«[…] Για την επιμόρφωση των αρμοδίων;» Χαρίκλεια Δημακοπούλου – Εστία

«[…] Είναι ενδιαφέρον ότι οι συμμετασχόντες στην έρευνα φαίνεται να διακρίνουν σαφώς τα αίτια της γεννήσεώς της και να αντιλαμβάνονται τα λάθη που εσημειώθησαν, προτείνουν κάποιες λύσεις που δεν απέχουν από αυτό που ο καθένας θα θεωρούσε λογικό, αλλά δεν φαίνεται να εισακούωνται από τους αρμόδιους. Ίσως τα έσοδα του βιβλίου έπρεπε να διατεθούν για την επιμόρφωση των αρμοδιών;»

Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, «Εστία», 21.3.2015

ereyna gia ti krisi_patouli_estia

Η έρευνα για την κρίση 2010 - 2014

Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014

Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ και τι πρέπει να κάνουμε; Απαντούν 180 πρόσωπα των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών

Κρυσταλία Πατούλη

Κέδρος, 2014
472 σελ.

Από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα 180 πρόσωπα των Γραμμάτων, των Eπιστημών και των Tεχνών απαντούν στην Κρυσταλία Πατούλη με βάση το ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;» και 19 πρόσωπα από αυτά απαντούν σε υποερωτήματα ανάλογα με την επικαιρότητα, στο πλαίσιο της έρευνας που δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr, δημιουργώντας έναν δημόσιο διάλογο με πάνω από 280 άρθρα και συνεντεύξεις. Τα συμπεράσματα της έρευνας παρουσιάζονται αναλυτικά στο ανά χείρας βιβλίο.

Τα έσοδα της παρούσας έκδοσης θα διατεθούν στο ΚΕΘΕΑ, που συμβάλλει καθοριστικά εδώ και δεκαετίες στην επίλυση κρίσεων προς την ανεξαρτητοποίηση, και στη ΜΕΡΙΜΝΑ, που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των απωλειών στη ζωή των παιδιών και των οικογενειών τους.

«Το παρόν βιβλίο, εστιάζοντας στον χωρίς παρωπίδες διάλογο, δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να αξιολογήσει ο ίδιος τα γεγονότα, μακριά από επεμβάσεις χειραγωγικού χαρακτήρα που διαστρεβλώνουν την αλήθεια, εμποδίζοντας τις διαδικασίες συγκρότησης συλλογικής συνείδησης, εκ των ων ουκ άνευ για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αιτίων αλλά και των συνεπειών της κρίσης.»
Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου

Κριτικές – Παρουσιάσεις
Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, «Εστία», 21.3.2015

Περικλής Σφυρίδης, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, diastixo.gr, 18.3.2015

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, «Fractal», Φεβρουάριος 2015

Τασούλα Βερβενιώτη, Μια φυγή προς τα εμπρός…, tvxs.gr, 21.12.2014

Στέλιος Κούλογλου, Σαν λίγο κάρβουνο στο μεγάλο τρένο της αλλαγής, tvxs.gr, 15.12.2014

Ζήσης Παπαδημητρίου, Σημαντική πολιτική πράξη, απαραίτητη για την προώθηση του διαλόγου, tvxs.gr, 15.12.2014

Κρυσταλία Πατούλη, Tο οδοιπορικό της διεξαγωγής της Έρευνας για την κρίση (2010-2014), tvxs.gr, 14.12.2014

Πέτρος Μάρκαρης: Δεν υπάρχει συγγραφέας που να μη χρησιμοποιεί αυτοβιογραφικά στοιχεία. Κανένας

Συνέντευξη του συγγραφέα Πέτρου Μάρκαρη στην Κρυσταλία Πατούλη


Π.Μ.: Ανήκω σε αυτούς τους συγγραφείς που πιστεύουν ότι δεν υπάρχει συγγραφέας που να μη χρησιμοποιεί αυτοβιογραφικά στοιχεία. Κανένας.

Μπορεί να μην είναι αυτοβιογραφικό ένα μυθιστόρημα, αλλά έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία, εξ ορισμού! Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς.

Θα σας πω ένα παράδειγμα γι’ αυτό που σας λέω:

Όταν ασχολήθηκα με τη γυναίκα του Χαρίτου, την Ανδριανή, σκέφτηκα ότι πρέπει να της βάλω -γιατί απ’ την αρχή ήταν η κλασική γυναίκα αστυνομικού, δηλαδή, νοικοκυρά- κάποιο χαρακτηριστικό. Σκέφτηκα, λοιπόν, τότε, ότι το χαρακτηριστικό θα είναι αυτά τα περίφημα «γεμιστά».

Γιατί τα γεμιστά; Γιατί η μάνα μου, έφτιαχνε καταπληκτικά γεμιστά! Και στο σπίτι όταν ήρθε, γιατί πέθανε η γυναίκα μου και η κόρη μου ήταν πολύ μικρή και έπρεπε να τη φροντίσει κάποιος, έφτιαχνε πολύ συχνά.

Η κόρη μου, της έλεγε: γιαγιά, θα φτιάξεις γεμιστά; Εκείνη άρχιζε, λοιπόν, ένα καταπληκτικό παιγνίδι, γιατί η μάνα μου ήταν, εντός εισαγωγικών, «ντίβα». Κι έλεγε: Α, δεν μπορώ. Είναι πάρα πολύ κουραστικό φαγητό. Ποιός θα κάτσει να κόψει τις ντομάτες, να κάνει τη γέμιση, να… Πα πα πα! Δεν το κάνω με τίποτα! Η κόρη μου, έφτανε στο σημείο σχεδόν γονατιστή να την εκλιπαρεί, για να της πει η γιαγιά στο τέλος: Ναι, αλλά θα είναι η τελευταία φορά, και να το ξέρεις. Ε, ποτέ δεν ήταν η τελευταία φορά. Ήταν πάντα η προτελευταία!

Αυτό ήταν που με οδήγησε να πω: Α! Τα γεμιστά! Από εκεί ξεκίνησα.

Ένα άλλο παράδειγμα: Όταν έφτασε το τρίτο μυθιστόρημα, δηλαδή Ο Τσε αυτοκτόνησε, έχουν πυροβολήσει το Χαρίτο, και έχει αναρρωτική άδεια, οπότε η ιστορία αναφέρεται συχνά στη γυναίκα του. Το διαβάζει η αδελφή μου, και μου λέει: Ρε συ, αυτή είναι η μάνα μας! Της λέω: Γιατί το λες; Μου λέει: Έτσι μας τρομοκρατούσε όταν ήμασταν άρρωστοι από το φόβο μην πάθουμε τίποτα!

Λοιπόν, σήμερα, η Ανδριανή(η γυναίκα του Χαρίτου), είναι ταυτισμένη με τη μητέρα μου. Απόλυτα! Καμιά φορά, όταν θέλω να τσιγκλήσω τους ακροατές, τους ρωτάω: Σας αρέσει η Ανδριανή; Κι όταν μου λένε, ναι, αλλά, ξέρετε… τους απαντώ: Ναι, αλλά, δεν θα σας άρεσε και η μητέρα μου! Και κει κομπλάρουν οι κακόμοιροι.

Συνήθως οι Ισπανοί και οι Ιταλοί, μου λένε: Καταπληκτική γυναίκα! Γιατί έχουν την ίδια περίπτωση μάνας στα σπίτια τους. Είναι ο νότος…

Όταν μιλάω με τους Γερμανούς, επειδή οι γερμανίδες είναι εργαζόμενες και δεν δέχονται αυτήν τη μοιρολατρία της γυναίκας του νότου, έχουν αντιρρήσεις. Οπότε, εκεί είναι που τους λέω: Δεν θα συμπαθούσατε ούτε τη μάνα μου!

Γι’ αυτό, δεν υπάρχει θέμα. Υπάρχει παντού το αυτοβιογραφικό στοιχείο! Αλίμονο αν δεν υπήρχε.

Από κει και πέρα, υπάρχει κάτι άλλο, που από συγγραφέα σε συγγραφέα διαφέρει. Να σας πω τι είναι αυτό:

Υπάρχουν συγγραφείς, οι οποίοι όταν θέλουν να γράψουν έναν χαρακτήρα, κάθονται στο γραφείο τους και τον φαντάζονται. Λένε, θέλω να έχει αυτό το χαρακτηριστικό, αυτές τις αδυναμίες. Ωραία. Είναι μία μέθοδος πολύ διαδεδομένη.

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη κατηγορία συγγραφέων, η οποία φτιάχνει τους ήρωες παίρνοντας παραδείγματα και χαρακτηριστικά από ανθρώπους που τους γνωρίζουν. Σε αυτήν την κατηγορία, ανήκω εγώ. Σε μένα ήρωας που να τον φανταστώ στο μυαλό μου, δεν υπάρχει!

Θα σας πω και ένα άλλο παράδειγμα: Κάποια στιγμή στην Άμυνα ζώνης, ο Χαρίτος πάει να ανακρίνει κάποιον που φτιάχνει παιδικά ρούχα. Αυτός είναι ένας βιοτέχνης, ο οποίος είναι σχολαστικός με την καθαριότητα και την τάξη. Όσο λοιπόν απαντάει στον Χαρίτο, του σπάει ταυτόχρονα και τα νεύρα γιατί ξεσκονίζει, ή βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Όταν τελείωσε αυτό το κεφάλαιο, λέω στην αδελφή μου, το διαβάζεις να μου πεις πώς το βρίσκεις;

Το διαβάζει λοιπόν εκείνη, κι όταν το τελειώνει φωνάζει: (στον άντρα της) Τάσο! Ρεζίλι έγινες! Στο μυθιστόρημα σ’ έβαλε!

Δεν έχω και καμία αναστολή για να το κάνω, για να λέμε και την αλήθεια. Αλλά, έτσι δουλεύω.

Γι αυτό, σας λέω, δεν υπάρχει τρόπος. Ο καθένας κάνει αυτό που του πάει καλύτερα.

Κρ.Π.: Υπάρχει και κάποιος που προβάλατε πάνω στον ίδιο τον Χαρίτο;  

Π.Μ.: Όχι, δεν υπάρχει. Εκείνο το οποίο λέω όταν με ρωτάνε καμιά φορά, είναι ότι: Εγώ έχω κοινό με τον Χαρίτο. Τί; Τη ματιά μου πάνω στην Αθήνα και τους Έλληνες. Η ματιά του, είναι η ματιά μου.

Η κόρη μου, μού λέει καμιά φορά: Έχω βαρεθεί να ακούω τα σχόλια και τις ειρωνείες σου και μετά να τα διαβάζω σε μυθιστόρημα από το Χαρίτο! Βρες κάτι άλλο!

Αυτό είναι το ένα. Από την άλλη μεριά, όμως, η οικογένεια του Χαρίτου, δεν έχει καμία σχέση με την οικογένεια που είχα εγώ, ή η με τη σχέση μου…

Όμως, η οικογένεια του Χαρίτου, είναι πολύ κοντά στην δική μου οικογένεια. Δηλαδή, στη μητέρα μου, στον πατέρα μου. Η σχέση τους είναι πάρα πολύ κοντά, στη σχέση που είχαν οι γονείς μου. Πάρα πολύ κοντά. Και βεβαίως, η κόρη, η Κατερίνα, έχει πάρα πολλά στοιχεία από την κόρη μου.

Όταν μπαίνει σπίτι η κόρη μου και με βλέπει να γράφω, μου λέει: Γράφεις μυθιστόρημα; Λέω, ναι. Εκείνη η αδελφούλα μου, μου λέει, τί κάνει;

Κρ.Π.: Ο Μιχαήλ Μπαχτίν, είχε αναφέρει ότι σε κάθε έργο δεν υπάρχει μόνο μία φωνή, π.χ. του συγγραφέα, αλλά και πολλές άλλες φωνές…

Π.Μ.: Παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο η εμπειρία και τα βιώματα που έχεις μέσα σου. Αυτό το οποίο, ουσιαστικά, είναι όλο σου το προσωπικό παρελθόν, και των ανθρώπων γύρω σου. Χωρίς τα βιώματα αυτά, δεν μπορείς να γράψεις.

Δεν είναι εγκεφαλική η διαδικασία. Διατυπώνεται με καθαρό μυαλό, αλλά αφού προηγηθεί η βιωματική ανάκληση και επεξεργασία.

Όταν γράφω, είμαι τελείως προσηλωμένος. Ξέρω τι θα κάνω και πως θα το χτίσω. Αλλά για να φτάσω στο σημείο να γράψω, έχω περάσει μια διαδικασία ολόκληρη, βιωμάτων, εικόνων, προσωπικών εμπειριών, πραγμάτων που με πόνεσαν, ανθρώπων που τους γνώρισα και ή τους αγάπησα ή δεν τους αγάπησα. Όλα αυτά, προηγούνται!

Κρ.Π.: Η λογοτεχνία τα τελευταία χρόνια σαν να ακολουθούσε μία προκάτ διαδικασία; Πολύ χιούμορ κατασκευασμένο, και μία εξέλιξη ιστοριών που δεν σε έκαναν να νιώθεις, τελικά να «ζεις»; Γιατί η ανάγνωση δεν πρέπει να είναι βιωματική πράξη, όσο και δημιουργία, από μόνη της;

Π.Μ.: Εγώ προέρχομαι από τη γερμανόφωνη λογοτεχνία.

Έχω παρατηρήσει δύο φάσεις στην ελληνική λογοτεχνία. Υπάρχει μία περίοδος μυθιστοριογραφίας –όχι πεζογραφίας- όπου ουσιαστικά η επιρροή της ποίησης πάνω της, ήταν τεράστια. Δηλαδή, η ποίηση ήταν τόσο καταλυτική στη νεώτερη ελληνική λογοτεχνία, ώστε η πρόζα επηρεάστηκε, με την έννοια ότι εξελίχθηκε ως μία άσκηση ύφους, θέτοντας στο περιθώριο την εξέλιξη του μύθου και της ιστορίας.

Διάβαζες τρομερά ωραία υφολογικά έργα, αλλά έλεγες: Παρακάτω, τί θα γίνει παιδιά;(γιατί εγώ, έτσι έμαθα…) Και δεν γινόταν τίποτα!

Τα τελευταία χρόνια, αυτό, η ελληνική πεζογραφία προσπαθεί να το ξεπεράσει, και έχει δείγματα που το ξεπερνάει.

Από την άλλη όμως, επειδή αυτή είναι μία μεταβατική φάση, πολλές φορές πηγαίνουν στο άλλο άκρο οι συγγραφείς.

Κρ.Π.: Θέλετε να πείτε παραδείγματα;

Π.Μ.: Θεωρώ ότι οι συγγραφείς όπως ο Ηλίας Βενέζης, όπως ο Μυριβίλης, όπως μια σειρά από μεταπολεμικούς συγγραφείς, επηρεάστηκαν πάρα πολύ στο ύφος τους, επειδή η ποίηση χάραζε τη γραμμή σ’ αυτό.

Οι συγγραφείς οι οποίοι, δεν επηρεάστηκαν στην ελληνική λογοτεχνία απ’ αυτό, είναι ο Τσίρκας(ο οποίος ήταν στην Αίγυπτο), είναι ο Καραγάτσης, ο οποίος για μένα είναι ο πιο ικανός μυθιστοριογράφος που έχουμε, ακόμα και σήμερα το λέω αυτό. Ανεξαρτήτως αν συμφωνείς ή δεν συμφωνείς, ο Καραγάτσης ήξερε πως γράφεται ένα μυθιστόρημα.

Σε αντίθεση με άλλους συγγραφείς, οι οποίοι παρασύρονταν πολλές φορές από μία υφολογική προτεραιότητα.

Τα τελευταία χρόνια, αυτό, παραμερίζεται από τους νεώτερους συγγραφείς, καταλήγουν όμως, πολλές φορές, σε ένα άλλο άκρο, δηλαδή, σε μία περιγραφικότητα(άλλοτε είναι χιουμοριστική, άλλοτε ψυχογραφική, κλπ) η οποία όμως, κάπου εγκλωβίζεται! Και επίσης, δεν μπορούν να μείνουν ανεπηρέαστοι από το γενικό «δήθεν» που χαρακτήριζε τη ζωή μας τα τελευταία 30 χρόνια.

Κρ.Π.: Αυτό ήθελα να σας πω, γι’ αυτό το δήθεν…

Π.Μ.: Δεν μπορούσαν να μην επηρεαστούν! Οι συγγραφείς ζούμε την κοινωνία! Δεν ζούμε εκτός. Ζούμε εντός.

Από τη στιγμή που ζούνε εντός, επηρεάζονται. Θα μου πεις, ναι, αλλά εσύ; Εγώ, έρχομαι από άλλη γενιά! Αυτό παίζει μεγάλο ρόλο.

Για να σας φέρω ένα παράδειγμα, καμιά φορά μου λένε διάφορα για τους σημερινούς νέους, και τους απαντώ: Μου λέτε για τους σημερινούς νέους, αλλά αυτές οι γενιές μεγάλωσαν με την πεποίθηση ότι η μαμά Ευρώπη θα τους λύσει όλα τα προβλήματα! Η δική μου η γενιά, όχι η μαμά Ευρώπη, αλλά καλά καλά ούτε η μαμά δεν είχε να μου δώσει! Ε, είναι μεγάλη διαφορά! Τι να κάνουμε!

Κρ.Π.: Και είναι και αυτός ο τρόπος ζωής στην πόλη, όλοι περιτριγυρισμένοι από το μπετόν…

Π.Μ.: Σε αυτήν την 25ετία, δημιουργήθηκε, και το βλέπετε σήμερα στην ακραία και παρακμιακή μορφή του, το κλείσιμο της κοινωνίας σε ομάδες!

Η ελληνική κοινωνία από τη μεταπολίτευση και μετά, από την πτώση της δικτατορίας και μετά, εξελίχτηκε με τη λογική μιας κοινωνίας θυλάκων.

Ήταν ο θύλακας των κλαδικών, ήταν ο θύλακας του… ο δικός μου δήμος είναι η επικράτειά μου και όλοι οι άλλοι είναι εχθροί(σιγά σιγά θα βάλουν και σύνορα!). Αυτοί οι θύλακες, όμως, ουσιαστικά εγκλώβισαν και τους συγγραφείς στο δικό τους θύλακα!

Κρ.Π.: Δηλαδή;

Π.Μ.: Δηλαδή, η συγγραφική δραστηριότητα, έγινε μία δραστηριότητα παρέας, συζήτησης, πέραν από την κοινωνία.

Κρ.Π.: Σε πιο προσωπικό κύκλο εννοείτε;

Π.Μ.: Ναι! Σε πιο προσωπικό κύκλο, και σε μια λογική: μαζευόμαστε όλοι μαζί, ανταλλάσσουμε τις απόψεις μας, διαβάζουμε ο ένας το βιβλίο του άλλου…  Αυτό, είναι καταστροφικό!

Εξελιχθήκαμε με μία λογική θυλάκων! Το βλέπετε και σήμερα αυτό μπροστά σας. Ε, αυτό, έκανε μεγάλη ζημιά, και δημιούργησε μία αντίφαση η οποία μάς έκανε μεγάλο κακό, με την εξής έννοια:

Ενώ θεσμικά περάσαμε(ας μη γελιόμαστε, εγώ που ξέρω και το παρελθόν…) την περίοδο της καλύτερα οργανωμένης δημοκρατίας και της ανοιχτής κοινωνίας, ταυτόχρονα εγκλωβιστήκαμε στα επί μέρους ενδιαφέροντα και συμφέροντά μας! Αυτή η αντίφαση μάς πήγε πίσω και στο χώρο του πνεύματος, και στο χώρο της γραφής, και στο χώρο της τέχνης. Παντού!

Περισσότερα:

 

Περί ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας

49948544_2186161608267716_4288669516734398464_n

» Η Τέχνη της Ψυχοθεραπείας» via Sociedad Psicoanalítica de México, A.C. (SPM)

Περί ψυχολογίας και ψυχοθεραπείας

Συνέντευξη της κλινικού ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας Ελένης Νίνα στην Κρυσταλία Πατούλη


Κρ.Π.: Μπορείς να πεις λίγα λόγια για το τί είναι ψυχολογία;

Ελ.Ν.: Η ψυχολογία είναι μία ακαδημαϊκή και εφαρμοσμένη επιστήμη, που ασχολείται με την επιστημονική μελέτη του ανθρώπου ως προς τις λειτουργίες του οργανισμού του που σχετίζονται με συμπεριφορές σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Ο τελικός στόχος είναι να ωφελήσει το άτομο αλλά και την κοινωνία, στην εξεύρεση λειτουργικών τρόπων συμπεριφοράς και διαβίωσης. Η ψυχολογία επίσης ερευνά όχι μόνο τις λειτουργίες και τη συμπεριφορά των ανθρώπων αλλά και των ζώων, κυρίως των ανώτερων θηλαστικών.

Κρ.Π.: Για όσους δεν γνωρίζουν σχετικά, ή είναι παραπληροφορημένοι, μπορείς να πεις για τις ειδικότητες των θεραπόντων που υπάρχουν στο χώρο της Ψυχικής Υγείας;

Ελ.Ν.: Οι ειδικότητες είναι: ψυχίατροι, ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές, σύμβουλοι, ψυχιατρικοί νοσηλευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, εργασιοθεραπευτές, και πλήθος άλλων.

Κρ.Π.: Με την ευκαιρία, θα ήθελες να πεις και για το τι είναι η ψυχοθεραπεία;

Ελ.Ν.: Η ψυχοθεραπεία ως εξειδίκευση ασχολείται και παρεμβαίνει σε α) Άλυτες συγκρούσεις που μπορεί να φέρει ένας άνθρωπος, και β) σε τραύματα που έχουν απειλήσει τη συγκρότηση του ανθρώπου και έχουν διαταράξει τον τρόπο σχετίζεσθαι με τον εαυτό και τους άλλους.

Είναι προσανατολισμένη στον θεραπευόμενο και πραγματώνεται μέσω της θεραπευτικής σχέσης. Εμπλέκει δηλαδή και τον ψυχοθεραπευτή και τον ψυχοθεραπευόμενο σε συνεχή διορθωτική αλληλεπίδραση. Επίσης, η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι παρεμβατική ή όχι, και να χρησιμοποιεί τεχνικές ή όχι.

Στην διαδικασία της ψυχοθεραπείας ο ψυχοθεραπευόμενος μιλά για τα βιώματα, τις εμπειρίες ζωής του, τα συναισθήματα και τις σκέψεις του. Και θα μπορούσαμε να πούμε ότι επιλέγει ένα λειτουργικό γι’ αυτόν τρόπο σκέψης που δεν προσφέρει έτοιμες λύσεις, αλλά βοηθά στην οργάνωση και στη σύνθεση των πληροφοριών.

Επιπλέον, προτρέπει τον κάθε άνθρωπο να συμμετάσχει ενεργά σε ότι γίνεται μέσα του και γύρω του, και αυτό επιτυγχάνεται μέσα από τη συνεργασία με τον ψυχοθεραπευτή του ή μέσα από τη συνεργασία με τον ψυχοθεραπευτή και με τους άλλους μαζί εάν είναι σε ομάδα.

Έτσι η ψυχοθεραπεία επιτρέπει την ευρύτερη ενεργοποίηση του ψυχισμού του θεραπευόμενου και ως προς τον εαυτό του αλλά και ως προς το κοινωνείν, να γίνει δηλαδή ενεργός πολίτης και …του εαυτού του και ενός συνόλου.  

Κρ.Π.: Πώς γίνεται κάποιος ψυχοθεραπευτής;

Ελ.Ν.: Η ψυχοθεραπεία είναι μία εξειδίκευση που κάποιος ακολουθεί μετά το βασικό πτυχίο της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας, καθώς επίσης και μετά το βασικό πτυχίο που παίρνουν οι κοινωνικοί λειτουργοί αλλά και οι επιστήμονες ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών.

Η διάρκεια της εξειδίκευσης στην ψυχοθεραπεία είναι τουλάχιστον πέντε χρόνια, και περιλαμβάνει προσωπική ψυχοθεραπεία, η οποία πρέπει να πούμε ότι δεν σταματάει και ποτέ. Δηλαδή, κατά διαστήματα οι ειδικοί ξαναμπαίνουν σε προσωπική ψυχοθεραπεία.

Επίσης περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση, πρακτική εξάσκηση, και εποπτεία πάνω σε περιστατικά.

Κρ.Π.: Η εξειδίκευση αυτή όμως παρέχεται από ινστιτούτα εκπαίδευσης πιστοποιημένα από έγκυρους διεθνείς οργανισμούς και μόνον.

Ελ.Ν.: Ακριβώς. Τα ινστιτούτα εκπαίδευσης και οι ψυχοθεραπευτές ανήκουν σε εταιρείες, συλλόγους, ομοσπονδίες, Ευρωπαϊκούς και Διεθνείς οργανισμούς. Οι ψυχοθεραπευτές εγγράφονται αφού έχουν ολοκληρώσει το πρόγραμμα της εξειδίκευσής τους, επαναλαμβάνω, μετά το βασικό πτυχίο.

Στην Ελλάδα υπάρχουν επιστημονικές εταιρείες, σύλλογοι και ομοσπονδίες που ανήκουν οι πιστοποιημένοι ψυχοθεραπευτές. Επίσης υπάρχει Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (ΕΕΨΕ), που σεβόμενη την αυτονομία των εταιρειών και των συλλόγων είναι το κεντρικό όργανο των Ψυχοθεραπευτών στην Ελλάδα.

Όσοι επιθυμούν να απευθυνθούν σε ψυχοθεραπευτές, μπορούν να ενημερώνονται για το ποιος είναι έγκυρος και πιστοποιημένος ψυχοθεραπευτής από το σάιτ της ΕΕΨΕ.  Όλοι οι ψυχοθεραπευτές είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθούμε τον κώδικα ηθικής δεοντολογίας που εξασφαλίζει προστασία στον ψυχοθεραπευόμενο.

Δυστυχώς όμως στην Ελλάδα, δεν υπάρχει νομική κατοχύρωση της εξειδίκευσης του ψυχοθεραπευτή. Και σε κάποια άλλα κράτη της Ευρώπης συμβαίνει το ίδιο, αλλά σχεδόν όλα κλείνουν το θέμα της νομικής κατοχύρωσης της εν λόγω εξειδίκευσης. Στην Ελλάδα ούτε καν έχει ξεκινήσει.

Όσοι ανήκουν στα επαγγέλματα Ψυχικής Υγείας, παίρνουν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος με το βασικό τους πτυχίο, αλλά όχι νομική κατοχύρωση για την εξειδίκευση του ψυχοθεραπευτή, αν είναι ψυχοθεραπευτές, και αυτό παρ’ όλες τις προσπάθειές μας και τα διαβήματά μας προς το Υπουργείο Υγείας, που σε λίγο θα κλείσουν έναν αιώνα!

Το παραπάνω ανοιχτό ζήτημα, έχει ως αποτέλεσμα, ότι πάνω σε αυτό το κενό του νόμου λειτουργούν άνθρωποι που αυτοονομάζονται ψυχοθεραπευτές χωρίς να πληρούν τις προδιαγραφές και είναι κίνδυνος για τη δημόσια υγεία και για όποιον απευθύνεται σε αυτούς.

Κρ.Π.: Και οι όποιοι μπορεί να έχουν πτυχία ψυχολόγου ή ψυχιάτρου;

Ελ.Ν.: Οι οποίοι μπορεί να έχουν πτυχίο ψυχολογίας ή ψυχιατρικής ή ανθρωπιστικών – κοινωνικών επιστημών, αλλά δεν έχουν την απαραίτητη εξειδίκευση. Πράγμα απαράδεκτο για την ασφάλεια και την προστασία του πολίτη που απευθύνεται σε αυτούς.

Ακόμα χειρότερα, υπάρχουν και άνθρωποι που αυτοονομάζονται ψυχοθεραπευτές, μετά από μια σειρά π.χ. «σεμιναρίων», και ούτε καν έχουν βασικό πτυχίο, που είναι ακόμη πιο επικίνδυνο!

Κρ.Π.: Άρα, τι θα πρέπει να κάνουν οι πολίτες που απευθύνονται σε κάποιον για ψυχοθεραπεία;

Ελ.Ν.: Πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικοί και να ζητούν από τον ίδιο την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος, εφόσον ανήκει σε επάγγελμα Ψυχικής Υγείας, ή τους τίτλους του εάν ανήκει σε σχολή ανθρωπιστικών ή κοινωνικών επιστημών, και επιπλέον, όπως είπα πριν, να απευθύνονται στο σάιτ της ΕΕΨΕ για να δουν εάν περιλαμβάνεται στις λίστες εξειδικευμένων ψυχοθεραπευτών, και γενικά στις λίστες των επιστημονικών εταιρειών που ανήκει.

Εδώ θέλει πάρα πάρα πολύ προσοχή, από τους ίδιους τους ανθρώπους που θέλουν να ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία. Και μακάρι στο μέλλον να καρποφορήσουν τα διαβήματά μας προς το Υπουργείο Υγείας, και να κλείσει και στην Ελλάδα, η νομική κατοχύρωση της εξειδίκευσης του ψυχοθεραπευτή.

Κρ.Π.: Επίσης, ένας έγκυρος ψυχοθεραπευτής, δεν θα πρέπει να εξηγεί στους ανθρώπους που τον επισκέπτονται τι ειδίκευση ακριβώς έχει, και τι τίτλους σπουδών;

Ελ.Ν.: Ναι, οφείλει να αναφέρεται στους τίτλους του όπως και στην εξειδίκευσή του.

Κρ.Π.: Επειδή ακούμε να λένε πολλοί τη φράση «εγώ θέλω να αντιμετωπίσω τα προβλήματά μου μόνος μου και δεν θέλω να ζητήσω βοήθεια». Και απέναντι στην ψυχοθεραπεία συνήθως υπάρχει είτε μία μυθολογία είτε μία δαιμονοποίηση, που δεν συμβαδίζουν με την πραγματικότητα. Τι έχεις να πεις;

Ελ.Ν.: Ο άνθρωπος ο οποίος δεν αισθάνεται καλά, ή τον βλέπουν οι άλλοι ότι δεν είναι καλά, θεωρούν και θεωρεί ότι είναι αποτυχημένος και αδύναμος αν δεν τα βγάλει πέρα μόνος του.

Οπότε κάνει μία άσκηση δύναμης και ελέγχου, συχνά αποτυχημένη, πάνω στα συμπτώματά του, με αποτέλεσμα να βαθαίνει το πρόβλημα.

Κρ.Π.: Μήπως θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε, ότι δεν μπορεί να λύσει κανείς τα προβλήματά κάποιου άλλου; Δηλαδή, δεν είναι Θεός, κανείς ψυχοθεραπευτής, άρα δεν μπορεί να τον βοηθήσει με την έννοια της βοήθειας που εννοούν οι περισσότεροι.

Ελ.Ν.: Γι’ αυτό ανέφερα πριν ότι δεν προσφέρει κανένας ψυχοθεραπευτής έτοιμες λύσεις, ούτε απαντήσεις σε όλα. Δεν είμαστε αυθεντίες. Δουλεύουμε μαζί με τον ψυχοθεραπευόμενο, και με το σύστημα (οικογενειακό, κοινωνικό) που ανήκει, ώστε ο ίδιος να οδηγηθεί σε λειτουργικές λύσεις, στάσεις, αποφάσεις, για τη ζωή του και το περιβάλλον του.

Ο ψυχοθεραπευτής συνεργάζεται με τον ψυχοθεραπευόμενο, σε μία διορθωτική αλληλεπίδραση στο εδώ και τώρα, αλλά και δουλεύοντας ως προς το σύστημα που ανήκει ο ψυχοθεραπευόμενος, ώστε να βρεθεί μία λειτουργική στάση ως προς τον εαυτό και το περιβάλλον.

Κρ.Π.: Είναι και σαν να εξελίσσεται μέσα σε αυτή τη διαδικασία, όπως και να αναπτύσσεται περισσότερο, η συναισθηματική νοημοσύνη του ψυχοθεραπευόμενου, ώστε να μπορεί να διαχειριστεί τα διάφορα προβλήματα ή τις πιέσεις που αντιμετωπίζει (έστω και μόνο σε έναν τομέα της ζωής του) με έναν λειτουργικό και όχι αυτοκαταστροφικό ή και καταστροφικό για τους άλλους τρόπο;

Ελ.Ν.: Ναι, ακριβώς.

Κρ.Π.: Επίσης βλέπουμε κατά κόρον σε ταινίες να πηγαίνουν άνθρωποι για ψυχοθεραπεία σε γνωστούς ή φίλους των φίλων ή συγγενών τους. Αυτό δεν είναι αντιδεοντολογικό;

Ελ.Ν.: Ναι, δεν δεχόμαστε ποτέ ανθρώπους που έχουμε φιλική ή συγγενική σχέση μαζί τους.

Πρέπει να υπάρχει απόσταση μεταξύ μας, να τηρούνται όρια, π.χ. ο ψυχοθεραπευτής δεν μιλάει για τον εαυτό του, η ψυχοθεραπεία είναι προσανατολισμένη στον ψυχοθεραπευόμενο, και στη σχέση που διαμείβεται με τον ψυχοθεραπευτή στο εδώ και τώρα. Πρέπει να υπάρχει απόσταση και ουδετερότητα με ενσυναίσθηση, όμως. Μια ουδετερότητα με ενσυναίσθηση.

Κρ.Π.: Να πούμε λίγο τι είναι η ενσυναίσθηση;

Ελ.Ν.: Είναι η ικανότητα του ειδικού να μπορεί να συναισθανθεί και να σκύψει με πολύ ανθρωπιά πάνω από την ιστορία και την ύπαρξη του άλλου. Να μπορέσει και να τον συναισθανθεί αλλά και να παραμείνει δίπλα του και όχι να ταυτιστεί μαζί του, ή να προβάλει τα δικά του στον άλλον, όπως συμβαίνει συνήθως σε φιλικές ή οικογενειακές σχέσεις.

Γι’ αυτό είπα νωρίτερα ότι ο πλησίον δεν είναι πράγμα. Μας ενδιαφέρει. Εξάλλου ο ένας έχει ανάγκη τον άλλον σ’ αυτή τη ζωή για να προχωρήσει. Μπορεί να μην αγαπιόμαστε, αλλά πρέπει να μάθουμε να συνεργαζόμαστε.

Κρ.Π.: Εδώ ένας άνθρωπος πέθανε άδικα. Και νιώθω ότι έχουμε όλοι κάποιο μερίδιο ευθύνης. Διότι αν η πολιτεία και οι ειδικές δομές της δεν κατάφεραν να τον βοηθήσουν, είμαστε και μεις υπεύθυνοι ως πολίτες αυτής της πολιτείας, και γι’ αυτό χρειάζεται να ευαισθητοποιηθούμε περισσότερο σε αυτά τα θέματα της Ψυχικής Υγείας όπως είπες;

Ελ.Ν.: Ναι. Γι’ αυτό και πραγματικά, χρειάζεται να ευαισθητοποιθούμε αλλά και να διασφαλίσουμε τον ψυχικά ασθενή ή τον άνθρωπο γενικά που θέλει να απευθυνθεί κάπου.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό και το Υπουργείο Υγείας, που είναι υπεύθυνο, επιτέλους να διασφαλίσει και το νόμο, δηλαδή τα δικαιώματα του ασθενούς, αλλά και να δώσει τη νομική κατοχύρωση στην εξειδίκευση των ψυχοθεραπευτών για να προστατευτούν οι πολίτες.

Κρ.Π.: Εδώ όμως, όχι μόνο δεν γίνονται όλα αυτά, αλλά κλείνουν η μία μετά την άλλη οι δομές. Κλείνει όπως λέγεται π.χ. το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής…

Ελ.Ν.: Όποιος έχει λεφτά και συγγενείς θα έχει περίθαλψη. Οι υπόλοιποι θα βρεθούνε στο δρόμο.

Κρ.Π.: Όταν δεν υπάρχει ευαισθητοποίηση στα θέματα Ψυχικής Υγείας, όταν δεν υπάρχουν οι δομές εκείνες που μπορούν να διασφαλίσουν τα δικαίωματα των ψυχικά πασχόντων, τι σημαίνει αυτό για μία κοινωνία;

Ελ.Ν.: Πριν έλεγα ότι ο πολιτισμός εξελίσσεται πολύ αργά, αν και η τεχνολογία κάνει άλματα. Η επιστήμη πάει με σταθερά βήματα, αλλά ο πολιτισμός αργεί, πάει με πολύ αργά και ασταθή βήματα.

Δείχνει λοιπόν ότι έχουμε πάρα πάρα πολύ δρόμο, προκειμένου να κατακτήσουμε την ετυμολογία της λέξεως άνθρωπος, με την έννοια του άνω θρώσκω. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμα.

Και ευτυχώς που υπάρχουν άνθρωποι που όπως είπα με δική τους πρωτοβουλία, έχουν φέρει αλλαγές οι οποίες είναι ευεργετικές για όλους μας.

Από λίγους δυστυχώς εξελίσσεται ο πολιτισμός. Και προσπαθούμε να τους κάνουμε περισσότερους.

Κρ.Π.: Επειδή έχουν κατηγορήσει την ψυχοθεραπεία ότι βγάζει στην κοινωνία συμβιβασμένα …πρόβατα, ή μη αυθεντικούς ανθρώπους, τι έχεις να απαντήσεις;

Ελ.Ν.: Είναι κι αυτός ένας μύθος, γιατί μπερδεύουν το διάλογο με τον προσηλυτισμό. Διότι η ψυχοθεραπεία από ειδικευμένους ψυχοθεραπευτές, επιτρέπει την ενεργοποίηση του ψυχισμού του ανθρώπου, όχι μόνο προς τον εαυτό του αλλά και ως προς το κοινωνείν.

Άρα κάνει ενεργούς πολίτες για τον εαυτό τους και για το κοινωνικό σύνολο που ανήκουν. Πολίτες με άποψη. Και όχι του ψυχοθεραπευτή τους την άποψη, γιατί ο ψυχοθεραπευτής τους δεν εκφράζει καν άποψη! Η ψυχοθεραπεία βοηθά τον άνθρωπο να εξελίξει τη σκέψη του για να βρει το λειτουργικό τρόπο να ανήκει σε ένα σύνολο, όντας ο εαυτός του.

Και λειτουργικό τρόπο, σημαίνει, έναν τρόπο που να συνεργάζεται προς το κοινωνικό όφελος.  Είπες και συ πριν για την συναισθηματική νοημοσύνη…

Κρ.Π.: Δηλαδή να εξελίξει τη σκέψη του σε συνεργασία με τα συναισθήματά του και τα βιώματά του…

Ελ.Ν.: Και να μπορέσει να ελέγξει τα συναισθήματά του, εφόσον πρώτα τα αναγνωρίσει, και να προτάξει τη λογική προκειμένου να βρει έναν λειτουργικό τρόπο να ζήσει ευεργετικά για τον εαυτό του και το περιβάλλον.

Είναι, δηλαδή, μία οικολογική σκέψη η ψυχοθεραπεία. Αυτό που ευνοεί είναι η συνεργασία με την έννοια της ενεργής συμμετοχής και όχι μιας συμμετοχής υποταγμένης ως πρόβατο στην άποψη κάποιου άλλου, αλλά να αναπτύξει κανείς τη δική του άποψη στα πράγματα.

Κρ.Π.: Και να αποφασίζει ο ίδιος για τα συναισθήματά του, και όχι αυτά για τον ίδιο.  Όπως επίσης, να μην τα συνθλίβει άκαμπτα, προβάλλοντας μόνο τη λογική του, αλλά να τα λαμβάνει υπόψιν, να προσανατολίζεται μέσα από αυτά και να αποφασίζει σε συνεργασία με τη λογική του, αφού όμως τα έχει διαχειριστεί, άρα δεν τα έχει απωθήσει.

Ελ.Ν.: Ακριβώς.


[…] Ελ.Ν.: Οι επιστήμονες γενικότερα, πόσo μάλλον στο χώρο της Υγείας και της Ψυχικής Υγείας, πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί και στις διαγνώσεις και στην πρακτική τους, και βεβαίως να ακολουθούν τον κώδικα ηθικής δεοντολογίας τους.

Η επιστήμη εδώ και δεκαετίες ανταγωνίζεται τη θρησκεία. Η επιστήμη είναι ο μόνος θεσμός που μπορεί να διεκδικήσει το τίτλο της αυθεντίας. Όμως η αυθεντία και η απολυτότητα υποδεικνύουν την ακαμψία μας.

Άρα αυτό που πρέπει να μας ενδιαφέρει ως επιστήμονες, είναι να προσπαθούμε να κάνουμε όσο καλύτερα μπορούμε τη δουλειά μας και με ενσυναίσθηση να σκύβουμε πάνω στην ιστορία και την ύπαρξη του άλλου. Οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη από καλούς επιστήμονες και καλούς ανθρώπους. Όπως είπε ο Γκάντι: δεν πρέπει να υπάρχει η επιστήμη χωρίς την ανθρωπιά.

Γιατί ο πλησίον δεν είναι αντικείμενο, δεν είναι πράγμα. Οπότε θα έλεγα ότι καλό είναι κάθε φορά που συμβαίνουν ανάλογα γεγονότα, να σταματάμε για λίγο και να στοχαζόμαστε.

Ας αφήσουμε τα αισθήματα προσωπικής ηθικής αγανάκτησης, ιδίως όταν είμαστε από την πλευρά των «υγειών, αξιοπρεπών, δυνατών και στεγασμένων», που συχνά είναι εφήμερα ή και υποκριτικά και ας δούμε μέσα μας μήπως κουβαλάμε ακαμψία και αναλγησία ως προς την ύπαρξη του άλλου. Και ας κάνουμε κάτι γι’ αυτό!

Γιατί κατά τη γνώμη μου, το να μην κάνουμε τίποτα, ενώ χρειάζεται να κάνουμε, είναι το πιο βίαιο πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος για τον εαυτό του και για το περιβάλλον του.  Το να μην κάνουμε είναι βίαιο. Και αν ευσταθεί όλη αυτή η κατηγορία προς την ψυχίατρο του Δρομοκαϊτειου και όποιον άλλον εμπλέκεται, αυτό έγινε: Δεν έκαναν τίποτα. Άρα, έγιναν βίαιοι.

[…]  Ελ.Ν.: Θα συμφωνήσω μαζί σου, ότι καλό θα ήταν όλοι όσοι ασχολούνται με την Ψυχική Υγεία να έκαναν ψυχοθεραπεία. Και όλοι μας. Αλλά, δεν είναι υποχρεωτικό.

Όμως κανονικά θα έπρεπε να περνούν όλοι από ψυχοθεραπεία, ιδίως οι άνθρωποι που ασχολούνται με το χώρο της Ψυχικής Υγείας. Και αν δεν περνούν από ψυχοθεραπεία, τουλάχιστον να περνούν από συμβουλευτική ως προς την άσκηση του ρόλου τους.

Κρ.Π.: Οι εδικοί οι οποίοι εργάζονται σε αυτόν τον χώρο και έρχονται σε επαφή καθημερινά με προβλήματα, ψυχικά τραύματα και ψυχικές διαταραχές, τόσων ανθρώπων, κινδυνεύουν να τραυματιστούν δευτερευόντως, άρα χρειάζονται και συνεχή ψυχική υποστήριξη και συνεχή εποπτεία; 

Ελ.Ν.: Η εποπτεία, ακριβώς, έχεις πάρα πολύ δίκιο, είναι κάτι που επίσης συχνά δεν υπάρχει στις δομές της Ψ.Υ., όπως δεν υπάρχει και σε ανθρώπους που αυτοαποκαλούνται ψυχοθεραπευτές, οι οποίοι επειδή δεν έχουν τελειώσει κάποια εκπαίδευση δεν παίρνουνκαι εποπτεία, οπότε είναι επικίνδυνοι.

Και επίσης όσοι εργάζονται σε αυτούς τους χώρους, κινδυνεύουν όπως είπες να πάθουν το λεγόμενο burn out (να καούν όπως λέμε), αλλά και να περάσουν σε malpractice (σε κακή άσκηση, δηλαδή, του επαγγέλματός τους).

[…] Κρ.Π.: Επίσης, οι άνθρωποι που έχουν ψυχικά προβλήματα, δεν έχουν ξαφνικά φυτρώσει… στον κόσμο.

Ελ.Ν.: Ναι. Είναι μέλη ενός συνόλου. Οικογένειας, αλλά και κοινωνικού συνόλου.

Δεν μπορούμε να πούμε ότι το περιβάλλον δημιουργεί την όποια διαταραχή αλλά μπορούμε να πούμε σε τι συμβάλλει. Και συμβάλλει τα μάλα το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον!

Κρ.Π.: Το περιβάλλον όμως που έχει έστω μόνο συμβάλλει, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες έχει και δημιουργήσει τα προβλήματα ενός ανθρώπου, βλέπουμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις, αν όχι σε όλες,  αποπέμπει αυτόν τον άνθρωπο. Τον αντιμετωπίζει ως αποδιοπομπαίο τράγο. Έχουμε γυρίσει πίσω στην ιστορία;

Ελ.Ν.: Θα έλεγα ότι δεν έχουμε γυρίσει πίσω. Γιατί δεν έχουμε προχωρήσει, για να γυρίσουμε. Γιατί ο πολιτισμός, προχωράει πολύ αργά! Άρα, δεν έχουμε προχωρήσει.

Γι’ αυτό και πάντα η ψυχική νόσος ήταν και είναι στίγμα. Ο ψυχικά πάσχων είναι βάρος για τους συγγενείς που συχνά θέλουν να το ξεφορτωθούν ή να το κρύψουν. Όσο αφορά δε το σύστημα Υγείας, ο ψυχικά πάσχων είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης.

Πριν από μερικούς αιώνες οι ψυχικά ασθενείς θεωρούνταν δαιμονισμένοι, αλυσοδένονταν και βασανίζονταν για να απαλλαχτούν από το… κακό.
Μέχρι πρόσφατα κακοποιούνταν. Έως και σήμερα, συχνά παραμελούνται, προσβάλλονται, υβρίζονται. Τους κρύβουν, εγκαταλείπονται, και πάλι κακοποιούνται…

Είναι λοιπόν ο τελευταίος τροχός της αμάξης στο χώρο της περίθαλψης, της παρέμβασης, της πρόληψης και της μέριμνας. Το ίδιο και οι θεράποντες!

Ασθενείς και θεράποντες του χώρου της Ψυχικής Υγείας αντιμετωπίζονται συχνά ως …κακομαθημένοι και η μέριμνα για την Ψυχική Υγεία από ειδικούς, θεωρείται ακόμα και στις μέρες μας είδος πολυτελείας.

Η κόλαση της Λέρου, είναι ακόμα νωπή. Οι όποιες αλλαγές στο χώρο της Ψυχικής Υγείας έχουν έρθει μέσα από πολλή προσπάθεια και συχνά με αποκλειστική πρωτοβουλία θεράποντων, χωρίς τη στήριξη της πολιτείας. Οι ψυχικά ασθενείς και οι ειδικοί θεράποντες ζουν στα όρια της πολιτείας.

Το σύστημα νοσηλείας δεν έχει αλλάξει από το 1992 που ψηφίστηκε επιτέλους ο νόμος για τα δικαιώματα των ψυχικά ασθενών.

Βέβαια το νόμο δεν τον εφαρμόζουν –και οι ειδικοί-  έτσι όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα και πάλι, πολλοί ασθενείς να βρίσκονται συχνά στο δρόμο.

Η περίφημη Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση παρουσιάζει πολλά κενά στην πρακτική της, οπότε,  όποιος έχει χρήματα και συγγενείς που ενδιαφέρονται να απολαμβάνει ανθρώπινες συνθήκες, ενώ οι υπόλοιποι να οδηγούνται στο δρόμο.

Και οι ειδικοί της Ψυχικής Υγείας, είναι οι πιο κακοπληρωμένοι και αυτοί που αντιμετωπίζονται ως είδος πολυτελείας. Είναι απαραίτητος ο χειρουργός, αλλά δεν είναι απαραίτητος ο θεράπων στην Ψυχική Υγεία!

Μπορούμε να απασχολήσουμε, να προσλάβουμε πολύ λιγότερους, να τους εξασφαλίσουμε κακές συνθήκες, να μην προστατεύσουμε το χώρο της Ψυχικής Υγείας, ούτε τους πάσχοντες, να μην ασχοληθούμε με την πρόληψη…

Έχουν γίνει τεράστιες καμπάνιες –ευτυχώς!- για τον καρκίνο, για τα ναρκωτικά, για τον ετήσιο έλεγχο σωματικής υγείας, αλλά δεν έχει γίνει καμία καμπάνια για θέματα Ψυχικής Υγείας. Δηλαδή η πρόληψη, σε θέματα Ψυχικής Υγείας, δεν υφίσταται σε αυτή τη χώρα!

Υπάρχουν κάποια μηνύματα που αφορούν την ενδοοικογενειακή βία, ή το μπούλινγκ που έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, ή για τις γυναίκες και τα παιδιά που κακοποιούνται, ή για ζητήματα διατροφικών διαταραχών, αλλά τα προβάλλουν αργά συνήθως τη νύχτα, ενώ αυτό θα έπρεπε να είναι συχνότερο και να αφορά πλήθος άλλων θεμάτων:

Να υπάρχει ενημέρωση για θέματα, όπως η παιδοφιλία, ή θέματα που αφορούν τις ψυχικές διαταραχές, ή ποιες είναι οι ενδείξεις που θα πρέπει να οδηγήσουν τους συγγενείς ή τον ίδιο τον πάσχοντα σε έναν ειδικό (π.χ. η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα ενός συμπτώματος).

Δυστυχώς όμως, συχνά οι περισσότεροι αφήνουν ένα πρόβλημα ή μία κατάσταση να φτάσει στο απροχώρητο και μετά –στην καλύτερη περίπτωση- απευθύνονται σε ειδικό.


Περισσότερα: http://tvxs.gr/news/ellada/pio-biaio-pragma-einai-na-min-kanoyme

Δείτε επίσης:

Συλλογή ανεξάρτητου περιεχόμενου

Νεοναζί: Το Ολοκαύτωμα της Μνήμης – Ντοκυμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου

Ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Στέλιος Κούλογλου

Στις 20 Απριλίου, ημέρα έναρξης της δίκης των νεοναζί, το tvxs.gr θα αναρτήσει δωρεάν το ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «Νεοναζί: Το Ολοκαύτωμα της Μνήμης», το οποίο με απόφαση του υπουργείου Παιδείας θα διανεμηθεί σε όλα τα σχολεία της χώρας και θα ενταχθεί στο σχολικό πρόγραμμα. Δείτε το ΕΔΩ

Μικρό απόσπασμα:

«Στην Ελλάδα, λόγω του εμφυλίου πολέμου, οι συνεργάτες των Γερμανών δεν τιμωρήθηκαν. Και τα εγκλήματά τους δεν έγιναν γνωστά.»

«Το 1945 ο Φον Γιοσμάς (Έλληνας, από τους σημαντικούς συνεργάτες των Γερμανών) καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο.
Το 1947, όταν ξεκίνησε ο εμφύλιος πόλεμος, ξαναγύρισε στην Ελλάδα και φυλακίστηκε.
Το 1950 ο βασιλιάς Παύλος, του απένειμε χάρη.
Το 1963 συνελήφθη ως ηθικός αυτουργός της δολοφονίας του βουλευτή της Αριστεράς, Γρηγόρη Λαμπράκη.
Το 1967 με την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου, πήρε σύνταξη ως αντιστασιακός.
Ο γιος του ήταν υποψήφιος του ΛΑ.Ο.Σ στις εκλογές του 2009.
Τώρα είναι μέλος της Χρυσής Αυγής»


Μερικά πράγματα για ταινία

Στο«Ολοκαύτωμα της Μνήμης» οι επιζώντες των ναζιστικών θηριωδιών σε Καλάβρυτα, Δίστομο και Χορτιάτη αλλά και Εβραίοι της Θεσσαλονίκης που οδηγήθηκαν στο Άουσβιτς περιγράφουν τα όσα έζησαν, οι μαθητές του Λυκείου του Διστόμου «εκθέτουν» τα ΜΜΕ που εξέθεσαν το χωριό τους παρουσιάζοντας το εσφαλμένα να έχει ψηφίσει τους πολιτικούς απογόνους των δολοφόνων των συγγενών τους και ο γιος του διαβόητου Ξενοφώντα Γιοσμά, μέλος της Χρυσής Αυγής σήμερα, υποστηρίζει ότι ο Χίτλερ «αναγκάστηκε να κάνει τον πόλεμο» και άλλα πολλά που αποδεικνύουν τη στενή σχέση της Χρυσής Αυγής με τον ναζισμό.

Δείτε ολόκληρο το ντοκυμαντέρ:

Μια μέρα μετά τις εκλογές του 2012, η είδηση κάνει τον γύρο των τηλεοπτικών σταθμών: η Χρυσή Αυγή  έλαβε 1.000 ψήφους στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και Δίστομο. Δυο πόλεις που σημαδεύτηκαν από τη ναζιστική θηριωδία, παρουσιάζονται να νομιμοποιούν με την ψήφο τους, τους «πολιτικούς απογόνους» των δολοφόνων τους, σύμφωνα με τα ΜΜΕ. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και σχετίζονται με τον Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής απαντούν:  «οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους». Η ιστορική μνήμη έχει εξασθενίσει ή πρόκειται για μια κατασκευασμένη είδηση;

Η απάντηση βρίσκεται στο Λύκειο Διστόμου, όπου οι μαθητές του παρακολουθούν ένα ντοκιμαντέρ για τα ναζιστικά εγκλήματα  στα Καλάβρυτα, στον Χορτιάτη και στο Άουσβιτς. Η συζήτηση που ακολουθεί γρήγορα επεκτείνεται, σε θέματα όπως η αντίσταση στην γερμανική κατοχή. Μήπως έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν ότι αν οι αντάρτες δεν προκαλούσαν με την δράση τους, τους Γερμανούς,  δεν θα υπήρχαν και Ολοκαυτώματα;

Αυτή την τελευταία άποψη υποστηρίζει ο γιος ενός διαβόητου Έλληνα δωσίλογου. Ο πατέρας, υπουργός Προπαγάνδας στην κυβέρνηση Τσιρονίκου – την τελευταία φιλοναζιστική κυβέρνηση φάντασμα – το έσκασε το 1944 συνοδεύοντας τα γερμανικά στρατεύματα που αποχωρούσαν. Ο γιος ήταν υποψήφιος του ΛΑΟΣ στις εκλογές και τώρα προσχώρησε στην Χρυσή Αυγή.

Πίσω στο Λύκειο του Διστόμου, οι μαθητές έρχονται αντιμέτωποι με μια ιστορική αλήθεια: δεν υπήρξαν μόνο Έλληνες θύματα, αλλά και Έλληνες που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή. Από το ντοκιμαντέρ που παρακολουθούν, μαθαίνουν ότι τα Τάγματα Ασφαλείας και όχι οι Γερμανοί, έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην σφαγή στο Χορτιάτη και συμμετείχαν στη σφαγή στην ίδια την πόλη τους.

Μπορεί να προχωρήσει προς τα μπρος, μια χώρα που δεν γνωρίζει το παρελθόν της; Ένα ντοκιμαντέρ μέσα στο ντοκιμαντέρ, για τη μνήμη και τη λήθη.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία – Σενάριο: Στέλιος Κούλογλου
Καλλιτεχνική Επιμέλεια – Γραφικά: Νίκος Πολίτης
Μοντάζ – Μιξάζ: Χρήστος Γάκης
Οργάνωση παραγωγής: Νίκος Θωμόπουλος
Υπεύθυνη έρευνας: Ελένη Μπέλλου
Δημοσιογραφική υποστήριξη: Τάνια Γεωργουπλή / Ελένη Κωνσταντινίδου
Φωτογραφία: Νίκος Θωμόπουλος / Μανώλης Κονσολάκης / Χρήστος Αναγνωστόπουλος
Βοηθός Μοντάζ: Γιώργος Ζαφείρης
Παραγωγή: 1984 Productions – tvxs.gr
Διανομή: 1984 Productions
Διάρκεια: 90 λεπτά

«Καλό θα ήταν ο κ. υπουργός να ρίξει μια ματιά…» Περικλής Κοροβέσης

korovesis«Καλό θα ήταν ο κ. υπουργός να ρίξει μια ματιά στο εξαίρετο βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη «Η Ερευνα για την κρίση» (εκδόσεις Κέδρος). Εκεί υπάρχουν οι απόψεις 180 προσώπων των Γραμμάτων, των Τεχνών και των Επιστημών. Και όλα αυτά άπτονται των προβλημάτων πολιτισμού. Εξαίρετη η μουσική του Ξαρχάκου. Ξέρουμε όμως πώς σκέφτεται ο ίδιος για την κρίση και τον πολιτισμό; Υπέροχος ο χαΐνης Δημήτρης Αποστολάκης, μήπως έχει να μας προτείνει μια κάποια εναλλακτική λύση; Τη Δήμητρα Γαλάνη την αγαπάμε όλοι. Μήπως έχει πρωτοποριακές πολιτικές σκέψεις; Σταματάω εδώ, γιατί στην τύχη διάλεξα τρία ονόματα. Σ’ αυτό το βιβλίο, ένα είδος εγκυκλοπαίδειας της σύγχρονης ελληνικής σκέψης, δεν μετέχουν πολιτικοί. Μια πρωτότυπη και πανέξυπνη ιδέα που απαιτούσε πολύ κόπο για να πραγματοποιηθεί. Εντούτοις δεν βρέθηκαν ούτε έντυπα ούτε sites να τη φιλοξενήσουν. Κι αυτό χαρακτηρίζει την ελληνική κοινωνία. Ο,τι είναι καινούργιο το θεωρεί λάθος γιατί υπερβαίνει τα στερεότυπα. Ευτυχώς βρέθηκε το TVXS της εποχής του Κούλογλου και αυτά τα κείμενα έπαιζαν από το 2010 έως το 2014. Και ευτυχώς βρέθηκε ο κλασικός για όλους μας εκδοτικός οίκος «Κέδρος» και τα έκανε ένα ωραίο βιβλίο.» Περικλής Κοροβέσης

Το αδύνατο γίνεται δυνατό. Νίκος Καζαντζάκης

[…] Πώς να πιστέψουν οι άπιστοι τι θάματα μπορεί να γεννήσει η πίστη; Ξεχνούν πως η ψυχή του ανθρώπου γίνεται παντοδύναμη, όταν συνεπαρθεί από μια μεγάλη ιδέα. Τρομάζεις όταν, ύστερα από πικρές δοκιμασίες, καταλαβαίνεις πως μέσα μας υπάρχει μια δύναμη που μπορεί να ξεπεράσει τη δύναμη του ανθρώπου, τρομάζεις… γιατί δεν μπορείς πια να βρεις δικαιολογίες για τις ασήμαντες ή άνανδρες πράξεις σου, ρίχνοντας το φταίξιμο στους άλλους. Ξέρεις πως εσύ, όχι η μοίρα, όχι η τύχη, μήτε οι άνθρωποι γύρω σου, εσύ μονάχα έχεις, ό,τι και αν κάμεις, ό,τι και αν γίνεις ακέραιη την ευθύνη. Και ντρέπεσαι τότε να γελάς, ντρέπεσαι να περγελάς αν μια φλεγόμενη ψυχή ζητάει το αδύνατο. Καλά πια καταλαβαίνεις πως αυτή ‘ναι η αξία του ανθρώπου: να ζητάει και να ξέρει πως ζητάει το αδύνατο• και να ‘ναι σίγουρος πως θα το φτάσει, γιατί ξέρει πως αν δε λιποψυχήσει, αν δεν ακούσει τι του κανοναρχάει η λογική, μα κρατάει με τα δόντια την ψυχή του κι εξακολουθεί με πίστη, με πείσμα να κυνηγάει το αδύνατο, τότε γίνεται το θάμα, που ποτέ ο αφτέρουγος κοινός νους δε μπορούσε να το μαντέψει: το αδύνατο γίνεται δυνατό […]

Απόσπασμα από το βιβλίο του Νϊκου Καζαντζάκη, Ο καπετάν Μιχάλης, Εκδόσεις Καζαντζάκη, 541 σελ.

Ο καπετάν Μιχάλης

Π. Κοροβέσης: Η ανθρωπότητα βρίσκεται υπό τριπλή απει­λή

20:46 | 04 Απρ. 2015
Περικλής Κοροβέσης

[…] Ζούµε σε µία εποχή που η ανθρωπότητα βρίσκεται υπό τριπλή απει­λή: Πόλεµος, Καταστροφή του Περιβάλλοντος, Λιµός. Και όλα αυτά κινούνται από το ίδιο επιτελείο. Το κέρδος, εδώ και τώρα. Οι ανθρώπινες ζωές δεν µετρούν. Είναι αναλώσιµες. Και η διεθνής µαφία του αρπακτικού καπιταλισµού προετοιµάζεται για µία νέα επίθεση, που θα αφορά σχεδόν όλο τον πλανήτη µας. Δύο φαραωνικές συµφωνίες ετοιµάζονται να υπογραφούν […]

Έχουµε µπει σε µία εποχή τόσο επικίνδυνη, που είναι αµφίβολο αν ο πλανήτης Γη θα µπορέσει να υπάρξει και τον 21o αιώνα. Όλοι οι επιστήµονες συµφωνούν πως αν δεν παρθούν δρακόντεια µέτρα εδώ και τώρα για να µειωθούν οι εκποµπές του διοξειδίου του άνθρακα και τα πράγµατα αφεθούν ως έχουν, η θερµοκρασία θα ανέβει κατά τέσσερους βαθµούς.

Αυτό σηµαίνει πως θα λειώσουν οι πάγοι στους πόλους, µε αποτέλεσµα να ανέβει η στάθµη της θάλασσας. Και αυτό θα έχει σαν συνέπεια να καλυφθούν µε νερό τα δύο τρίτα όλων των µεγάλων παραθαλάσσιων πόλεων. Παράλληλα, θα πληµµυρίσουν τεράστιες εκτάσεις καλλιεργήσιµης γης και θα γίνουν θάλασσα. Το σαράντα τοις εκατό της χλωρίδας και της πανίδας θα εξαφανιστεί.

Το ένα τρίτο των δασών της Ασίας θα καταστραφεί, όπως το ίδιο ισχύει και για τον Αµαζόνιο. Η γεωργική παραγωγή της Αφρικής θα µειωθεί κατά το ένα τρίτο και η παραγωγή καλαµποκιού, σόγιας και µπαµπακιού θα µειωθούν κατά ογδόντα δύο τοις εκατό.

Ένα ακόµα µεγάλο πρόβληµα είναι κατά πόσο οι υπάρχουσες καλλιέργειες θα επιζήσουν και θα προσαρµοστούν στο νέο περιβάλλον που δεν θα είναι εξοικειωµένες. Το ίδιο και µε την άγρια φύση, τα ψάρια αλλά και µε την κτηνοτροφία. Και είναι αµφίβολο αν οι πόλεις θα είναι κατοικήσιµες.

Αυτά τα προβλήµατα ήταν γνωστά από την δεκαετία του ογδόντα. Και για κάποιες µειονότητες επιστηµόνων και ακτιβιστών ήδη από την δεκαετία του εβδοµήντα.

Αυτό που άλλαξε στην δεκαετία του ογδόντα ήταν η πληθώρα των επιστηµόνων που επιβεβαίωναν αυτή την πραγµατικότητα και εµφανίστηκαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις που έδιναν µάχες και συχνά τις κέρδιζαν. Η πίεση ήταν τέτοια που ο ΟΗΕ υποχρεώθηκε να αναλάβει πρωτοβουλίες για το περιβάλλον σε παγκόσµιο επίπεδο.

Έτσι το 1992, στο Ρίο ντε Τζανέιρο, έγινε η πρώτη συνδιάσκεψη για το κλίµα. Αποφάσισαν πως οι πλουσιότερες χώρες πρέπει να µειώσουν τις εκποµπές του διοξειδίου του άνθρακα. Αποτέλεσµα; Μηδέν εις το πηλίκον.

Ο ΟΗΕ ξαναπροσπάθησε το 1997 στο Κιότο. Αλλά και πάλι δεν έγινε τίποτα. Ακολούθησε µία τρίτη προσπάθεια, το 2009 στην Κοπεγχάγη, αλλά δεν έφερε κανένα αποτέλεσµα. Το εγχείρηµα επαναλήφθηκε στην Ντόχα το 2012 και το 2014 στη Λίµα, όπου οι συµφωνίες θα επικυρωθούν το 2015 στο Παρίσι, και πάντα µε το ίδιο αίτηµα: Μείωση των εκποµπών του διοξειδίου του άνθρακα.

Σε κάθε συνδιάσκεψη υπήρχαν χώρες που υπέγραφαν τα πρωτόκολλα. Αλλά αυτές δεν µέτραγαν. Τα δύο τρίτα του διοξειδίου του άνθρακα προέρχονται από τις ΗΠΑ και τη Κίνα και το υπόλοιπο ένα τρίτο από όλο τον υπόλοιπο πλανήτη. Και αυτές οι δύο χώρες αρνήθηκαν οποιαδήποτε δέσµευση.

Σήµερα, ύστερα από τόσα πού ξέρουµε, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα και οι εκποµπές του διοξειδίου είναι υψηλότερες από ποτέ. Και όπως υπολογίζουν οι επιστήµονες αυτό θα ανεβάσει τη θερµοκρασία κατά τέσσερους βαθµούς και σε εξήντα χρόνια από σήµερα θα έχουµε τις καταστροφές που αναφέραµε στην αρχή.

Άλλοι υπολογίζουν πως µπορεί να γίνει πολύ νωρίτερα, γιατί εκτός από τις ΗΠΑ και την Κίνα έχουν προστεθεί και οι ανερχόµενες χώρες BRICS —Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία Κίνα και Νοτιοαφρικανική Ένωση— που µολύνουν και αυτές το περιβάλλον, όσο µπορούν περισσότερο.

Και µπαίνει ένα πολύ απλό ερώτηµα: Αυτοί που κυβερνούν είναι τόσο τυφλοί και κουφοί ώστε να µην καταλαβαίνουν τίποτα και να είναι τόσο αδιάφοροι για το άµεσο µέλλον;

Η καταστροφή θα είναι για όλους, ακόµα και για αυτούς που κυβερνούν και ότι αυτό σηµαίνει για τις οικογένειές τους που γέννησαν µελλοθάνατα παιδιά. Δεν τους νοιάζει για τη ζωή τους; Καλά για µας τους κοινούς θνητούς. Δεν µας υπολογίζουν. Αλλά αυτή η ελίτ να είναι τόσο αυτοκαταστροφική;

Τα ερωτήµατα είναι ρητορικά. Το πραγµατικό ερώτηµα είναι τελικά ποιος µας κυβερνά. Οι εκλεγµένες κυβερνήσεις ή το άπληστο αρπαχτικό κεφάλαιο που έχει εδραιωθεί παγκοσµίως;

Και εδώ θα χρειασθεί να κάνουµε µία παρένθεση. Με τη λήξη του Β’ Παγκοσµίου πολέµου εµφανίζεται µία νέα αυτοκρατορία: Η Σοβιετική Ένωση. Έχει όλη την Κεντρική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και η  Κίνα ήταν έτοιµη να περάσει στον κοµµουνισµό.

Μία σειρά από αποικίες, που δεν απελευθερώθηκαν από τον ιµπεριαλιστικό ζυγό, είχαν δηµιουργήσει ένοπλα κινήµατα. Στα τέλη της δεκαετίας του σαράντα, σχεδόν το ένα τρίτο της ανθρωπότητας είχε περάσει στον Κοµµουνισµό, όπως αυτός είχε επεξεργαστεί από τη Μόσχα που διεύθυνε όλη αυτή την απέραντη αυτοκρατορία.

Σήµερα ξέρουµε πως ήταν ένας ολοκληρωτισµός, που διαστρέβλωσε τις ιδέες του Διαφωτισµού και τις επαναστατικές ιδέες του 19ου αιώνα, δηµιουργώντας ένα απολυταρχικό κράτος στο όνοµα της απελευθέρωσης και της χειραφέτησης. Αλλά Δουλειά, Παιδεία, Υγεία, έστω και κουτσά στραβά, υπήρχαν για όλους.

Στην Ευρώπη υπήρχαν ισχυρά Κ.Κ., ιδίως στη Γαλλία και την Ιταλία, που είχαν κάτι συγκεκριµένο να προτείνουν, το οποίο δεν ήταν ουτοπικό αλλά ήδη εφαρµοσµένο στις χώρες του Σοσιαλισµού. Και αυτό αποτελούσε απειλή για τη Δύση.

Ο Ψυχρός Πόλεµος δεν αρκούσε. Έπρεπε να παρθούν διάφορα κοινωνικά µέτρα, να δηµιουργηθεί κράτος δικαίου, να εξασφαλιστούν εργασία, παιδεία, υγεία, να γίνουν δηµόσια έργα για να δηµιουργηθούν κοινωνίες ευηµερίας και κατανάλωσης σε πολύ ανώτερο επίπεδο από το Ανατολικό Μπλοκ. Επιπλέον συνοδευόταν µε ελευθερία, καταγγέλλοντας τους αντιπάλους τους πως έχουν ισότητα στη φτώχεια κάτω από ένα δικτατορικό καθεστώς. Οι καπιταλιστές έδιναν πρόθυµα το καπέλο τους για να µην χάσουν το κεφάλι τους.

Αλλά µε την κατάρρευση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας και την πλήρη καπιταλιστικοποίηση της Κίνας, πια δεν υπήρχε αντίπαλος. Έπαιζαν µπάλα στο γήπεδο µόνοι τους. Και αφού ήταν κυρίαρχοι του παιγνιδιού, ποιος ο λόγος να κάνουν κοινωνικές παραχωρήσεις, που ήταν πανάκριβες και µείωναν τα κέρδη; Εσωτερική αντίσταση δεν υπήρχε, η Σοσιαλδηµοκρατία, που είχε συνεισφέρει τα µάλλα στο κοινωνικό κράτος, είχε εκφυλιστεί σε µία νέα Δεξιά, οι Συντηρητικοί έβλεπαν µε καλό µάτι τις περικοπές και τα συνδικάτα είχαν αφοµοιωθεί από το σύστηµα. Τα Κ.Κ. ήταν σε βαθύτατη κρίση µετά το θάνατο της πατρίδας του σοσιαλισµού, και είχαν γίνει σκιά του εαυτού τους.

Η νέα οικονοµική θεωρία ήταν έτοιµη. Την είχε επεξεργαστεί το πανεπιστήµιο του Σικάγου. Ο νέος γκουρού της οικονοµίας, ο Μίλτος Φρίντµαν, επινοεί τη θεωρία του Νεο-φιλελευθερισµού, που θεωρεί όλα τα κεκτηµένα του εργατικού κινήµατος αρχαϊκές µορφές της κοινωνίας. Διαγράφει δύο αιώνων αγώνες της ανθρωπότητας.

Το κεφάλαιο πρέπει να λειτουργεί ανεξέλεγκτα και χωρίς κανέναν περιορισµό, οι µεγάλες περιουσίες να µην φορολογούνται, το κράτος να περιοριστεί σε υπηρεσία παροχής εξυπηρετήσεων των καπιταλιστών, παραχωρώντας όλη τη δηµόσια και κοινωνική περιουσία στους «επενδυτές». Δηλαδή στα πιο αρπαχτικά κοράκια.

Παράλληλα, όλα µπορούν να γίνουν εµπόρευµα. Η παιδεία, η υγεία, τα µέσα µαζικής µεταφοράς, ο αέρας, το νερό και η θάλασσα, τα δηµόσια αγαθά που δηµιουργούν την κοινότητα των πολιτών, δηλαδή αυτό που λέµε κοινωνικό ιστό, διαλύονται και µαζί τους εξαφανίζεται και η κοινωνία. Ακόµα, µπορούν να πουληθούν και µεγάλα τµήµατα της εθνικής γης, είτε για τουριστική εκµετάλλευση είτε για καλλιέργεια. Με τους πολίτες να έχουν µηδέν δικαιώµατα.

Αυτή η θεωρία ήταν τόσο ακραία που καµία χώρα του ανεπτυγµένου βορρά δεν την δέχτηκε. Αλλά ερχόταν γάντι στον αιµοσταγή δικτάτορα Πινοσέτ και αργότερα έγινε δεκτή από την Θάτσερ και τον Ρίγκαν. Τα πρώτα αποτελέσµατα ήταν ενθαρρυντικά. Το 1% ή κατά άλλους 0,1% έκανε περιουσίες αντίστοιχες µε την περιουσία ολόκληρης της Αφρικής ή των Σκανδιναβικών χωρών.

Και οι καπιταλιστές όλου του κόσµου ενώθηκαν και επέβαλαν στις κυβερνήσεις τους τη νέα Τάξη Πραγµάτων. Όλα για το κέρδος, τίποτα για τους πολίτες. Ήταν µία επανάσταση των καπιταλιστών που ποτέ δεν είπε το όνοµά της. Προτίµησε πιο ελκυστικές λέξεις, όπως εκσυγχρονισµός, επενδύσεις, ανάπτυξη, µεταρρυθµίσεις.

Παράλληλα, στις ΗΠΑ αναπτύχθηκε µία νέα θεωρία. Ο εικοστός πρώτος αιώνας θα είναι αµερικανικός. Οι θεωρητικοί αυτού του δόγµατος θέλουν µία παγκόσµια αυτοκρατορία, µία ΡAX AMERICANA, που θα διαρκέσει όσο δεν κράτησε καµία άλλη αυτοκρατορία. Αυτή η κοσµοθεωρία δεν είναι επίσηµη αλλά υπαγορεύει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Ήδη ολόκληρη η Ευρώπη, Ανατολική και Δυτική, έχει δεχτεί αυτή την ηγεµονία και συµµετέχουν πρόθυµα σε όποιον πόλεµο αποφασίσουν οι ΗΠΑ.

Το EARTH POLICY INSTITUTE υπολογίζει πως η εξάλειψη της φτώχειας, η αποκατάσταση των φυσικών συστηµάτων και η υποστήριξη της οικονοµίας παγκοσµίως θα στοίχιζε µόνο το ένα όγδοο των στρατιωτικών δαπανών όλου του πλανήτη.

Οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Γαλλία και η Ρωσία κάθε χρόνο αυξάνουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες. Για ποιο λόγο άραγε, όταν υπάρχει ο ΟΗΕ, που έγινε για να αποτραπούν οι πόλεµοι, και οι διαφορές µεταξύ κρατών να λύνονται µε διαπραγµατεύσεις;

Ας πάρουµε υπόψη µας τι συµβαίνει σήµερα σε στρατιωτικό επίπεδο σε όλο τον κόσµο. Τα στρατόπεδα, όπως διαµορφώνονται, δείχνουν από τη µία µεριά τις ΗΠΑ µε τους υποτακτικούς της και από την άλλη Κίνα και Ρωσία που προς το παρόν δεν έχουν συνάψει µία τόσο συµπαγή συµµαχία σε στρατιωτικό επίπεδο.

Εν τούτοις, η Ρωσία είναι περικυκλωµένη από τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠA, όπου έχουν εγκατασταθεί σε όλο το πρώην Ανατολικό Μπλοκ, από την Εσθονία µέχρι την Ουκρανία, και οι πύραυλοι που είναι εγκατεστηµένοι εκεί µπορεί να πλήξουν τη Μόσχα σε δέκα λεπτά. Το ίδιο και η Κίνα. Εκτός από τις βάσεις που έχει γύρω από την Κίνα, υπάρχουν και οι αµερικάνικοι πολεµικοί στόλοι που πολιορκούν τη χώρα. Και η επίσηµη πολιτική των HΠΑ είναι στα επόµενα χρόνια να µεταφέρουν και άλλες δυνάµεις.

Γιατί όλα αυτά; Μήπως υπάρχει µία αντιστοιχία µε τη δεκαετία του τριάντα, όταν ο Χίτλερ µε όλα τα αζιµούθια ετοιµαζόταν για πόλεµο, χτίζοντας
µία γιγαντιαία στρατιωτική µηχανή, οι Αγγλογάλλοι υπέγραφαν σύµφωνα µη επιθυµητά, για να τους ακολουθήσουν οι Σοβιετικοί µε το δικό τους σύµφωνο;

Με άλλα λόγια, η Δύση και η Ανατολή, αντί να τσακίσουν τον Χιτλερισµό στο ξεκίνηµά του, συµµάχησαν µαζί του µε περισσή ιδιοτέλεια. Οι δυτικοί πίστευαν πως ο Χίτλερ θα στραφεί ανατολικά και οι Σοβιετικοί πως θα κινηθεί προς Δύση.

Σήµερα έχουµε το εµπάργκο στη Ρωσία. Πολλοί µιλούν για την έναρξη ενός νέου Ψυχρού πολέµου. Αλλά και αυτός, ο µη ένοπλος πόλεµος, είναι πόλεµος. Στον κλασικό Ψυχρό Πόλεµο, που ακολούθησε τον Β’ Παγκόσµιο µεταξύ ΕΣΣΔ και ΗΠΑ, υπήρχε µέσα του ο πόλεµος, και συχνά ξεσπούσε περιφερειακά. Αυτό που εµπόδισε έναν µεγάλο πόλεµο ήταν η ισορροπία τρόµου.

Οι υπολογισµοί των ΗΠΑ δεν έδειχναν µία εύκολη νίκη και πιθανότατα να κατέληγε και σε µία ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ, µε µοιραίες συνέπειες για την κοσµοκρατορία που είχαν χτίσει µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο. Με άλλα λόγια, η πιθανότητα ενός Γ’ Παγκοσµίου Πολέµου στα επόµενα χρόνια και όταν οι  ΗΠΑ κρίνουν πως έχουν την υπεροπλία και την βεβαιότητα της νίκης πρέπει να θεωρηθεί σίγουρη.

Αλλά για αυτό δεν υπάρχει καµία ανησυχία, ούτε από τις κυβερνήσεις ούτε από τους πολίτες.  Το σύνδροµο της αδιαφορίας ως προς το Γ’ Ράιχ είναι ακόµα ζωντανό και παρόν. Παράλληλα, οι πολεµικές βιοµηχανίες παράγουν όλο και πιο φονικά όπλα.

Ο στρατός των ΗΠA ανανέωσε τα όπλα του µε άλλα πιο φονικά, που έχουν µεγαλύτερη δύναµη πυρός. Αν και τα όπλα του στρατού ήταν υπερσύγχρονα και πρώτα στην κατηγορία τους, το λόµπι της πολεµικής βιοµηχανίας επέβαλε καινούργια στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, έναντι ενός µυθικού ποσού.

Τι έγιναν τα όπλα που αποσύρθηκαν; Με αυτά εφοδιάστηκε η αστυνοµία και σε µερικές περιπτώσεις πήρε ακόµα και τανκς. Και η αστυνοµία µετατρέπεται σε στρατό. Ποιόν εχθρό όµως έχει να αντιµετωπίσει, αφού δεν πρόκειται να σταλεί για κάποια επιχείρηση στο εξωτερικό; Ο ρόλος της είναι να δρα εντός συνόρων. Άρα ο εν δυνάµει εχθρός είναι ο ίδιος ο λαός.

Αλλά δεν είναι µόνο η αστυνοµία των ΗΠΑ που έγινε κοµάντος. Είναι σχεδόν όλες οι αστυνοµίες του κόσµου που έχουν αντίστοιχη αντίληψη και ανάλογο οπλισµό. Εντάξει, να δεχτεί κανείς πως η αστυνοµία πρέπει να έχει ειδικά εκπαιδευµένα σώµατα για την καταπολέµηση του οργανωµένου εγκλήµατος.

Αλλά τι χρειάζεται όλος αυτός ο εξοπλισµός και η αντίστοιχη αστυνοµική βία εναντίον ειρηνικών διαδηλωτών; Δεν υπάρχει σύνταγµα δηµοκρατικής χώρας που να µην δίνει το δικαίωµα στους πολίτες της να «συνέρ­χονται ησύχως και αόπλως». Το συλλαλητήριο είναι µέρος της λειτουργίας µιας δηµοκρατίας. Η όποια καταστολή παραβιάζει το σύνταγµα.

Αλλά και εδώ έχουµε µία ακόµα θεωρία του νεοφιλελευθερισµού, που την υποστηρίζουν διάφοροι διανοούµενοι του αρπαχτικού καπιταλισµού. Ούτε λίγο ούτε πολύ αυτοί οι «νέοι σοφοί» υποστηρίζουν πως οι κινητοποιήσεις των πολιτών είναι βλαπτικές για την ευηµερία µιας χώρας, δηλαδή του µαφιόζικου καπιταλισµού. Οι µάζες δεν ξέρουν και δεν µπορούν να σκεφτούν. Δεν µπορούν να χειριστούν περίπλοκα θέµατα και αυτό είναι δουλειά των ειδικών, δηλαδή των τεχνοκρατών. Ούτε έχουν λόγο ύπαρξης τα συνδικάτα, όπου διαµορφώνουν συντεχνίες και δεν αφήνουν ελεύθερο τον εργαζόµενο να δια-πραγµατευθεί µε τον εργοδότη του.

Και εποµένως οι συλλογικές συµβάσεις στερούν την ελευθερία του ατόµου. Τώρα, το αν κάποιος µακροχρόνιος άνεργος ζητήσει δουλειά σε µία πολυεθνική, που έχει 500.000 υπαλλήλους σε όλο τον κόσµο, µπορεί να διαπραγµατευθεί τον µισθό του; Και πίσω από αυτόν να υπάρχουν εκατοντάδες που  ζητούν την ίδια δουλειά; Θα το βουλώσει και θα δεχτεί ό,τι και να είναι. Αυτή είναι η ατοµική ελευθερία διαπραγµάτευσης.

Μετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο η ανθρωπότητα είχε δύο προσδοκίες. Η µία ήταν το «ποτέ πια πόλεµος» και η δεύτερη «διαρκής ευηµερία». Η ίδρυση του ΟΗΕ ανταποκρινόταν στο πρώτο αίτηµα. Κάθε χώρα θα είχε µόνο µία ψήφο, ανεξάρτητα από το µέγεθός της. Μία ψήφος οι ΗΠΑ, µία και το Μπουρούντι. Μία ψήφος η Κίνα, µία και η Μάλτα.

Στην Παγκόσµια Τράπεζα και στο Διεθνές Νοµισµα­τικό Ταµείο, που στην αρχή ξεκίνησαν σαν όργανα του ΟΗΕ, µε σκοπό να ανορθώσουν οικονοµίες σε καταστρεµµένες χώρες, τα πράγµατα ήταν διαφορετικά. Η κάθε χώρα, ανάλογα µε το ποσό που κατέθετε, είχε και τις ανάλογες ψήφους.

Και αυτό κατέληξε στην άλωση της Παγκόσµιας Τράπεζας, που έγινε όργανο στα χέρια των καπιταλιστών οι οποίοι, µε τον µηχανισµό των δανείων για την ανάπτυξη των χωρών του τρίτου κόσµου, τις καταχρέωναν. Και το χρέος συνέχεια µεγάλωνε, έγινε εργαλείο νεοαποικισµού για τις πρώην αποικίες. Και σε αυτή την κατηγορία χωρών εντάχθηκε και η Ελλάδα, αν και χώρα της Ε.Ε.

Και δηµιούργησαν τέτοιες ανισότητες, που δεν είχε ποτέ γνωρίσει µέχρι σήµερα η Ιστορία της ανθρωπότητας. Ο πλουσιότερος άνθρωπος αυτού του κόσµου χρειάζεται 220 χρόνια για να ξοδέψει την περιουσία του, καταναλώνοντας µόνο ένα εκατοµµύριο δολάρια ηµερησίως. Αλλά έχει και φιλαράκια. 85 άνθρωποι έχουν περιουσία όσο έχει το 56% αυτού του πλανήτη.

Και αυτά τα στοιχεία δεν είναι από κάποια αριστερίστικη οργάνωση που καταγγέλλει τον καπιταλισµό αλλά από έκθεση της ΟXFAM του 2014. Το Παγκόσµιο Επισιτιστικό Πρόγραµµα, όργανο του OHE, υπολογίζει πως 18.000 παιδιά πεθαίνουν κάθε ηµέρα από λιµό και από ασθένειες που σχετίζονται µε την πείνα. Και ας υπολογίσουµε ακόµα πως από τα 7 δισεκατοµµύρια ανθρώπων που ζούµε σε αυτή την Γη, µόνο οι 500.000 ζουν µε µία σχετική άνεση.

Ζούµε σε µία εποχή που η ανθρωπότητα βρίσκεται υπό τριπλή απει­λή: Πόλεµος, Καταστροφή του Περιβάλλοντος, Λιµός. Και όλα αυτά κινούνται από το ίδιο επιτελείο. Το κέρδος, εδώ και τώρα. Οι ανθρώπινες ζωές δεν µετρούν. Είναι αναλώσιµες. Και η διεθνής µαφία του αρπακτικού καπιταλισµού προετοιµάζεται για µία νέα επίθεση, που θα αφορά σχεδόν όλο τον πλανήτη µας. Δύο φαραωνικές συµφωνίες ετοιµάζονται να υπογραφούν.

Η πρώτη είναι µεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ (η ΤΤΙΡ, Διαντλαντική σχέση Εµπορίου και Επενδύσεων). Η δεύτερη αφορά τις χώρες του Ειρηνικού (η ΤΡΡ, Συνεταιρισµός του Ειρηνικού). Οι ΗΠΑ χωρίζουν τον πλανήτη σε δύο περιφέρειες, ελπίζοντας πως έτσι θα εξασφαλίσουν την ηγεµονία τους. Αυτές οι διαπραγµατεύσεις, που γίνονται σε απόλυτη αδιαφάνεια και µυστικότητα, καταλύουν ουσιαστικά την κυριαρχία των κρατών µαζί µε την νοµοθεσία τους, και ότι έχει αποµείνει στους εργαζόµενους σαν κεκτηµένο χάνεται. Το δίκαιο της εταιρείας επικρατεί. Και αυτό έχει δοκιµασθεί σε µία σειρά από χώρες, ήδη από τώρα.

Ο υποφαινόµενος εδώ και κάποιες δεκαετίες παρακολουθούσε αυτές τις εξελίξεις και τις κατέγραφε υπό µορφή άρθρων, που δηµοσιεύτηκαν στον περιοδικό ή ηµερήσιο Τύπο (Πρώτη, Ελευθεροτυπία, Εποχή, Εφηµερίδα των Συντακτών και στα περιοδικά Σχολιαστής, Εφτάµισυ κ.ά.). Ένα µέρος από αυτά τα άρθρα είχαν γίνει και βιβλία (Εµπορία ειδήσεων, Με εξακόσιες λέξεις, Τροµοκρατία και άλλα δαιµόνια και Αριστερή ανακύκλωση), που από καιρό έχουν εξαντληθεί.

Είναι αλήθεια πως το ενδιαφέρον κάποιας µερίδας του αναγνωστικού κοινού δεν είχε εξαντληθεί, όπου και κατέφευγε ή στα παλιατζίδικα ή σε µένα για κάποιο φωτοτυπηµένο αντίτυπο. Και είχα πειστεί πως η αποστολή τους είχε εκπληρωθεί. Αλλά έπεσα έξω.

Οι εκδόσεις OPPORTUNA και ο ένθερµος εµψυχωτής του εγχειρήµατος, Νίκος Παπαχριστόπουλος, είχαν άλλη γνώµη. Πίστευαν πως το σύνολο της πολιτικής µου αρθρογραφίας έπρεπε να επανεκδοθεί, µε το αιτιολογικό πως αυτά τα κοµµάτια έχουν διαχρονική αξία και είναι ένα είδος χρονικού των µεταλλάξεων του καπιταλισµού των τελευταίων δεκαετιών.

Βρήκα αυτή την πρωτοβουλία αρκετά ριψοκίνδυνη, σε µία εποχή κρίσης σε όλα τα επίπεδα και φυσικά και του βιβλίου. Και ειδικά όταν το βάρος αυτό το αναλαµβάνει ένας µικρός εκδοτικός οίκος και µάλιστα από την επαρχία. Και συναίνεσα, έχοντας πάντα µία αµφιβολία πως παίρνω νεαρούς ανθρώπους στο λαιµό µου. Και αυτό δεν θα το ήθελα.

Είναι αλήθεια πως υπήρχε και ένα αντίβαρο. Όταν µου δινόταν η ευκαιρία να κουβεντιάσω µε νέους ανθρώπους —και αυτό γίνεται συνήθως µε την παρουσία κάποιου βιβλίου µου— το γενικό µου συµπέρασµα ήταν πως το υπάρχον πολιτικό σύστηµα δεν τους εκφράζει στο παραµικρό και η κοινωνία τούς απορρίπτει.

Κατά κανόνα ήταν παιδιά µε καλές σπουδές, από φτωχιές οικογένειες, που σπούδασαν τα παιδιά τους µε θυσίες. Επισήµως 60% των νέων είναι άνεργοι. Στους πτυχιούχους πανεπιστηµίων το ποσοστό είναι ακόµη µεγαλύτερο. Και αυτό το µέλλον της χώρας έχει δύο προοπτικές:

Η µία είναι η µετανάστευση και η δεύτερη µία όποια δουλειά  ( Έχω δει γιατρούς, γεωπόνους, φιλολόγους κ.λπ. να δουλεύουν σαν γκαρσόνια), µε προοπτική πάλι την µετανάστευση. Δηλαδή, είµαστε µία χώρα που θυσιάζει το µέλλον της.

Και αυτά τα νέα παιδιά δεν περιµένουν τίποτα και από κανέναν. Ούτε κράτος ούτε κόµµα ούτε συνδικάτα. Αλλά ευχαρίστως κατεβαίνουν στις πλατείες. Δεν δέχονται ιεραρχία ούτε καθοδηγητές. Και αυτό είναι παγκόσµιο φαινόµενο, γίνεται αυθόρµητα, µε οργανωτή το ιντερνέτ, ύστερα από πρωτοβουλία κάποιων ατόµων. Στην καλύτερη περίπτωση ρίχνει κυβερνήσεις, στην χειρότερη ξεθυµαίνει ή φέρνει δικτατορίες. (Αντίστοιχα Τυνησία και Αίγυπτος).

Αλλά ίσως πρέπει να ψάξουµε λίγο πιο προσεχτικά τη νέα κατάσταση. Μήπως το υπάρχον πολιτικό αντιπροσωπευτικό σύστηµα, όπως αυτό εκφράζεται από τα κόµµατα, έχει φάει τα ψωµιά του και η κοινωνία αντιδρά προτείνοντας µορφές άµεσης δηµοκρατίας, έστω και αν ακόµα βρίσκονται σε εµβρυακή κατάσταση;

Θα έχουµε µία κανονική γέννα µιας άλλης πολιτικής οργάνωσης, που θα συνδυάζει το άµεσο δηµοκρατικό πνεύµα; Όχι  χύµα και τσουβαλάτα αλλά µε τον υψηλότερο δυνατό τρόπο οργάνωσης, µε σαφή πολιτική προοπτική υπέρ των αδυνάτων και κατά των αδικιών; Και όλα αυτά µε προοπτική χρόνου και διάρκειας.

Αν αυτό αποτύχει τότε το σύστηµα διαθέτει εναλλακτική λύση: Την Ακροδεξιά και τον Ρατσισµό στις διάφορές του µορφές, που αυτή την στιγµή που γράφονται αυτές οι γραµµές τις προτιµούν περίπου το ένα τρίτο των ψηφοφόρων της Ευρώπης.

Μακάρι τα κείµενα στο βιβλίο αυτό να είναι ακόµα ζωντανά και να συνεισφέρουν σε έναν διάλογο µε αυτόν τον προβληµατισµό.

*Εισαγωγή του Περικλή Κοροβέση, στο νέο του βιβλίο: Στο κέντρο του περιθωρίου, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις OPPORTUNA, 1η έκδοση 2015, 323 σελίδες

Tvxs – Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Χρονικό των μεταλλάξεων του καπιταλισμού: τα κείμενα του Περικλή Κοροβέση στην Εφημερίδα των συντακτών, από το πρώτο τεύχος της κυκλοφορίας της, την 17η Νοέμβρη του 2012, έως τον Νοέμβρη του 2014. Συγκεντρωμένη σε έναν ενιαίο τόμο η ανελλιπής εβδομαδιαία παρουσία του συγγραφέα στον δημόσιο λόγο, εν είδει συμβολής στην διαμόρφωση μιας μυθολογίας της καθημερινής ζωής, διερχομένης από την αναγκαιότητα υποκειμενικής κατοχύρωσης του κοινωνικού συμβάντος και των συνθηκών οι οποίες το καθιστούν εφικτό, και παράλληλα η συγκρότηση ενός πολιτικού λόγου, μιας κοινωνικής αφήγησης με πρόταγμα την αριστερή σκέψη, μέσα και πέρα από την αριστερά ως ιστορικό τελεστή, υιοθετώντας την ρητορική της και αναδεικνύοντας τις αδυναμίες της.

http://tvxs.gr/news/biblio/i-anthropotita-brisketai-ypo-tripli-apei%C2%ADli