Περικλής Κοροβέσης: Θα ψηφίσω τους ζωντανούς πολίτες

Tvxs.gr

Ο συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής, Περικλής Κοροβέσης, με αφορμή την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, για τον κίνδυνο του φασισμού, τις βιτρίνες της εξουσίας, και φυσικά τις επερχόμενες εκλογές.

Με αφορμή την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, το θέμα της ακροδεξιάς και ο κίνδυνος του φασισμού πόσο μάς αφορά σήμερα;

Φέτος κλείνουνε 50 χρόνια από τότε που τυπώθηκε το βιβλίο*. Το γεγονός ότι ύστερα από 50 χρόνια, νέα παιδιά ανακαλύπτουν αυτό το βιβλίο και θεωρούν ότι είναι επίκαιρο, σημαίνει ότι η καταγγελία των βασανιστηρίων και του φασισμού παραμένει επίκαιρη σήμερα, όσο εδώ και 50 χρόνια.

Θλιβερό μεν, που δεν έχουν καταργηθεί στον κόσμο τα βασανιστήρια μετά από 50 χρόνια, ευτυχές δε, ότι νέα παιδιά παίρνουν το νήμα και με τον δικό τους τρόπο πολεμάνε το φασισμό.

Τι σάς κέντρισε το ενδιαφέρον σε αυτή την δεύτερη παράσταση γι’ αυτό το βιβλίο;

Ό,τι βρήκανε μια καλή λύση να δείξουνε τι γινόταν επί χούντας, δηλαδή τι βιτρίνα ήθελε να έχει η χούντα: χαρά, ευημερία, κλπ. Αυτό δηλαδή το fake society, και τι έκρυβε από πίσω. Κι αυτό που έκρυβε από πίσω, ήταν οι άνθρωποι που βασανιζόντουσαν στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, και πέρα από την Ασφάλεια, οι φυλακές γεμάτες, οι εξορίες γεμάτες, και ως βιτρίνα είχανε τα χαζοχαρούμενα νούμερα, είτε της Επιθεώρησης, είτε όλα εκείνα που γίνονταν στις διάφορες γιορτές των Ελλήνων στο Στάδιο.

Αυτή η αντίθεση της βιτρίνας με την πραγματικότητα, ισχύει μέχρι σήμερα;

Ασφαλώς και ισχύει, με τη διαφορά ότι αλλάζουν λίγο οι ρόλοι. Δηλαδή σήμερα δεν έχουμε τέτοια βασανιστήρια στην Ασφάλεια, αλλά έχουμε βασανιστήρια αντίστοιχα στην κοινωνία. Δηλαδή, η ανεργία είναι μια βία. Το να είσαι άστεγος είναι μια βία. Το να μεταναστεύεις είναι μια βία.

Υπάρχει λοιπόν μια βία που εξαπλώνεται στην κοινωνία και που είναι με τη μορφή της στέρησης. Μέσα στα ανθρώπινα δικαιώματα όπως έχουν διατυπωθεί το 1948 στον ΟΗΕ, είναι η αξιοπρεπής ζωή. Και αξιοπρεπής ζωή, σημαίνει να έχεις σπίτι, να έχεις δουλειά, να έχεις παιδεία, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Όταν όλα αυτά λείπουνε, ασκείται μια βία συλλογικά στην κοινωνία, οπότε ως βιτρίνα, έχουμε το Master chef στην τηλεόραση, τις εκπομπές μόδας, για shopping, για το… σού ’πα και το μού ’πες.

Τότε είχαμε την επιθεώρηση, σήμερα έχουμε την τηλεόραση, που παίζει τον ίδιο ρόλο: Να μας δείξει μια κοινωνία που δεν υπάρχει και που καλύπτει την άλλη κοινωνία που υποφέρει.

Τι άλλο θα θέλατε να πείτε με αφορμή αυτήν την παράσταση;

Είναι συγκινητικό για μένα, σε αυτό το θέατρο που πήγαινα όταν ήμουν 16 χρονών, και μου άνοιξε μεγάλους ορίζοντες, γαλουχήθηκα σ’ αυτό το θέατρο, ότι παίζεται ένα δικό μου έργο, και ελπίζω με τη σειρά του να βοηθήσει τον αντίστοιχο δεκαεξάχρονο, εικοσάχρονο, να δει πως είναι τα πράγματα.

Και ενόψει των ευρωεκλογών, τι θα θέλατε να πείτε σε αυτούς τους νέους που ψηφίζουν για πρώτη φορά, αλλά και στους υπόλοιπους;

Πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτές οι εκλογές είναι ένα θέατρο. Δηλαδή, είναι ποτέ δυνατόν να έχουμε ένα Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και να μην υπάρχει Ευρωπαϊκή κυβέρνηση; Υπάρχει ένα κοινοβούλιο στον κόσμο, που να έχει κυβέρνηση;

Ψηφίζουμε για ένα κοινοβούλιο που δεν έχει κυβέρνηση. Τότε, ποιός κυβερνάει; Πρέπει να ψάξουμε σε εξωθεσμικά όργανα, όπως είναι η Κομισιόν, όπως είναι η γραφειοκρατία των Βρυξελών, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όπως είναι το λόμπι των βιομηχάνων. Όλα αυτά, συνιστούν μια άτυπη κυβέρνηση, βγάζουν αποφάσεις που είναι καθοριστικές, και το κοινοβούλιο τις επικυρώνει.

Από την άλλη πλευρά, και στις 28 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ουσία οι Ευρωεκλογές είναι Εθνικές Εκλογές β΄ κατηγορίας. Ψηφίζουνε ή καταψηφίζουνε την κυβέρνηση που υπάρχει. Δεν έχει καμία σχέση με την Ευρώπη. Άρα, λοιπόν, είναι εκλογές-θέατρο, να φαίνεται ότι κάνουμε κάτι.

Και για τις Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές, τι θα λέγατε;

Για τις Δημοτικές εκλογές τα πράγματα είναι διαφορετικά. Επειδή είναι τοπικές κοινωνίες, υπάρχουν κινήσεις σχεδόν παντού, που έχουν μια άλλη πρόταση, πέρα από τα κατεστημένα κόμματα. Αυτές που ασχολούνται με τα προβλήματα της γειτονιάς, του περιβάλλοντος, δημιουργούν δομές αλληλεγγύης, μερικές από αυτές έχουν και συσσίτια, για άστεγους, ή άνεργους, κάνουν εκδηλώσεις, κ.ά.. Επομένως υπάρχει μια ακτίδα φωτός από αυτές τις κινήσεις των πολιτών που προτείνουν κάτι άλλο. Γι’ αυτό έχει μια σημασία η ψήφος, να ενισχυθούν αυτές οι κινήσεις.

Εσείς, με ποιόν γνώμονα θα επιλέξετε αυτούς που θα ψηφίσετε;

Παρόλο που δε δίνω καμία σημασία στην ψήφο, ψηφίζω πάντα. Γιατί ακόμα κι αυτή η ελάχιστη ευκαιρία πρέπει να αξιοποιηθεί. Θα ψηφίσω αυτούς που παραμένουν δραστήριοι στο δρόμο, και όχι στα παράθυρα της τηλεόρασης. Δηλαδή, όσους π.χ. κινούνται με τους πλειστηριασμούς για να μη γίνουν εξώσεις, ή που δημιουργούν κινήματα αλληλεγγύης στους μετανάστες, αυτοί που ασχολούνται με το περιβάλλον, αυτοί που είναι εναντίον των εξορύξεων των υδρογονανθράκων. Δηλαδή, θα ψηφίσω αυτούς που κινούνται στην κοινωνία, δηλαδή τους ζωντανούς και ενεργούς πολίτες, και όχι τους πολιτικούς που θέλουν να παίξουν τους ηγέτες μας.

*Διαβάστε στο Tvxs.gr για το βιβλίο/μαρτυρία του Περικλή Κοροβέση και την παράσταση «Ανθρωποφύλακες» στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη.

Οι Ανθρωποφύλακες του Π. Κοροβέση στο Θέατρο Τέχνης

Tvxs.gr

Παρακολούθησα τους «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη, με τον Νέστωρ Κοψιδά στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Πολύ ειλικρινά θα ομολογήσω πως ακόμα δεν έχω συνέλθει.

Κι ας είχα διαβάσει αρκετές φορές στο παρελθόν την μαρτυρία του Κοροβέση, κι ας είχα μιλήσει άλλες τόσες μαζί του, κι ας έχω πάρει συνεντεύξεις, ή έχω γράψει άρθρα για το θέμα του έργου, τη χούντα, τους βασανισμούς, το φασισμό. Είχα υπόψιν μου, ότι θα είναι μια παράσταση που όχι μόνο με ενδιαφέρει και με αφορά ως πολίτη, αλλά πάντα έχει κάτι να μου δώσει οτιδήποτε με θέμα τους «Ανθρωποφύλακες», να με κάνει ίσως ακόμα λίγο καλύτερο άνθρωπο. Δεν ήξερα, όμως, ότι αυτή η θεατρική παράσταση θα καταφέρει να με συγκλονίσει.

Ίσως γιατί αντιλαμβάνεται κανείς, όταν τα φώτα σβήσουν και βγει έξω στην Πανεπιστημίου να περπατήσει για να επιστρέψει στο σπιτάκι του, πως κάτι ακόμα ως κοινωνία δεν καταλάβαμε. Πως κάτι ακόμα ως άνθρωποι ίσως δεν νιώσαμε. Πως κάτι ως πολίτες δεν πήραμε χαμπάρι. Κι αυτή η παράσταση μάς κάνει να το αντιληφθούμε και συγχρόνως μάς υπενθυμίζει χωρίς να μας υποδεικνύει, να έχουμε το νου μας…

Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Κάθε μέρα χρειάζεται να αποδεικνύουμε -ακόμα και στον ίδιο μας τον εαυτό- ποιοί ακριβώς είμαστε, και σε τι πλανήτη θέλουμε να ζούμε. Κι αυτό από μόνο του, πολλές φορές στην Ιστορία αποδείχθηκε πως δεν είναι και τόσο απλό -ή για κάποιους κλισέ- όσο μπορεί να ακούγεται.

Στο πρώτο πλάνο της σκηνής του Θεάτρου Τέχνης, ο ηθοποιός αφηγείται παραστατικά την ανείπωτη εμπειρία του, χαράζοντας με το κάρβουνο το άσπρο χαρτί, για να σχεδιάσει τους χώρους που ελάμβαναν χώρα οι φρικαλεότητες των πραξικοπηματιών. Στο δεύτερο πλάνο, ο σκηνοθέτης με έναν επίσης ευρηματικό τρόπο, δημιουργεί το φόντο σε όσα συμβαίνουν στον ηρωά του: Μια Ελλάδα τόσο διαφορετική, που όμως κάποιος μπορεί να ξεκαθαρίσει ειδικά μετά από αυτήν την παράσταση, πως το θεοσκοτεινό βρωμερό μπουντρούμι της απομόνωσης, εξέπεμπε λόγω του κάθε ήρωά του, όλο αυτό το φως και την καθαρότητα που έχουμε απόλυτη ανάγκη και σήμερα και πάντα, ενώ στη ολόλαμπρη clean σκηνή του πλαισίου με  τις υπερβολικές εντυπώσεις, κατοικούσε το κατάμαυρο σκοτάδι και η δυσωδία.

Το μόνο που μπορώ να σχολιάσω στο δια ταύτα, μετά από αυτή τη θεατρική εμπειρία, είναι: Δείτε αυτήν την παράσταση. Και ξαναδείτε την.

Σημειώσεις για την παράσταση «Ανθρωποφύλακες»:

«Εκείνο που φοβίζει είναι η ανθρώπινη φύση. Αν ο καθένας από εμάς, μηδέ εμού αξαιρουμένου, θα άφηνε την ασφάλεια και την προσωπική του ευημερία, θα έπαιρνε την ευθύνη να βγει μπροστά και να συγκρουστεί. Αν θα σκεφτόταν ως Πολίτης. Ο Πολίτης των διαφωτιστικών ιδεών, ο Πολίτης της εποχής των επαναστάσεων παραχώρησε τη θέση του στον υπήκοο. Αφηνόμαστε πιο εύκολα στην τύχη, στα χέρια της Θείας Πρόνοιας, κρυβόμαστε πίσω από το σύνολο, αγκαλιάζουμε την ανευθυνότητα. Δεν κάνουμε πια ότι δεν βλέπουμε, βιαζόμαστε να ξεχάσουμε. Αυτή η παράσταση έγινε για να μην ξεχάσουμε.» Μάνος Βαβαδάκης, σκηνοθέτης της παράστασης «Ανθρωποφύλακες» που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο-μαρτυρία του Περικλή Κοροβέση.

Οι «Ανθρωποφύλακες» είναι ένα βιβλίο ορόσημο, αφού είναι η πρώτη μαρτυρία που εκδόθηκε και κυκλοφόρησε διεθνώς κάνοντας γνωστή την πρακτική βασανισμών που ακολουθούσε η χούντα των συνταγματαρχών έναντι των αντιφρονούντων, και η οποία κατατέθηκε μαζί με άλλες στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η καταδίκη της Χούντας στο Συμβούλιο της Ευρώπης ήταν και η αρχή του τέλους της Δικτατορίας. Οι βασανισμοί, μια οργανωμένη άνωθεν πρακτική, στόχευε στον πλήρη εξευτελισμό των συλληφθέντων, σωματικά και ψυχικά. Η σκληρότητα της περιγραφής των βασανισμών στην ταράτσα της Μπουμπουλίνας ισορροπεί με την λογοτεχνική αφήγηση του Κοροβέση, απόρροια της καλλιτεχνικής του ιδιότητας.

Ακριβώς πενήντα χρόνια μετά από την πρώτη έκδοση του βιβλίου η παράσταση αναμοχλεύει τις σκληρές δοκιμασίες εξευτελισμού και βίας που υπέστη μέρος του λαού, πρακτική που ακόμα και σήμερα, έστω και ως αστείο, επιδοκιμάζεται από πολιτικούς και πολίτες. Σε συνδυασμό με τη σκιαγράφηση της περιόδου της Επταετίας αναδεικνύεται πως το καθεστώς απλώθηκε σε όλους τους τομείς, στραγγαλίζοντας κάθε φωνή αντίστασης και δημιουργίας.

«Το βιβλίο κυκλοφόρησε νόμιμα στην Ελλάδα μετά την πτώση της Χούντας. Παράνομα κυκλοφορούσε από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Και συνέχισε να εκδίδεται όλον αυτόν τον μισό αιώνα (ο τελευταίος εκδοτικός οίκος «Εκδόσεις των Συναδέλφων» έκανε τρεις εκδόσεις). Εντούτοις, αγνοήθηκε συστηματικά από τα ΜΜΕ (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων). Για την πολιτεία βέβαια αυτό το βιβλίο ουδέποτε υπήρξε. Και αυτό οδηγεί σε ένα θλιβερό συμπέρασμα. Η σιωπή της μεταπολίτευσης για τα βασανιστήρια της χούντας είναι μια συγκάλυψη των βασανιστηρίων. Το κράτος στη συνέχειά του θέλει να ξεχάσει το κράτος βασανιστή που ήταν σάρκα από την σάρκα του και οστά από τα οστά του». Περικλής Κοροβέσης

«Η ύψιστη επαναστατική αρετή σήμερα είναι να είσαι πολίτης. Και είναι ο πιο αποτελεσματικός φραγμός σε κάθε αυθαιρεσία […] Μετά την 21η Απριλίου 1967, το δικαίωμα να υπάρξεις σαν πολίτης ήτανε αντίσταση. Σ’ αυτούς που επέμεναν να ΄ναι πολίτες, το νέο καθεστώς επέβαλε μια τυπική διαδικασία προσαρμογής. Προσπάθησα να παραμείνω πολίτης.» Περικλής Κοροβέσης, Ανθρωποφύλακες

Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

Ανθρωποφύλακες του Περικλή Κοροβέση
Σκηνοθεσία Μάνος Βαβαδάκης

Πρεμιέρα 13 Μαΐου 2019

Υπόγειο
Πεσμαζόγλου 5 | Τηλ. 2103222760

Συντελεστές:
Διασκευή: Άνδρη Θεοδότου
Σκηνοθεσία: Μάνος Βαβαδάκης
Σκηνικά-Κοστούμια: Γιωργίνα Γερμανού
Μουσική: Φάνης Ζαχόπουλος
Μουσική παραγωγή: Ορέστης Πετράκης
Κίνηση: Μυρτώ Γράψα
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Βοηθός σκηνοθέτη: Θεοδώρα Γεωργακοπούλου
Βοηθός σκηνογράφου: Τίνα Μαρινάκη
Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου

Παίζουν οι: Νέστωρ Κοψιδάς, Θεοδώρα Γεωργακοπούλου, Ειρήνη Γεωργαλάκη, Ελένη Ζαχοπούλου, Άρης Λάσκος

Παραστάσεις κάθε Δευτέρα & Τρίτη από 13/05 έως 04/06.
Ώρα παράστασης: 21:15 | Διάρκεια παράστασης 90 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ γενική είσοδος, 10 ευρώ μειωμένο

Via: http://tvxs.gr/news/theatro/oi-anthropofylakes-sto-theatro-texnis-karoloy-koyn