιδρυτής του 3ου Ελληνικού πολιτισμού και επιπλέον η Ελλάδα ανήκε στην Αγγλική σφαίρα επιρροής.

Και το ζήτημα είναι ποιος το έκανε πράξη.
Ναι, γιατί το θέμα δεν είναι αν το είπε ο Μεταξάς ή ο λαός, είναι τι έγινε τελικά. Και έγινε αυτό που έγινε.
Το να γιορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου 1940, κατοχυρώθηκε μέσα στην Κατοχή από το Αντιστασιακό κίνημα. Το να μη γιορτάζουμε την απελευθέρωσή μας, δηλαδή την 12η Οκτωβρίου 1944, ήταν απόφαση όλων μας, όπως και ο νόμος για την άρση των συνεπειών του Εμφυλίου, που αποφασίστηκε ότι δεν θα λέμε «κομμουνιστοσυμμοριτοπόλεμος» αλλά εμφύλιος.
Δεν ξέρω, είναι πολύ σοβαρά τα θέματα. Κάθε φορά που συμβαίνει μια μεγάλη κοινωνική αναταραχή ο κόσμος ψάχνει πίσω, να ανασύρει σύμβολα. Ψάχνει την ιστορία του. Και όταν έγινε το κίνημα της Αντίστασης, ανασύρανε το ’21. Έμεινα αποσβολωμένη όταν το κατάλαβα. Είπα, καλά, που το… θυμηθήκανε το           Λέγανε π.χ. οι γυναίκες της Αντίστασης ότι «όπως η Μπουμπουλίνα, έτσι και εμείς οι γυναίκες θα αγωνιστούμε» ή «όπως ο Παλαιών Πατρών σήκωσε τη σημαία, έτσι και εμείς τώρα». Δηλαδή, πρέπει να ανασύρει κάποιος σύμβολα για να αγωνιστεί και να πολεμήσει, γι’ αυτό μας χρειάζεται και η ιστορία.
Και υπάρχουν δύο πολύ σημαντικά θέματα: Το πρώτο, το βάρος της ιστορίας που είπαμε, αυτόν τον σάκο που κουβαλάμε στην πλάτη και πρέπει να γνωρίζουμε τι περιέχει για να το διαχειριστούμε και να το αξιοποιήσουμε, να ξέρουμε σε τι έδαφος πατάμε, και το δεύτερο, ότι πρέπει να ανασύρουμε σύμβολα σε αυτόν τον καινούριο αγώνα που ξεκινάει η κοινωνία μας. Το κίνημα που έγινε στο Σύνταγμα για παράδειγμα, της Άμεσης Δημοκρατίας, ακουμπούσε στην Αρχαία Ελληνική Δημοκρατία. Αυτό, με εντυπωσίασε, επίσης.

Φτάσανε στο… άκρο της ιστορίας μας. Δηλαδή, πήγανε ακόμα πιο πίσω και από τους αντιστασιακούς και αυτό είναι εντυπωσιακό, για ποιο λόγο, άραγε, πήγανε τόσο πίσω;
Χρειάζονται τα σύμβολα, όταν κάνεις κάποιο αγώνα, χρειάζεσαι… στολές για να ντυθείς.

Είναι κάτι σαν αρχέτυπο δηλαδή, ότι τελικά ο αγώνας βασίζεται σε εκείνους που μας έδωσαν τη ζωή… στο παρελθόν.
Και αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά όλο τον κόσμο. Είναι διαπίστωση των ιστορικών. Δηλαδή, πρέπει να έχεις κάποιο πρότυπο για να αγωνιστείς. Και αυτό έγινε. Δεν το έχω πει εγώ, το έχει γράψει ο Μαρξ.

Και εσύ, μετά από όλα αυτά που έχεις κάνει, κάποια σοφία θα έχεις κατακτήσει…
Το διάβασα στον Μαρξ και όταν το διαπίστωσα ότι συνέβη στην Ελληνική Αντίσταση…

Αυτό ακριβώς, δεν είναι η απόδειξη εκείνου που έλεγες πριν, ότι ίσως γι’ αυτό πάμε πίσω, επειδή ότι κι αν έχουμε, τελικά από κάπου το πήραμε, το κληρονομήσαμε. Δεν υπάρχει παρθενογένεση…
Και πρέπει να τιμάμε τους προγόνους μας, αυτό είναι δεδομένο. Και τις ημερομηνίες να τιμάμε και τις γιορτές να τιμάμε.

Μα είναι αρχέτυπο κι αυτό, μας το δίδαξαν επίσης, οι αρχαίοι. Ότι πρέπει να τιμάς τον προγενέστερο και αν δεν τον τιμήσεις είναι ύβρις. Και αν διαπράξεις ύβρη τότε υπάρχει ες αει μια κατάρα που ζητάει την κάθαρση…
Σήμερα, ο εχθρός είναι πολύ γενικός και αόριστος και δεν έχουμε βρει ακόμα τον τρόπο να τον αντιμετωπίσουμε. Ενώ τότε ήταν συγκεκριμένος ο εχθρός. Μ’ αυτήν την έννοια για μένα είναι χειρότερο. Και δεν έχουμε δει ακόμα να πεθαίνει άνθρωπος από την πείνα.

Έκανα ένα θέμα για τις αυτοκτονίες και το ψυχικό αδιέξοδο, αφού κάθε μέρα συμβαίνει στην Ελλάδα μία οικονομική αυτοκτονία, όπως βέβαια και ένας φόνος… Δεν αυτοκτονεί όμως, κανένας από την πείνα. Αυτοκτονεί, όταν έχει χάσει κάθε νόημα, κάθε αξία, όταν δεν βρίσκει ένα όραμα να τον κρατάει στη ζωή.
Δούλεψα με τις αυτοκτονίες και τις δηλώσεις μετανοίας στην Μακρόνησο, ερευνητικά, και το έφτασα μέχρι ενός σημείου αλλά το παράτησα. Μου ήταν πολύ δύσκολο.

Έχαναν το νόημα του αγώνα τους, των θυσιών τους, της ζωής τους, βλέποντάς να καταρρέουν οι αρχηγοί τους; Πώς να αντέξει να ζήσει ο άλλος μετά;
Ναι, νομίζω, αυτό είναι.

Οι ψυχοτραυματολόγοι, λένε ότι το τραύμα σταματάει το χρόνο. Όταν ένα τραύμα δεν το διαχειριζόμαστε συνειδητά και οι μνήμες είναι απωθημένες δηλαδή, απαξιωμένες… υπάρχει ο κίνδυνος, τα άτομα που έχουν ζήσει ένα τραύμα να είναι περισσότερο επιρρεπή να το επαναλάβουν, να το ξαναζήσουν. Είναι αυτό που λέμε πως «ότι φοβάσαι το προκαλείς». Και συνήθως αυτό που φοβόμαστε το απωθούμε και τότε το επαναλαμβάνουμε άθελά μας. Όλο αυτό, πώς πιθανά, συνδέεται με τον Εμφύλιο που όπως ήδη έχεις πει, είναι ένα τραύμα, που ακόμα δεν έχουμε διαχειριστεί και ως λαός το έχουμε αφήσει κατά κύριο λόγο στη λήθη;
Αυτό που έχω καταλάβει από την έρευνα που έχω κάνει είναι ότι η κοινωνία είχε πρόθεση να πάει ένα βήμα μπροστά, αλλά όσο το τραύμα ήταν ανοιχτό δεν μπορούσε να το αγγίξει. Επιπλέον, μια από τις λογικές του Εμφυλίου ήταν ότι ο αντίπαλος ήταν δαιμονοποιημένος. Η Δεξιά έλεγε ότι οι «άλλοι» δεν ήταν Έλληνες αλλά ξενοκίνητοι κομμουνιστοσυμμορίτες και οι Αριστεροί λέγανε ότι έχουμε μια δεύτερη κατοχή και ένα δεύτερο αντάρτικο. Σε κάθε Εμφύλιο η κοινωνία διχάζεται και οι μεν δαιμονοποιούν τους δε.

Ναι, όλοι προσπαθούν να πάνε παρακάτω και τα άτομα και οι λαοί, συνήθως προσπαθώντας απλά να ξεχάσουν το τραύμα. Λες, κι αν κάνουν ότι δεν υπήρξε θα εξαφανιστεί ως δια μαγείας. Αυτό που έχει αποδειχθεί, όμως, είναι ότι όταν κάτι το ξεχνάς και δεν το διαχειρίζεσαι, θα το βρεις μπροστά σου. Το να πάμε μπροστά με το να απαξιούμε, και να ξεχνάμε, μόνο την επανάληψή προδιαγράφουμε.
Το επαναλαμβάνουμε γιατί δεν βλέπουμε, δεν αντιμετωπίζουμε τις αιτίες που είναι μέσα μας. Δηλαδή το γεγονός αυτό που σου είπα, ότι δαιμονοποιούμε τον αντίπαλο.

Υπάρχουν κάποιοι όπως ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, που λένε εδώ και καιρό, ότι «Ο εμφύλιος δεν έχει τελειώσει».
Η Ελληνική κοινωνία, δημιουργεί τέτοιου είδους εμφύλιες εντάσεις. Και πριν την δεκαετία του ’40, είχαμε τον Εθνικό Διχασμό.
Δηλαδή, ακόμα και σήμερα, όταν ένας Έλληνας διαφωνεί με έναν άλλο, συνήθως δεν τον ακούει. Μόλις ο άλλος ξεκινάει να πει μια φράση, ο άλλος είναι έτοιμος να τον… χτυπήσει. Δηλαδή, αυτό από μόνο του δημιουργεί μια σύγκρουση σε καθημερινό επίπεδο.

Ποιοι εμφύλιοι ξέσπασαν μέσα στην Κατοχή και τι θέμα διαμάχης είχαν;
Έχουμε συγκρούσεις και μέσα στην κατοχή ανάμεσα στο ΕΔΕΣ και τον ΕΛΑΣ και έχουμε συγκρούσεις και μες την πόλη ανάμεσα στις οργανώσεις. Έχουμε τα τάγματα ασφαλείας και τις αντιστασιακές οργανώσεις οι οποίες συγκρούονται στη διάρκεια της κατοχής και στις πόλεις και στα χωριά.
Και τα Δεκεμβριανά είναι επίσης μια άλλη εμφύλια σύγκρουση η οποία είναι ανάμεσα στην κυβέρνηση της Εθνικής Ενότητας με τους Άγγλους από τη μια και στις δυνάμεις τις αντιστασιακές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ από την άλλη.

Για τις αντιστασιακές οργανώσεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, τι έχεις να πεις;
Η Αντίσταση στην Ελλάδα ήταν πραγματικά πάρα πολύ μεγάλη. Όταν οι Έλληνες νικάνε στην Αλβανία τους Ιταλούς και έρχονται μετά οι Ιταλοί και είναι οι κατακτητές, αυτοί δηλαδή, που είχαν πριν νικήσει… καταλαβαίνεις με ποιο τρόπο οι Έλληνες αντιμετώπιζαν τους Ιταλούς. Ήταν ένα πρόβλημα όλο αυτό, ψυχολογικό. Εσύ που είσαι ο νικητής, να βρίσκεσαι ξαφνικά κατακτημένος!
Μετά τον Απρίλη του ’41 ξεκινάει η αντίσταση και μάλιστα τον 1ο χρόνο τα πράγματα πάνε πολύ αργά, γιατί υπάρχει μεγάλη πείνα και κοιτάει ο καθένας ατομικές λύσεις. Όταν αντιλαμβάνεται ο κόσμος ότι δεν μπορούν να υπάρχουν ατομικές λύσεις τότε φτιάχνουν οργανώσεις ή εντάσσονται σε οργανώσεις. Οι οργανώσεις αυτές της αντίστασης αναπτύσσονται περισσότερο μετά την άνοιξη του ’43 όταν αρχίζει να φαίνεται και σε άλλα μέτωπα του πολέμου, όπως είχαμε στο Στάλινγκραντ και στην Αφρική ότι οι σύμμαχοι με τους οποίους είμαστε και εμείς δηλαδή: Αγγλία, Ρωσία και Αμερική, θα νικήσουν. Όταν δε, το Σεπτέμβρη του ’43 το φθινόπωρο, φεύγει η Ιταλία από τον άξονα (Γερμανία-Ιταλία), είναι πάρα πολύ έντονο το αντιστασιακό κίνημα. Και εκεί μπαίνει το πρόβλημα  ποιος θα έχει την εξουσία, ποιος θα πάρει την εξουσία μετά την απελευθέρωση. Και έχουμε μια κυβέρνηση στο βουνό…

Με τον Άρη τον Βελουχιώτη;
Ο Άρης ο Βελουχιώτης είναι κι αυτός ένα μέλος του κόμματος. Δεν τολμάει να κάνει κάτι που δεν του λέει το κόμμα. Αυτή η ιστορία, ο Άρης ο αρχηγός των ατάκτων, είναι ζωτικός μύθος.

Και εκείνοι που ήταν στον ΕΔΕΣ;
Αυτοί πιο πολύ έχουν σχέση με τους Εγγλέζους και ο άνθρωπος ο οποίος ηγείτο στο ΕΔΕΣ, ο Ναπολέων Ζέρβας, δεν ήταν άνθρωπος με καλή φήμη.
Ο ΕΔΕΣ είναι και αυτός μια αντιστασιακή οργάνωση αλλά δεν έχει το λαϊκό έρεισμα που έχει το ΕΑΜ.
Επίσης, ξέρουμε ότι ο ΕΔΕΣ ήταν κυρίως στην Ήπειρο και στην υπόλοιπη Ελλάδα ήταν το ΕΑΜ. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν και άλλες μικρότερες οργανώσεις. Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι στην διάρκεια της Αντίστασης, στα ορεινά χωριά, αυτό που λέμε για εκείνη την περίοδο ελεύθερη Ελλάδα, αναπτύχθηκαν θεσμοί αυτοδιοίκησης, λαϊκής δικαιοσύνης κτλ.

Στην αυτοδιοίκηση είχε βοηθήσει αποφασιστικά, ο Γεωργούλας Μπέϊκος, ο άντρας της Μαρίας Μπέϊκου.
Ο άντρας της Μαρίας έχει συγγράψει τον πρώτο κώδικα με το όνομα «Ποσειδώνας», που έλεγε πως πρέπει να λειτουργεί η αυτοδιοίκηση και η λαϊκή δικαιοσύνη.

Τι έγινε και μετά από τον πόλεμο αντί να πάρουμε τους αντιστασιακούς και όσους αγωνίστηκαν για την ελευθερία, να τους στήσουμε… άγαλμα και να τους τιμήσουμε, βρέθηκαν όλοι οι μαχητές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, πάλι στο βουνό, και μετά εξορισμένοι, σκοτωμένοι, φυλακισμένοι και κυνηγημένοι σε όλη την υφήλιο; 
Γιατί 2 μήνες μετά την απελευθέρωση τέθηκε θέμα να διαλυθεί το ΕΛΑΣ και έγιναν τα Δεκεμβριανά. Σ’ αυτή τη μάχη συγκρούστηκε από τη μια πλευρά το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΚΚΕ και από την άλλη η κυβέρνηση της Αθήνας οι οποίοι είχαν την βοήθεια των Άγγλων, όπου ηττήθηκαν οι δυνάμεις του ΕΑΜ.
Έτσι, το Φλεβάρη του ’45 έγινε η συμφωνία της Βάρκιζας και ο ΕΛΑΣ παρέδωσε τα όπλα.
Ακολούθησε η περίοδος της «Λευκής τρομοκρατίας» και κυνηγήθηκαν όλοι οι αγωνιστές που είχαν πάρει μέρος στην ΕΑΜική Αντίσταση. Έτσι κυνηγήθηκε και η Μαρία Μπέϊκου και αναγκάστηκε να ξαναβγεί στο βουνό με τον Δημοκρατικό Στρατό. Τους κυνηγούσαν διάφορες συμμορίες και τους σκότωναν. Κάποιοι από αυτούς υπόγραψαν δηλώσεις μετάνοιας και κοίταξαν να κρυφτούνε κάπου για να γλυτώσουν. Έγιναν μετά οι εκλογές του ’46, όπου σε αυτές τις εκλογές η αριστερά δεν πήρε μέρος, και βγήκε η δεξιά και ψηφίστηκαν τα «έκτακτα μέτρα», δηλ. άρχισαν τα στρατοδικεία: Εκτελέσεις, διώξεις, εξορίες, φυλακές, κλπ.

Αυτοί οι κυνηγημένοι πόσοι ήταν; Ξέρουμε πόσοι αναγκάστηκαν να φύγουν στα βουνά, πόσοι πήγαν εξορία, πόσοι στις φυλακές κλπ;
Αυτούς που αγωνίστηκαν κατά πλειοψηφία για να ελευθερωθούμε, αφού πέρασαν τα πάνδεινα, αρνούμαστε και να τους ονοματίσουμε και να πούμε ποιοι και πόσοι ήταν;
Είναι μια πορεία γεγονότων και δεν υπάρχει ένα σταθερό νούμερο. Μόνο οι γυναίκες που πέρασαν στην εξορία ήταν περίπου 5000. Στη Μακρόνησο πέρασαν 50.000, κάποιοι λένε ότι μπορεί να ήταν και 100.000 επειδή μεταφέρανε όλους τους εξόριστους στη Μακρόνησο.  Στην Ασφάλεια που καλούσαν τους αγωνιστές να υπογράψουν δήλωση μετάνοιας, πρέπει να πέρασαν εκατοντάδες χιλιάδες.

Άρα υπήρχαν τα χαρτιά, αφού υπέγραφαν, αλλά…
… Τα κάψανε. Δεν θέλουν να θυμούνται. Τα στείλανε στη Χαλυβουργική και τα κάψανε το ’89 επί συγκυβέρνησης με την σύμφωνη γνώμη όλων των κομμάτων της Βουλής. Αυτό ήταν το μεγάλο πατατράκ της μνήμης. Το ’89 που πέφτει το τείχος του Βερολίνου και αρχίζει να καταρρέει η Σοβιετική Ένωση, η ελληνική εκδοχή του τέλους του Ψυχρού Πολέμου, ήταν η συγκυβέρνηση, της δεξιάς με την αριστερά. Το νόμο για την «Άρση των συνεπειών του εμφυλίου» υπέγραψαν ο Κουβέλης πως υπουργός δικαιοσύνης και ο Σαμαράς ως οικονομικών και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Σαρτζετάκης. 15 Σεπτεμβρίου του 1989.

Μου είπες για τις εξόριστες γυναίκες ότι ήταν 5.000, τι ξέρουμε και για τους άντρες;
Από τα αστυνομικά τμήματα πόσοι πέρασαν; Από τα γραφεία; Από την ασφάλεια;… Είναι πολλαπλάσιος ο αριθμός. Κάποιοι από αυτούς κρυφτήκανε. Έχουμε και εκτελέσεις, υπολογίζουμε γύρω στις 3.000. Οι εκτελέσεις αυτές, δεν χτυπούσαν μόνο το σώμα, χτυπούσαν και τη μνήμη.
Γίνεται ένα πογκρόμ ας πούμε των νικητών, που λέγονται εθνικόφρονες και νικάνε τους άλλους που δεν τους θεωρούνε εθνικόφρονες, το ΕΑΜ δηλαδή, τα μέλη και τους οπαδούς του ΕΑΜ, τους κυνηγάνε σε αφάνταστο βαθμό. Τους κυνηγάνε και ψυχολογικά, να υπογράφουν τις δηλώσεις μετάνοιας, αλλιώς δεν θα μπορέσουν να βρούνε μια δουλειά, και τους κυνηγάνε με τα εκτελεστικά αποσπάσματα… Φτιάχτηκε μια σειρά από μέτρα που τα λέγανε «Έκτακτα Μέτρα» και με βάση αυτά τα μέτρα άρχισε το κυνηγητό. Είναι μια κοινωνία διχασμένη. Το καλοκαίρι του ’47 έγιναν χιλιάδες συλλήψεις στην Αθήνα, όταν ήταν υπουργός ο Ζέρβας.

Είναι λοιπόν εξουσία ο ΕΔΕΣ, μαζί με τους εθνικόφρονες κλπ.
Βέβαια. Το ΚΚΕ δεν πήρε μέρος στις εκλογές του ’46.

Γιατί αποσύρθηκε το ΚΚΕ;
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτό ήταν μεγάλο λάθος, κάποιοι λένε καλά έκανε.

Ως ιστορικός, έχεις μελετήσει την Αντίσταση και τον Εμφύλιο. Είσαι η ζωντανή… μνήμη, για όλους αυτούς τους αγωνιστές σαν την Μαρία Μπέικου. Οπότε εσύ από την μεριά σου ποια στοιχεία πιστεύεις ότι είναι αυτά που πρέπει να δώσουμε βάρος, κάτι που δεν έχουμε κάνει μέχρι τώρα;
Εγώ πιστεύω ότι θα έπρεπε να δούμε ότι εμείς οι Έλληνες δημιουργήσαμε έναν εμφύλιο, να κοιτάξουμε ποιες είναι οι αιτίες, οι συνθήκες που οδηγούν την κοινωνία μας σε εμφύλιες συγκρούσεις.

Από την μεριά σου, ποια νομίζεις, ότι είναι αυτά που δεν… βλέπουμε;
Δεν αντιμετωπίζουμε τα πράγματα κατά πρόσωπο, δεν αναλαμβάνουμε την ευθύνη μας πάνω σε αυτή την σύγκρουση. Χρειάζεται να ενηλικιωθούμε κατά κάποιον τρόπο.

Ποια είναι τα θέματα που δεν έχουν συζητηθεί καθόλου; Για παράδειγμα εγώ έχω ένα ερώτημα: Το ότι συνέβη η χούντα του ’67 πόσο σχέση έχει με το τραύμα του εμφυλίου;
Νομίζω ότι ήταν η προέκταση του κράτους των εθνικοφρόνων η χούντα. Δηλαδή, μετά το τέλος του εμφυλίου, φτιάχτηκε ένα κράτος που είχε ένα σύνταγμα και ένα παρασύνταγμα. Είχε τους εθνικόφρονες ως πολίτες 1ης κατηγορίας και τους αριστερούς, ως πολίτες 2ης κατηγορίας, που δεν μπορούσαν να στείλουν ας πούμε τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο, χρειάζονταν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων, δεν μπορούσαν να βγάλουν άδεια οδήγησης.

Πιστεύεις ότι ένας άνθρωπος π.χ. σαν τη Μαρία Μπέικου πρέπει να πεθαίνει έτσι; Δεν έπρεπε να γίνει η κηδεία της, δημοσία δαπάνη;
Αυτό δεν το ξέρω. Δεν ξέρω πότε το κράτος κάνει τιμητικές κηδείες.

Δεν υπήρχαν πολλές καπετάνισσες από ότι ξέρω, στην Αντίσταση, όπως ήταν η Μαρία Μπέικου…
Υπήρχαν 9 διμοιρίες άρα 9 καπετάνισσες.

Εσύ τι νομίζεις λοιπόν; Δεν θα έπρεπε να κηδευτεί δημοσία δαπάνη;
Δεν νομίζω ότι έχουμε ένα κράτος φιλικό προς τους πολίτες. Δεν είχαμε ποτέ ένα κράτος στην Ελλάδα που να έκανε κάτι για τους πολίτες του. Δεν το σκέφτηκα ποτέ αυτό με την κηδεία της Μαρίας γιατί αυτό τ