Νάνος Βαλαωρίτης: Οι Γερμανοί προκάλεσαν το αντίθετο από αυτό που ήθελαν

nanos valaoritis

[…] Οι Γερμανοί έχουν προκαλέσει το αντίθετο από αυτό που ήθελαν να προκαλέσουν. Διότι ενώ προφανώς περίμεναν πως αν πνιγεί μια μικρή χώρα οι άλλες χώρες θα φοβηθούν, αντίθετα βλέπουμε τουλάχιστον από αυτό που γίνεται σήμερα στη Γαλλία, πως η Ελλάδα έχει γίνει παράδειγμα προς αποφυγήν, και όχι παράδειγμα προς αποφυγήν με αντίδραση την υποταγή, αλλά με αντίδραση την εξέγερση […] Πιστεύω ότι πρέπει κυρίως να προστατεύουμε την ελευθερία μας από όλους: και τους ντόπιους και τους έξω. Γιατί αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Οι προφάσεις που εκμεταλλεύονται οι κυβερνήσεις να φέρνουν μέτρα καταπιεστικά ολοένα και περισσότερο, παντού.  Αυτό, είναι κάτι που πρέπει να το αποφύγουμε με κάθε τρόπο: Να χαθεί η ελευθερία μας! Και από εκεί και πέρα τα υπόλοιπα θα ‘ρθούνε […] Ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή την εξέγερση στη Γαλλία.

Βρισκόμαστε στον χειρότερο κλυδωνισμό που μπορεί να φανταστεί κανείς εφόσον μας πνίξανε με τα νέα οικονομικά συστήματα οι Ευρωπαίοι, αλλά βλέπουμε,  εκτός των άλλων, πως οι Γάλλοι αυτή τη στιγμή είναι σαν να λένε δεν είμαστε Ελλάδα, δεν θέλουμε να είμαστε Ελλάδα.

Άρα οι Γερμανοί έχουν προκαλέσει το αντίθετο από αυτό που ήθελαν να προκαλέσουν. Διότι ενώ προφανώς περίμεναν πως αν πνιγεί μια μικρή χώρα οι άλλες χώρες θα φοβηθούν, αντίθετα βλέπουμε τουλάχιστον από αυτό που γίνεται σήμερα στη Γαλλία, πως η Ελλάδα έχει γίνει παράδειγμα προς αποφυγήν, και όχι παράδειγμα προς αποφυγήν με αντίδραση την υποταγή, αλλά με αντίδραση την εξέγερση.

Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό, νομίζω, διότι κατά περίεργο τρόπο η Ελλάδα πάντα είναι ένα σύμβολο.  Και στην εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ακόμα, οι Ρωμαίοι την θεωρούσαν σύμβολο, δηλαδή δεν θεωρούσαν πως κατακτούν μια οποιαδήποτε χώρα, και μάλιστα οι πιο μορφωμένοι ανάμεσά τους ήξεραν και καλά ελληνικά.

Αυτά δεν έχουν εξαλειφθεί τελείως στον σύγχρονο κόσμο. Φαίνεται πως ακόμα και σήμερα παίζουμε αυτό το ρόλο του συμβόλου. Κι όταν πνίγεις ένα σύμβολο, μια χώρα που, τέλος πάντων, λόγω του ονόματος και της γλώσσας έχει κάποια σχέση με την αρχαία Ελλάδα, αλλά την πνίγεις, είναι σα να πνίγεις και την πηγή του πολιτισμού σου, δηλαδή είναι μια συμπεριφορά αυτοκτονική.

Αυτό πιστεύω ότι οι Γάλλοι αμέσως το κατάλαβαν –είναι και πιο έξυπνος λαός- και δεν έχουν το σύνθημα που είχαν στην αρχή οι Ισπανοί, που έλεγαν και εκείνοι με κάποιον τρόπο, τότε, δεν είμαστε σαν την Ελλάδα, μεν, αλλά εννοούσαν δεν έχουμε τα ίδια προβλήματα με την Ελλάδα, διότι δεν εννοούσαν όπως οι Γάλλοι ότι εμείς δεν πρόκειται να υποκύψουμε, απλώς ήθελαν να ξεχωρίσουν τη θέση τους, που είναι ένα είδος δειλίας.

Τώρα όμως με την εξέγερση της Γαλλίας αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι το ελληνικό φαινόμενο του πνιγμού μας από όλες τις μεγάλες δυνάμεις(γιατί από πίσω είναι και η Αμερική, και η Αγγλία, η Γαλλία με την παθητική της στάση, και η Ιταλία με το δήθεν παιχνίδι το οποίο είναι κάπως αμφίρροπο, και βέβαια οι Γερμανοί οι οποίοι δεν το κουνάνε, είναι τελείως αμετακίνητοι), δεν προκάλεσε στους υπόλοιπους λαούς αυτό που ανέμεναν.

Αυτή η κατάσταση αρχίζει να μπαίνει μέσα στη λαϊκή ομοθυμία, ενώ πριν είχε μια επιρροή κυρίως μόνο στα κόμματα. Τώρα αρχίζει ο κόσμος να καταλαβαίνει ότι σε εποχή κρίσης δεν εφαρμόζεις λιτότητα΄ διότι λιτότητα  είναι λογικό να εφαρμόσεις μόνο σε μία χώρα η οποία παράγει και μάλιστα παράγει με καταπληκτικό τρόπο, όπως η Γερμανία, η οποία αυτή τη στιγμή είναι πάμπλουτη. Τότε η λιτότητα έχει νόημα. Αυτά τα έχουν πει και οι οικονομολόγοι αλλά ποιος τους ακούει;

Και επιμένουν οι Γερμανοί, να θέλουν το δικό τους το μοντέλο λιτότητας, μιας χώρας παραγωγικής η οποία εξάγει συνέχεια και έχει έναν πλούτο απίστευτο μετά τον πόλεμο, και θέλει να το επιβάλλει σε μας που σχεδόν δεν παράγουμε τίποτα! Ή να εφαρμοστεί το ίδιο μοντέλο σε χώρες, όπως η Γαλλία, που δεν μπορούν να ανταγωνιστούν την γερμανική παραγωγή.

Εμείς τι παράγουμε; Εμείς εξάγουμε ελιές, ε; Τι άλλο μπορείς να σκεφτείς; Φέτα; Κρασί; Δύο-τρία πράγματα. Τη βιομηχανία μας δεν την αναπτύξαμε, για πολλούς λόγους νομίζω επίσης πολύ λανθασμένους, και δεν καταφέραμε γενικά να αναπτύξουμε τίποτα το οποίο θα μας επέτρεπε να έχουμε αυτοδυναμία.

Και φυσικά, όταν ήρθε η ΕΕ και άρχισε να μας επιβάλλει να αλλάξουμε καλλιέργειες και να κάνουμε αυτό κι εκείνο, όπως π.χ. μας ζητήσανε να καταστρέψουμε τα ελαιόδεντρα και κάποιοι αντιστάθηκαν και είπαν όχι εμείς δεν θα κόψουμε τίποτα, και πολύ καλά κάνανε.

Σκέψου δηλαδή ο παραλογισμός σε τι σημείο έχει φτάσει! Είναι απίστευτο! Ούτε οι αρχαίοι Ρωμαίοι δεν κάνανε τέτοια. Αλλά αυτές είναι οι πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούμε. Και τα λανθασμένα αυτά προγράμματα ήθελαν να μας τα επιβάλλουν από πολλές δεκαετίες.

Εμείς αν δεν μπορούμε να αντιδράσουμε αυτή τη στιγμή λόγω αδυναμίας -διότι δεν έχουμε τα μέσα να αντιδράσουμε και σκύβουμε κεφάλι- δεν είναι λόγω δειλίας΄ ο ελληνικός λαός δεν είναι καθόλου δειλός, αλλά δεν είναι και ηλίθιος, δηλαδή να πάει να αυτοκτονήσει μέσα στα δόντια του δράκου.  Θα κάνει την υποχώρηση αυτή η οποία γίνεται σήμερα, για να επιβιώσει. Γιατί χωρίς αυτά τα δανεικά δεν μπορούμε να επιβιώσουμε. Οπότε είμαστε αναγκασμένοι να κάνουμε αυτές τις άθλιες υποχωρήσεις και να ψηφίζουμε νόμους οι οποίοι είναι φοβεροί και για τα εργασιακά μας και για όλα, και επίσης να ξεπουλάμε και την περιουσία μας.

Πώς να γίνει αλλιώς; Έως ότου ξεσηκωθούν και όλοι οι άλλοι ευρωπαίοι εναντίον αυτού του προγράμματος λιτότητας το οποίο μας επιβάλλουν πολύ λανθασμένα ουσιαστικά οι Γερμανοί, με τρόπο τελείως φασιστικό και ναζιστικό – και το λέω ευθέως αυτό και νομίζω πως είναι το ίδιο σύστημα που είχε ο Χίτλερ, μόνο που είναι σε οικονομικό επίπεδο, πλέον.

Τώρα τα υπόλοιπα τα ξέρουμε. Ότι από εδώ κι από κεί προσπαθούν να μας αφαιρέσουν το ένα ή τ’ άλλο, είμαστε μια χώρα περιτριγυρισμένη από …πολύ «φιλικά» έθνη γύρω μας, από την Αλβανία μέχρι την Τουρκία, οι οποίες μάς …αγαπάνε εξαιρετικά, και αυτές καραδοκούν την ώρα να επωφεληθούν από όλη αυτή την κατάσταση.

Εν τω μεταξύ οι μεγάλες δυνάμεις φυσικά… όπως π.χ. είδα ένα σκίτσο με μαύρο χιούμορ, όπου ο αμερικανός πρέσβης έλεγε «προσεύχομαι στο Θεό για την Ελλάδα».  Γιατί το είπε αυτό κανένας δεν το εξήγησε. Σήμερα παρατηρώ ότι το χιούμορ που έχει προκαλέσει η κρίση στην Ελλάδα δεν είναι σάτιρα, αλλά έχει εξελιχθεί σε ένα ανώτερο επίπεδο χιούμορ, ένα είδος μαύρου χιούμορ.

Κι έρχεται κι ο Πούτιν ο οποίος πάει στο Άγιον Όρος και κάνει το σταυρό του. Για τί πράγμα κάνει τον σταυρό του; Για να μην χαθούμε εμείς ή για να μην χαθεί ο ίδιος;

Εδώ πέρα φτάνεις στα όρια μιας εξωφρενικής κατάστασης η οποία δεν αφορά μόνο εμάς, αλλά και γενικά όλο τον κόσμο αυτή τη στιγμή, δηλαδή «τραγέλαφος» είναι η σωστή λέξη.

Φαίνεται ότι έχουμε ζήσει αρκετές τέτοιες καταστάσεις οπότε η γλώσσα μας έχει δημιουργήσει λέξεις που μπορούν να περιγράψουν σήμερα αυτά που συμβαίνουν. «Η τραγέλαφος των άστρων» που είπε και ο Καρούζος. Έτσι και μεις είμαστε «η τραγέλαφος των άστρων».

Ο Αρκάς Φιλοποίμην, κάπου στις αρχές του 2ου προχριστιανικού αιώνα, ήταν ο καλύτερος στρατηγός της Αχαϊκής συμπολιτείας (οι Πελοποννήσιοι μεταξύ τους πολεμούσαν συνέχεια, δεν σταμάτησαν κι ας είχαν τους Ρωμαίους από πάνω τους)- ανησύχησε με την άνοδο του ρωμαίου Φλαμινίνου και πήγε στο Μαντείο των Δελφών να ρωτήσει ποιό θα είναι το μέλλον της Ελλάδας. Η απάντηση που πήρε τότε για τη χώρα ήταν πως θα είναι σαν ένας «ασκός κλυδωνιζόμενος μηδεπώποτε  βυθιζόμενος”Αυτή η φράση της πυθίας, ούτε λίγο ούτε πολύ, μοιάζει και με τον τίτλο που έχω βάλει στα ζωγραφικά έργα που εκθέτω αυτόν τον καιρό στην γκαλερί Αστρολάβος: «Ελλάδα: Η χώρα του ποτέ και του πάντοτε».

Δεν μπορώ να προφητεύσω για το μέλλον τι θα γίνει. Λέω απλώς ότι αν δεν γίνει αυτό που ελπίζω, να αλλάξει κάτι στο οικονομικό σύστημα χάρις πια στην θέληση των λαών και όχι των κυβερνήσεων, δεν βλέπω καλή μέρα για κανέναν, όχι μόνο για μας.

Κι εμάς κατά περίεργο τρόπο μας «έσωσε» αυτό το οποίο μας απειλούσε: Η μετανάστευση.  Διότι αυτή η μετανάστευση τρόμαξε τους ευρωπαίους και τώρα ξαφνικά η Ελλάδα έγινε πολύτιμο μέρος το οποίο πρέπει να ενισχυθεί σε αυτό το θέμα. Κατάλαβες γιατί μιλάω για τραγέλαφο; Γιατί είναι τραγελαφική η κατάσταση.

Έτσι δεν είμαι ποτέ τελείως απαισιόδοξος και ποτέ τελείως αισιόδοξος. Είμαι ανάμεσα στα δύο, βλέποντας και κάνοντας. Διότι δεν ξέρεις αύριο τι θα συμβεί. Μπορεί να αλλάξουν άρδην όλα, όπως τα τελευταία χρόνια έχουμε δει δραματικές αλλαγές, απίστευτες, τις οποίες δεν τις φανταζόμασταν, ακριβώς, τα προηγούμενα χρόνια.

Και στο έργο μου όπως θα δει κανείς έχω ένα πανηγυρικό χαρακτήρα στο χιούμορ μου, με χρώματα, περίεργα αντικείμενα που στροβιλίζονται, με ένα άλλο ύφος και ήθος, το οποίο αφορά και τον τρόπο που γράφω. Δεν γράφω θρήνους συνέχεια, δεν μου αρέσει αυτό. Μ’ αρέσει να αντιμετωπίζω τα πράγματα με κάποια ειρωνεία, με καγχασμό καμιά φορά ή κυνικά, αλλά ποτέ να μην ενδίδω σε αυτόν τον τόνο απελπισίας, ή ηττοπάθειας-θα την έλεγα- που χαρακτηρίζει πολλούς ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν ίσως με κάποιον τρόπο τα εφόδια για να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις. Τους καταλαβαίνω, δεν τους κατηγορώ, αλλά προσωπικά δεν συμμετέχω σε αυτού του είδους την απελπισία.

Η γνώση της ιστορίας βοηθάει σ’ αυτό. Διότι, κοίταξε τι περάσαμε, πόσες φορές μας πάτησαν! Τη μεγαλύτερη ήττα που είχαμε ποτέ ήταν με τους Ρωμαίους, μετά από τη μεγαλύτερη εξύψωση που είχαμε με τον Αλέξανδρο και τη μεγαλύτερη διάδοση της γλώσσας και του πολιτισμού. Έρχονται οι Ρωμαίοι και μας κατακτούν για 300τόσα χρόνια, όμως δεν μας ξεριζώνουν γιατί είναι ένας λαός συγγενικός μαζί μας, αφού προερχόμαστε από την ίδια ινδοευρωπαϊκή ρίζα, όπως και οι γλώσσες μας.

Βέβαια οι Ρωμαίοι ήταν πολύ περισσότερο στρατιωτικό έθνος, το οποίο ανέθρεφε τα παιδιά για να γίνουν στρατηγοί και να οδηγήσουν τις λεγεώνες τους στο να κατακτήσουν τον κόσμο. Εμείς δεν αναθρέφαμε έτσι τα παιδιά μας. Ούτε οι αρχαίοι Έλληνες, παρόλο που έκαναν συνεχώς πολέμους, τους έκαναν κυρίως αναμεταξύ τους. Κι αυτό το συνεχίζουμε, ανελλιπώς! Είναι φοβερό πως το ίδιο χαρακτηριστικό μας είναι εκείνο που μας εμποδίζει να συνεργαστούμε.

Ενώ είναι φανερό ότι τα ίδια μας απειλούν και όλους μας απειλούν, δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε ο ένας με τον άλλον. Αλλά και μπροστά σ΄ αυτόν τον κίνδυνο, παρόλα αυτά, τίποτα… Το πολύ που θα δεις, είναι μια καλύτερη κουβέντα με κάποιον, χωρίς τόσες πολλές αντιρρήσεις ως συνήθως. Ε, τίποτε άλλο.

Προσωπικά, συνεχίζω το δικό μου τον τρόπο. Δεν τον αλλάζω. Δεν έχω την εντύπωση ότι έχει συμβεί κάτι τόσο καταστροφικό όσο ήταν η Μικρασιατική καταστροφή αφενός και η Κατοχή αφετέρου.  Και υπάρχει η περίπτωση να βρεθούμε πάλι σε ένα ρεύμα το οποίο θα μας ωφελήσει. Αυτό δε σημαίνει ότι μέχρι τότε πρέπει να καθόμαστε με χέρια σταυρωμένα.

Πιστεύω ότι πρέπει κυρίως να προστατεύουμε την ελευθερία μας από όλους: και τους ντόπιους και τους έξω. Γιατί αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Οι προφάσεις που εκμεταλλεύονται οι κυβερνήσεις να φέρνουν μέτρα καταπιεστικά ολοένα και περισσότερο, παντού.  Αυτό, είναι κάτι που πρέπει να το αποφύγουμε με κάθε τρόπο: Να χαθεί η ελευθερία μας! Και από εκεί και πέρα τα υπόλοιπα θα ‘ρθούνε.

Με αυτά τα μέτρα που μας επιβάλλουν δεν έχεις ελευθερία να αντισταθείς, αλλά έχεις την ελευθερία να τα κατακρίνεις και να έχεις επίγνωση ότι είναι παράλογα, τουλάχιστον από άποψη καθαρά οικονομική. Οι οικονομολόγοι το λένε και οι ίδιοι, άλλωστε, δεν το λέω εγώ που είμαι ένας καλλιτέχνης.

Νομίζω ότι πρέπει να συνεχίσουμε, να μη χάσουμε την ικανότητά μας να σκεφτόμαστε, να χρησιμοποιούμε ότι όπλα έχουμε, μεταξύ των οποίων νομίζω πως η εξυπνάδα μας είναι το καλύτερο, κι αυτό μάς έχει διατηρήσει τόσους αιώνες ως εθνότητα και πολιτισμό, δηλαδή δεν εννοώ πολιτισμό με την αρχαία έννοια, αλλά εννοώ πολιτιστικά ζωντανούς, όπως π.χ. με την παράδοσή μας που δεν κατάφερε να την εξαφανίσει κανείς.

Λοιπόν, δεν υπάρχει λόγος να φοβηθούμε σήμερα ότι θα μας εξαφανίσουν, όταν σήμερα έχουμε τα εκατονταπλάσια τεχνικά και άλλα μέσα να αντισταθούμε, αν θέλουμε.  Κι αυτό νομίζω ότι πρέπει να το αντιληφθούν οι νέοι, και νομίζω ότι πολλοί νέοι το έχουν αντιληφθεί, διότι επειδή βρίσκονται σε δύσκολη θέση αρχίζουν και σκέφτονται…  κι αυτό είναι πολύ σημαντικό!

Δημοσιεύτηκε: http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/nanos-balaoritis-oi-germanoi-prokalesan-antitheto-apo-ayto-poy-ithelan

Δύο γυναίκες κατά του φασισμού – Ένα μήνυμα ζωής για όλους μας

 

Tes_AspoudΔικαίως η Χάνα Άρεντ λέει  ότι «Η ιστορία, που διηγούμαστε στον εαυτό μας για τον εαυτό μας, προκειμένου να αιτιολογήσουμε και να δικαιολογήσουμε ό,τι κάνουμε, είναι κατά βάση ψεύδος. Η αλήθεια βρίσκεται σε αυτά που πράττουμε» […] Η κίνηση της γυναίκας, που με υψωμένη την γροθιά στέκεται μπροστά στους φασίστες, είναι μια συμβολική κίνηση. Η υψωμένη της γροθιά έγινε ένα πολύ ηχηρό Όχι στον φασισμό. Ένα Όχι από έναν άνθρωπο κατώτερου Θεού και μικρότερου κόσμου. Κι αυτό δίνει ένα μήνυμα ζωής για όλους μας, όσο «μικρούς» και «κατώτερους» κι αν μας βλέπουν. Το ίδιο Όχι, με άλλον τρόπο, αντέταξε και μια άλλη γυναίκα, εδώ στην Ελλάδα, κι αυτή μόνη, προς τον Μητροπολίτη Αμβρόσιο, υπενθυμίζοντάς του ότι αυτό, που θα έπρεπε να κηρύσσει είναι η αγάπη και όχι το μίσος προς τον Πλησίον […]

Η Ελένη Νίνα, κλινικός ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, σύμβουλο ανθρωπίνων σχέσεων, με αφορμή τις δύο γυναίκες από την Σουηδία και την Ελλάδα, που αντέδρασαν μόνες κατά του φασισμού και του μίσους.

Κρυσταλία Πατούλη: Από τη Σουηδία με την Τες Ασπλουντ που ύψωσε τη γροθιά της απέναντι σε τριακόσιους ναζί, ενώ γύρω της όλοι παρακολουθούσαν απαθείς, μέχρι την Ελλάδα που μπροστά στο λεκτικό μίσος και φασισμό πάλι μια γυναίκα μόνη της αντέδρασε απαντώντας «Αυτό δεν είναι αγάπη!» στις πασχαλινές κατάρες του μητροπολίτη Αμβρόσιου, τι θα είχες να πεις; 

Ελένη Νίνα: Αναντίρρητα η αντίδραση προς όποια φασιστική θέση και εκδήλωση είναι πολύ σημαντική. Μόνον έτσι μπορεί να αντιμετωπιστεί το φασιστικό- ναζιστικό μόρφωμα, το οποίο είναι άμεσα συνδεδεμένο με την βία και την τρομοκρατία.

Η κίνηση αυτών των γυναικών αποκτά όμως και έναν συμβολικό χαρακτήρα. Ακριβώς γιατί προέρχεται από δυο γυναίκες και μάλιστα δυο γυναίκες μόνες.

Κρυσταλία Πατούλη: Πόσο σημαντική είναι σήμερα η αντίδραση στον φασισμό, είτε με συμβολικό τρόπο, είτε μέσω του λόγου, ειδικά μάλιστα όταν προέρχεται από μόνες γυναίκες;

Ελένη Νίνα: Μιλώντας για γυναίκες, ας μην ξεχνάμε ότι ο φασισμός μετακινεί την γυναίκα από τον ενεργό ρόλο στην κοινωνία προς την αφοσίωση στο σπίτι της. Για τον φασισμό η γυναίκα έχει Καθήκον και όχι επιλογή.  Καθήκον να τιμήσει τη μητρότητα.

Ο Χίτλερ έλεγε: «Ο κόσμος των γυναικών είναι ένας μικρότερος κόσμος. Γιατί ο κόσμος της γυναίκας είναι ο σύζυγος της, τα παιδιά της και το σπίτι της». Ο ρόλος της εκφραζόταν στον «κώδικα» των τριών Κ: Kinder, Kirch, Kuche. Δηλαδή: Παιδιά, Εκκλησία, Κουζίνα.

Άρα η κίνηση της γυναίκας, που με υψωμένη την γροθιά στέκεται μπροστά στους φασίστες, είναι μια συμβολική κίνηση. Η υψωμένη της γροθιά έγινε ένα πολύ ηχηρό Όχι στον φασισμό. Ένα Όχι από έναν άνθρωπο κατώτερου Θεού και μικρότερου κόσμου. Κι αυτό δίνει ένα μήνυμα ζωής για όλους μας, όσο «μικρούς» και «κατώτερους» κι αν μας βλέπουν.

Το ίδιο Όχι, με άλλον τρόπο, αντέταξε και μια άλλη γυναίκα, εδώ στην Ελλάδα, κι αυτή μόνη, προς τον Μητροπολίτη Αμβρόσιο, υπενθυμίζοντάς του ότι αυτό, που θα έπρεπε να κηρύσσει είναι η αγάπη και όχι το μίσος προς τον Πλησίον.

Κρυσταλία Πατούλη: Με ψυχολογικούς όρους τι σημαίνει φασισμός;

Ελένη Νίνα: Φασισμός, με ψυχολογικούς όρους, θα μπορούσε να σημαίνει: Η κατάργηση της διάστασης του Άλλου. Ο Άλλος (ο Πλησίον) γίνεται ένα αντικείμενο, του οποίου οι επιθυμίες, τα βιώματα, ο πόνος, καθίστανται κάτι το ουδέτερο.

Όλοι πρέπει να ακολουθήσουν την Εντολή του Ενός. Ο λόγος του Ενός είναι Η Αλήθεια και γίνεται ο τρόπος ζωής της Αγέλης. Όποιος συντάσσεται, αμείβεται. Όποιος δεν συντάσσεται διώκεται.

Κρυσταλία Πατούλη: Πώς γεννιέται το μίσος και ο φασισμός; Η Άλις Μίλερ για παράδειγμα, θεώρησε μέσα από τις μελέτες της για τα ψυχικά τραύματα στην παιδική ηλικία, πως έχει τις ρίζες του στην παιδική ζωή των ανθρώπων. Τι θα έλεγες;

Ελένη Νίνα: Η Άλις Μίλερ προτείνει μέσα από το έργο της, ως αιτιολογία για την βία και τις φασιστικές νοοτροπίες, τα τραύματα της παιδικής μας ηλικίας. Οπότε, ο τερατώδης βασανιστής ή δολοφόνος, μπορεί να αποκαλυφθεί, ότι είναι ένα πληγωμένο και απελπισμένο άτομο.

Όμως, μπορεί, επίσης να είναι ένας αμετανόητος άνθρωπος, που γαλουχήθηκε μέσα στην βία και έμαθε να την απολαμβάνει. Κατ´ εμέ ό,τι κι αν είναι, είναι ένας επικίνδυνος άνθρωπος.

Ενδιαφέρον, δε, είναι το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στον τρόπο, που βιώνουν οι βίαιοι άνθρωποι τον εαυτό τους και στην φρίκη των πράξεων τους.

Δικαίως η Χάνα Άρεντ λέει  ότι «Η ιστορία, που διηγούμαστε στον εαυτό μας για τον εαυτό μας, προκειμένου να αιτιολογήσουμε και να δικαιολογήσουμε ό,τι κάνουμε, είναι κατά βάση ψεύδος. Η αλήθεια βρίσκεται σε αυτά που πράττουμε».

Κρυσταλία Πατούλη: Επίσης με ψυχολογικούς όρους, τι σημαίνει αντίσταση στο φασισμό;

Ελένη Νίνα: Το να αντισταθούμε στον φασισμό σημαίνει να επιλέξουμε την κοινωνική συνοχή, τον διάλογο, την ανάληψη ευθύνης, την προσπάθεια για συνύπαρξη, τον ορθολογισμό.

Σημαίνει επίσης ότι αποκηρύσσουμε την βία. Γιατί η βία είναι, καταφανώς, μια ριζική διαστρέβλωση της ανθρώπινης φύσης.

Το να αντισταθούμε στον φασισμό σημαίνει ότι επιλέγουμε τον σεβασμό στον Άνθρωπο.

Κρυσταλία Πατούλη: Πώς ο φασισμός μοιάζει να περνά από γενιά σε γενιά σαν ασθένεια, ακόμα και σε χώρες με δημοκρατικό πρόσιμο όπως η Σουηδία, που το αντιμεταναστευτικό κόμμα συγκεντρώνει στις δημοσκοπήσεις από 15% έως 20%;

Ελένη Νίνα: Ο φασισμός είναι μια στάση ζωής, που όπως προανέφερα, αντιλαμβάνεται τον Πλησίον ως παρείσακτο. Έναν τραυματικό και επικίνδυνο παρείσακτο. Kάποιον, που με τον διαφορετικό τρόπο ζωής του ή τις διαφορετικές του απόψεις, ενοχλεί, διαταράσσει την ισορροπία του δικού μας τρόπου ζωής, εάν δε, έρθει πολύ κοντά μπορεί να προκαλέσει επιθετική αντίδραση (βλέπε ζευγάρια, οικογένειες, «παρείσακτους»  μετανάστες, πρόσφυγες, κλπ.).

Ο Δυτικός πολιτισμός, βέβαια, το βρίσκει πιο εύκολο να ανέχεται διαφορετικούς τρόπους ζωής, χάρη στο ότι θεωρεί, πως μια δόση αποξένωσης είναι αναγκαία για την ειρηνική συνύπαρξη.

Καθώς, όμως τα στίφη των φτωχών μεταναστών και προσφύγων συρρέουν, ο φόβος μεγαλώνει. Και όσο μεγαλώνει ο φόβος, τόσο μεγαλώνει και ο θυμός.

Τα φασιστικά κινήματα φαντάζουν άσυλα ευημερίας, μιας και υπόσχονται ασφάλεια και εργασία, μέσω της απομάκρυνσης των μιαρών και επικίνδυνων ξένων.

Σε ένα διήγημα, που διάβαζα τελευταία, ο ήρωας λέει στο τέλος: «… οι άνθρωποι, συχνά, καταπίνουν ασυζητητί τους ανεξακρίβωτους ισχυρισμούς περί του ενός ή του άλλου. Είναι κάτι που πνίγει τον ορθολογισμό και τον σκεπτικισμό. Είναι κάτι, που φουσκώνει σαν θάλασσα… Δεισιδαιμονία το λένε».

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι ο φασισμός είναι δεισιδαιμονία και απομακρύνει τον άνθρωπο από τον ορθό-λογισμό.-

 

 

Στο μυαλό ενός ναυτικού και μιας ιερόδουλης

MakridFlevaAnapFinalprint-page-001Ο φυσικός καλλιεργητής και συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης στο νέο του βιβλίο Η Πρώτη Φλέβα, εισχωρεί στο μυαλό ενός ναυτικού και μίας ιερόδουλης, ψυχογραφώντας δύο διαφορετικούς χαρακτήρες: Τη Λόλα που βρίσκεται να δουλεύει στην Ντάπια των Χανίων από τη δεκαετία του ’60 έως και τη δεκαετία του ’80, και τον Γιώργη που ταξιδεύει την ίδια χρονική περίοδο από την Ιαπωνία μέχρι τη Βραζιλία συνάπτοντας περιστασιακές σχέσεις με ιερόδουλες.

Κι αν οι δύο αυτοί μονόλογοι ξεδιπλώνονται διαδοχικά στις σελίδες της έκδοσης ως μοναχικές εξομολογήσεις, μοιάζει σαν να συνομιλούν μεταξύ τους σε μια δική τους γλώσσα, εξιστορώντας φουρτούνες, απαγωγές, αρραβώνες, βαφτίσια, αυτοκτονίες, έρωτες, καταλήγοντας αντιμέτωποι με τον τελικό απολογισμό ολόκληρου του βίου τους.

Ο «εξομολογητής» τους μεταμορφώνοντας τον αφηγηματικό τους λόγο σε λογοτεχνία, καταφέρνει να συνδέσει εφευρετικά τα βιώματα των δύο ηρώων του με μοιραίο τρόπο, αφού η πρώτη φλέβα είναι η ανήλικη νονά που θα αλείψει με λάδι το μικρό αγόρι – το οποίο περνά μόλις λίγα χρόνια – καθορίζοντας άθελά της σαν νεράιδα το άγνωστο σενάριο της ζωής του.

Μ’ αυτήν την επινόηση ο Μακριδάκης, ενώνοντας μυστηριακά τους ήρωές του στις δύο αντίθετες όψεις του ίδιου νομίσματος, ακροβατεί και ο ίδιος ανάμεσά τους χαράσσοντας ταυτόχρονα έναν δεύτερο διάλογο με τους αναγνώστες για το αρχαιότερο επάγγελμα σε σχέση με το επάγγελμα των ναυτικών, θέτοντας και πάλι ως ζητούμενο την συν – χώρεση της συν – ύπαρξης, όπως και στα περισσότερα λογοτεχνικά βιβλία του: τρία μυθιστορήματα και έξι νουβέλες σε σύνολο μέχρι στιγμής.

Υπό το εσωτερικό βλέμμα δύο ανθρώπων που έζησαν στο πετσί τους την πορνεία – είτε ως προσφορά, είτε ως ζήτηση – ο συγγραφέας πραγματεύεται την προσωπική όσο και την πολιτιστική διάσταση της πορνείας ενός παρελθόντος καιρού, στα βαπόρια, στα λιμάνια και στα «σπίτια», μέσα από αυτή τη διττή ιστορία που θέτει την τέχνη του λόγου σε πρώτο πρόσωπο:

Λόλα: «Ε, δεν το σκέφτηκα εγώ. Γνώρισα κάποιον. Συνήθως κάπως έτσι γίνεται. Αστυνομικός ήτανε. Έγινε, έγινε, τέλος πάντων. Το πρότεινε, δεν ήθελα, έγινε κάποια φασαρία, κάποιος εκβιασμός, έβαλε και χτυπήσανε τον γέρο μου, τον θείο μου τον Ηλία, το ‘μαθα εγώ, μου λέει θα συμβούνε χειρότερα΄και για να μη συμβούνε χειρότερα, είπα εντάξει. […]

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε καμιά κοπέλα που ήθελε να πάει να δουλέψει έτσι. Πάντα κάτι συνέβαινε. Άλλες ήτανε από αναμορφωτήρια, οι περισσότερες δηλαδή΄ άλλες ήτανε χωρίς γοενείς ή με γονείς, οι οποίοι ήτανε άσ’ τα και μην τα ρωτάς. Κάποιος βρισκότανε και γινόντανε […]

Εγώ ταξίδευα στην Αφρική, ταξίδευα στην Αυστραλία. Ο έρωτας δεν είναι μόνο σακρικός, είναι και πνευματικός. Ήτανε το μυαλό μου αλλού πάντα. Πάντα. Έλεγα άντε να τελειώσει να φύγει. Κι όλες οι γυναίκες αυτό λέγανε. Δηλαδή της δουλειάς οι γυναίκες»

Γιώργης: «Όλα τα ‘κανα με τις γυναίκες, τίποτα δεν άφηκα. […]

Τότε, άμα έπαιρνες μια κοπελιά για ένα βράδυ, μετά ήσουνα υποχρεωμένος να πηγαίνεις κάθε βράδυ μαζί της. Και λεφτά να μην είχες, σε δεχότανε, σε έπαιρνε, δε δεχότανε να πάρεις άλλη γυναίκα, δε σ’ άφηνε να πας με άλλη γυναίκα. Άμα έφευγε το βαπόρι, ερχόντανε όλες στον ντόκο με ανθοδέσμες και αποχαιρετούσανε τους ναυτικούς. Τότε, το ’61 μιλάμε, στην Ιαπωνία όλα τα κορίτσια από τα χωριά τα κατεβάζανε στα λιμάνια και τα πουλούσανε οι πατεράδες τους στα μπαρ. […]

Όπου καμπάνα και πουτάνα. Όλα τα λιμάνια γεμάτα πουτάνες. Αλλά οι πιο πολλές και οι πιο καλές ήτανε στη Βραζιλία, στην Ιαπωνία΄ αυτά ήτανε τα καλά μπάρκα για τους ναυτικούς. […]

Η κοπελιά αυτή που πήρα εκείνο το βράδυ ήτανε λοιπόν φαινόμενο και μάλιστα απίστευτο. Από τις έντεκα η ώρα περίπου μέχρι το πρωί στις πέντε την πήδηξα εννιά φορές, που είναι απίστευτο΄ όποιος θέλει το πιστεύει και όποιος θέλει δεν το πιστεύει».

Κάποιες «αναγνωστικές κρίσεις και αποκρίσεις» από την ιστοσελίδα του συγγραφέα (yiannismakridakis.gr):

Margaret: Αυτο δεν ειναι νουβέλα. Ειναι ενα ποτήρι νερο που πίνεται μονορούφι! Και σε 125 σελίδες χωράει δυο ζωές! Κι ο συγγραφέας σε πείθει οτι τις έζησε και τις δυο. Εντυπωσιακό!

Αντώνης Μουντές: Το νέο βιβλίο του Γιάννη Μακριδάκη “Η Πρώτη Φλέβα”. Ένας ναυτικός και μια πόρνη αφηγούνται ιστορίες απ’τις ζωές τους, κι ο Γιάννης μοναδικός όπως πάντα αυθεντικός μας αφηγείται παράλληλα και την δική του ιστορία, χαρίζοντας μας απλόχερα κομμάτια της δικής του ζωής… Μια σούμα, ψωμί με λάδι, πιπεριές που καίνε, φρέσκα σπαράγγια και κουκιά… Και λίγα γιαπρακόφυλα από τον άμπελο, για δώρο… Εκεί στο Ροδώνα στο κτήμα, που η απλότητα της φύσης αγγίζει το μεγαλείο της ψυχής:

Δημοσιεύτηκε: http://tvxs.gr/news/biblio/sto-myalo-enos-naytikoy-kai-mias-ierodoylis