Νάνος Βαλαωρίτης: Φασίστες και τζιχαντιστές απειλούν το δυτικό πολιτισμό

nanos valaoritis[…] Πίστευα πάντα ότι η συμμαχία Αμερικής και Ρωσίας στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι κάτι που θα έπρεπε να ξαναδημιουργηθεί, για να αντιμετωπιστούν όλες οι απειλές, είτε του φασισμού από την Άκρα Δεξιά, είτε της τρομοκρατίας των τζιχαντιστών. Διότι αυτά είναι τα δύο κακά που απειλούν να ανατρέψουν όλο το δυτικό πολιτισμό […] Εάν γίνει μια συμφωνία των μεγάλων χωρών να αξιοποιήσουν τη γη προς το καλό όχι μόνο των κρατών αλλά και όλου του πλανήτη, αυτό είναι που χρειαζόμαστε. Όχι πολέμους άχρηστους οι οποίοι θα διαιωνίζονται όπως πολύ σωστά το λέει ο Όργουελ στο 1984. […] Βεβαίως ο δυτικός πολιτισμός ευθύνεται για πολλά εγκλήματα που έχουν γίνει, όπως η αποικιοκρατία και όλα αυτά. Και είναι η ρίζα αυτής της κατάστασης. Είναι το τέρας του Φρανκενστάιν που επιτίθεται στο δημιουργό του […] Ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή το τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι, στα πλαίσια της  Έρευνας για την κρίση.

Ν.Β.: Τα γεγονότα είναι τόσο καταιγιστικά που δεν προλαβαίνει κανείς να δημιουργήσει άποψη. Από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλάζουν οι προϋποθέσεις, αλλάζουν όλα.

Αλλά νομίζω ότι η φρικτή αυτή επίθεση στη Γαλλία έχει προκαλέσει ένα θετικό γεγονός, έχει κάποια θετική πλευρά, η οποία ίσως δεν είναι τόσο εμφανής.  Τουλάχιστον από τις δηλώσεις της ρωσικής πλευράς, νομίζω ότι θα επιχειρηθεί πλέον ένα πλησίασμα Αμερικανών και Ρώσων, ώστε να πάψει η αντιπαλότητα αυτών των δύο μεγάλων δυνάμεων, απέναντι σε μια κατάσταση η οποία γίνεται ολοένα και πιο απειλητική για όλες τις χώρες κι όχι μόνο για τη Γαλλία.

Κρ.Π.: Όλες τις χώρες του δυτικού κόσμου…

Ν.Β.: Ναι, αυτός ο φανατισμός απειλεί πλέον όλη την υφήλιο και αυτό συμπεριλαμβάνει την Αμερική και τη Ρωσία.

Πίστευα πάντα ότι η συμμαχία Αμερικής και Ρωσίας στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι κάτι που θα έπρεπε να ξαναδημιουργηθεί, για να αντιμετωπιστούν όλες οι απειλές, είτε του φασισμού από την Άκρα Δεξιά, είτε της τρομοκρατίας των τζιχαντιστών. Διότι αυτά είναι τα δύο κακά που απειλούν να ανατρέψουν όλο το δυτικό πολιτισμό.

Λοιπόν, πάντοτε πίστευα ότι η επίθεση εναντίον της Ρωσίας ήταν λάθος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ από την αρχή, και νομίζω ότι εκείνη που την ενσαρκώνει περισσότερο σήμερα είναι δυστυχώς η Χίλαρι Κλίντον.

Η οποία, δεν ξέρω γιατί, έχει κάνει πολλά λάθη, και μεταξύ άλλων αυτό το μίσος εναντίον του Πούτιν, το οποίο το βρίσκω αδικαιολόγητο στις συγκεκριμένες περιστάσεις, όπου χρειάζεται αντιθέτως να υπάρχει φιλία και συνεργασία ανάμεσα στα μεγάλα έθνη για να αποτραπούν οι αληθινοί κίνδυνοι, που είναι βέβαια η κλιματική αλλαγή, η υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά και ο κίνδυνος κάποια ατομική βόμβα να πέσει στα χέρια μιας μικρής χώρας ή στα χέρια των τρομοκρατών.  Αυτοί είναι οι μεγάλοι κίνδυνοι.

Λοιπόν, είναι αδικαιολόγητο να χτυπάει κανείς έναν ηγέτη ο οποίος είναι διατεθειμένος να κάνει μία συμμαχία γενικευμένη, δηλαδή και με την Ευρώπη και με την Αμερική και με την Κίνα, η οποία επίσης μοιάζει ν’ αρχίζει να αμύνεται εναντίον των Αμερικάνων στον Ειρηνικό που παραδοσιακά τον θεωρούν ιδιοκτησία τους. Λοιπόν, πρέπει να γίνει συμβιβασμός και εκεί, διότι δεν είναι τώρα καιρός να αρχίσουν πόλεμοι οπουδήποτε στον πλανήτη.

Πίστευα πάντα ότι η σχέση Ρωσίας με τη Δύση είναι απαραίτητη για την δικαιοσύνη και την ειρήνη στον κόσμο. Η δε Ρώσοι είναι ένας σπουδαίος λαός, ένας πολύ μεγάλος λαός, και δεν έχει σημασία ποιος τον κυβερνάει κατά καιρούς. Το σημαντικό είναι πως παραδοσιακά είναι ένας λαός που δεν έχει δείξει επιθετικές διαθέσεις, αλλά αμυντικές, κατά τη διάρκεια της ιστορίας, και όλοι τους οι πόλεμοι ήταν αμυντικοί. Ακόμα κι αυτοί που μοιάζουνε πιο επιθετικοί, όπως είναι με την Τουρκία. Αλλά οι Τούρκοι ήταν εκείνοι που τους έχουν «μπει» πολύ, από τον 17ο, 18ο αιώνα.

Οπότε πιστεύω ότι η συνεργασία των σημαντικών λαών πρέπει να υπερβεί αυτή την πείνα του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού, ο οποίος ήθελε την Ρωσία ένα όργανο εκμετάλλευσης. Κι αυτό γίνεται φανερό από το τη στιγμή που ανέβηκε ο Πούτιν, και φύγανε οι περισσότερες αμερικάνικες επιχειρήσεις από τη Ρωσία. Τις έδιωξε δηλαδή ο ίδιος, και δικαίως.

Αυτό είναι το κοινό κακό πίσω από όλα αυτά που συμβαίνουν. Αυτή η αχόρταγη απληστία του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού για κέρδος.

Και πιστεύω ότι η εχθρότητα προς τη Ρωσία, ήταν ουσιαστικά για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου που είναι τεράστιος. Αυτό, είναι επίσης πολύ φανερό, ότι η εχθρότητα από την Αμερική ξεκίνησε από τη στιγμή που εκδιώχθηκαν οι περισσότερες αμερικάνικες επιχειρήσεις από τη Ρωσία. Εκεί είναι η ρίζα του κακού. Και δεν μιλάω από την στενή άποψη των μαρξιστών και άλλων που έχουν κάνει τέτοιες αναλύσεις, αλλά μιλάω από το γεγονότα. Τα γεγονότα το δείχνουν αυτό φανερά, ότι ο πόλεμος, η εχθρότητα δηλαδή, είχε κυρίως μια οικονομική πλευρά.

Εάν γίνει μια συμφωνία των μεγάλων χωρών να αξιοποιήσουν τη γη προς το καλό όχι μόνο των κρατών αλλά και όλου του πλανήτη, αυτό είναι που χρειαζόμαστε. Όχι πολέμους άχρηστους οι οποίοι θα διαιωνίζονται όπως πολύ σωστά το λέει ο Όργουελ στο 1984.

Κρ.Π.: Ναι, αλλά ο Πάπας είπε πως αυτό που συμβαίνει τώρα, αποτελεί προστάδιο του 3ου παγκοσμίου πολέμου… Δηλαδή, πόσο καταλαβαίνουν οι χώρες της Δύσης, ότι υπάρχει ευθύνη στον δυτικό πολιτισμό γι’ αυτά που συμβαίνουν;

Ν.Β.: Βεβαίως ο δυτικός πολιτισμός ευθύνεται για πολλά εγκλήματα που έχουν γίνει, όπως η αποικιοκρατία και όλα αυτά. Και είναι η ρίζα αυτής της κατάστασης. Είναι το τέρας του Φρανκενστάιν που επιτίθεται στο δημιουργό του.

Κρ.Π.: Όπως και το θέμα της διάθεσης των όπλων στους τζιχαντιστές;

Ν.Β.: Αυτό είναι το αποτέλεσμα. Η αιτία είναι η εξής, και την είχε παρατηρήσει ο Λόρενς Ντάρελ στο Αλεξανδρινό κουαρτέτο, που είχε αναλύσει πολλά θέματα της Μέσης Ανατολής σε αυτό το καταπληκτικό έργο του:

Εκεί μέσα, έχει προβλέψει, ότι μια μέρα θα ξεσηκωθούν οι φτωχοί και καταπιεσμένοι λαοί, οι μουσουλμανικοί λαοί, διότι τους έχουμε εκμεταλλευτεί, τους έχουμε εγκαταλείψει, και τους έχουμε καταπιέσει, ιδίως οικονομικά, ώστε να είναι φτωχοί και καθυστερημένοι πολιτιστικά. Έτσι μια μέρα θα εξεγερθούν. Αυτό το έχει πει από την εποχή της δεκαετίας του ‘ 50 και του ’60, προβλέποντας αυτό που γίνεται σήμερα.

Ακριβώς έτσι. Και ότι η ρίζα του κακού, είναι ότι η Δύση δεν έχει αλλάξει την πολιτική της απέναντι σ’ αυτούς τους λαούς. Κι αυτά τα αποσπασματικά που γίνονται από τις διάφορες Αραβικές Ανοίξεις, σε διάφορα κράτη, έχουν αποτύχει διότι εισχώρησαν αμέσως μέσα τους οι ισλαμιστές.

Αυτό ήταν μοιραίο, να μην πετύχει πουθενά αυτή η προσπάθεια, διότι ακόμα το μίσος εναντίον της Δύσης λόγω της οικονομικής κατάστασης αυτών των χωρών και της οπισθοδρομικότητας τους, δεν έχει θεραπευτεί με κανέναν τρόπο. Λοιπόν εκεί είναι η ρίζα του κακού.

Βλέπουμε βέβαια, ότι τα πράγματα δεν έχουν μία απλή λύση, γι’ αυτό και δεν έχει κανένας μας εύκολες απαντήσεις σε όλα αυτά τα θέματα.

Ας πάρουμε για παράδειγμα τις αναλύσεις για τον Οριενταλισμό του Edward W. Said, ο οποίος ήταν Παλαιστίνιος και καθηγητής συνάδελφός μου στην Αμερική, ο οποίος μίλησε για τη στάση του δυτικού κόσμου, και κυρίως της Ευρώπης απέναντι στην Ανατολή, διότι ξεκινάει από τον 18ο αιώνα, πριν ακόμα η Αμερική να παίξει παρόμοιο ρόλο.

Από τον 18ο αιώνα οι Ευρωπαίοι περιέγραφαν τους ανατολίτες ως αντικείμενα κινδύνου ή χλεύης και αναφέρονταν ακόμα και σε κάτι νεογοτθικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν από τότε.

Γι’ αυτό λέω, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν απλές λύσεις. Οι απλές λύσεις όμως δεν είναι δυνατές σε πολύπλοκα θέματα και συχνά αντιφατικά.

Και καμιά φορά οι καταστροφικές καταστάσεις, όπως η επίθεση στη Γαλλία, μπορεί το περίπλοκο να το αποδομήσουν ώστε να φανεί η ρίζα των πραγμάτων. Αυτό είναι ίσως η μόνη θετική πλευρά που βλέπω. Όλα τα άλλα βέβαια είναι αρνητικά:  Αποστολές όπλων, καταστολή, βομβαρδισμοί, φυσικά είναι μέρος του φαινομένου, όχι της ρίζας.

Κρ.Π.: Η κατάσταση πολιορκίας που έχει κηρυχτεί στη Γαλλία, η άρση των ατομικών δικαιωμάτων, πως τα βλέπετε όλα αυτά;

Ν.Β.: Πολύ άσχημα. Αυτό βέβαια δικαιολογεί και την κριτική που γίνεται περί των θεωριών συνομωσίας, που λένε πως προκαλούνται τέτοιες επιθέσεις για να επιβληθούν αντίστοιχα ισοπεδωτικά μέτρα.

Δεν θεωρώ ότι γίνεται αυτό συνειδητά, αλλά λόγω των περιστάσεων. Και δυστυχώς, επαληθεύει αυτές τις θεωρίες συνομωσίας, της οποίες δεν ασπάζομαι γιατί είναι από εκείνα που θέλουν οι άνθρωποι να ακούσουν για να απλουστευτεί ένα φαινόμενο.

Κρ.Π.: Πώς θα είναι η Ευρώπη από εδώ και πέρα;

Ν.Β.: Εάν στρατιωτικοποιηθεί η Ευρώπη θα είναι μεγάλο κακό και βέβαια οι Γάλλοι έχουν αρχίσει να αντιδρούν.

Για παράδειγμα αυτή η κίνησή τους που βγήκαν όλοι έξω στις καφετέριες, και κάθισαν σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Ή που είπαν: «Τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει τον τρόπο ζωής μας». Αυτό το βρίσκω θαυμάσιο και πολύ γενναίο και διαυγές! Είναι κάτι που καταπολεμάει τις προθέσεις των τρομοκρατών να δημιουργήσουν φόβο και ο φόβος να δημιουργήσει την στρατιωτικοποίηση και την κατάργηση των ατομικών ελευθεριών, χρησιμοποιώντας βία για να καταστείλουμε την βία των τζιχαντιστών.

Κρ.Π.: Ο λαός μπορεί να λέει δεν θέλουμε να αλλάξουμε, αλλά το κράτος αλλάζει. Αφήστε που κι αυτό το «δεν θέλουμε να αλλάξουμε» μήπως πρέπει να το σκεφτούμε παραπάνω; Διότι π.χ. αυτοί οι τζιχαντιστές που επιτέθηκαν, οι περισσότεροι έχουν γεννηθεί και έχουν ζήσει στο περιθώριο της γαλλικής κοινωνίας, μετά έχουν φύγει και έχουν εκπαιδευτεί στο ισλαμικό κράτος, και γυρίζοντας προβαίνουν σε τρομοκρατικές επιθέσεις.

Ν.Β.: Δεν τους έχει φύγει το μίσος για τη Γαλλία. Δυστυχώς, αυταπατήθηκαν οι Γάλλοι, όταν προσπαθούσαν να τους εκ-γαλλίσουν, πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα αγαπήσουν τη χώρα που τους δέχτηκε. Το μίσος τους δεν έχει καταπραϋνθεί, και είναι παραδοσιακό, πιστεύω.

Βεβαίως αυτό πρέπει να το καταλάβουν και οι Ευρωπαίοι ότι είναι πολύ δύσκολο να ζήσεις με ένα μίσος το οποίο έχει δημιουργηθεί από αιώνες, όπως αυτοί που προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι Τούρκοι είναι φίλοι μας.

Αυτά είναι ουτοπίες. Με μία χώρα η οποία παραβιάζει συνέχεια τον εναέριο χώρο και μας απειλεί συνέχεια με τη Θράκη και με την Κύπρο, είναι μια χώρα εχθρική, δεν είναι καθόλου φιλική.

Και βέβαια εμείς δεν αντιδρούμε όπως θα έπρεπε. Κάποιος ρώτησε τον Τσίπρα για τη Θράκη, και θα έπρεπε να του απαντήσει: Τι έγιναν οι Έλληνες στην Τουρκία, τους βλέπετε πουθενά; Εμείς δεν χρησιμοποιούμε τα ίδια μέτρα που χρησιμοποιήσατε και σεις. Αυτή θα έπρεπε να είναι η απάντηση. Ύστερα για την Κύπρο,  να τους πούμε, που είναι οι αποζημιώσεις για τις κατοικίες που άρπαξαν οι Τούρκοι όταν μπήκαν; Αυτή είναι η σωστή απάντηση. Το ότι τους θεωρούμε Έλληνες πολίτες και όχι Τούρκους, είναι αδύναμη απάντηση, δεν φτάνει.

Και όλα αυτά, είναι μέρος της όλης ιστορίας, της ανάπτυξης της βίας και των απειλών και της ασυνεννοησίας ανάμεσα στις χώρες, και των Βαλκανίων. Βλέπουμε ότι εμείς είμαστε κάπως ζωσμένοι με τους Αλβανούς από τη μια μεριά και με τους Τούρκους από την άλλη.

Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά. Αλλά ένας πρωθυπουργός πρέπει να ξέρει διπλωματία και αμέσως να αντιδράει. Σκεφτείτε πως θα αντιδρούσε ο Βενιζέλος. Αμέσως θα απαντούσε με μια άλλη ερώτηση.

Κρ.Π.: Τι μήνυμα θα θέλατε να δώσετε;

Ν.Β.: Να μην πάψει η κριτική ικανότητα και να μην αποσιωπηθούν αυτές οι σωστές κριτικές οι οποίες θα αφορούν οποιοδήποτε καθεστώς κι αν έχουμε εμείς εδώ στη χώρα μας, και οποιαδήποτε κατάσταση δημιουργείται στον πλανήτη. Η σκέψη πρέπει να μην αποδυναμωθεί με κανέναν τρόπο. Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να προσέξουμε.-

Δείτε επίσης:

Δημοσιεύτηκε: http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/akrodeksioi-kai-tzixantistes-apeiloyn-ton-dytiko-kosmo

Οι ρίζες της τρομοκρατίας

[…] Επιδιώκεται η δημιουργία μιας ψύχωσης, ότι είμαστε σε πόλεμο με κάποιον εξωτερικό εχθρό, ενώ βασική πλευρά του προβλήματος βρίσκεται μέσα στη χώρα […] Ο εχθρός είναι μέσα μας! Είναι εσωτερικός εχθρός που εκτρέφεται από τον κοινωνικό αποκλεισμό χιλιάδων νέων, κατά κύριο λόγο μουσουλμανικής προέλευσης […] Θα έπρεπε να είχαμε την σοβαρότητα να καταλάβουμε τουλάχιστον τη δική μας κτηνωδία που εκτρέφει την κτηνωδία του άλλου […] Βαδίζουμε σε αντίθετο δρόμο από αυτόν που θα έπρεπε να ακολουθήσει η Ευρώπη […] Αν τα πράγματα συνεχίσουν στην πορεία που μπαίνουν τώρα, η καταστροφή είναι βεβαία. Πάμε προς σκοτεινές περιόδους, που θυμίζουν τους εφιάλτες του Μεσοπολέμου […] Ο Κώστας Βεργόπουλος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο VIII του Παρισιού, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή τα πρόσφατα πολύνεκρα τρομοκρατικά χτυπήματα στη Γαλλία, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την κρίση.

Κρ.Π.: Πως είναι η κατάσταση στο Παρίσι αυτή τη στιγμή;

Κ.Β.: Σε κλίμα σοκ και μουδιασμένη εξακολουθεί να είναι η κοινωνία στο Παρίσι και την Γαλλία. Ο κόσμος είναι τρομοκρατημένος και πάνω σ’ αυτό σπεκουλάρει και η κυβέρνηση:

Βγαίνει ο πρωθυπουργός και λέει «Προσοχή, θα γίνουν κι άλλα τις επόμενες μέρες». Αν είναι δυνατόν! Προαναγγέλλει κι άλλα χτυπήματα και λέει πως αυτά που συνέβησαν τα γνώριζαν ότι θα συμβούν από πριν. Μα, το ερώτημα είναι, αν τα ήξεραν από πριν, γιατί δεν τα εμπόδισαν;  Δηλαδή, θέλει να δείξει ότι τα ξέρει όλα, ότι ελέγχει την κατάσταση, μα αν την ελέγχει τότε γιατί γίνονται;

Κρ.Π.: Ποιές είναι οι ρίζες της τρομοκρατίας κατά τη γνώμη σας;

Κ.Β.: Υπάρχει μία παραπλάνηση. Γίνεται λόγος από την αρχή, για εξωτερικό εχθρό. Ότι ο εχθρός έρχεται απ’ έξω και ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο. Αυτό δηλώθηκε επίσημα.

Μέχρι και ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Ντε Βιλπέν βγήκε και είπε πως είναι απαράδεκτος ο όρος «πόλεμος». Τι θα πει πόλεμος; Εναντίον ποιου στρατού και ποιάς χώρας; Αγώνας κατά της τρομοκρατίας δεν σημαίνει αυτομάτως και κατάσταση πολέμου.

Επιδιώκεται η δημιουργία μιας ψύχωσης, ότι είμαστε σε πόλεμο με κάποιον εξωτερικό εχθρό, ενώ βασική πλευρά του προβλήματος βρίσκεται μέσα στη χώρα. Οι τρομοκράτες είναι παιδάκια που έχουν γεννηθεί στη Γαλλία, έχουν μεγαλώσει στη Γαλλία, ή στο Βέλγιο. Εγκληματικά προϊόντα που παράγονται από την ιδία την κοινωνία μας. Αυτό είναι το πιο εφιαλτικό.

Κάτι δεν πάει καλά με τις αυτοανακηρυγμένες πολυπολιτισμικές κοινωνίες μας. Ο δυτικός πολιτισμός ανοίγεται, όμως διαπιστώνουμε ότι, παρόλα αυτά, η ιεραρχική διαστρωμάτωση συνεχίζεται και στο βυθό της κοινωνικής ιεραρχίας καταλήγουν να βρίσκονται πάντα οι αλλογενείς πληθυσμοί σαν σύνολα, παρόλο που κάποια άτομα εξ αυτών μπορούν να ανέρχονται κοινωνικά.

Θα πρέπει να δούμε ποιες ήταν οι συνθήκες που εξέθρεψαν και συνεχίζουν να εκτρέφουν αυτά τα προϊόντα με το αντικοινωνικό μίσος.

Κάθε χρόνο 5 χιλιάδες νέοι κάτω των 20 ετών φεύγουν από τη Γαλλία να πάνε εθελοντές να πολεμήσουν στο ισλαμικό κράτος! Αν είναι δυνατόν!

Οι Μουσουλμάνοι γονείς ζητούν από την γαλλική αστυνομία να προστατέψει τα ανήλικα παιδιά τους που επιλέγουν τον «δρόμο της αυτοθυσίας» τους. Όμως, ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι 40% από τους ανήλικους «αναχωρητές» δεν προέρχονται από μουσουλμανικές οικογένειες, αλλά από καθολικές και χριστιανικές! Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα του οποίου οι νεαροί Ισλαμιστές δεν είναι παρά η ορατή κορυφή του κοινωνικού παγόβουνου.

Το ίδιο συνέβη και στην Αγγλία. Αυτά που είχαν γίνει στο Λονδίνο, τα έκαναν παιδιά των προαστίων του Λονδίνου, που είχαν γεννηθεί και μεγαλώσει στη Βρετανία σαν Βρετανοί υπήκοοι.

Εκτός από τον εξωτερικό εχθρό και πόλεμο, ο πυρήνας του προβλήματος βρίσκεται στις χώρες μας και έχει σχέση με το πώς λειτουργεί η κοινωνία μας.

Το Μάλεμπεκ στις Βρυξέλες, είναι η κοιτίδα όλων των τρομοκρατών. Γιατί; Διότι είναι η περιοχή των Βρυξελών με την μεγαλύτερη ανεργία (70%), δεν υπάρχει τίποτα να κάνουν τα παιδιά, ούτε στο σχολείο πηγαίνουν, δεν τους ενδιαφέρει ούτε γράμματα να μάθουν. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να κλέβει ο ένας τον άλλον, να διακινεί ναρκωτικά ή να σκοτώνει ο ένας τον άλλον. Και τελικά βρίσκουν τη σωτηρία τους στο Ισλάμ, γιατί αυτό καλύπτει την αντικοινωνική  συμπεριφορά και με έναν ιδεολογικό μανδύα, δίνει ένα νόημα ζωής και ύπαρξης.

Μισούν την κοινωνία. Και γιατί τη μισούν; Γιατί η κοινωνία τους καθηλώνει στην αθλιότητά τους.

Οι εγκληματικές συμπεριφορές είναι προϊόντα της κοινωνικής αθλιότητας της εποχής μας. Αντί να δούμε πως θα αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα, μιλάμε μόνο για εξωτερικό εχθρό και απαιτούμε εθνική συνοχή, να είμαστε όλοι ενωμένοι υπό την πολιτική ηγεσία μας –γιατί αυτό  την ενδιαφέρει: Να μη μιλάει κανείς, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τον εχθρό που έρχεται από μακριά.

Όμως, ο εχθρός είναι μέσα μας! Είναι εσωτερικός εχθρός που εκτρέφεται από τον κοινωνικό αποκλεισμό χιλιάδων νέων, κατά κύριο λόγο μουσουλμανικής προέλευσης.

Κρ.Π.: Έχει σημάνει συναγερμός στον δυτικό κόσμο μετά και την επίθεση των τζιχαντιστών στο Παρίσι; Τι θα αλλάξει στην Ευρώπη μετά από αυτό το τρομοκρατικό χτύπημα;

Κ.Β.: Θα επικρατούν όλο και περισσότερο ξενοφοβικές λύσεις εθνικής αναδίπλωσης. Κάθε χώρα για τον εαυτό της, κλείνει τα σύνορα. Τορπιλίζεται η ευρωπαϊκή ιδέα με αυτόν τον τρόπο.

Καλλιεργείται το αμάγαλμα ότι οι τζιχαντιστές είναι οι λαθρομετανάστες, ότι οι προερχόμενοι από τη Συρία είναι τρομοκράτες. Μέχρι που βγήκε ο πρόεδρος της ευρωπαϊκής επιτροπής, ο Γιούνκερ, και είπε «Προς Θεού, μην μπερδεύουμε τα πράγματα, οι μετανάστες είναι τα θύματα των τρομοκρατών, γι’ αυτό φεύγουν από τη Συρία, γιατί κινδυνεύει η ζωή τους! Δεν είναι αυτοί οι τρομοκράτες! Πρέπει να προστατέψουμε τα θύματα που έρχονται εδώ για να γλυτώσουν. Δεν είναι αυτοί οι τρομοκράτες».

Με την κήρυξη της χώρας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αίρονται οι ατομικές ελευθερίες, έχουν ήδη αρθεί. Ήδη η Γαλλία κηρύχτηκε σε κατάσταση πολιορκίας για τρεις μήνες. Και η μία μετά την άλλη οι χώρες της Ευρώπης, κηρύσσουν τον εαυτό τους σε κατάσταση πολιορκίας και άρση των ατομικών ελευθεριών.

Πάνω σ’ αυτό τοποθετήθηκε ο Ζακ Λυκ Μελανσόν, λέγοντας πως «Φοβάμαι ότι δεν πάμε μόνο για έναν μήνα αλλά για ένα εξάμηνο, και μετά για περισσότερο, και μετά πάμε για μία μόνιμη κατάσταση. Κι αυτό που θα μπορούσε να δικαιολογείτο ως εξαίρεση, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε μόνιμο καθεστώς και σε διαρκή άρση των ατομικών ελευθεριών».

Κρ.Π.: Οπότε να σβηστεί και από τη σημαία της Γαλλίας το μπλε χρώμα; Στο όνομα της ασφάλειας, θυσιάζεται η ελευθερία;

Κ.Β.: Ο κόσμος ζητά ασφάλεια και έχει δίκιο. Τι να κάνει; Δεν έχει άλλη επιλογή. Οφείλει να ζητάει. Κι όταν βγαίνει ο πρωθυπουργός και λέει το ξέραμε από πριν, έχει ευθύνη. Γιατί δεν έκανε κάτι;

Κρ.Π.: Από την συνάντηση των G20 τι συμπεράσματα βγάλατε μέχρι στιγμής;

Τα συμπεράσματα είναι ιδιαιτέρως πενιχρά σε σχέση με το βάρος των προβλημάτων. Ο Ερντογάν ζητά την εξουσιοδότηση για να αναλάβει εργολαβικά τον πόλεμο κατά του ΙΚ, όμως ενώ την ημέρα εμφανίζεται ότι το πολεμά, τις νύχτες προσφέρει βοήθεια και στήριξη.

Κρ.Π.: Η τζιχαντιστική τρομοκρατία φαίνεται να έχει καταφέρει να ενώσει αιώνιους αντιπάλους όπως τις ΗΠΑ και τη Ρωσία;

Κ.Β.: Ήταν στόχος των τρομοκρατών να μη δοθεί λύση. Από αυτή την ιστορία πολλοί αποκομίζουν τεράστια κέρδη με το εμπόριο όπλων. Διότι το ισλαμικό κράτος είναι πάνοπλο. Και το ερώτημα είναι από πού βρίσκει τα όπλα του; Τα βρίσκει, είναι σίγουρο, από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, αλλά και η Τουρκία του τα εξασφαλίζει. Αλλά αυτοί που προμηθεύουν όπλα στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, είναι η Αμερική και η Γαλλία!

Κ.Β.: Η επίθεση των τζιχαντιστών φαίνεται να στρέφεται γενικά, ενάντια στον δυτικό πολιτισμό…

Κ.Β.: …αλλά η συζήτηση για τις ευθύνες της Δύσης δεν ανοίγει. Θα έπρεπε να είχαμε την σοβαρότητα να καταλάβουμε τουλάχιστον τη δική μας κτηνωδία που εκτρέφει την κτηνωδία του άλλου. Αντιθέτως, η πολιτική σκηνή μετατοπίζεται προς το συντηρητικότερο, και προς όλο και περισσότερο εθνικιστικές λύσεις.

Βαδίζουμε σε αντίθετο δρόμο από αυτόν που θα έπρεπε να ακολουθήσει η Ευρώπη. Και αυτό μολονότι ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ διεκδικεί την συσπείρωση όλων των ευρωπαϊκών χωρών στην αντιμετώπιση της ισλαμιστικής απειλής.

Ο Χάντικγκτον μιλάει για σύγκρουση πολιτισμών. Όμως ποιών πολιτισμών; Ο ένας τον ξέρουμε είναι ο δυτικός, ο δικός μας. Ο άλλος ποιος είναι; Το να σκοτώνουν τα ανήλικα παιδιά στις συναυλίες λέγεται πολιτισμός, ή μήπως δεν είναι παρά ο ορισμός της απόλυτης κτηνωδίας;

Όταν ένοπλοι σκοτώνουν μαζικά άοπλους, αυτός είναι ο ορισμός του εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας, που διώκεται ανά πάσα στιγμή, σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και δεν υπόκειται σε παραγραφή: Το στίγμα εγγράφεται στην αιωνιότητα. Πως είναι δυνατόν να φαντάζονται κάποιοι ότι θα εγγραφούν στο «μαρτυρολόγιο» εκτελώντας μαζικά άοπλους νέους και γυναικόπαιδα; Στην ιστορία, όσοι κατέκτησαν το φωτοστέφανο του «μάρτυρα» ήταν επειδή θυσιάστηκαν οι ίδιοι. Δεν γίνεται κάνεις «μάρτυρας» θυσιάζοντας άοπλους και γυναικόπαιδα.

Κρ.Π.: Με την προσφυγική κρίση τι θα συμβεί, αν κλείσουν όλοι τα σύνορά τους;

Κ.Β.: Όταν όλοι κλείνουν τα σύνορά τους, μας υποχρεώνουν να τα κλείσουμε εμείς. Είναι δυνατόν η Ελλάδα να αναλάβει όλο αυτό το βάρος; Ή με μία γελοία βοήθεια, που αντιστοιχεί όπως λένε σε 20 λεπτά του ευρώ για κάθε πρόσφυγα; Τι βοήθεια είναι αυτή; Η κτηνωδία της εποχής μας εξελίσσεται σε φάρσα με τελικό θύμα αυτόν που παίρνει τις ομιλίες των πολιτικών ηγεσιών στα σοβαρά.

Γι’ αυτό δεν είμαι αισιόδοξος. Αν τα πράγματα συνεχίσουν στην πορεία που μπαίνουν τώρα, η καταστροφή είναι βεβαία. Ο Πάπας είπε πως αυτό που συμβαίνει τώρα, αποτελεί προστάδιο του 3ου παγκοσμίου πολέμου. Πάμε προς σκοτεινές περιόδους, που θυμίζουν τους εφιάλτες του Μεσοπολέμου.-

Δείτε επίσης:

Δημοσιεύτηκε: http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/oi-rizes-tis-tromokratias

Κώστας Νασίκας: Εκδικούνται τις δυτικές αξίες – Ένας ψυχαναλυτής του Πανεπιστημίου της Λυών για τις επιθέσεις στο Παρίσι

paris_tromokratia[…] Δεν στρέφονται ενάντια προς τον χριστιανισμό μόνο. Αυτή τη φορά νομίζω στρέφονται στη Γαλλία, η οποία βομβαρδίζει το ισλαμικό κράτος στη Συρία και στο Ιράκ. Αυτό είναι σχεδόν σίγουρο […] Εκδικούνται τις δυτικές αξίες. Είναι απέναντι, είναι σαν να κάνουν πόλεμο στις δυτικές αξίες […] Είναι παιδιά περιθωριοποιημένα και βρίσκουν νόημα στη ζωή τους μόνο μέσα από αυτή τη διαδικασία, στο να πολεμήσουνε τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, μέσα από το φανατικό Ισλάμ […] Είναι πεπεισμένοι ότι τους αγαπάει ο αρχηγός τους γιατί τον υπακούουν απόλυτα. Μέχρι να θυσιάσουν και τη ζωή τους. Η ζωή τους, είναι λεπτομέρεια. Προτεραιότητα είναι το να τους αγαπάει κάποιος […] Ο ψυχαναλυτής Κώστας Νασίκας, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Λυών και είναι ιατρικός υπεύθυνος του Οίκου Εφήβων της Λυών, μιλά με την σύμβουλο ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την κρίση και με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι.

Κρ.Π.: Η κατάσταση θυμίζει αυτό που είπε ο Βίκτωρ Ουγκώ ό,τι «Η κοινωνία προετοιμάζει το έγκλημα. Ο εγκληματίας το διαπράττει»;

Κ.Ν.: Οι μορφές βίας, είναι παλιές και μόνιμες, της ανθρώπινης και της κοινωνικής ζωής. Βέβαια στα χρόνια μας, έχει πάρει κάποια ιδιαίτερη μορφή αυτή η βία.

Σας είχα πει παλιότερα για ένα φιλμ ενός Μαροκινού σκηνοθέτη που λέγεται «Τα άλογα του Θεού» που είναι επίκαιρο σε σχέση μ’ αυτό που συνέβη χτες, γι’ αυτά τα παιδιά που γίνονται ολοκαυτώματα, που είναι εκείνα που… πάνω τους καλπάζει ο Θεός, και αυτοπυρπολούνται μετά για να σκοτώσουν μαζί κι άλλους.

Και δείχνει αυτή η ταινία πως ζουν σε κάτι φτωχογειτονιές της Καζαμπλάνκας και είναι λίγο με ναρκωτικό και λίγο με κλέψιμο για να επιβιώσουν, και είναι μόνα τους, δεν έχουν καμία γονεϊκή συνοδεία, ώστε να περάσουν την εφηβεία ανακαλύπτοντας τον κόσμο και να προχωρήσουν προς τη ζωή των ενηλίκων με την επιθυμία να φτιάξουν κάτι.

Κάποια στιγμή τα πιάνει η αστυνομία, οπότε ορισμένα που πάνε φυλακή, η βία, η εκδίκηση, παίρνει γι΄αυτά μορφή φανατικά θρησκευτική: «Για να γίνει η κοινωνία σωστή πρέπει να καταστρέψουμε όσους την καταστρέφουν, δηλαδή τους άπιστους!» και γίνονται τα ίδια οι βόμβες για να σκοτώσουν αυτούς τους άπιστους…

Είναι τα παιδιά τα οποία έχουν βρει σαν λύση υπαρξιακή τελικά, να εγκαθιδρύσουν θρησκευτικές αξίες, πλέον. Αυτοθυσιαζόμενα, εννοείται.

Η χθεσινή επίθεση είναι από τις πιο εντελώς σοκαριστικές μορφές αυτής της βίας, από τις τελευταίες, γιατί προφανώς δεν είναι η τελευταία.

Είναι η προβληματική για την οποία μίλησα πρόσφατα εδώ στη Γαλλία για ένα θέμα με τίτλο: «Η ριζοσπαστικοποίηση της εφηβικής αμφισβήτησης», το οποίο κατά διαστήματα στην ιστορία παίρνει διάφορες μορφές. Τώρα έχουμε αυτή τη μορφή, τη ριζοσπαστικοποίηση μέσα από τη θρησκευτικοποίηση της νεολαίας.  Γιατί αυτοί που αυτοθυσιάζονται, είναι νέα παιδιά. Είναι νέα παιδιά…

Κρ.Π.: Η επίθεση που έκαναν όμως χτες δεν είχε στόχο τους αλλόθρησκους, είχε στόχο όλους. Κι αυτό είναι πρωτόγνωρο, το να γίνονται τυφλές μαζικές δολοφονικές επιθέσεις προς όλους.

Κ.Ν.: Δεν στρέφονται ενάντια προς τον χριστιανισμό μόνο. Αυτή τη φορά νομίζω στρέφονται στη Γαλλία, η οποία βομβαρδίζει το ισλαμικό κράτος στη Συρία και στο Ιράκ. Αυτό είναι σχεδόν σίγουρο.

Κρ.Π.: Ένας μάρτυρας άκουσε να το φωνάζει ένας απ’ αυτούς.

Κ.Ν.: Και είπανε και το φωνάξανε, πως όλα γίνονται στο όνομα του «Αλά Ακμπάρ» που είναι η διακήρυξη όλων των μουσουλμάνων γενικότερα, αλλά αυτών που αυτοθυσιάζονται.

Το ίδιο συνέβη και λίγο πριν στην Βηρυττό. Είχανε πάλι την ίδια διαδικασία, επιτεθήκανε σε Σιίτες που πολεμούν μαζί με τις ομάδες του Ασάντ ενάντια στο ισλαμικό κράτος. Δηλαδή, αυτό που έγινε χτες είναι η προέκταση αυτού που έγινε και στην Βηρυττό.

Αυτός λοιπόν είναι ένας πόλεμος, ο οποίος συνεχίζεται με διάφορους τρόπους. Αλλά το βαθύτερο πρόβλημα γι’ αυτή τη νεολαία που φεύγει από τη Γαλλία και από πολλές χώρες της Ευρώπης για να πάνε να πολεμήσουν γι’ αυτό το ισλαμικό κράτος και μετά επιστρέφουν, είναι στο πλαίσιο, στο γενικότερο κίνημα της νεολαίας, που εδώ δεν βρίσκουν ιδανικά για να παλέψουν…

Κρ.Π.: … μέσα στην κοινωνία, γιατί είναι περιθωριοποιημένοι, αποκλεισμένοι από την κοινωνία;

Κ.Ν.: Γενικά είναι παιδιά περιθωριοποιημένα και βρίσκουν νόημα στη ζωή τους μόνο μέσα από αυτή τη διαδικασία, στο να πολεμήσουνε τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, μέσα από το φανατικό Ισλάμ.

Πολλά παιδιά που φεύγουν από τη Γαλλία, και μετά επιστρέφουν για να πολεμήσουν εδώ πλέον. Αυτή είναι η πορεία.

Αυτά τα δύο αδέλφια που λίγους μήνες πριν σκότωσαν τους δημοσιογράφους του Charlie Hebdo (επειδή είχαν βλασφημήσει τον Μωάμεθ), είχαν πάει στη νότια Υεμένη για να εκπαιδευτούν δίπλα σε έναν ιμάμη και γύρισαν μετά στη Γαλλία για να βάλουν σε εφαρμογή όσα έμαθαν.

Αυτά τα αδέλφια λοιπόν, που σκότωσαν αυτούς τους δημοσιογράφους επειδή είχαν βλασφημήσει, από μικρά παιδιά δεν ζούσαν με την οικογένειά τους, τα είχαν βάλει σε ιδρύματα/ειδικά κέντρα, και μετά τα ανέλαβαν διάφορες ανάδοχες οικογένειες, και ήταν δυο παιδιά τα οποία δεν είχαν καμία κοινωνική ένταξη, καμία κοινωνική διαδικασία ενσωμάτωσης στην κοινωνία.

Και γι’ αυτό γυρίζω σε αυτό το θέμα, την ριζοσπαστικοποίηση της εφηβικής αμφισβήτησης. Αφενός μεν η εφηβική αμφισβήτηση η οποία είναι φυσική διαδικασία και μάλιστα απαραίτητη για τους εφήβους για να αμφισβητήσουν το πώς λειτουργούν οι κοινωνικές αξίες, πώς λειτουργούν οι κοινωνικές ομάδες, οι γονείς που παραιτήθηκαν από τα κοινωνικά ιδανικά, κ.λπ.

Και αφετέρου αυτή η αμφισβήτηση απαιτεί οι αμφισβητούμενοι (ενήλικες/γονείς/οικογένεια) να σταθούν απέναντι στους αμφισβητίες (εφήβους/νέους), άρα κοντά, να τους συνοδέψουν σ’ αυτήν την αμφισβήτηση, για να εξελιχθεί σε κοινωνική δημιουργία κατά κάποιον τρόπο και να μη γίνει μια στείρα σύγκρουση.

Και όταν αυτά τα παιδιά, δεν έχουν αυτή τη συνοδεία από τους μεγάλους, έτσι ώστε η αμφισβήτηση να πάρει δημιουργικές διαστάσεις, η μόνη λύση που τους προτείνεται σήμερα είναι να βρουν μια «θετή οικογένεια» μέσα από το θρησκευτικό πλέον περιβάλλον, στην οποία δίνουν τα πάντα για να γίνουν μέλη, και δίνουν ακόμα και τη ζωή τους. Αλλά όλη αυτή η προβληματική έχει αρχίσει από πριν, πριν από την ριζοσπαστικοποίηση.

Για παράδειγμα, σε μία πόλη δίπλα στη Λυών το φθινόπωρο του 2011, δύο νέοι πέρασαν από μια κοντινή γειτονιά σε μία άλλη και κάποιοι νέοι από εκεί τους είπαν κάποια άσχημα λόγια… Επειδή είχαν πάει μόνο δύο, έφυγαν και γύρισαν το βράδυ με την παρέα τους, τους επιτέθηκαν, έκαναν μακελειό και σκότωσαν δύο άτομα.

Το φαινόμενο αυτό της βίας που εξοντώνει την παραμικρή σύγκρουση, την παραμικρή διαφορά, είναι ένα φαινόμενο που πήρε διαστάσεις τρομερές στα σύγχρονα χρόνια.

Αυτή η ριζοσπαστικοποίηση της εφηβείας, ευνοεί ιδιαίτερα –και όχι μόνον- τη μουσουλμανική αυτή προβληματική που έχει αναπτυχθεί. Γιατί στις δυτικές κοινωνίες οι μη ενταγμένοι κοινωνικά, είναι κυρίως νέοι μουσουλμάνοι δεύτερης γενιάς.

Κρ.Π.: Αυτά τα παιδιά που αναφέρατε, που τα αναλαμβάνουν ανάδοχες οικογένειες, οι ανάδοχοι γονείς τους είναι και εκείνοι μουσουλμάνοι ή είναι άλλης θρησκείας;

Κ.Ν.: Παλιότερα δούλευα στο Ινστιτούτο Οικογένειας, και έβλεπα πως οι ανάδοχες οικογένειες μπορεί να είναι και μουσουλμάνοι, μπορεί και χριστιανοί, μπορεί και άθεοι, κ.λπ. Εντάσσονται σε αυτή τη λειτουργία μετά από μια σχετική εξέταση που κάνουν οι κοινωνικοί λειτουργοί, εάν λειτουργούν καλά ως οικογένεια, τίποτε άλλο.

Κρ.Π.: Κι αυτό που λέει η Πιέρα Ολανιέ στον κάθε έφηβο: «Κατασκεύασε το παρελθόν σου, για να πατήσεις γερά ώστε να δημιουργήσεις το μέλλον σου; Αναρωτιέμαι, αν δίνεται σ’ αυτά τα παιδιά το δικαίωμα να έχουν ως αναφορά το παρελθόν τους, και πόσο σημαντικό είναι αυτό πιθανά, για όλα αυτά που συμβαίνουν…

Κ.Ν.: Είναι πολλά πράγματα που εμπλέκονται. Αλλά πάνω σε αυτό, έχω ένα παράδειγμα, ένα παιδί, γύρω στα 17, που είδα πρόσφατα με τους γονείς του -που έχει και εξαιρετικές συγγραφικές ικανότητες- ο οποίος έχει μητέρα από την Τυνησία και πατέρα Γάλλο.

Ήρθαν και με βρήκαν διότι το παιδί βρίσκεται σε ένα συνεχές παραμιλητό, λέει διάφορα παλαβά πράγματα και από ό,τι φαίνεται είναι μπλεγμένο, προφανώς ενταγμένο σε κάποια ομάδα, δεν ξέρουμε σε πιο σημείο, αλλά βρέθηκε με πολλά χρήματα στην τσέπη του.

Οι γονείς δεν ξέρουν τι γίνεται, τι κάνει, που είναι. Αυτό το παιδί, που έχει ένα όνομα γαλλικό: Πέτρος, αυτοαποκαλείται πλέον, Μοχάμεντ. Λέει στους γονείς του ότι είναι ισλαμιστής.

Με τη μικρή δουλειά που έκανα σε αυτό το μικρό διάστημα, και κάτι λειτουργεί καλύτερα, καταλάβαμε ότι ερχόμενη η μητέρα του στη Γαλλία, κατά κάποιον τρόπο έκρυψε την μουσουλμανική της ταυτότητα για να ενταχθεί στην οικογένεια του άντρα της. Και δεν είπε τίποτα, ούτε από τη γλώσσα της, ούτε από τη θρησκεία της, ούτε τίποτα από την ιστορία της. Και ο γιος της ως έφηβος, γίνεται ξαφνικά μουσουλμάνος, φανατικός, και με ένα παραμιλητό ότι θα εκδικηθεί, κ.λπ. Διηγείται, ότι σκότωσε ανθρώπους, κ.λπ.

Κρ.Π.: Ποια είναι η δική σας διάγνωση;

Κ.Ν.: Η διάγνωση είναι αυτή: Ότι το παιδί, πάει να διορθώσει, μέσω παραμιλήματος, την περιθωριοποιημένη και ξεχασμένη ιστορία της μαμάς του.

Κρ.Π.: Δηλαδή μιλάμε για έναν αποκλεισμό της ιστορίας της μητέρας, ο οποίος μοιάζει σαν ακρωτηριασμός της ψυχής της μητέρας του και του παρελθόντος της;

Κ.Ν.: Το παρελθόν της μαμάς του το οποίο έμεινε κατά κάποιον τρόπο ενταφιασμένο μέσα στη μικρή οικογενειακή ιστορία, το παιδί θέλει να το ξυπνήσει, και το ξυπνάει άγρια, με έντονους τρόπους.

Κρ.Π.: Γιατί έχει εμπλακεί πλέον με τη μοίρα της μητέρας, με την ύβρη που διαπράχθηκε, όπως μας τα έχουν πει και οι αρχαίοι με τις τραγωδίες, τι είδους καταστροφές δημιουργούνται από τις εμπλοκές των επόμενων γενεών, για να εξιλεώσουν τους προγόνους τους;

Κ.Ν.: Ναι, δεν μπορεί το παιδί να φτιάξει τη δική του ιστορία, χωρίς να ενσωματώσει σ’ αυτήν, την ιστορία των γονιών του. Οπότε φτιάχνει πράγματα εντελώς ξεκομμένα, ακραία, και χάνει και τον ψυχικό του ειρμό τελικά.

Κρ.Π.: Αυτοί οι έφηβοι που προσπαθούν να κατασκευάσουν το παρελθόν τους, την ταυτότητά τους για να ενταχθούν στην κοινωνία και να ριζοσπαστικοποιηθούν όπως όλοι οι έφηβοι στον κόσμο, δημιουργούν τώρα έναν πόλεμο ανείπωτης βίας, εντελώς πρωτόγνωρης, γιατί αυτό δεν το έχουμε ξαναδεί, να γίνονται επιθέσεις ομαδικές όσο και τυφλές, σε ανθρώπους που κάθονται και απλά πίνουν το ποτό τους και μπορεί να είναι οποιασδήποτε θρησκείας. Πώς το εξηγείτε;

Κ.Ν.: Κοιτάξτε, εκδικούνται τις δυτικές αξίες. Είναι απέναντι, είναι σαν να κάνουν πόλεμο στις δυτικές αξίες, εκείνους που πίνουν, που τρώνε, που πάνε να δουν ένα θέαμα. Είναι διάφορες μορφές των άπιστων.

Κρ.Π.: Εκδικούνται τον δυτικό πολιτισμό;

Κ.Ν.: Ναι. Στο φιλμ που σας έλεγα, Τα άλογα του Θεού, αυτοί που γίνονται ολοκαυτώματα, πάνε και αυτοανατινάσσονται σε ένα μπαρ στο Μαρόκο, το οποίο λειτουργεί με δυτικές αξίες, με ποτά, με αλκοόλ, δηλαδή, όντως συμβολίζει τον δυτικό – υλικό πολιτισμό.

Εδώ, ίσως ορισμένες σκέψεις μας, πρέπει να στραφούν ακριβώς σε αυτόν τον υλικό πολιτισμό. Δηλαδή νομίζω ότι υπάρχει μια διάσταση η οποία δεν αναπτύχθηκε έτσι τυχαία σε αυτούς τους νέους.

Αφενός μεν η εφηβεία γενικότερα ρωτάει με την αμφισβήτησή της, και πολλές φορές την κρίνει και την κατακρίνει, ότι οι υλικές αξίες δεν αρκούν με τίποτα, να θρέψουν έναν νέο. Και γι’ αυτό γίνεται η επίθεση όλων αυτών των ριζοσπαστικοποιημένων πλέον, νέων.

Πού επιτεθήκανε στο παρελθόν; Στους δύο δίδυμους πύργους, δύο καθαρά εμπορικά κέντρα, σύμβολα των υλικών αξιών του δυτικού πολιτισμού.

Αυτό συνδέεται και με όλα τα παλιότερα που έχουμε πει. Η νεολαία στην εφηβική κρίση και στην εφηβική αμφισβήτηση, ξυπνάει και ρωτάει κατά κάποιον τρόπο με αυτή την αμφισβήτησή της το πώς λειτουργεί η κοινωνία, πάνω σε ποιες αξίες στηρίζεται, πως δένονται οι άνθρωποι μεταξύ τους, τι τους ενώνει;

Κρ.Π.: Και αυτή η μεγάλη βία, πως εξηγείται;

Κ.Ν.: Στην εφηβεία, είναι φυσιολογική. Η εφηβική αμφισβήτηση είναι φυσιολογική.

Κρ.Π.: Σε τόσο βίαιο και απάνθρωπο και ανείπωτο βαθμό;

Κ.Ν.: Όχι σε τέτοιο βαθμό. Αυτό συμβαίνει μόνον όταν η εφηβική αμφισβήτηση και ριζοσπαστικοποίηση, δεν συνοδεύεται από τους ενηλίκους. Όταν δεν έχουν απέναντί τους οι νέοι την παρουσία των ενηλίκων, την ουσιαστική συνοδεία των ενηλίκων, ώστε να γίνει μια διαλεκτική εξέλιξη της αμφισβήτησης με προοπτική μιας όχι μόνον ενσωμάτωσης κοινωνικής, αλλά ταυτόχρονα να αμφισβητήσουν και οι ίδιοι οι ενήλικες τις αξίες τους, που προτείνουν στους νέους. Και να ξαναδημιουργηθούν, να επαναπροσδιοριστούν τα θεμέλια των κοινωνικών δεσμών, των αξιών, κ.λπ.

Οι Ερυθρές Ταξιαρχίες, αυτό το πράγμα δείξανε. Υπάρχει και ένα ντοκυμαντέρ εξαιρετικό, λέγεται «Μία γερμανική νεολαία», που είναι γύρω από το πώς εξελίχτηκαν οι Ερυθρές Ταξιαρχίες.

Στην αρχή ήταν νεολαίοι έφηβοι που αμφισβητούσαν την τρομερή φιλελευθεροποίηση, την καπιταλιστική, της γερμανικής κοινωνίας, και τους επιτίθενται οι αστυνομίες σαν να ήταν στην περίοδο των Ναζί. Δηλαδή, δεν ακούνε τίποτα από την αμφισβήτηση των νέων. Τελικά οι νέοι όταν αμφισβητούν, θέτουν ερωτήσεις για τα θεμέλια της κοινωνικής λειτουργίας. Όταν οι ενήλικες τους συνθλίβουν εντελώς, τελικά τι τους μένει; Τους μένει η ριζοσπαστικοποίηση και η βία.

Κρ.Π.: Πάνω σε αυτό, εδώ στην Ελλάδα, βγήκε ανακοίνωση με αφορμή την επέτειο του Δεκέμβρη της δολοφονίας του Γρηγορόπουλου, που την υπογράφει και ο Ρωμανός μέσα από τη φυλακή, στην οποία προτρέπονται οι νέοι ούτε λίγο ούτε πολύ, να βγουν και να τα κάνουν όλα λαμπόγυαλα. Να σπάσουν βιτρίνες, να εμποδίσουν τη ροή εμπορευμάτων, κ.λπ.

Κ.Ν.: Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως ο Ρωμανός και οι νέοι που θα τον ακολουθήσουνε δεν έχουν καμιά πεποίθηση ότι οι ενήλικες άκουσαν κάτι από αυτό που έγινε τότε, απ’ αυτό που σήμαιναν αυτά τα γεγονότα. Δηλαδή, πρέπει να συνεχίζεται ο διάλογος, και ένα είδος όπως έλεγα κοινωνικής αναγέννησης που φέρνουν οι νέοι.

Όλοι οι νέοι οι περιθωριοποιημένοι, που είναι στα διάφορα προάστια της Γαλλίας, έχουν μια λύση π.χ. να πουλάνε ινδική κάνναβη, και κάποιοι άλλοι τους προτείνουν λύσεις πιο «βαθύτερες» με την έννοια των θρησκευτικών αξιών, βλέπουμε ότι ορισμένοι πάνε προς αυτή τη λύση.

Κρ.Π.: Οπότε, πως θα κλείσετε τον προβληματισμό σε σχέση με το χθεσινό μακελειό στο Παρίσι;

Κ.Ν.: Ένα πράγμα είναι βέβαιο, ότι πρέπει να αμυνθούμε. Αλλά να αμυνθούμε από τι; Να αμυνθούμε από τη φθορά και την ατομικοποίηση στην οποία έχουν οι ίδιοι οι νέοι αποκλειστεί.

Δεν είναι μόνο να αντεπιτεθούμε στους νέους αυτούς, είναι πιο πολύ πώς να τους ενσωματώσουμε πριν γίνουν ριζοσπαστικοποιημένοι. Όταν γίνουνε, μετά πρέπει να γρηγορούμε… Αλλά αυτό γίνεται παρανοϊκό στο τέλος. Δεν είναι λύση αυτό, δηλαδή, αυτή είναι μια άμεση αυτοάμυνα. Αλλά η προβληματική η βαθύτερη είναι στο πώς αυτοί οι νέοι να μην αποκλειστούν κοινωνικά.

Κρ.Π.: Και είστε αισιόδοξος; Πώς βλέπετε τα πράγματα;

Κ.Ν.: Όχι δεν είμαι αισιόδοξος. Απαισιόδοξος είμαι. Βλέποντας τους νέους εδώ γύρω, είμαι απαισιόδοξος. Αλλά όντας απαισιόδοξοι δεν σημαίνει ότι σταματούμε να είμαστε σε εγρήγορση και να σκεφτόμαστε και να βλέπουμε πώς μπορούμε να βελτιώσουμε την ανθρώπινή μας διάσταση, τη ζωή.

Αυτοί οι νέοι έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου, είναι πλέον όργανα ορισμένων οι οποίοι τους στέλνουν να κάνουν κάποιες πράξεις, χωρίς οι ίδιοι να έχουν καμιά υποκειμενική κρίση για το τι κάνουνε.

Κρ.Π.: Κι αυτό από την ανάγκη τους να ανήκουν σε μία «οικογένεια»; Και σε μία ευρύτερη οικογένεια που είναι η κοινωνία;

Κ.Ν.: Βεβαίως. Ναι. Έχουν τόσο μεγάλη ανάγκη, να τους αγαπάει κάποιος, να υπακούουν σε κάποιον για να τους αγαπάει, που σημαίνει ότι δεν έχουν καμία υποκειμενική διάσταση.

Είναι πεπεισμένοι ότι τους αγαπάει ο αρχηγός τους γιατί τον υπακούουν απόλυτα. Μέχρι να θυσιάσουν και τη ζωή τους. Η ζωή τους, είναι λεπτομέρεια. Προτεραιότητα είναι το να τους αγαπάει κάποιος.

Και καθώς η θρησκευτική εξήγηση τους δίνει και ένα μετά θάνατον πολύ ωραίο σχέδιο, δεν έχουν κανένα δισταγμό πλέον. Η προτεραιότητά τους είναι κάποιος να τους αγαπάει.

Δείτε επίσης:


Δημοσιεύτηκε: http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/kostas-nasikas-ekdikoyntai-tis-dytikes-aksies

Χαράλαμπος Πουλόπουλος: Παρακολουθώ αποσβολωμένος το τι συμβαίνει

DSC_0727 - Αντίγραφο

Απόσπασμα από τη συζήτηση* με τίτλο «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» στην κρίση, και θέμα τα αιτήματα του Πολυτεχνείου σε σχέση με τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής «Έρευνας για την κρίση (2010-2014)», της Κρυσταλίας Πατούλη, Εκδόσεις Κέδρος:

Χαράλαμπος Πουλόπουλος: Παρακολουθώ αποσβολωμένος το τι συμβαίνει

«Σήμερα, πέντε χρόνια από τότε που η Ελλάδα μπήκε στα μνημόνια, το σύνθημα «Ψωμί- Παιδεία-Ελευθερία» έχει γίνει δραματικά επίκαιρο.

Βαθμιαία καταργείται το δικαίωμα στην εργασία, το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση. Οι άνεργοι αυξάνονται συνεχώς, 6,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν ήδη στα όρια και κάτω από τα όρια της φτώχειας ή κινδυνεύουν από φτωχοποίηση, κι αυτή η κατάσταση συνεχίζεται. Κάποιοι κερδίζουν από αυτή την ιστορία, και στο όνομα των μεταρρυθμίσεων –ποιών μεταρρυθμίσεων άραγε;- επιβάλλονται πολιτικές που περιορίζουν κάθε μορφή δικαιώματος: τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, τα κοινωνικά δικαιώματα.

Φτάσαμε πλέον, σε ένα σημείο όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει την ανθρώπινη οντότητά τους και έχουν μετατραπεί σε αριθμούς στο πλαίσιο προγραμμάτων οικονομικής ανάκαμψης με αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα. Η επιταγή του Συντάγματος για προστασία της αξίας της ανθρώπινης ζωής από την πολιτεία ως βασική της υποχρέωση παραμερίζεται. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια γίνεται φυσαρμόνικα, καθώς επιβάλλονται αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας και πολιτικές περιορισμού των ατομικών ελευθεριών.

Δεν είμαι αισιόδοξος και πολύ φοβάμαι ότι το επόμενο διάστημα οι αυταρχικές πολιτικές θα ενταθούν.

Δεν είναι τυχαίο το παιχνίδι που παίζεται, να υποστηρίζεται από έναν πρώην υπουργό της κυβέρνησης, ότι κάποια στελέχη του κυβερνόντος κόμματος έχουν σχέση με την τρομοκρατία και η κοινή γνώμη επικεντρώνεται σε αυτό το γεγονός, την ίδια περίοδο που παίρνονται επώδυνα μέτρα . Από αυτή την κατάσταση δείχνει να ωφελείται μια ισχνή αντιπολίτευση που επένδυσε στο δόγμα «νόμος και τάξη», αλλά και η κυβέρνηση που αναδεικνύει σε εσωτερικό εχθρό κομμάτι από τον ίδιο της τον εαυτό για να αποπροσανατολίσει τον κόσμο και να περάσει τα μέτρα. Δεν είναι τυχαίο που επαναλαμβάνονται φαινόμενα του παρελθόντος, όπου άνθρωποι που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα κατηγορούνται ως τρομοκράτες ή ως συνεργάτες τρομοκρατών.

Η επιθετική τακτική επίσης, που ακολούθησε η Χρυσή Αυγή στο παρελθόν, επανέρχεται στο προσκήνιο με το προσφυγικό και με την ξενοφοβική στάση που βρίσκει έδαφος στο φόβο και την οργή. Ενισχύει την ταυτότητά της και με την επιθετικότητά της απέναντι στους άλλους, προσπαθεί να σφυρηλατήσει την έννοια του «εμείς» και μιας εθνικής ταυτότητας που βασίζεται στους αποκλεισμούς, με τη βία και επιθέσεις απέναντι σε ανθρώπους που είναι αδύναμοι.

Αναρωτιέμαι, σε τι διαφέρουν τέτοιες τακτικές από το παρελθόν και από την περιστολή των δικαιωμάτων την προηγούμενη περίοδο, με πρόσχημα το καλό της πλειοψηφίας, την ώρα που η πλειοψηφία βάλλεται και βρίσκεται σε κίνδυνο από την συνεχή επιβολή των μέτρων λιτότητας;

Περικοπές σε μισθούς, σε συντάξεις, σε επιδόματα, ραγδαία ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, περιστολή των δικαιωμάτων, αυτά σίγουρα δεν είναι αριστερή πολιτική.

Όμως γιατί ο κόσμος σήμερα δεν αντιδρά; Θα ήθελα εδώ να μιλήσω για μία κατάσταση που αποκαλείται «εσωτερικευμένη καταπίεση». Τον πρώτο χρόνο του μνημονίου υπήρχαν αντιδράσεις, όπως για παράδειγμα από τους Αγανακτισμένους και άλλες ομάδες πολιτών. Ωστόσο, τα απανωτά χτυπήματα έχουν εξαντλήσει τον κόσμο. Φτάσαμε κάποια στιγμή οι πολίτες να αισθάνονται ενοχή και ντροπή, και οτιδήποτε τους «δίνεται» πια, να εμφανίζεται ως δώρο!

Οι τρίμηνες ή πεντάμηνες συμβάσεις εργασίας των πεντακοσίων ευρώ, με τις οποίες είναι αδύνατον να ζήσει κανείς, εμφανίζονται ως μεταρρύθμιση. Αυτοί που οδήγησαν στην κρίση και συνεχίζουν να την τροφοδοτούν, που κερδίζουν από αυτήν εμφανίζονται ως σωτήρες, δίνοντας κάποια χρήματα υπό μορφή φιλανθρωπίας στο κράτος που καταρρέει. Η ασθένεια και η διαφορετικότητα ποινικοποιούνται, όπως περίτρανα φάνηκε με την ιστορία των οροθετικών γυναικών και συνεχίζουμε να βλέπουμε να εφαρμόζονται κοινωνικές πολιτικές του 19ο αιώνα, όπου οι φτωχοί αφήνονται στη μοίρα τους ή την φιλανθρωπία.

Η κατάσταση είναι άκρως απογοητευτική, αν και όλοι προσδοκούμε κάτι καλύτερο. Κατά τη γνώμη μου τίποτα δεν προμηνύει ότι το τέλος του 2015 θα είναι καλύτερο το τέλος του 2014.

[…]«Τι κάνουμε τώρα;» αναρωτήθηκε ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος στην αρχή της εκδήλωσης. Το ερώτημα μας φέρνει στην καρδιά της έρευνας της Κρυσταλίας Πατούλη, η οποία από το 2010 μέχρι το 2014 έθεσε σε δεκάδες επιστήμονες, καλλιτέχνες και διανοούμενους τα ερωτήματα: «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και, κυρίως, τι πρέπει να κάνουμε;».

Βλέπει κάποιος στο βιβλίο της Κρυσταλίας, ότι οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες προσδοκούσαν μια αντιμνημονιακή πολιτική, μια πολιτική ενάντια στην λιτότητα, είχαν επενδύσει στην αλληλεγγύη, στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Πολλοί από μας από τον Ιούλιο και μετά, έχουμε υποστεί, σοκ και ματαίωση και ακόμη προσπαθούμε να συνέλθουμε και να κατανοήσουμε τι συνέβη.

Μια αριστερή κυβέρνηση έρχεται να εφαρμόσει το τρίτο μνημόνιο, μία ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική την οποία δύσκολα θα τολμούσε να εφαρμόσει ακόμα και μια δεξιά κυβέρνηση. Ψηφίσαμε αριστερά για να πάμε δεξιά.

Βλέπουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξελίσσεται σε ένα αυταρχικό κόμμα, σε μια μικρή ομάδα στην εξουσία, με έναν προβεβλημένο αρχηγό: Ο αρχηγός έδωσε τη μάχη, όχι ένα κόμμα ή ένα κίνημα πλέον, και κέρδισε…

Η κοινωνία όμως είναι εδώ και πολύ καιρό σε κρίση. Τώρα έρχονται τα απόνερα της προηγούμενης πενταετίας, και οι άνθρωποι αναζητούν μεσσίες. Ανέλαβε, λοιπόν, ο Τσίπρας να παίξει το ρόλο του Μεσσία. Αυτό θα δημιουργήσει –αυτή είναι η δική μου, τουλάχιστον, πρόβλεψη- μια νέα ματαίωση.

Είναι βέβαιο επίσης ότι θα ενισχυθεί η ακροδεξιά το επόμενο διάστημα. Δηλαδή, όσο απογοητεύεται ο κόσμος από την αριστερά, όλα αυτά τα γκρουπούσκουλα της ακροδεξιάς –το βλέπουμε και στην Ευρώπη- η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος. Θα έλεγα μάλιστα –γιατί έχω γράψει, όπως αναφέρθηκε ένα βιβλίο με θέμα «Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής»- ότι επενδύοντας στην αλληλεγγύη, στα κινήματα, στην πρωτοπορία, επενδύοντας σε μια πολιτική ενάντια στη λιτότητα, μπορεί να έρθει κάτι καλλίτερο. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον παρακολουθώ αποσβολωμένος τα όσα συμβαίνουν.

Στο Πανεπιστήμιο όπου διδάσκω, εισαγάγαμε τα τελευταία χρόνια ένα μάθημα για την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη είναι ένα από τα συγγράμματα που χρησιμοποιούνται, γιατί αποτελεί μια πολύ σημαντική εργασία με πλούσιο υλικό που δίνει στους φοιτητές πολλά ερεθίσματα για να διαβάσουν, να κατανοήσουν και να σκεφτούν τις αιτίες πού μας οδήγησαν στην κρίση και κάποιες εναλλακτικές προτάσεις.

Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η αλλαγή περνάει μέσα από την κρίση; Αυτό σημαίνει ότι πρέπει καταρχήν να πενθήσουμε την απώλεια του οικείου, του γνώριμου, μια ισορροπία που έχουμε κατακτήσει, ακόμα και αν είναι παθολογική – γιατί μερικές φορές μπορούμε να βρίσκουμε ισορροπία και στην πιο παθολογική κατάσταση- και να αναζητήσουμε κάτι νέο. Όμως πολύ συχνά έχουμε το φόβο ότι αυτό μπορεί να είναι χειρότερο. Κι έχουμε το άγχος για το κόστος και αν το κόστος αυτό θα είναι μεγαλύτερο από το όφελος.

Είμαστε λοιπόν σε μια κατάσταση κρίσης και κανείς νομίζω ότι δεν ξέρει τη λύση – όποιοι λένε ότι την ξέρουν ενδεχομένως είναι ευτυχείς. Η αλλαγή θα πάρει χρόνο και θα είναι μια επώδυνη διαδικασία, και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο. Νομίζω ότι το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε λίγο περισσότερο τα πράγματα, βλέποντας την κατάσταση από τη σκοπιά άλλων ανθρώπων. Γι’ αυτό το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους δεν το έχουν ήδη διαβάσει…»

FREGGIDOU_30_10

*Οι Εκδόσεις Κέδρος με τη Βιβλιοθήκη Βολανάκη και το White Rabbit διοργάνωσαν συζήτηση με θέμα τα αιτήματα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της δημοσιογράφου και συμβούλου ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλίας Πατούλη, στο βιβλίο:

«Η Έρευνα για την κρίση (2010-2014)»
τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015 στις 8μμ

Για το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» και το πόσο καίριο παραμένει σήμερα σε σχέση με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας -που συμμετείχαν 180 άνθρωποι των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, απαντώντας στο ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;»- μίλησαν η συγγραφέας και οι:

  • • Χριστόφορος Κάσδαγλης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Περικλής Κοροβέσης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, καλλιτέχνης
  • • Χαράλαμπος Πουλόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Εργασίας στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης

Επίσης και ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος παρενέβη… στη συζήτηση.

  • Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν συμβολικά στο ΚΕΘΕΑ και τη ΜΕΡΙΜΝΑ.

Περισσότερα για την έρευνα : https://afigisizois.wordpress.com/2012/12/31/ τι-πρέπει-να-κάνουμε/  – και τα αποτελέσματά της (στα ελληνικά / en français / in english): http://tvxs.gr/news/ellada/ereyna-aities-kai-lyseis-tis-krisis

(Σημείωση: Ο Δημήτρης Πουλικάκος, που αρχικά είχε ανακοινωθεί πως θα συμμετέχει στη συζήτηση, δυστυχώς δεν μπόρεσε λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.)

DSC_0723 - Αντίγραφο(Επάνω, από αριστερά προς τα δεξιά: Περικλής Κοροβέσης, χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, Κρυσταλία Πατούλη, Χριστόφορος Κάσδαγλης, Χαράλαμπος Πουλόπουλος)

DSC_0726 - Αντίγραφο

Επιπλέον αποσπάσματα από την συζήτηση:

DSC_0744 - ΑντίγραφοΠερικλής Κοροβέσης: Πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων

Περικλής Κοροβέσης: «Θέλω να κάνω μια εισαγωγή λίγο παράξενη. Μια σύζευξη λαϊκού λόγου και λόγιου λόγου. Εγώ έχω μεγαλώσει στον Πειραιά και είχα έναν θείο ναυτεργάτη. Mια από τις κουβέντες του που μου έχουν μείνει είναι: «Περικλή, τον κωλομπαρά πρέπει να τον δεις από τα 100 μέτρα και να στρίψεις. Γιατί αν σε γαμήσει και μετά διαμαρτυρηθείς είναι αργά». Κι αυτό το συνδυάζω με το ποίημα του Καβάφη «Σοφοί δε προσιόντων», που έχει το ίδιο νόημα. Είναι ακριβώς το ίδιο νόημα.

[…] Αν θέλουμε να κάνουμε κάτι, πρέπει να δούμε αυτά που έρχονται. Αν δεν μπορούμε να δούμε αυτά που έρχονται, είμαστε χαμένοι από χέρι.
Κι αυτό που πρέπει να δούμε είναι ότι μπήκαμε σ’ ένα λούκι που δεν έχει έξοδο, ούτε σε πέντε ούτε σε δέκα, ούτε σε είκοσι χρόνια.

Δηλαδή, ό,τι είμαστε μέχρι τώρα, ξεχάστε το, αν δε βρούμε αυτό που είμαστε, και που είναι η βάση. Και η μόνη σίγουρη βάση είναι αυτό που ζήσαμε ως βίωμα, όχι ως έθνος, αλλά ως λαϊκή κουλτούρα!

Το έθνος… Τι είναι το έθνος; Ξέρει κανείς από εσάς να μου δώσει μια διεύθυνση, κανά τηλέφωνο, κανένα ιμέιλ; Που δεν ξέρω και απ’ τα ιμέιλ, έχω μεσάνυχτα… αλλά και με ένα ιμέηλ ακόμα, να γνωρίσω αυτό το έθνος!

Αλλά ξέρω τι σημαίνει «φιλέτο» στην Κω ή στη Ρόδο, που το έχουν ετοιμάσει προς πώληση στους δανειστές. Αυτή δεν είναι πατρίδα μου; Ή στην Κρήτη; Ή οπουδήποτε αλλού; Δεν είναι αυτή πατρίδα μου;

Όταν το έθνος γίνεται μια ιδεολογία τραμπουκισμού και επιτρέπει, π.χ. να χτυπάμε τους μετανάστες, αυτό το έθνος γίνεται εχθρικό και για μας που ζούμε σ’ αυτή τη χώρα.

Για να τα δούμε όλα αυτά…

Λοιπόν, νομίζω ότι σε μια στέρεη βάση, μας έχει φέρει η λαϊκή κουλτούρα, κι αυτοί που καλλιεργήσανε τη λαϊκή κουλτούρα, και την κάνανε λόγια.

Δεν θα υπήρχε ούτε Θεοδωράκης, ούτε Χατζιδάκις, ούτε τίποτα, αν δεν υπήρχε αυτό τό από κάτω της λαϊκής κουλτούρας…

Ούτε ο Μουζόφσκι… Ούτε καν ο Σοπέν δεν θα υπήρχε. Όταν ο Σοπέν γράφει για παράδειγμα τις Πολωνέζες, δεν είναι μπαλαρίνες, αλλά ωδές για την απελευθέρωση της Πολωνίας.

Λοιπόν, αν δεν μπούμε σε μια βαθειά κουλτούρα, διαμορφωμένη σ’ αυτό το χώρο της παραδοσιακής λαϊκής κουλτούρας, δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα.

Διότι διαμορφώνονται γραφειοκρατίες, οι γραφειοκρατίες μπαίνουμε στην εκλογοκρατία, γίνονται εξουσία, και λειτουργούν για πάρτη τους. Δε πα΄ να είπαν τα δικά μας τα λόγια, τα δικά μας συνθήματα; Λειτουργούν για πάρτη τους! Είναι καλά αυτοί!

Και να πω κάτι, δημοσίως:

Πολύ φοβάμαι, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, θα καταλήξει σε αυταρχικό καθεστώς. Και πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων, γιατί δεν έχει κανένα λαϊκό έρεισμα πια΄ φαίνεται από τώρα… Κι αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς οι τίμιοι αριστεροί, είναι τουλάχιστον τα δακρυγόνα μας να έχουνε μια άλλη ποιότητα, δηλαδή να ξέρουμε ποιά είναι τα αριστερά δακρυγόνα και ποιά είναι τα δεξιά; […]

Πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Δεν τους ενδιέφερε η επανάσταση αλλά η εξουσία.

[…] Το αριστερίστικο κίνημα στην Ελλάδα, είναι μια πτυχή που δεν προσέχτηκε ιδιαίτερα. Κατά την άποψή μου, το αριστερίστικο κίνημα υποβαθμίστηκε τόσο πολύ, ενώ είχε δημιουργήσει σκέψη. Πολλά παιδιά είχαν δημιουργήσει πολιτική σκέψη, που δεν πέρασε καν το κατώφλι της ελληνικής κοινωνίας.

Μείναμε μεταξύ μας, να κατεβαίνουμε στους δρόμους και να φωνάζουμε, σα να ‘μαστε οι λεπροί της αριστερής ιδέας.

[…] Φανταστείτε μια ριζοσπαστική αριστερά που βγαίνει από τον γαλλικό Μάη. Εγώ προέρχομαι από την ΕΔΑ. Με το Μάη του ’68 πήγα στην άκρα αριστερά. Εκεί πέρα, λοιπόν, ειδικά αυτόν τον καιρό που τακτοποιώ το αρχείο μου, βλέπω ότι υπάρχει ένας όγκος κειμένων, παρεμβάσεων, π.χ. για τη Χιλή, κείμενα, κείμενα, κείμενα… Κι αυτό που βγαίνει σαν συμπέρασμα, είναι πως αντί να διαμορφώσουμε μια αντίληψη για δράση, διαμορφώσαμε μια αντίληψη για ουτοπία, που ήταν αδύνατον να περάσει στην κοινωνία. Τι τον ένοιαζε τον άλλον, για παράδειγμα, τι γινόταν στη Χιλή; Ή αν είχε γίνει μια σφαγή στην Ινδοκίνα, ή τι έγινε στο Κονγκό, ή οτιδήποτε άλλο… Όλα αυτά τους φαινόντουσαν φούσκες, που δεν του δίνανε μια απάντηση στο δικό τους πρόβλημα. Κι αυτό δεν μπορέσαμε να το δώσουμε, γιατί θα ‘πρεπε… καλώς τα διαβάσαμε, καλώς τα ψάξαμε, καλώς τα επεξεργαστήκαμε, αλλά αυτό έπρεπε να μας δώσει ένα βήμα χορού, να χορέψουμε μαζί του. Και δεν είχαμε τον ίδιο λόγο… Δεν είχαμε τον ίδιο λόγο, συν, επιπλέον, πιστεύω, έπαιξε σημαντικό ρόλο ότι πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Απλά θέλανε να ‘ναι κάτι. Γινήκανε κάτι μετά… Ο Τατούλης λόγου χάριν, από το ΕΚΚΕ ξεκίνησε, περιφερειάρχης τώρα, και πολλοί άλλοι. Δηλαδή, αυτό που τους ενδιέφερε δεν ήταν η επανάσταση, αλλά η εξουσία. Έστω και η μικρή εξουσία των 5 ατόμων που είμαστε.

Άρα λοιπόν, η επόμενη επανάσταση που εγώ προσδοκώ, θα ξεκινάει από τους ίδιους ανθρώπους που τους αφορά η ζωή τους. Και μεις, ας πούμε, κάποια τραγούδια που ξέρουμε, κάποιο χορό να προτείνουμε να ‘ναι κυκλικός, να χωράει όλους… Ενδεχόμενα μια γνώση ιστορική που σαν κίνημα είχαμε και νίκες, είχαμε και θριάμβους. Έχουν γίνει πολλά πράγματα στην ιστορία της ανθρωπότητας, αυτά θα τα δώσουμε. Αλλά στο σημείο που πάμε, ως θεωρία, δηλαδή ένα άδειο πουκάμισο και όχι ως πράξη, πρέπει να το πάμε ως πράξη, να είμαστε μέσα. Μέσα στους μετανάστες, μέσα στους εργάτες, μέσα στην κοινωνία, να μιλήσουμε την δικιά τους την γλώσσα, την γλώσσα του μπάρμπα μου του λιμενεργάτη, και εκεί πέρα να βάλουμε τις μεγάλες μας ιδέες. Αλλιώτικα δεν γίνεται! […]

Εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας

Εγώ πιστεύω, όταν λέμε παράδοση δεν είναι ούτε οι παππαδιές ούτε οι παππάδες, ούτε οι μαλακίες κλπ. Είναι το αλέτρι της κουλτούρας που σηκώνει από κάτω χιλιάδες χρόνια. Να μην κάνω τώρα τον φιλόλογο κλπ., αλλά ξέρουμε με σιγουριά ότι υπάρχουν παραμύθια πριν από τον Όμηρο που έχουν διασωθεί στην λαϊκή παράδοση.

[…] Είναι η δικιά μας η επαναστατική κουλτούρα, είναι η κουλτούρα του λαού. Δηλαδή, ό,τι έχει να κάνει με την κουλτούρα του λαού, είναι αυτοί οι διάφοροι μεγαλόσχημοι Μάρξ, Μπουχάριν, Μπακούνιν, Κροπότκιν κλπ., κλπ.

Στην ουσία πήγαν να εφαρμόσουν την επανάσταση που ήδη προϋπήρχε από τα λαϊκά στρώματα. Αυτά πήγανε να βάλουν σε μια άκρη. Άρα η επανάσταση είναι copyright του λαού. Οι άλλοι είπανε 5 λέξεις ωραίες, είσαι μάγκας και καλός θεωρητικός στον μαρξισμό. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι εξεγείρονται από κάτω, δημιουργούν, κάνουν, δείχνουν, και εμείς ανήκουμε σε αυτούς. Δεν ήρθαμε από το Χάρβαρντ να ανακαλύψουμε το Κερατσίνι. Μπορεί από το Κερατσίνι να πήγαμε στο Χάρβαρντ, καλές ήταν οι σπουδές της Ευρώπης, αλλά το Κερατσίνι είναι Κερατσίνι, δεν αλλάζει.

[…] Οπότε, πάνω σ’ αυτό, αν θέλουμε να κάνουμε κάτι, εγώ έχω μια μικρή θεωρία, το να αποκτήσουμε συνείδηση, ότι η Γαλλική Επανάσταση, έγινε από τους αβράκωτους, και μεις είμαστε στους ξεβράκωτους!

Οι αβράκωτοι από τους ξεβράκωτους έχει διαφορά σαν έννοια, γιατί εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας! Δηλαδή, είναι πλούσιο το ποτάμι που έχει έρθει, υπέροχοι άνθρωποι, φανταστικοί!

[…] Να μην αρχίσω να λέω τώρα ονόματα, περιπτώσεις, κείμενα, ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αυτός ο λαός, είναι επαναστατικός, μ’ αυτούς που έχουν εκφράσει την επανάσταση, και όχι με τους γερμανοτσολιάδες!

[…] Και έχει πιο δύναμη το δικό μας το βόλι, από το δικό τους το βόλι, έστω κι αν είμαστε λίγοι. Το θαύμα του Μαραθώνα, το οποίο το μελετούν ακόμα πολεμικές σχολές, από δω από κει, ποιο ήτανε; Είχανε αδύναμο κέντρο, και ισχυρές πτέρυγες!

Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό, ήταν ότι υπερασπιζόντουσαν κάτι! Οι άλλοι ήτανε μισθοφόροι. Δεν ξέρανε γιατί πολεμάγανε, εκτός από ένα μισθό. Αλλά οι άλλοι ξέρανε γιατί πολεμάγανε.  Για έναν κόσμο υπέροχο, την Αθηναϊκή Δημοκρατία! Την υπέροχη Αθηναϊκή Δημοκρατία! […]

Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Στη χούντα ήταν σκληρά τα πράγματα. Ήταν η ξεφτίλα του νέου ανθρώπου […] Όταν έρχεται η στιγμή υπερασπίζομαι. Κι αυτό που υπερασπίζομαι; Σκεφτόμουνα. Το μόνο μου παράπτωμα ήταν ότι σκεφτόμουνα […] Εν τούτοις αυτό που δεν ήξερα και που θεωρούσα δίκαιο, είναι αυτό που με κράτησε, και δεν είπα λέξη. Χωρίς να έχω Θεό, χωρίς καμία αναφορά, χωρίς τίποτα. Και είναι ακόμα αυτός ο κόσμος που υπηρετώ.

[…] Πρέπει να πω ότι το βιβλίο της Πατούλη, μπορεί να διαβαστεί και με έναν άλλο τρόπο: Ότι 180 άνθρωποι που είχανε κάτι να πούνε, γιατί οι περισσότεροι αποκλείονται; Γιατί δεν εντάχθηκε αυτό που λένε στον πολιτικό λόγο; Δηλαδή, ακόμα και μεγάλα ονόματα, όλοι αυτοί οι άνθρωποι αποκλείστηκαν από τη διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης στην Ελλάδα. Και έχουμε τώρα π.χ. την Τρέμη και οποιαδήποτε άλλη Τρέμη και μπορώ να πω και δεκάδες ανάλογα ονόματα που διαμορφώνουν την πολιτική σκέψη. Οπότε, μην λέμε για προβλήματα… Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι αν δεις όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, έχουν κάνει τόσα θαυμαστά πράγματα, βιβλία, μουσικές, πίνακες, οτιδήποτε άλλο και λες γιατί, για το όνομα του θεού δεν ανήκουμε σε αυτή την πίστη και ανήκουμε στην τηλεόραση;

Δηλαδή, όταν δεις πραγματικούς πίνακες, που μου έχει τύχει εμένα να δω σε διάφορα μουσεία του κόσμου, είναι άλλο να δεις έναν Πικάσο ζωντανό και άλλο από ένα βιβλίο. Η δύναμη του Πικάσο και η επανάσταση του παραμένει ζωντανή μέσα από τον πίνακα. Ο πίνακας εκπέμπει, όπως και οι αγιογραφίες εκπέμπουν, όπως και τα αγάλματα τα αρχαία εκπέμπουν. Δεν είναι νεκρά. Δίνουν ζωή, φτάνει εμείς να μπορέσουμε να την πάρουμε.

Οπότε έχουμε όλη την ανθρωπότητα με το μέρος μας, με την δημιουργία της και μας κάνει κουμάντο ο Πρετεντέρης ή ο οποιοσδήποτε ασήμαντος; Είναι να καταλάβουμε την δικιά μας επιθυμία για το όμορφο που προϋπάρχει σε αυτό που έχει κάνει η ανθρωπότητα. Και από εκεί και πέρα, τι σημασία έχει αν πεθάνω εγώ σε ένα οδόφραγμα; Έχω ζήσει την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ζωή μου ήταν μεγάλη. Η ζωή μου είχε αφομοιώσει όλους τους συντρόφους από όλες τις εποχές. Η ζωή είναι ενιαία και η ιστορία είναι ενιαία.

Άρα λοιπόν, γιατί να δεχόμαστε την σκλαβιά, γιατί στην ουσία, όταν βλέπουμε τους ανθρώπους που δεν αντιδρούν, σημαίνει ότι έχουν δεχτεί την υπάρχουσα άρχουσα νοοτροπία και τάξη. Είναι ασήμαντοι, είναι άνθρωποι που τους έχουν πατήσει το κεφάλι και υποστηρίζουν την καταπίεση τους. Δεν έχουμε σχέση εμείς με αυτούς.

Αλλά αν ανάψει φωτιά και αυτοί θα έρθουν. Να μην αρχίσω τώρα να λέω εξεγέρσεις ανά τους αιώνες. Αλλά στην ουσία, η ανθρωπότητα έτσι περνάει. Έτσι περνάει σε άλλα στάδια και έτσι διαμορφώνονται τέτοιες εκτάσεις που μόνο η μουσική μπορεί να τις πιάσει, γιατί δεν έχουν λόγο. […]Σημασία έχει πως ό,τι δημιουργείται για το κοινό καλό, για την κοινή συνείδηση είναι ελευθερία και αυτά μας χρειάζονται. Αλλά αυτό δεν έχει πολιτική έκφραση.»

????????????????????????????????????

Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης: Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω

«[…] Νομίζω ότι το πράγμα το βλέπουμε χωρικά και χρονικά πολύ ενταγμένο, και είναι καλύτερα να το δούμε πιο μακροσκοπικά. Γιατί όπως είπε ο Αριστοτέλης, «Ἀναιρουμένου τοῦ ὅλου οὐκ ἔσται ποῦς οὐδέ χεῖρες», δηλαδή όταν δεν υπάρχει το όλον δεν υπάρχουν ούτε πόδια ούτε χέρια. Δε με αφορά καθόλου το εθνικό συμφέρον. Ας πάρουμε τον άνθρωπο ως ύπαρξη. Κι όπως είπε ο Σαρτρ, η ύπαρξη προηγείται της ουσίας. Ποια είναι η διαφορά του πολίτη από τον καταναλωτή; Η διακρισιμότητα!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Από τη δεκαετία του ’90 καταλαβαίνω ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά. Οργίζομαι μέσα από την τραγουδοποιϊα και την αρθογραφία, λέω ότι μαστιζόμαστε από αδυσώπητη κρίση. Όλοι με παίρνουνε στο ψιλό. Όλοι γελάνε μαζί μου.

Αλλά είναι πολύ απλό. Βλέπω ένα στρώμα στα σύννεφα και κοιμούνται όλοι με εορτοδάνεια και διακοποδάνεια για μαξιλάρι, και τα πόδια του κρεβατιού δεν υπάρχουν. Δηλαδή, είχα τρελαθεί. Έλεγα, που πάτε όλοι; Είσαστε βαθιά πτωχευμένοι, πολιτικά, ηθικά και αισθητικά. Δηλαδή, το πολιτικόν είναι οικονομικό και το οικονομικόν είναι ηθικό και το ηθικόν είναι αισθητικόν.

Οπότε λοιπόν κατάλαβα, ότι έχουν πέσει όλοι σε μια μαρμίτα της παραφροσύνης, μια μαρμίτα ομαδικής ευμάρειας. Εδώ και είκοσι χρόνια ουρλιάζω αυτό το πράγμα. Οι αιτίες είναι βαθιές.

Καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι αν θέλουμε να τοποθετήσουμε το ζήτημα, πρέπει να το τοποθετήσουμε σε μια πιο πρωταρχική βάση. Δηλαδή, έχουμε να κάνουμε με Βαλκάνια, και τα Βαλκάνια αν με ρωτήσετε τι είναι, θα σας πω ότι είναι Ευρασία. Εθιμικά και διοικητικά.

Ευρασία, είναι, τι; Αυτή τη στιγμή οποιοσδήποτε Οθωμανός ξέρει τους δυο πυλώνες της ελληνικής διοίκησης. Δηλαδή, ρουσφέτ και μπαξίς.

Πρέπει να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Τι ακριβώς συμβαίνει στον άνθρωπο του 21ου αιώνα. Ο άνθρωπος στον 21ου αιώνα μην ξεχνάτε ότι το 1871 η Γερμανία αποκτά πρώτη φορά εθνικό κράτος, θα ‘τανε πολύ μεγάλη κουβέντα να αναλύσουμε το συλλογικό φαντασιακό των νεόδμητων λαών της Ευρώπης, που παίζει καθοριστικό ρόλο τον 19ο και 20ο αιώνα, και επίσης την εξής ειδοποιό διαφορά που είναι ότι ο άνθρωπος για πρώτη φορά ζει με τον τρόμο της Ιστορίας. Δηλαδή, ο κυκλικός χρόνος αντικαθίσταται με τον γραμμικό χρόνο, και ο άνθρωπος υπόκειται στον έλεγχο και στο βάρος της ιστορίας. Αυτό είναι αδυσώπητο.

Ερχόμαστε στη δεκαετία του ΄60 που είναι η πρώτη φορά που τα παιδιά μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αμφισβητούν τους γονείς τους. Τότε για πρώτη φορά γίνεται έξαρση καλλιτεχνικών κινημάτων, πνευματικών κινημάτων, κοινωνικών κινημάτων, και πρώτη φορά, μοναδική στην ιστορία του πλανήτη, έχουμε σμίκρυνση του χάσματος πλουσίων – φτωχών.

Και ερχόμαστε τώρα στην Ελλάδα, ας πούμε, του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν καταλαβαίνω πως απογοητευτήκατε. Το καταλαβαίνω, αλλά δεν καταλαβαίνω πως γοητευτήκατε. Δηλαδή, δεν το καταλαβαίνω. Πριν από λίγο καιρό, πριν από ένα μήνα, έκανε η Αμίτα μόσιον γιορτή και μάζεψε 65 χιλιάδες αλλαλάζοντες νεολαίους. Δεν το καταλαβαίνω. Δηλαδή, τα ανθρώπινα συστήματα είναι χαοτικά συστήματα. Για να βγει μια φυσαλίδα εμπνευσμένης διαχείρισης των κοινωνικών αγαθών πρέπει να βράσει από κάτω ένα υγρό. Ποιο υγρό είδατε να βράζει από κάτω για να βγάλει φυσαλίδα; Δεν το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα…

Τώρα, το «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» του Πολυτεχνείου, κι αυτό που θύμισε* η Κρυσταλία με τα όνειρα του Κουροσάβα, ότι περπατώντας στο παγωμένο χιόνι πρέπει να σκουντιόμαστε για να μην κοιμηθούμε/πεθάνουμε, τι μετράει τη θερμοκρασία; Ελάτε παιδιά! Η θερμοκρασία μετρά την κίνηση! Η θερμοκρασία μετρά δηλαδή τι πράγμα; Πόσο κινητικό είναι ένα σύστημα! Αν είναι παγωμένο, σημαίνει, ότι τα μόρια, είναι κουρνιασμένα σα τσι όρνιθες, σα τσι κότες πού ‘χουν αρρωστήσει, και πεθαίνουνε μέσα στον πάγο.

Οπότε, λοιπόν, το καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι […] ζούμε μια αποφορά πλανητικής εσωστρέφειας, μετά τη δεκαετία του ’60, κι αυτό που είπε ο Περικλής συμφωνώ απολύτως, ότι η κατάσταση θ’ αρχίσει να αλλάζει όταν γίνουμε υπέρμαχοι μιας μετα-ιστορικής ερμηνείας, δηλαδή ρηξικέλευθη – για όσους ασχολούνται με τον ιστορικισμό-, μιας αιώνιας αναγέννησης.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού… Καταλαβαίνετε ότι η κατάσταση άλλαξε από τις αρχές του ΄70, τότε έχουμε την επικυριαρχία των αγορών, δηλαδή μορφώματα που καταργούν την ιστορική μνήμη. Αυτό είναι τρομερό! Δηλαδή αν το εμβαθύνετε, μορφώματα που αλλάζουν ονόματα και υποστάσεις, καθορίζουν το βασικό φαντασιακό που θέσμισε η Αρχαία Τραγωδία, όπως είναι η μοίρα, τότε μπορεί να καταλάβετε τι ακριβώς εννοώ.

Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω, ότι οι κοινωνίες του μέλλοντος θα ‘ναι κοινωνίες λιγότερο δαπανηρές, σε ενέργεια. Και ποιες είναι οι λιγότερο δαπανηρές κοινωνίες σε ενέργεια;

Κοιτάξτε να δείτε. Από την μικρή μου εμπειρία, κι από το λίγο μυαλό που διαθέτω, είναι οι κοινωνίες του «Όπως με θωρείς με γράψε». Του ότι έχω, αυτό καταθέτω ανά πάσα στιγμή. Δηλαδή οι κοινωνίες του ανθρώπου γιουνιβερσάλις, του ανθρώπου που δεν σκέπτεται τι θα πει. Γιατί, το να πω εγώ την αλήθεια, σημαίνει ότι το πρώτο που ήρθε στο μυαλό, λόγω λογικής διαλεκτικής ή ας πούμε παρόρμησης της στιγμής είναι μια πολύ οικονομική συνθήκη. Γιατί εάν πω ένα ψέμα, πρέπει να θυμάμαι τι είπα στον καθέναν, κι αυτό το πράγμα σημαίνει μια δυσλειτουργία, μια σπατάλη αποθήκευσης, μια σπατάλη ενέργειας.

Οπότε δηλαδή με την έννοια του όρου ότι ο καλλιτέχνης είναι κέντρο αφηγηματικής βαρύτητας, η καλλιτεχνική πραγμάτωση ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου, το βασικό δηλαδή, είναι να μπορούμε να κάνουμε παρέα μόνο με ανθρώπους που είμαστε περήφανοι γι’ αυτούς.»


  • Αναφορά σε απόσπασμα από την συμμετοχή στην εν λόγω έρευνα της κλινικού ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας Ελένης Νίνα: «Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στη χιονοθύελα και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν. Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον.»

Ευχαριστούμε για την απομαγνητοφώνηση τη Μαριάνθη Μαρκοπούλου, και την motamothttp://motamot.gr


Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης: Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω

????????????????????????????????????

Απόσπασμα από τη συζήτηση* με τίτλο «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» στην κρίση, και θέμα τα αιτήματα του Πολυτεχνείου σε σχέση με τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής «Έρευνας για την κρίση (2010-2014)», της Κρυσταλίας Πατούλη, Εκδόσεις Κέδρος:

Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης: Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω

«[…] Νομίζω ότι το πράγμα το βλέπουμε χωρικά και χρονικά πολύ ενταγμένο, και είναι καλύτερα να το δούμε πιο μακροσκοπικά. Γιατί όπως είπε ο Αριστοτέλης, «Ἀναιρουμένου τοῦ ὅλου οὐκ ἔσται ποῦς οὐδέ χεῖρες», δηλαδή όταν δεν υπάρχει το όλον δεν υπάρχουν ούτε πόδια ούτε χέρια. Δε με αφορά καθόλου το εθνικό συμφέρον. Ας πάρουμε τον άνθρωπο ως ύπαρξη. Κι όπως είπε ο Σαρτρ, η ύπαρξη προηγείται της ουσίας. Ποια είναι η διαφορά του πολίτη από τον καταναλωτή; Η διακρισιμότητα!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Από τη δεκαετία του ’90 καταλαβαίνω ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά. Οργίζομαι μέσα από την τραγουδοποιϊα και την αρθογραφία, λέω ότι μαστιζόμαστε από αδυσώπητη κρίση. Όλοι με παίρνουνε στο ψιλό. Όλοι γελάνε μαζί μου.

Αλλά είναι πολύ απλό. Βλέπω ένα στρώμα στα σύννεφα και κοιμούνται όλοι με εορτοδάνεια και διακοποδάνεια για μαξιλάρι, και τα πόδια του κρεβατιού δεν υπάρχουν. Δηλαδή, είχα τρελαθεί. Έλεγα, που πάτε όλοι; Είσαστε βαθιά πτωχευμένοι, πολιτικά, ηθικά και αισθητικά. Δηλαδή, το πολιτικόν είναι οικονομικό και το οικονομικόν είναι ηθικό και το ηθικόν είναι αισθητικόν.

Οπότε λοιπόν κατάλαβα, ότι έχουν πέσει όλοι σε μια μαρμίτα της παραφροσύνης, μια μαρμίτα ομαδικής ευμάρειας. Εδώ και είκοσι χρόνια ουρλιάζω αυτό το πράγμα. Οι αιτίες είναι βαθιές.

Καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι αν θέλουμε να τοποθετήσουμε το ζήτημα, πρέπει να το τοποθετήσουμε σε μια πιο πρωταρχική βάση. Δηλαδή, έχουμε να κάνουμε με Βαλκάνια, και τα Βαλκάνια αν με ρωτήσετε τι είναι, θα σας πω ότι είναι Ευρασία. Εθιμικά και διοικητικά.

Ευρασία, είναι, τι; Αυτή τη στιγμή οποιοσδήποτε Οθωμανός ξέρει τους δυο πυλώνες της ελληνικής διοίκησης. Δηλαδή, ρουσφέτ και μπαξίς.

Πρέπει να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Τι ακριβώς συμβαίνει στον άνθρωπο του 21ου αιώνα. Ο άνθρωπος στον 21ου αιώνα μην ξεχνάτε ότι το 1871 η Γερμανία αποκτά πρώτη φορά εθνικό κράτος, θα ‘τανε πολύ μεγάλη κουβέντα να αναλύσουμε το συλλογικό φαντασιακό των νεόδμητων λαών της Ευρώπης, που παίζει καθοριστικό ρόλο τον 19ο και 20ο αιώνα, και επίσης την εξής ειδοποιό διαφορά που είναι ότι ο άνθρωπος για πρώτη φορά ζει με τον τρόμο της Ιστορίας. Δηλαδή, ο κυκλικός χρόνος αντικαθίσταται με τον γραμμικό χρόνο, και ο άνθρωπος υπόκειται στον έλεγχο και στο βάρος της ιστορίας. Αυτό είναι αδυσώπητο.

Ερχόμαστε στη δεκαετία του ΄60 που είναι η πρώτη φορά που τα παιδιά μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αμφισβητούν τους γονείς τους. Τότε για πρώτη φορά γίνεται έξαρση καλλιτεχνικών κινημάτων, πνευματικών κινημάτων, κοινωνικών κινημάτων, και πρώτη φορά, μοναδική στην ιστορία του πλανήτη, έχουμε σμίκρυνση του χάσματος πλουσίων – φτωχών.

Και ερχόμαστε τώρα στην Ελλάδα, ας πούμε, του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν καταλαβαίνω πως απογοητευτήκατε. Το καταλαβαίνω, αλλά δεν καταλαβαίνω πως γοητευτήκατε. Δηλαδή, δεν το καταλαβαίνω. Πριν από λίγο καιρό, πριν από ένα μήνα, έκανε η Αμίτα μόσιον γιορτή και μάζεψε 65 χιλιάδες αλλαλάζοντες νεολαίους. Δεν το καταλαβαίνω. Δηλαδή, τα ανθρώπινα συστήματα είναι χαοτικά συστήματα. Για να βγει μια φυσαλίδα εμπνευσμένης διαχείρισης των κοινωνικών αγαθών πρέπει να βράσει από κάτω ένα υγρό. Ποιο υγρό είδατε να βράζει από κάτω για να βγάλει φυσαλίδα; Δεν το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα…

Τώρα, το «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» του Πολυτεχνείου, κι αυτό που θύμισε* η Κρυσταλία με τα όνειρα του Κουροσάβα, ότι περπατώντας στο παγωμένο χιόνι πρέπει να σκουντιόμαστε για να μην κοιμηθούμε/πεθάνουμε, τι μετράει τη θερμοκρασία; Ελάτε παιδιά! Η θερμοκρασία μετρά την κίνηση! Η θερμοκρασία μετρά δηλαδή τι πράγμα; Πόσο κινητικό είναι ένα σύστημα! Αν είναι παγωμένο, σημαίνει, ότι τα μόρια, είναι κουρνιασμένα σα τσι όρνιθες, σα τσι κότες πού ‘χουν αρρωστήσει, και πεθαίνουνε μέσα στον πάγο.

Οπότε, λοιπόν, το καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι […] ζούμε μια αποφορά πλανητικής εσωστρέφειας, μετά τη δεκαετία του ’60, κι αυτό που είπε ο Περικλής συμφωνώ απολύτως, ότι η κατάσταση θ’ αρχίσει να αλλάζει όταν γίνουμε υπέρμαχοι μιας μετα-ιστορικής ερμηνείας, δηλαδή ρηξικέλευθη – για όσους ασχολούνται με τον ιστορικισμό-, μιας αιώνιας αναγέννησης.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού… Καταλαβαίνετε ότι η κατάσταση άλλαξε από τις αρχές του ΄70, τότε έχουμε την επικυριαρχία των αγορών, δηλαδή μορφώματα που καταργούν την ιστορική μνήμη. Αυτό είναι τρομερό! Δηλαδή αν το εμβαθύνετε, μορφώματα που αλλάζουν ονόματα και υποστάσεις, καθορίζουν το βασικό φαντασιακό που θέσμισε η Αρχαία Τραγωδία, όπως είναι η μοίρα, τότε μπορεί να καταλάβετε τι ακριβώς εννοώ.

Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω, ότι οι κοινωνίες του μέλλοντος θα ‘ναι κοινωνίες λιγότερο δαπανηρές, σε ενέργεια. Και ποιες είναι οι λιγότερο δαπανηρές κοινωνίες σε ενέργεια;

Κοιτάξτε να δείτε. Από την μικρή μου εμπειρία, κι από το λίγο μυαλό που διαθέτω, είναι οι κοινωνίες του «Όπως με θωρείς με γράψε». Του ότι έχω, αυτό καταθέτω ανά πάσα στιγμή. Δηλαδή οι κοινωνίες του ανθρώπου γιουνιβερσάλις, του ανθρώπου που δεν σκέπτεται τι θα πει. Γιατί, το να πω εγώ την αλήθεια, σημαίνει ότι το πρώτο που ήρθε στο μυαλό, λόγω λογικής διαλεκτικής ή ας πούμε παρόρμησης της στιγμής είναι μια πολύ οικονομική συνθήκη. Γιατί εάν πω ένα ψέμα, πρέπει να θυμάμαι τι είπα στον καθέναν, κι αυτό το πράγμα σημαίνει μια δυσλειτουργία, μια σπατάλη αποθήκευσης, μια σπατάλη ενέργειας.

Οπότε δηλαδή με την έννοια του όρου ότι ο καλλιτέχνης είναι κέντρο αφηγηματικής βαρύτητας, η καλλιτεχνική πραγμάτωση ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου, το βασικό δηλαδή, είναι να μπορούμε να κάνουμε παρέα μόνο με ανθρώπους που είμαστε περήφανοι γι’ αυτούς.»


  • Αναφορά σε απόσπασμα από την συμμετοχή στην εν λόγω έρευνα της κλινικού ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας Ελένης Νίνα: «Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στη χιονοθύελα και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν. Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον.»

FREGGIDOU_30_10

*Οι Εκδόσεις Κέδρος με τη Βιβλιοθήκη Βολανάκη και το White Rabbit διοργάνωσαν συζήτηση με θέμα τα αιτήματα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της δημοσιογράφου και συμβούλου ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλίας Πατούλη, στο βιβλίο:

«Η Έρευνα για την κρίση (2010-2014)»
τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015 στις 8μμ

Για το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» και το πόσο καίριο παραμένει σήμερα σε σχέση με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας -που συμμετείχαν 180 άνθρωποι των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, απαντώντας στο ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;»- μίλησαν η συγγραφέας και οι:

  • • Χριστόφορος Κάσδαγλης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Περικλής Κοροβέσης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, καλλιτέχνης
  • • Χαράλαμπος Πουλόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Εργασίας στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης

Επίσης και ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος παρενέβη… στη συζήτηση.

  • Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν συμβολικά στο ΚΕΘΕΑ και τη ΜΕΡΙΜΝΑ.

Περισσότερα για την έρευνα : https://afigisizois.wordpress.com/2012/12/31/ τι-πρέπει-να-κάνουμε/  – και τα αποτελέσματά της (στα ελληνικά / en français / in english): http://tvxs.gr/news/ellada/ereyna-aities-kai-lyseis-tis-krisis

(Σημείωση: Ο Δημήτρης Πουλικάκος, που αρχικά είχε ανακοινωθεί πως θα συμμετέχει στη συζήτηση, δυστυχώς δεν μπόρεσε λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.)

DSC_0723 - Αντίγραφο(Επάνω, από αριστερά προς τα δεξιά: Περικλής Κοροβέσης, χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, Κρυσταλία Πατούλη, Χριστόφορος Κάσδαγλης, Χαράλαμπος Πουλόπουλος)

DSC_0726 - Αντίγραφο

Επιπλέον αποσπάσματα από την συζήτηση:

DSC_0727 - Αντίγραφο

Χαράλαμπος Πουλόπουλος: Παρακολουθώ αποσβολωμένος το τι συμβαίνει

«Σήμερα, πέντε χρόνια από τότε που η Ελλάδα μπήκε στα μνημόνια, το σύνθημα «Ψωμί- Παιδεία-Ελευθερία» έχει γίνει δραματικά επίκαιρο.

Βαθμιαία καταργείται το δικαίωμα στην εργασία, το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση. Οι άνεργοι αυξάνονται συνεχώς, 6,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν ήδη στα όρια και κάτω από τα όρια της φτώχειας ή κινδυνεύουν από φτωχοποίηση, κι αυτή η κατάσταση συνεχίζεται. Κάποιοι κερδίζουν από αυτή την ιστορία, και στο όνομα των μεταρρυθμίσεων –ποιών μεταρρυθμίσεων άραγε;- επιβάλλονται πολιτικές που περιορίζουν κάθε μορφή δικαιώματος: τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, τα κοινωνικά δικαιώματα.

Φτάσαμε πλέον, σε ένα σημείο όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει την ανθρώπινη οντότητά τους και έχουν μετατραπεί σε αριθμούς στο πλαίσιο προγραμμάτων οικονομικής ανάκαμψης με αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα. Η επιταγή του Συντάγματος για προστασία της αξίας της ανθρώπινης ζωής από την πολιτεία ως βασική της υποχρέωση παραμερίζεται. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια γίνεται φυσαρμόνικα, καθώς επιβάλλονται αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας και πολιτικές περιορισμού των ατομικών ελευθεριών.

Δεν είμαι αισιόδοξος και πολύ φοβάμαι ότι το επόμενο διάστημα οι αυταρχικές πολιτικές θα ενταθούν.

Δεν είναι τυχαίο το παιχνίδι που παίζεται, να υποστηρίζεται από έναν πρώην υπουργό της κυβέρνησης, ότι κάποια στελέχη του κυβερνόντος κόμματος έχουν σχέση με την τρομοκρατία και η κοινή γνώμη επικεντρώνεται σε αυτό το γεγονός, την ίδια περίοδο που παίρνονται επώδυνα μέτρα . Από αυτή την κατάσταση δείχνει να ωφελείται μια ισχνή αντιπολίτευση που επένδυσε στο δόγμα «νόμος και τάξη», αλλά και η κυβέρνηση που αναδεικνύει σε εσωτερικό εχθρό κομμάτι από τον ίδιο της τον εαυτό για να αποπροσανατολίσει τον κόσμο και να περάσει τα μέτρα. Δεν είναι τυχαίο που επαναλαμβάνονται φαινόμενα του παρελθόντος, όπου άνθρωποι που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα κατηγορούνται ως τρομοκράτες ή ως συνεργάτες τρομοκρατών.

Η επιθετική τακτική επίσης, που ακολούθησε η Χρυσή Αυγή στο παρελθόν, επανέρχεται στο προσκήνιο με το προσφυγικό και με την ξενοφοβική στάση που βρίσκει έδαφος στο φόβο και την οργή. Ενισχύει την ταυτότητά της και με την επιθετικότητά της απέναντι στους άλλους, προσπαθεί να σφυρηλατήσει την έννοια του «εμείς» και μιας εθνικής ταυτότητας που βασίζεται στους αποκλεισμούς, με τη βία και επιθέσεις απέναντι σε ανθρώπους που είναι αδύναμοι.

Αναρωτιέμαι, σε τι διαφέρουν τέτοιες τακτικές από το παρελθόν και από την περιστολή των δικαιωμάτων την προηγούμενη περίοδο, με πρόσχημα το καλό της πλειοψηφίας, την ώρα που η πλειοψηφία βάλλεται και βρίσκεται σε κίνδυνο από την συνεχή επιβολή των μέτρων λιτότητας;

Περικοπές σε μισθούς, σε συντάξεις, σε επιδόματα, ραγδαία ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, περιστολή των δικαιωμάτων, αυτά σίγουρα δεν είναι αριστερή πολιτική.

Όμως γιατί ο κόσμος σήμερα δεν αντιδρά; Θα ήθελα εδώ να μιλήσω για μία κατάσταση που αποκαλείται «εσωτερικευμένη καταπίεση». Τον πρώτο χρόνο του μνημονίου υπήρχαν αντιδράσεις, όπως για παράδειγμα από τους Αγανακτισμένους και άλλες ομάδες πολιτών. Ωστόσο, τα απανωτά χτυπήματα έχουν εξαντλήσει τον κόσμο. Φτάσαμε κάποια στιγμή οι πολίτες να αισθάνονται ενοχή και ντροπή, και οτιδήποτε τους «δίνεται» πια, να εμφανίζεται ως δώρο!

Οι τρίμηνες ή πεντάμηνες συμβάσεις εργασίας των πεντακοσίων ευρώ, με τις οποίες είναι αδύνατον να ζήσει κανείς, εμφανίζονται ως μεταρρύθμιση. Αυτοί που οδήγησαν στην κρίση και συνεχίζουν να την τροφοδοτούν, που κερδίζουν από αυτήν εμφανίζονται ως σωτήρες, δίνοντας κάποια χρήματα υπό μορφή φιλανθρωπίας στο κράτος που καταρρέει. Η ασθένεια και η διαφορετικότητα ποινικοποιούνται, όπως περίτρανα φάνηκε με την ιστορία των οροθετικών γυναικών και συνεχίζουμε να βλέπουμε να εφαρμόζονται κοινωνικές πολιτικές του 19ο αιώνα, όπου οι φτωχοί αφήνονται στη μοίρα τους ή την φιλανθρωπία.

Η κατάσταση είναι άκρως απογοητευτική, αν και όλοι προσδοκούμε κάτι καλύτερο. Κατά τη γνώμη μου τίποτα δεν προμηνύει ότι το τέλος του 2015 θα είναι καλύτερο το τέλος του 2014.

[…]«Τι κάνουμε τώρα;» αναρωτήθηκε ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος στην αρχή της εκδήλωσης. Το ερώτημα μας φέρνει στην καρδιά της έρευνας της Κρυσταλίας Πατούλη, η οποία από το 2010 μέχρι το 2014 έθεσε σε δεκάδες επιστήμονες, καλλιτέχνες και διανοούμενους τα ερωτήματα: «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και, κυρίως, τι πρέπει να κάνουμε;».

Βλέπει κάποιος στο βιβλίο της Κρυσταλίας, ότι οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες προσδοκούσαν μια αντιμνημονιακή πολιτική, μια πολιτική ενάντια στην λιτότητα, είχαν επενδύσει στην αλληλεγγύη, στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Πολλοί από μας από τον Ιούλιο και μετά, έχουμε υποστεί, σοκ και ματαίωση και ακόμη προσπαθούμε να συνέλθουμε και να κατανοήσουμε τι συνέβη.

Μια αριστερή κυβέρνηση έρχεται να εφαρμόσει το τρίτο μνημόνιο, μία ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική την οποία δύσκολα θα τολμούσε να εφαρμόσει ακόμα και μια δεξιά κυβέρνηση. Ψηφίσαμε αριστερά για να πάμε δεξιά.

Βλέπουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξελίσσεται σε ένα αυταρχικό κόμμα, σε μια μικρή ομάδα στην εξουσία, με έναν προβεβλημένο αρχηγό: Ο αρχηγός έδωσε τη μάχη, όχι ένα κόμμα ή ένα κίνημα πλέον, και κέρδισε…

Η κοινωνία όμως είναι εδώ και πολύ καιρό σε κρίση. Τώρα έρχονται τα απόνερα της προηγούμενης πενταετίας, και οι άνθρωποι αναζητούν μεσσίες. Ανέλαβε, λοιπόν, ο Τσίπρας να παίξει το ρόλο του Μεσσία. Αυτό θα δημιουργήσει –αυτή είναι η δική μου, τουλάχιστον, πρόβλεψη- μια νέα ματαίωση.

Είναι βέβαιο επίσης ότι θα ενισχυθεί η ακροδεξιά το επόμενο διάστημα. Δηλαδή, όσο απογοητεύεται ο κόσμος από την αριστερά, όλα αυτά τα γκρουπούσκουλα της ακροδεξιάς –το βλέπουμε και στην Ευρώπη- η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος. Θα έλεγα μάλιστα –γιατί έχω γράψει, όπως αναφέρθηκε ένα βιβλίο με θέμα «Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής»- ότι επενδύοντας στην αλληλεγγύη, στα κινήματα, στην πρωτοπορία, επενδύοντας σε μια πολιτική ενάντια στη λιτότητα, μπορεί να έρθει κάτι καλλίτερο. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον παρακολουθώ αποσβολωμένος τα όσα συμβαίνουν.

Στο Πανεπιστήμιο όπου διδάσκω, εισαγάγαμε τα τελευταία χρόνια ένα μάθημα για την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη είναι ένα από τα συγγράμματα που χρησιμοποιούνται, γιατί αποτελεί μια πολύ σημαντική εργασία με πλούσιο υλικό που δίνει στους φοιτητές πολλά ερεθίσματα για να διαβάσουν, να κατανοήσουν και να σκεφτούν τις αιτίες πού μας οδήγησαν στην κρίση και κάποιες εναλλακτικές προτάσεις.

Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η αλλαγή περνάει μέσα από την κρίση; Αυτό σημαίνει ότι πρέπει καταρχήν να πενθήσουμε την απώλεια του οικείου, του γνώριμου, μια ισορροπία που έχουμε κατακτήσει, ακόμα και αν είναι παθολογική – γιατί μερικές φορές μπορούμε να βρίσκουμε ισορροπία και στην πιο παθολογική κατάσταση- και να αναζητήσουμε κάτι νέο. Όμως πολύ συχνά έχουμε το φόβο ότι αυτό μπορεί να είναι χειρότερο. Κι έχουμε το άγχος για το κόστος και αν το κόστος αυτό θα είναι μεγαλύτερο από το όφελος.

Είμαστε λοιπόν σε μια κατάσταση κρίσης και κανείς νομίζω ότι δεν ξέρει τη λύση – όποιοι λένε ότι την ξέρουν ενδεχομένως είναι ευτυχείς. Η αλλαγή θα πάρει χρόνο και θα είναι μια επώδυνη διαδικασία, και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο. Νομίζω ότι το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε λίγο περισσότερο τα πράγματα, βλέποντας την κατάσταση από τη σκοπιά άλλων ανθρώπων. Γι’ αυτό το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους δεν το έχουν ήδη διαβάσει…».

DSC_0744 - ΑντίγραφοΠερικλής Κοροβέσης: Πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων

Περικλής Κοροβέσης: «Θέλω να κάνω μια εισαγωγή λίγο παράξενη. Μια σύζευξη λαϊκού λόγου και λόγιου λόγου. Εγώ έχω μεγαλώσει στον Πειραιά και είχα έναν θείο ναυτεργάτη. Mια από τις κουβέντες του που μου έχουν μείνει είναι: «Περικλή, τον κωλομπαρά πρέπει να τον δεις από τα 100 μέτρα και να στρίψεις. Γιατί αν σε γαμήσει και μετά διαμαρτυρηθείς είναι αργά». Κι αυτό το συνδυάζω με το ποίημα του Καβάφη «Σοφοί δε προσιόντων», που έχει το ίδιο νόημα. Είναι ακριβώς το ίδιο νόημα.

[…] Αν θέλουμε να κάνουμε κάτι, πρέπει να δούμε αυτά που έρχονται. Αν δεν μπορούμε να δούμε αυτά που έρχονται, είμαστε χαμένοι από χέρι.
Κι αυτό που πρέπει να δούμε είναι ότι μπήκαμε σ’ ένα λούκι που δεν έχει έξοδο, ούτε σε πέντε ούτε σε δέκα, ούτε σε είκοσι χρόνια.

Δηλαδή, ό,τι είμαστε μέχρι τώρα, ξεχάστε το, αν δε βρούμε αυτό που είμαστε, και που είναι η βάση. Και η μόνη σίγουρη βάση είναι αυτό που ζήσαμε ως βίωμα, όχι ως έθνος, αλλά ως λαϊκή κουλτούρα!

Το έθνος… Τι είναι το έθνος; Ξέρει κανείς από εσάς να μου δώσει μια διεύθυνση, κανά τηλέφωνο, κανένα ιμέιλ; Που δεν ξέρω και απ’ τα ιμέιλ, έχω μεσάνυχτα… αλλά και με ένα ιμέηλ ακόμα, να γνωρίσω αυτό το έθνος!

Αλλά ξέρω τι σημαίνει «φιλέτο» στην Κω ή στη Ρόδο, που το έχουν ετοιμάσει προς πώληση στους δανειστές. Αυτή δεν είναι πατρίδα μου; Ή στην Κρήτη; Ή οπουδήποτε αλλού; Δεν είναι αυτή πατρίδα μου;

Όταν το έθνος γίνεται μια ιδεολογία τραμπουκισμού και επιτρέπει, π.χ. να χτυπάμε τους μετανάστες, αυτό το έθνος γίνεται εχθρικό και για μας που ζούμε σ’ αυτή τη χώρα.

Για να τα δούμε όλα αυτά…

Λοιπόν, νομίζω ότι σε μια στέρεη βάση, μας έχει φέρει η λαϊκή κουλτούρα, κι αυτοί που καλλιεργήσανε τη λαϊκή κουλτούρα, και την κάνανε λόγια.

Δεν θα υπήρχε ούτε Θεοδωράκης, ούτε Χατζιδάκις, ούτε τίποτα, αν δεν υπήρχε αυτό τό από κάτω της λαϊκής κουλτούρας…

Ούτε ο Μουζόφσκι… Ούτε καν ο Σοπέν δεν θα υπήρχε. Όταν ο Σοπέν γράφει για παράδειγμα τις Πολωνέζες, δεν είναι μπαλαρίνες, αλλά ωδές για την απελευθέρωση της Πολωνίας.

Λοιπόν, αν δεν μπούμε σε μια βαθειά κουλτούρα, διαμορφωμένη σ’ αυτό το χώρο της παραδοσιακής λαϊκής κουλτούρας, δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα.

Διότι διαμορφώνονται γραφειοκρατίες, οι γραφειοκρατίες μπαίνουμε στην εκλογοκρατία, γίνονται εξουσία, και λειτουργούν για πάρτη τους. Δε πα΄ να είπαν τα δικά μας τα λόγια, τα δικά μας συνθήματα; Λειτουργούν για πάρτη τους! Είναι καλά αυτοί!

Και να πω κάτι, δημοσίως:

Πολύ φοβάμαι, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, θα καταλήξει σε αυταρχικό καθεστώς. Και πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων, γιατί δεν έχει κανένα λαϊκό έρεισμα πια΄ φαίνεται από τώρα… Κι αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς οι τίμιοι αριστεροί, είναι τουλάχιστον τα δακρυγόνα μας να έχουνε μια άλλη ποιότητα, δηλαδή να ξέρουμε ποιά είναι τα αριστερά δακρυγόνα και ποιά είναι τα δεξιά; […]

Πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Δεν τους ενδιέφερε η επανάσταση αλλά η εξουσία.

[…] Το αριστερίστικο κίνημα στην Ελλάδα, είναι μια πτυχή που δεν προσέχτηκε ιδιαίτερα. Κατά την άποψή μου, το αριστερίστικο κίνημα υποβαθμίστηκε τόσο πολύ, ενώ είχε δημιουργήσει σκέψη. Πολλά παιδιά είχαν δημιουργήσει πολιτική σκέψη, που δεν πέρασε καν το κατώφλι της ελληνικής κοινωνίας.

Μείναμε μεταξύ μας, να κατεβαίνουμε στους δρόμους και να φωνάζουμε, σα να ‘μαστε οι λεπροί της αριστερής ιδέας.

[…] Φανταστείτε μια ριζοσπαστική αριστερά που βγαίνει από τον γαλλικό Μάη. Εγώ προέρχομαι από την ΕΔΑ. Με το Μάη του ’68 πήγα στην άκρα αριστερά. Εκεί πέρα, λοιπόν, ειδικά αυτόν τον καιρό που τακτοποιώ το αρχείο μου, βλέπω ότι υπάρχει ένας όγκος κειμένων, παρεμβάσεων, π.χ. για τη Χιλή, κείμενα, κείμενα, κείμενα… Κι αυτό που βγαίνει σαν συμπέρασμα, είναι πως αντί να διαμορφώσουμε μια αντίληψη για δράση, διαμορφώσαμε μια αντίληψη για ουτοπία, που ήταν αδύνατον να περάσει στην κοινωνία. Τι τον ένοιαζε τον άλλον, για παράδειγμα, τι γινόταν στη Χιλή; Ή αν είχε γίνει μια σφαγή στην Ινδοκίνα, ή τι έγινε στο Κονγκό, ή οτιδήποτε άλλο… Όλα αυτά τους φαινόντουσαν φούσκες, που δεν του δίνανε μια απάντηση στο δικό τους πρόβλημα. Κι αυτό δεν μπορέσαμε να το δώσουμε, γιατί θα ‘πρεπε… καλώς τα διαβάσαμε, καλώς τα ψάξαμε, καλώς τα επεξεργαστήκαμε, αλλά αυτό έπρεπε να μας δώσει ένα βήμα χορού, να χορέψουμε μαζί του. Και δεν είχαμε τον ίδιο λόγο… Δεν είχαμε τον ίδιο λόγο, συν, επιπλέον, πιστεύω, έπαιξε σημαντικό ρόλο ότι πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Απλά θέλανε να ‘ναι κάτι. Γινήκανε κάτι μετά… Ο Τατούλης λόγου χάριν, από το ΕΚΚΕ ξεκίνησε, περιφερειάρχης τώρα, και πολλοί άλλοι. Δηλαδή, αυτό που τους ενδιέφερε δεν ήταν η επανάσταση, αλλά η εξουσία. Έστω και η μικρή εξουσία των 5 ατόμων που είμαστε.

Άρα λοιπόν, η επόμενη επανάσταση που εγώ προσδοκώ, θα ξεκινάει από τους ίδιους ανθρώπους που τους αφορά η ζωή τους. Και μεις, ας πούμε, κάποια τραγούδια που ξέρουμε, κάποιο χορό να προτείνουμε να ‘ναι κυκλικός, να χωράει όλους… Ενδεχόμενα μια γνώση ιστορική που σαν κίνημα είχαμε και νίκες, είχαμε και θριάμβους. Έχουν γίνει πολλά πράγματα στην ιστορία της ανθρωπότητας, αυτά θα τα δώσουμε. Αλλά στο σημείο που πάμε, ως θεωρία, δηλαδή ένα άδειο πουκάμισο και όχι ως πράξη, πρέπει να το πάμε ως πράξη, να είμαστε μέσα. Μέσα στους μετανάστες, μέσα στους εργάτες, μέσα στην κοινωνία, να μιλήσουμε την δικιά τους την γλώσσα, την γλώσσα του μπάρμπα μου του λιμενεργάτη, και εκεί πέρα να βάλουμε τις μεγάλες μας ιδέες. Αλλιώτικα δεν γίνεται! […]

Εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας

Εγώ πιστεύω, όταν λέμε παράδοση δεν είναι ούτε οι παππαδιές ούτε οι παππάδες, ούτε οι μαλακίες κλπ. Είναι το αλέτρι της κουλτούρας που σηκώνει από κάτω χιλιάδες χρόνια. Να μην κάνω τώρα τον φιλόλογο κλπ., αλλά ξέρουμε με σιγουριά ότι υπάρχουν παραμύθια πριν από τον Όμηρο που έχουν διασωθεί στην λαϊκή παράδοση.

[…] Είναι η δικιά μας η επαναστατική κουλτούρα, είναι η κουλτούρα του λαού. Δηλαδή, ό,τι έχει να κάνει με την κουλτούρα του λαού, είναι αυτοί οι διάφοροι μεγαλόσχημοι Μάρξ, Μπουχάριν, Μπακούνιν, Κροπότκιν κλπ., κλπ.

Στην ουσία πήγαν να εφαρμόσουν την επανάσταση που ήδη προϋπήρχε από τα λαϊκά στρώματα. Αυτά πήγανε να βάλουν σε μια άκρη. Άρα η επανάσταση είναι copyright του λαού. Οι άλλοι είπανε 5 λέξεις ωραίες, είσαι μάγκας και καλός θεωρητικός στον μαρξισμό. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι εξεγείρονται από κάτω, δημιουργούν, κάνουν, δείχνουν, και εμείς ανήκουμε σε αυτούς. Δεν ήρθαμε από το Χάρβαρντ να ανακαλύψουμε το Κερατσίνι. Μπορεί από το Κερατσίνι να πήγαμε στο Χάρβαρντ, καλές ήταν οι σπουδές της Ευρώπης, αλλά το Κερατσίνι είναι Κερατσίνι, δεν αλλάζει.

[…] Οπότε, πάνω σ’ αυτό, αν θέλουμε να κάνουμε κάτι, εγώ έχω μια μικρή θεωρία, το να αποκτήσουμε συνείδηση, ότι η Γαλλική Επανάσταση, έγινε από τους αβράκωτους, και μεις είμαστε στους ξεβράκωτους!

Οι αβράκωτοι από τους ξεβράκωτους έχει διαφορά σαν έννοια, γιατί εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας! Δηλαδή, είναι πλούσιο το ποτάμι που έχει έρθει, υπέροχοι άνθρωποι, φανταστικοί!

[…] Να μην αρχίσω να λέω τώρα ονόματα, περιπτώσεις, κείμενα, ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αυτός ο λαός, είναι επαναστατικός, μ’ αυτούς που έχουν εκφράσει την επανάσταση, και όχι με τους γερμανοτσολιάδες!

[…] Και έχει πιο δύναμη το δικό μας το βόλι, από το δικό τους το βόλι, έστω κι αν είμαστε λίγοι. Το θαύμα του Μαραθώνα, το οποίο το μελετούν ακόμα πολεμικές σχολές, από δω από κει, ποιο ήτανε; Είχανε αδύναμο κέντρο, και ισχυρές πτέρυγες!

Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό, ήταν ότι υπερασπιζόντουσαν κάτι! Οι άλλοι ήτανε μισθοφόροι. Δεν ξέρανε γιατί πολεμάγανε, εκτός από ένα μισθό. Αλλά οι άλλοι ξέρανε γιατί πολεμάγανε.  Για έναν κόσμο υπέροχο, την Αθηναϊκή Δημοκρατία! Την υπέροχη Αθηναϊκή Δημοκρατία! […]

Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Στη χούντα ήταν σκληρά τα πράγματα. Ήταν η ξεφτίλα του νέου ανθρώπου […] Όταν έρχεται η στιγμή υπερασπίζομαι. Κι αυτό που υπερασπίζομαι; Σκεφτόμουνα. Το μόνο μου παράπτωμα ήταν ότι σκεφτόμουνα […] Εν τούτοις αυτό που δεν ήξερα και που θεωρούσα δίκαιο, είναι αυτό που με κράτησε, και δεν είπα λέξη. Χωρίς να έχω Θεό, χωρίς καμία αναφορά, χωρίς τίποτα. Και είναι ακόμα αυτός ο κόσμος που υπηρετώ.

[…] Πρέπει να πω ότι το βιβλίο της Πατούλη, μπορεί να διαβαστεί και με έναν άλλο τρόπο: Ότι 180 άνθρωποι που είχανε κάτι να πούνε, γιατί οι περισσότεροι αποκλείονται; Γιατί δεν εντάχθηκε αυτό που λένε στον πολιτικό λόγο; Δηλαδή, ακόμα και μεγάλα ονόματα, όλοι αυτοί οι άνθρωποι αποκλείστηκαν από τη διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης στην Ελλάδα. Και έχουμε τώρα π.χ. την Τρέμη και οποιαδήποτε άλλη Τρέμη και μπορώ να πω και δεκάδες ανάλογα ονόματα που διαμορφώνουν την πολιτική σκέψη. Οπότε, μην λέμε για προβλήματα… Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι αν δεις όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, έχουν κάνει τόσα θαυμαστά πράγματα, βιβλία, μουσικές, πίνακες, οτιδήποτε άλλο και λες γιατί, για το όνομα του θεού δεν ανήκουμε σε αυτή την πίστη και ανήκουμε στην τηλεόραση;

Δηλαδή, όταν δεις πραγματικούς πίνακες, που μου έχει τύχει εμένα να δω σε διάφορα μουσεία του κόσμου, είναι άλλο να δεις έναν Πικάσο ζωντανό και άλλο από ένα βιβλίο. Η δύναμη του Πικάσο και η επανάσταση του παραμένει ζωντανή μέσα από τον πίνακα. Ο πίνακας εκπέμπει, όπως και οι αγιογραφίες εκπέμπουν, όπως και τα αγάλματα τα αρχαία εκπέμπουν. Δεν είναι νεκρά. Δίνουν ζωή, φτάνει εμείς να μπορέσουμε να την πάρουμε.

Οπότε έχουμε όλη την ανθρωπότητα με το μέρος μας, με την δημιουργία της και μας κάνει κουμάντο ο Πρετεντέρης ή ο οποιοσδήποτε ασήμαντος; Είναι να καταλάβουμε την δικιά μας επιθυμία για το όμορφο που προϋπάρχει σε αυτό που έχει κάνει η ανθρωπότητα. Και από εκεί και πέρα, τι σημασία έχει αν πεθάνω εγώ σε ένα οδόφραγμα; Έχω ζήσει την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ζωή μου ήταν μεγάλη. Η ζωή μου είχε αφομοιώσει όλους τους συντρόφους από όλες τις εποχές. Η ζωή είναι ενιαία και η ιστορία είναι ενιαία.

Άρα λοιπόν, γιατί να δεχόμαστε την σκλαβιά, γιατί στην ουσία, όταν βλέπουμε τους ανθρώπους που δεν αντιδρούν, σημαίνει ότι έχουν δεχτεί την υπάρχουσα άρχουσα νοοτροπία και τάξη. Είναι ασήμαντοι, είναι άνθρωποι που τους έχουν πατήσει το κεφάλι και υποστηρίζουν την καταπίεση τους. Δεν έχουμε σχέση εμείς με αυτούς.

Αλλά αν ανάψει φωτιά και αυτοί θα έρθουν. Να μην αρχίσω τώρα να λέω εξεγέρσεις ανά τους αιώνες. Αλλά στην ουσία, η ανθρωπότητα έτσι περνάει. Έτσι περνάει σε άλλα στάδια και έτσι διαμορφώνονται τέτοιες εκτάσεις που μόνο η μουσική μπορεί να τις πιάσει, γιατί δεν έχουν λόγο. […]Σημασία έχει πως ό,τι δημιουργείται για το κοινό καλό, για την κοινή συνείδηση είναι ελευθερία και αυτά μας χρειάζονται. Αλλά αυτό δεν έχει πολιτική έκφραση.»


Ευχαριστούμε για την απομαγνητοφώνηση τη Μαριάνθη Μαρκοπούλου, και την motamothttp://motamot.gr


Περικλής Κοροβέσης: Πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων

DSC_0744 - ΑντίγραφοΑπόσπασμα από τη συζήτηση* με τίτλο «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» στην κρίση, και θέμα τα αιτήματα του Πολυτεχνείου σε σχέση με τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής «Έρευνας για την κρίση (2010-2014)», της Κρυσταλίας Πατούλη, Εκδόσεις Κέδρος:

Περικλής Κοροβέσης: «Θέλω να κάνω μια εισαγωγή λίγο παράξενη. Μια σύζευξη λαϊκού λόγου και λόγιου λόγου. Εγώ έχω μεγαλώσει στον Πειραιά και είχα έναν θείο ναυτεργάτη. Mια από τις κουβέντες του που μου έχουν μείνει είναι: «Περικλή, τον κωλομπαρά πρέπει να τον δεις από τα 100 μέτρα και να στρίψεις. Γιατί αν σε γαμήσει και μετά διαμαρτυρηθείς είναι αργά». Κι αυτό το συνδυάζω με το ποίημα του Καβάφη «Σοφοί δε προσιόντων», που έχει το ίδιο νόημα. Είναι ακριβώς το ίδιο νόημα.

[…] Αν θέλουμε λοπόν να κάνουμε κάτι, πρέπει να δούμε αυτά που έρχονται. Αν δεν μπορούμε να δούμε αυτά που έρχονται, είμαστε χαμένοι από χέρι.
Κι αυτό που πρέπει να δούμε είναι ότι μπήκαμε σ’ ένα λούκι που δεν έχει έξοδο, ούτε σε πέντε ούτε σε δέκα, ούτε σε είκοσι χρόνια.

Δηλαδή, ό,τι είμαστε μέχρι τώρα, ξεχάστε το, αν δε βρούμε αυτό που είμαστε, και που είναι η βάση. Και η μόνη σίγουρη βάση είναι αυτό που ζήσαμε ως βίωμα, όχι ως έθνος, αλλά ως λαϊκή κουλτούρα!

Το έθνος… Τι είναι το έθνος; Ξέρει κανείς από εσάς να μου δώσει μια διεύθυνση, κανά τηλέφωνο, κανένα ιμέιλ; Που δεν ξέρω και απ’ τα ιμέιλ, έχω μεσάνυχτα… αλλά και με ένα ιμέηλ ακόμα, να γνωρίσω αυτό το έθνος!

Αλλά ξέρω τι σημαίνει «φιλέτο» στην Κω ή στη Ρόδο, που το έχουν ετοιμάσει προς πώληση στους δανειστές. Αυτή δεν είναι πατρίδα μου; Ή στην Κρήτη; Ή οπουδήποτε αλλού; Δεν είναι αυτή πατρίδα μου;

Όταν το έθνος γίνεται μια ιδεολογία τραμπουκισμού και επιτρέπει, π.χ. να χτυπάμε τους μετανάστες, αυτό το έθνος γίνεται εχθρικό και για μας που ζούμε σ’ αυτή τη χώρα.

Για να τα δούμε όλα αυτά…

Λοιπόν, νομίζω ότι σε μια στέρεη βάση, μας έχει φέρει η λαϊκή κουλτούρα, κι αυτοί που καλλιεργήσανε τη λαϊκή κουλτούρα, και την κάνανε λόγια.

Δεν θα υπήρχε ούτε Θεοδωράκης, ούτε Χατζιδάκις, ούτε τίποτα, αν δεν υπήρχε αυτό τό από κάτω της λαϊκής κουλτούρας…

Ούτε ο Μουζόφσκι… Ούτε καν ο Σοπέν δεν θα υπήρχε. Όταν ο Σοπέν γράφει για παράδειγμα τις Πολωνέζες, δεν είναι μπαλαρίνες, αλλά ωδές για την απελευθέρωση της Πολωνίας.

Λοιπόν, αν δεν μπούμε σε μια βαθειά κουλτούρα, διαμορφωμένη σ’ αυτό το χώρο της παραδοσιακής λαϊκής κουλτούρας, δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα.

Διότι διαμορφώνονται γραφειοκρατίες, οι γραφειοκρατίες μπαίνουμε στην εκλογοκρατία, γίνονται εξουσία, και λειτουργούν για πάρτη τους. Δε πα΄ να είπαν τα δικά μας τα λόγια, τα δικά μας συνθήματα; Λειτουργούν για πάρτη τους! Είναι καλά αυτοί!

Και να πω κάτι, δημοσίως:

Πολύ φοβάμαι, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, θα καταλήξει σε αυταρχικό καθεστώς. Και πολύ φοβάμαι, ότι ο Τσίπρας, θα πάρει την πορεία των δικτατόρων, γιατί δεν έχει κανένα λαϊκό έρεισμα πια΄ φαίνεται από τώρα… Κι αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς οι τίμιοι αριστεροί, είναι τουλάχιστον τα δακρυγόνα μας να έχουνε μια άλλη ποιότητα, δηλαδή να ξέρουμε ποιά είναι τα αριστερά δακρυγόνα και ποιά είναι τα δεξιά; […]

Πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Δεν τους ενδιέφερε η επανάσταση αλλά η εξουσία.

[…] Το αριστερίστικο κίνημα στην Ελλάδα, είναι μια πτυχή που δεν προσέχτηκε ιδιαίτερα. Κατά την άποψή μου, το αριστερίστικο κίνημα υποβαθμίστηκε τόσο πολύ, ενώ είχε δημιουργήσει σκέψη. Πολλά παιδιά είχαν δημιουργήσει πολιτική σκέψη, που δεν πέρασε καν το κατώφλι της ελληνικής κοινωνίας.

Μείναμε μεταξύ μας, να κατεβαίνουμε στους δρόμους και να φωνάζουμε, σα να ‘μαστε οι λεπροί της αριστερής ιδέας.

[…] Φανταστείτε μια ριζοσπαστική αριστερά που βγαίνει από τον γαλλικό Μάη. Εγώ προέρχομαι από την ΕΔΑ. Με το Μάη του ’68 πήγα στην άκρα αριστερά. Εκεί πέρα, λοιπόν, ειδικά αυτόν τον καιρό που τακτοποιώ το αρχείο μου, βλέπω ότι υπάρχει ένας όγκος κειμένων, παρεμβάσεων, π.χ. για τη Χιλή, κείμενα, κείμενα, κείμενα… Κι αυτό που βγαίνει σαν συμπέρασμα, είναι πως αντί να διαμορφώσουμε μια αντίληψη για δράση, διαμορφώσαμε μια αντίληψη για ουτοπία, που ήταν αδύνατον να περάσει στην κοινωνία. Τι τον ένοιαζε τον άλλον, για παράδειγμα, τι γινόταν στη Χιλή; Ή αν είχε γίνει μια σφαγή στην Ινδοκίνα, ή τι έγινε στο Κονγκό, ή οτιδήποτε άλλο… Όλα αυτά τους φαινόντουσαν φούσκες, που δεν του δίνανε μια απάντηση στο δικό τους πρόβλημα. Κι αυτό δεν μπορέσαμε να το δώσουμε, γιατί θα ‘πρεπε… καλώς τα διαβάσαμε, καλώς τα ψάξαμε, καλώς τα επεξεργαστήκαμε, αλλά αυτό έπρεπε να μας δώσει ένα βήμα χορού, να χορέψουμε μαζί του. Και δεν είχαμε τον ίδιο λόγο… Δεν είχαμε τον ίδιο λόγο, συν, επιπλέον, πιστεύω, έπαιξε σημαντικό ρόλο ότι πολλοί άνθρωποι που μπήκανε στην επανάσταση, δεν είχαν επαναστατήσει καθόλου! Απλά θέλανε να ‘ναι κάτι. Γινήκανε κάτι μετά… Ο Τατούλης λόγου χάριν, από το ΕΚΚΕ ξεκίνησε, περιφερειάρχης τώρα, και πολλοί άλλοι. Δηλαδή, αυτό που τους ενδιέφερε δεν ήταν η επανάσταση, αλλά η εξουσία. Έστω και η μικρή εξουσία των 5 ατόμων που είμαστε.

Άρα λοιπόν, η επόμενη επανάσταση που εγώ προσδοκώ, θα ξεκινάει από τους ίδιους ανθρώπους που τους αφορά η ζωή τους. Και μεις, ας πούμε, κάποια τραγούδια που ξέρουμε, κάποιο χορό να προτείνουμε να ‘ναι κυκλικός, να χωράει όλους… Ενδεχόμενα μια γνώση ιστορική που σαν κίνημα είχαμε και νίκες, είχαμε και θριάμβους. Έχουν γίνει πολλά πράγματα στην ιστορία της ανθρωπότητας, αυτά θα τα δώσουμε. Αλλά στο σημείο που πάμε, ως θεωρία, δηλαδή ένα άδειο πουκάμισο και όχι ως πράξη, πρέπει να το πάμε ως πράξη, να είμαστε μέσα. Μέσα στους μετανάστες, μέσα στους εργάτες, μέσα στην κοινωνία, να μιλήσουμε την δικιά τους την γλώσσα, την γλώσσα του μπάρμπα μου του λιμενεργάτη, και εκεί πέρα να βάλουμε τις μεγάλες μας ιδέες. Αλλιώτικα δεν γίνεται! […]

Εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας

Εγώ πιστεύω, όταν λέμε παράδοση δεν είναι ούτε οι παππαδιές ούτε οι παππάδες, ούτε οι μαλακίες κλπ. Είναι το αλέτρι της κουλτούρας που σηκώνει από κάτω χιλιάδες χρόνια. Να μην κάνω τώρα τον φιλόλογο κλπ., αλλά ξέρουμε με σιγουριά ότι υπάρχουν παραμύθια πριν από τον Όμηρο που έχουν διασωθεί στην λαϊκή παράδοση.

[…] Είναι η δικιά μας η επαναστατική κουλτούρα, είναι η κουλτούρα του λαού. Δηλαδή, ό,τι έχει να κάνει με την κουλτούρα του λαού, είναι αυτοί οι διάφοροι μεγαλόσχημοι Μάρξ, Μπουχάριν, Μπακούνιν, Κροπότκιν κλπ., κλπ.

Στην ουσία πήγαν να εφαρμόσουν την επανάσταση που ήδη προϋπήρχε από τα λαϊκά στρώματα. Αυτά πήγανε να βάλουν σε μια άκρη. Άρα η επανάσταση είναι copyright του λαού. Οι άλλοι είπανε 5 λέξεις ωραίες, είσαι μάγκας και καλός θεωρητικός στον μαρξισμό. Δεν είναι εκεί το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ότι εξεγείρονται από κάτω, δημιουργούν, κάνουν, δείχνουν, και εμείς ανήκουμε σε αυτούς. Δεν ήρθαμε από το Χάρβαρντ να ανακαλύψουμε το Κερατσίνι. Μπορεί από το Κερατσίνι να πήγαμε στο Χάρβαρντ, καλές ήταν οι σπουδές της Ευρώπης, αλλά το Κερατσίνι είναι Κερατσίνι, δεν αλλάζει.

[…] Οπότε, πάνω σ’ αυτό, αν θέλουμε να κάνουμε κάτι, εγώ έχω μια μικρή θεωρία, το να αποκτήσουμε συνείδηση, ότι η Γαλλική Επανάσταση, έγινε από τους αβράκωτους, και μεις είμαστε στους ξεβράκωτους!

Οι αβράκωτοι από τους ξεβράκωτους έχει διαφορά σαν έννοια, γιατί εμείς ξεβρακώνουμε την κουλτούρα μας! Δηλαδή, είναι πλούσιο το ποτάμι που έχει έρθει, υπέροχοι άνθρωποι, φανταστικοί!

[…] Να μην αρχίσω να λέω τώρα ονόματα, περιπτώσεις, κείμενα, ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αυτός ο λαός, είναι επαναστατικός, μ’ αυτούς που έχουν εκφράσει την επανάσταση, και όχι με τους γερμανοτσολιάδες!

[…] Και έχει πιο δύναμη το δικό μας το βόλι, από το δικό τους το βόλι, έστω κι αν είμαστε λίγοι. Το θαύμα του Μαραθώνα, το οποίο το μελετούν ακόμα πολεμικές σχολές, από δω από κει, ποιο ήτανε; Είχανε αδύναμο κέντρο, και ισχυρές πτέρυγες!

Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό, ήταν ότι υπερασπιζόντουσαν κάτι! Οι άλλοι ήτανε μισθοφόροι. Δεν ξέρανε γιατί πολεμάγανε, εκτός από ένα μισθό. Αλλά οι άλλοι ξέρανε γιατί πολεμάγανε.  Για έναν κόσμο υπέροχο, την Αθηναϊκή Δημοκρατία! Την υπέροχη Αθηναϊκή Δημοκρατία! […]

Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Στη χούντα ήταν σκληρά τα πράγματα. Ήταν η ξεφτίλα του νέου ανθρώπου […] Όταν έρχεται η στιγμή υπερασπίζομαι. Κι αυτό που υπερασπίζομαι; Σκεφτόμουνα. Το μόνο μου παράπτωμα ήταν ότι σκεφτόμουνα […] Εν τούτοις αυτό που δεν ήξερα και που θεωρούσα δίκαιο, είναι αυτό που με κράτησε, και δεν είπα λέξη. Χωρίς να έχω Θεό, χωρίς καμία αναφορά, χωρίς τίποτα. Και είναι ακόμα αυτός ο κόσμος που υπηρετώ.

[…] Πρέπει να πω ότι το βιβλίο της Πατούλη, μπορεί να διαβαστεί και με έναν άλλο τρόπο: Ότι 180 άνθρωποι που είχανε κάτι να πούνε, γιατί οι περισσότεροι αποκλείονται; Γιατί δεν εντάχθηκε αυτό που λένε στον πολιτικό λόγο; Δηλαδή, ακόμα και μεγάλα ονόματα, όλοι αυτοί οι άνθρωποι αποκλείστηκαν από τη διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης στην Ελλάδα. Και έχουμε τώρα π.χ. την Τρέμη και οποιαδήποτε άλλη Τρέμη και μπορώ να πω και δεκάδες ανάλογα ονόματα που διαμορφώνουν την πολιτική σκέψη. Οπότε, μην λέμε για προβλήματα… Αυτούς βλέπετε, αυτά φάτε!

[…] Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι αν δεις όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, έχουν κάνει τόσα θαυμαστά πράγματα, βιβλία, μουσικές, πίνακες, οτιδήποτε άλλο και λες γιατί, για το όνομα του θεού δεν ανήκουμε σε αυτή την πίστη και ανήκουμε στην τηλεόραση;

Δηλαδή, όταν δεις πραγματικούς πίνακες, που μου έχει τύχει εμένα να δω σε διάφορα μουσεία του κόσμου, είναι άλλο να δεις έναν Πικάσο ζωντανό και άλλο από ένα βιβλίο. Η δύναμη του Πικάσο και η επανάσταση του παραμένει ζωντανή μέσα από τον πίνακα. Ο πίνακας εκπέμπει, όπως και οι αγιογραφίες εκπέμπουν, όπως και τα αγάλματα τα αρχαία εκπέμπουν. Δεν είναι νεκρά. Δίνουν ζωή, φτάνει εμείς να μπορέσουμε να την πάρουμε.

Οπότε έχουμε όλη την ανθρωπότητα με το μέρος μας, με την δημιουργία της και μας κάνει κουμάντο ο Πρετεντέρης ή ο οποιοσδήποτε ασήμαντος; Είναι να καταλάβουμε την δικιά μας επιθυμία για το όμορφο που προϋπάρχει σε αυτό που έχει κάνει η ανθρωπότητα. Και από εκεί και πέρα, τι σημασία έχει αν πεθάνω εγώ σε ένα οδόφραγμα; Έχω ζήσει την ιστορία της ανθρωπότητας. Η ζωή μου ήταν μεγάλη. Η ζωή μου είχε αφομοιώσει όλους τους συντρόφους από όλες τις εποχές. Η ζωή είναι ενιαία και η ιστορία είναι ενιαία.

Άρα λοιπόν, γιατί να δεχόμαστε την σκλαβιά, γιατί στην ουσία, όταν βλέπουμε τους ανθρώπους που δεν αντιδρούν, σημαίνει ότι έχουν δεχτεί την υπάρχουσα άρχουσα νοοτροπία και τάξη. Είναι ασήμαντοι, είναι άνθρωποι που τους έχουν πατήσει το κεφάλι και υποστηρίζουν την καταπίεση τους. Δεν έχουμε σχέση εμείς με αυτούς.

Αλλά αν ανάψει φωτιά και αυτοί θα έρθουν. Να μην αρχίσω τώρα να λέω εξεγέρσεις ανά τους αιώνες. Αλλά στην ουσία, η ανθρωπότητα έτσι περνάει. Έτσι περνάει σε άλλα στάδια και έτσι διαμορφώνονται τέτοιες εκτάσεις που μόνο η μουσική μπορεί να τις πιάσει, γιατί δεν έχουν λόγο. […] Σημασία έχει πως ό,τι δημιουργείται για το κοινό καλό, για την κοινή συνείδηση είναι ελευθερία και αυτά μας χρειάζονται. Αλλά αυτό δεν έχει πολιτική έκφραση.»

FREGGIDOU_30_10

*Οι Εκδόσεις Κέδρος με τη Βιβλιοθήκη Βολανάκη και το White Rabbit διοργάνωσαν συζήτηση με θέμα τα αιτήματα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση της δημοσιογράφου και συμβούλου ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλίας Πατούλη, στο βιβλίο:

«Η Έρευνα για την κρίση (2010-2014)»
τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015 στις 8μμ

Για το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» και το πόσο καίριο παραμένει σήμερα σε σχέση με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας -που συμμετείχαν 180 άνθρωποι των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, απαντώντας στο ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;»- μίλησαν η συγγραφέας και οι:

  • • Χριστόφορος Κάσδαγλης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Περικλής Κοροβέσης, συγγραφέας – δημοσιογράφος
  • • Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, καλλιτέχνης
  • • Χαράλαμπος Πουλόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Εργασίας στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης

Επίσης και ο συγγραφέας Βαγγέλης Ραπτόπουλος παρενέβη… στη συζήτηση.

  • Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν συμβολικά στο ΚΕΘΕΑ και τη ΜΕΡΙΜΝΑ.

Περισσότερα για την έρευνα : https://afigisizois.wordpress.com/2012/12/31/ τι-πρέπει-να-κάνουμε/  – και τα αποτελέσματά της (στα ελληνικά / en français / in english): http://tvxs.gr/news/ellada/ereyna-aities-kai-lyseis-tis-krisis

(Σημείωση: Ο Δημήτρης Πουλικάκος, που αρχικά είχε ανακοινωθεί πως θα συμμετέχει στη συζήτηση, δυστυχώς δεν μπόρεσε λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.)

DSC_0723 - Αντίγραφο(Επάνω, από αριστερά προς τα δεξιά: Περικλής Κοροβέσης, χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης, Κρυσταλία Πατούλη, Χριστόφορος Κάσδαγλης, Χαράλαμπος Πουλόπουλος)

DSC_0726 - Αντίγραφο

Επιπλέον αποσπάσματα από την συζήτηση:

DSC_0727 - Αντίγραφο

Χαράλαμπος Πουλόπουλος: Παρακολουθώ αποσβολωμένος το τι συμβαίνει

«Σήμερα, πέντε χρόνια από τότε που η Ελλάδα μπήκε στα μνημόνια, το σύνθημα «Ψωμί- Παιδεία-Ελευθερία» έχει γίνει δραματικά επίκαιρο.

Βαθμιαία καταργείται το δικαίωμα στην εργασία, το δικαίωμα στη ζωή, το δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση. Οι άνεργοι αυξάνονται συνεχώς, 6,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν ήδη στα όρια και κάτω από τα όρια της φτώχειας ή κινδυνεύουν από φτωχοποίηση, κι αυτή η κατάσταση συνεχίζεται. Κάποιοι κερδίζουν από αυτή την ιστορία, και στο όνομα των μεταρρυθμίσεων –ποιών μεταρρυθμίσεων άραγε;- επιβάλλονται πολιτικές που περιορίζουν κάθε μορφή δικαιώματος: τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εργασιακά δικαιώματα, τα κοινωνικά δικαιώματα.

Φτάσαμε πλέον, σε ένα σημείο όπου οι άνθρωποι έχουν χάσει την ανθρώπινη οντότητά τους και έχουν μετατραπεί σε αριθμούς στο πλαίσιο προγραμμάτων οικονομικής ανάκαμψης με αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα. Η επιταγή του Συντάγματος για προστασία της αξίας της ανθρώπινης ζωής από την πολιτεία ως βασική της υποχρέωση παραμερίζεται. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια γίνεται φυσαρμόνικα, καθώς επιβάλλονται αλλεπάλληλα μέτρα λιτότητας και πολιτικές περιορισμού των ατομικών ελευθεριών.

Δεν είμαι αισιόδοξος και πολύ φοβάμαι ότι το επόμενο διάστημα οι αυταρχικές πολιτικές θα ενταθούν.

Δεν είναι τυχαίο το παιχνίδι που παίζεται, να υποστηρίζεται από έναν πρώην υπουργό της κυβέρνησης, ότι κάποια στελέχη του κυβερνόντος κόμματος έχουν σχέση με την τρομοκρατία και η κοινή γνώμη επικεντρώνεται σε αυτό το γεγονός, την ίδια περίοδο που παίρνονται επώδυνα μέτρα . Από αυτή την κατάσταση δείχνει να ωφελείται μια ισχνή αντιπολίτευση που επένδυσε στο δόγμα «νόμος και τάξη», αλλά και η κυβέρνηση που αναδεικνύει σε εσωτερικό εχθρό κομμάτι από τον ίδιο της τον εαυτό για να αποπροσανατολίσει τον κόσμο και να περάσει τα μέτρα. Δεν είναι τυχαίο που επαναλαμβάνονται φαινόμενα του παρελθόντος, όπου άνθρωποι που προασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα κατηγορούνται ως τρομοκράτες ή ως συνεργάτες τρομοκρατών.

Η επιθετική τακτική επίσης, που ακολούθησε η Χρυσή Αυγή στο παρελθόν, επανέρχεται στο προσκήνιο με το προσφυγικό και με την ξενοφοβική στάση που βρίσκει έδαφος στο φόβο και την οργή. Ενισχύει την ταυτότητά της και με την επιθετικότητά της απέναντι στους άλλους, προσπαθεί να σφυρηλατήσει την έννοια του «εμείς» και μιας εθνικής ταυτότητας που βασίζεται στους αποκλεισμούς, με τη βία και επιθέσεις απέναντι σε ανθρώπους που είναι αδύναμοι.

Αναρωτιέμαι, σε τι διαφέρουν τέτοιες τακτικές από το παρελθόν και από την περιστολή των δικαιωμάτων την προηγούμενη περίοδο, με πρόσχημα το καλό της πλειοψηφίας, την ώρα που η πλειοψηφία βάλλεται και βρίσκεται σε κίνδυνο από την συνεχή επιβολή των μέτρων λιτότητας;

Περικοπές σε μισθούς, σε συντάξεις, σε επιδόματα, ραγδαία ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, περιστολή των δικαιωμάτων, αυτά σίγουρα δεν είναι αριστερή πολιτική.

Όμως γιατί ο κόσμος σήμερα δεν αντιδρά; Θα ήθελα εδώ να μιλήσω για μία κατάσταση που αποκαλείται «εσωτερικευμένη καταπίεση». Τον πρώτο χρόνο του μνημονίου υπήρχαν αντιδράσεις, όπως για παράδειγμα από τους Αγανακτισμένους και άλλες ομάδες πολιτών. Ωστόσο, τα απανωτά χτυπήματα έχουν εξαντλήσει τον κόσμο. Φτάσαμε κάποια στιγμή οι πολίτες να αισθάνονται ενοχή και ντροπή, και οτιδήποτε τους «δίνεται» πια, να εμφανίζεται ως δώρο!

Οι τρίμηνες ή πεντάμηνες συμβάσεις εργασίας των πεντακοσίων ευρώ, με τις οποίες είναι αδύνατον να ζήσει κανείς, εμφανίζονται ως μεταρρύθμιση. Αυτοί που οδήγησαν στην κρίση και συνεχίζουν να την τροφοδοτούν, που κερδίζουν από αυτήν εμφανίζονται ως σωτήρες, δίνοντας κάποια χρήματα υπό μορφή φιλανθρωπίας στο κράτος που καταρρέει. Η ασθένεια και η διαφορετικότητα ποινικοποιούνται, όπως περίτρανα φάνηκε με την ιστορία των οροθετικών γυναικών και συνεχίζουμε να βλέπουμε να εφαρμόζονται κοινωνικές πολιτικές του 19ο αιώνα, όπου οι φτωχοί αφήνονται στη μοίρα τους ή την φιλανθρωπία.

Η κατάσταση είναι άκρως απογοητευτική, αν και όλοι προσδοκούμε κάτι καλύτερο. Κατά τη γνώμη μου τίποτα δεν προμηνύει ότι το τέλος του 2015 θα είναι καλύτερο το τέλος του 2014.

[…]«Τι κάνουμε τώρα;» αναρωτήθηκε ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος στην αρχή της εκδήλωσης. Το ερώτημα μας φέρνει στην καρδιά της έρευνας της Κρυσταλίας Πατούλη, η οποία από το 2010 μέχρι το 2014 έθεσε σε δεκάδες επιστήμονες, καλλιτέχνες και διανοούμενους τα ερωτήματα: «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και, κυρίως, τι πρέπει να κάνουμε;».

Βλέπει κάποιος στο βιβλίο της Κρυσταλίας, ότι οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες προσδοκούσαν μια αντιμνημονιακή πολιτική, μια πολιτική ενάντια στην λιτότητα, είχαν επενδύσει στην αλληλεγγύη, στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Πολλοί από μας από τον Ιούλιο και μετά, έχουμε υποστεί, σοκ και ματαίωση και ακόμη προσπαθούμε να συνέλθουμε και να κατανοήσουμε τι συνέβη.

Μια αριστερή κυβέρνηση έρχεται να εφαρμόσει το τρίτο μνημόνιο, μία ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική την οποία δύσκολα θα τολμούσε να εφαρμόσει ακόμα και μια δεξιά κυβέρνηση. Ψηφίσαμε αριστερά για να πάμε δεξιά.

Βλέπουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξελίσσεται σε ένα αυταρχικό κόμμα, σε μια μικρή ομάδα στην εξουσία, με έναν προβεβλημένο αρχηγό: Ο αρχηγός έδωσε τη μάχη, όχι ένα κόμμα ή ένα κίνημα πλέον, και κέρδισε…

Η κοινωνία όμως είναι εδώ και πολύ καιρό σε κρίση. Τώρα έρχονται τα απόνερα της προηγούμενης πενταετίας, και οι άνθρωποι αναζητούν μεσσίες. Ανέλαβε, λοιπόν, ο Τσίπρας να παίξει το ρόλο του Μεσσία. Αυτό θα δημιουργήσει –αυτή είναι η δική μου, τουλάχιστον, πρόβλεψη- μια νέα ματαίωση.

Είναι βέβαιο επίσης ότι θα ενισχυθεί η ακροδεξιά το επόμενο διάστημα. Δηλαδή, όσο απογοητεύεται ο κόσμος από την αριστερά, όλα αυτά τα γκρουπούσκουλα της ακροδεξιάς –το βλέπουμε και στην Ευρώπη- η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος. Θα έλεγα μάλιστα –γιατί έχω γράψει, όπως αναφέρθηκε ένα βιβλίο με θέμα «Κρίση, φόβος και διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής»- ότι επενδύοντας στην αλληλεγγύη, στα κινήματα, στην πρωτοπορία, επενδύοντας σε μια πολιτική ενάντια στη λιτότητα, μπορεί να έρθει κάτι καλλίτερο. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον παρακολουθώ αποσβολωμένος τα όσα συμβαίνουν.

Στο Πανεπιστήμιο όπου διδάσκω, εισαγάγαμε τα τελευταία χρόνια ένα μάθημα για την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη είναι ένα από τα συγγράμματα που χρησιμοποιούνται, γιατί αποτελεί μια πολύ σημαντική εργασία με πλούσιο υλικό που δίνει στους φοιτητές πολλά ερεθίσματα για να διαβάσουν, να κατανοήσουν και να σκεφτούν τις αιτίες πού μας οδήγησαν στην κρίση και κάποιες εναλλακτικές προτάσεις.

Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η αλλαγή περνάει μέσα από την κρίση; Αυτό σημαίνει ότι πρέπει καταρχήν να πενθήσουμε την απώλεια του οικείου, του γνώριμου, μια ισορροπία που έχουμε κατακτήσει, ακόμα και αν είναι παθολογική – γιατί μερικές φορές μπορούμε να βρίσκουμε ισορροπία και στην πιο παθολογική κατάσταση- και να αναζητήσουμε κάτι νέο. Όμως πολύ συχνά έχουμε το φόβο ότι αυτό μπορεί να είναι χειρότερο. Κι έχουμε το άγχος για το κόστος και αν το κόστος αυτό θα είναι μεγαλύτερο από το όφελος.

Είμαστε λοιπόν σε μια κατάσταση κρίσης και κανείς νομίζω ότι δεν ξέρει τη λύση – όποιοι λένε ότι την ξέρουν ενδεχομένως είναι ευτυχείς. Η αλλαγή θα πάρει χρόνο και θα είναι μια επώδυνη διαδικασία, και σε προσωπικό και σε κοινωνικό επίπεδο. Νομίζω ότι το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε λίγο περισσότερο τα πράγματα, βλέποντας την κατάσταση από τη σκοπιά άλλων ανθρώπων. Γι’ αυτό το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους δεν το έχουν ήδη διαβάσει…».

????????????????????????????????????

Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης: Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω

«[…] Νομίζω ότι το πράγμα το βλέπουμε χωρικά και χρονικά πολύ ενταγμένο, και είναι καλύτερα να το δούμε πιο μακροσκοπικά. Γιατί όπως είπε ο Αριστοτέλης, «Ἀναιρουμένου τοῦ ὅλου οὐκ ἔσται ποῦς οὐδέ χεῖρες», δηλαδή όταν δεν υπάρχει το όλον δεν υπάρχουν ούτε πόδια ούτε χέρια. Δε με αφορά καθόλου το εθνικό συμφέρον. Ας πάρουμε τον άνθρωπο ως ύπαρξη. Κι όπως είπε ο Σαρτρ, η ύπαρξη προηγείται της ουσίας. Ποια είναι η διαφορά του πολίτη από τον καταναλωτή; Η διακρισιμότητα!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Από τη δεκαετία του ’90 καταλαβαίνω ότι τα πράγματα δεν πάνε καλά. Οργίζομαι μέσα από την τραγουδοποιϊα και την αρθογραφία, λέω ότι μαστιζόμαστε από αδυσώπητη κρίση. Όλοι με παίρνουνε στο ψιλό. Όλοι γελάνε μαζί μου.

Αλλά είναι πολύ απλό. Βλέπω ένα στρώμα στα σύννεφα και κοιμούνται όλοι με εορτοδάνεια και διακοποδάνεια για μαξιλάρι, και τα πόδια του κρεβατιού δεν υπάρχουν. Δηλαδή, είχα τρελαθεί. Έλεγα, που πάτε όλοι; Είσαστε βαθιά πτωχευμένοι, πολιτικά, ηθικά και αισθητικά. Δηλαδή, το πολιτικόν είναι οικονομικό και το οικονομικόν είναι ηθικό και το ηθικόν είναι αισθητικόν.

Οπότε λοιπόν κατάλαβα, ότι έχουν πέσει όλοι σε μια μαρμίτα της παραφροσύνης, μια μαρμίτα ομαδικής ευμάρειας. Εδώ και είκοσι χρόνια ουρλιάζω αυτό το πράγμα. Οι αιτίες είναι βαθιές.

Καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι αν θέλουμε να τοποθετήσουμε το ζήτημα, πρέπει να το τοποθετήσουμε σε μια πιο πρωταρχική βάση. Δηλαδή, έχουμε να κάνουμε με Βαλκάνια, και τα Βαλκάνια αν με ρωτήσετε τι είναι, θα σας πω ότι είναι Ευρασία. Εθιμικά και διοικητικά.

Ευρασία, είναι, τι; Αυτή τη στιγμή οποιοσδήποτε Οθωμανός ξέρει τους δυο πυλώνες της ελληνικής διοίκησης. Δηλαδή, ρουσφέτ και μπαξίς.

Πρέπει να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Τι ακριβώς συμβαίνει στον άνθρωπο του 21ου αιώνα. Ο άνθρωπος στον 21ου αιώνα μην ξεχνάτε ότι το 1871 η Γερμανία αποκτά πρώτη φορά εθνικό κράτος, θα ‘τανε πολύ μεγάλη κουβέντα να αναλύσουμε το συλλογικό φαντασιακό των νεόδμητων λαών της Ευρώπης, που παίζει καθοριστικό ρόλο τον 19ο και 20ο αιώνα, και επίσης την εξής ειδοποιό διαφορά που είναι ότι ο άνθρωπος για πρώτη φορά ζει με τον τρόμο της Ιστορίας. Δηλαδή, ο κυκλικός χρόνος αντικαθίσταται με τον γραμμικό χρόνο, και ο άνθρωπος υπόκειται στον έλεγχο και στο βάρος της ιστορίας. Αυτό είναι αδυσώπητο.

Ερχόμαστε στη δεκαετία του ΄60 που είναι η πρώτη φορά που τα παιδιά μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αμφισβητούν τους γονείς τους. Τότε για πρώτη φορά γίνεται έξαρση καλλιτεχνικών κινημάτων, πνευματικών κινημάτων, κοινωνικών κινημάτων, και πρώτη φορά, μοναδική στην ιστορία του πλανήτη, έχουμε σμίκρυνση του χάσματος πλουσίων – φτωχών.

Και ερχόμαστε τώρα στην Ελλάδα, ας πούμε, του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν καταλαβαίνω πως απογοητευτήκατε. Το καταλαβαίνω, αλλά δεν καταλαβαίνω πως γοητευτήκατε. Δηλαδή, δεν το καταλαβαίνω. Πριν από λίγο καιρό, πριν από ένα μήνα, έκανε η Αμίτα μόσιον γιορτή και μάζεψε 65 χιλιάδες αλλαλάζοντες νεολαίους. Δεν το καταλαβαίνω. Δηλαδή, τα ανθρώπινα συστήματα είναι χαοτικά συστήματα. Για να βγει μια φυσαλίδα εμπνευσμένης διαχείρισης των κοινωνικών αγαθών πρέπει να βράσει από κάτω ένα υγρό. Ποιο υγρό είδατε να βράζει από κάτω για να βγάλει φυσαλίδα; Δεν το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα…

Τώρα, το «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» του Πολυτεχνείου, κι αυτό που θύμισε* η Κρυσταλία με τα όνειρα του Κουροσάβα, ότι περπατώντας στο παγωμένο χιόνι πρέπει να σκουντιόμαστε για να μην κοιμηθούμε/πεθάνουμε, τι μετράει τη θερμοκρασία; Ελάτε παιδιά! Η θερμοκρασία μετρά την κίνηση! Η θερμοκρασία μετρά δηλαδή τι πράγμα; Πόσο κινητικό είναι ένα σύστημα! Αν είναι παγωμένο, σημαίνει, ότι τα μόρια, είναι κουρνιασμένα σα τσι όρνιθες, σα τσι κότες πού ‘χουν αρρωστήσει, και πεθαίνουνε μέσα στον πάγο.

Οπότε, λοιπόν, το καταλαβαίνετε πολύ καλά, ότι […] ζούμε μια αποφορά πλανητικής εσωστρέφειας, μετά τη δεκαετία του ’60, κι αυτό που είπε ο Περικλής συμφωνώ απολύτως, ότι η κατάσταση θ’ αρχίσει να αλλάζει όταν γίνουμε υπέρμαχοι μιας μετα-ιστορικής ερμηνείας, δηλαδή ρηξικέλευθη – για όσους ασχολούνται με τον ιστορικισμό-, μιας αιώνιας αναγέννησης.

Πιστεύω ότι ο άνθρωπος του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού… Καταλαβαίνετε ότι η κατάσταση άλλαξε από τις αρχές του ΄70, τότε έχουμε την επικυριαρχία των αγορών, δηλαδή μορφώματα που καταργούν την ιστορική μνήμη. Αυτό είναι τρομερό! Δηλαδή αν το εμβαθύνετε, μορφώματα που αλλάζουν ονόματα και υποστάσεις, καθορίζουν το βασικό φαντασιακό που θέσμισε η Αρχαία Τραγωδία, όπως είναι η μοίρα, τότε μπορεί να καταλάβετε τι ακριβώς εννοώ.

Πιστεύω ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα έρθει με ζύμωση από τα κάτω, ότι οι κοινωνίες του μέλλοντος θα ‘ναι κοινωνίες λιγότερο δαπανηρές, σε ενέργεια. Και ποιες είναι οι λιγότερο δαπανηρές κοινωνίες σε ενέργεια;

Κοιτάξτε να δείτε. Από την μικρή μου εμπειρία, κι από το λίγο μυαλό που διαθέτω, είναι οι κοινωνίες του «Όπως με θωρείς με γράψε». Του ότι έχω, αυτό καταθέτω ανά πάσα στιγμή. Δηλαδή οι κοινωνίες του ανθρώπου γιουνιβερσάλις, του ανθρώπου που δεν σκέπτεται τι θα πει. Γιατί, το να πω εγώ την αλήθεια, σημαίνει ότι το πρώτο που ήρθε στο μυαλό, λόγω λογικής διαλεκτικής ή ας πούμε παρόρμησης της στιγμής είναι μια πολύ οικονομική συνθήκη. Γιατί εάν πω ένα ψέμα, πρέπει να θυμάμαι τι είπα στον καθέναν, κι αυτό το πράγμα σημαίνει μια δυσλειτουργία, μια σπατάλη αποθήκευσης, μια σπατάλη ενέργειας.

Οπότε δηλαδή με την έννοια του όρου ότι ο καλλιτέχνης είναι κέντρο αφηγηματικής βαρύτητας, η καλλιτεχνική πραγμάτωση ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου, το βασικό δηλαδή, είναι να μπορούμε να κάνουμε παρέα μόνο με ανθρώπους που είμαστε περήφανοι γι’ αυτούς.»


  • Αναφορά σε απόσπασμα από την συμμετοχή στην εν λόγω έρευνα της κλινικού ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας Ελένης Νίνα: «Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στη χιονοθύελα και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν. Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον.»

Ευχαριστούμε για την απομαγνητοφώνηση τη Μαριάνθη Μαρκοπούλου, και την motamothttp://motamot.gr


«Θα πρέπει να οργανωθεί και διεξαχθεί πλατιά ένας δημόσιος πολιτικός διάλογος»

Απόσπασμα από το άρθρο του Γιώργου Κολέμπα: Τα «μνημόνια» δε μας σώζουν, η «ανάπτυξη» δεν έρχεται, τι περιμένουμε;

Οι περισσότεροι Νεοέλληνες περιμένουμε μετέωροι και άπρακτοι τη λύση από μια «κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας» της αριστεράς ή της «εθνικής ενότητας» με τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου, για να μας λύσει όλα τα προβλήματα!

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως χώρα δε θα λυθούν αν δεν σταματήσουμε να είμαστε διαχειριζόμενα αντικείμενα της πολιτικής, καταναλωτές-όπως έχουμε συνηθίσει-των προγραμμάτων των κομμάτων.
Θα χρειασθεί να «ξεβολευθούμε»-ακόμα και όσοι βολεύονται ακόμα-και να γίνουμε οι ίδιοι υποκείμενα της πολιτικής! Να διαμορφώσουμε ένα νέο είδος πολιτικής που θα στοχεύει στην ευζωία 1 μας-και όχι στην «ευημερία» τους.

[…] Είναι φανερό όμως ότι για να προχωρήσουμε σαν ελληνική κοινωνία σε μια τέτοια κατεύθυνση, θα πρέπει να οργανωθεί και διεξαχθεί πλατιά ένας δημόσιος πολιτικός διάλογος, όπως αυτός που ξεκίνησε να δημοσιεύεται στο Tvxs το 2010 από την Κρυσταλία Πατούλη στα πλαίσια της ακτιβιστικής της έρευνας που τα αποτελέσματά της κυκλοφόρησαν στο βιβλίο:  Η Έρευνα για την Κρίση (2010-2014), Εκδ. Κέδρος. Αυτή τη φορά όμως  σε επίπεδο πολιτών, μέσα από κάθε είδους συνελεύσεις και συμβούλια, μέσα στα υπάρχοντα εγχειρήματα των πιο πάνω αναφερομένων κινημάτων κ.λπ, ώστε να προκύψει «από τα κάτω» ένα συγκεκριμένο ελκυστικό για πλειοψηφίες πρόγραμμα μετάβασης. Το πρώτο βήμα θα είναι η δημιουργία της δημόσιας αυτής σφαίρας όπου θα λάβει χώρα αυτός ο διάλογος.
Γιώργος Κολέμπας
topikopoiisi.blogspot.com

Δείτε επίσης:

ereyna gia tin krisi_video_patouli