Οι αρχιχέστες το παίζουν αρχιμπαμπούλες…

arxixestes_arximpampoules_patouli
Φοβούνται και τρέμουν, γι’ αυτό φοβίζουν και τρομάζουν! Ένα είδος προβολής είναι,  μηχανισμός άμυνας που τον γνωρίζουμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Σε απλά ελληνικά, οι αρχιχέστες συνηθίζουν να το παίζουν αρχιμπαμπούλες… Το έχουμε άλλωστε εμπεδώσει  και από τους κάθε λογής θρασύδειλους φασίστες.

Εγχώριοι και μη, έχουν πέσει με τα μούτρα δήθεν να …συνετίσουν τον οργισμένο -άδικα!- ελληνικό λαό, προσπαθώντας να τον πείσουν ότι «για το καλό του» πρέπει να συνεχίσει να εξαθλιώνεται, να ταπεινώνεται, να καταστρέφεται και κυρίως να εξαρτιέται σαν σκλάβος όλο και πιο πολύ από τους δανειστές και τα ελληνικά τσιράκια τους που παραδόθηκαν, σαν να μην υπάρχει ούτε υπήρξε ποτέ άλλη λύση.

Και οι δήθεν ψύχραιμοι και λογικοί προστάτες του έθνους μας ως άλλοι υπέρμαχοι δοσίλογοί τους, δείχνουν εδώ και μια πενταετία τα δόντια τους για να …κατουρηθούμε πάνω μας και να καθίσουμε σούζα.

Το πέτυχαν σε έναν βαθμό όπως είδαμε μέχρι σήμερα. Με κάποιες αναταράξεις, με κάποιες διαδηλώσεις, με κάποιες απεργίες που στην συντριπτική τους πλειοψηφία κατεστάλησαν βίαια, αν και 3 φορές όταν οι διαμαρτυρίες είχαν διάρκεια ανάγκασαν να πέσει η όποια κυβέρνησή τους υπήρχε εκείνη τη στιγμή.

Όπως όμως έχει τονίσει και η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη, χρειάζονται περίπου 5 χρόνια για μια κοινωνία ώστε να διαχειριστεί μία σοβαρή μετάβαση –πόσο μάλλον ανάλογης ακραίας κρίσης. Πέρασαν τα πέντε χρόνια και ο κόσμος πια συνειδητοποίησε στο πετσί του πως όλα όσα τον φόβιζαν ότι θα γίνουν εν απουσία τους, έγιναν και παράγιναν με τους ίδιους στην εξουσία!

Έξι και παραπάνω εκατομμύρια είναι στα όρια ή κάτω από τα όρια της φτώχειας, εκατομμύρια οι άνεργοι και οι ανασφάλιστοι… Σε ποιους έχουν λοιπόν το θράσος ακόμα να απευθύνονται; Στους βολεμένους τους, μην τυχόν χάσουν τη βόλεψή τους;

Ποιοι μιλάνε για ασφάλεια, για σύνεση, για ψυχραιμία, για σταθερότητα με παρανομαστή τον τρόμο; Αυτοί που γνώριζαν από τότε (επαναλαμβάνω για άλλη μια φορά γιατί υπάρχει και το γενικευμένο αλτσχάιμερ που μας κατατρώει) από την αρχή της Ολυμπιάδας, ότι: Έρχεται η κρίση μετά τη λήξη της;

Πού ήταν τότε να προετοιμάσουν τον ελληνικό λαό; Που ήταν για να κάνουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και να δημιουργήσουν την ασφαλιστική δικλείδα για την αντιμετώπισή της εκ των προτέρων; Πού την βρίσκουν τόση χυδαιότητα να μοστράρονται καθημερινά στα κανάλια τους με ανεκδιήγητη ακόμα έπαρση; Πόση ψυχοπαθολογία κουβαλάνε αυτοί οι τύποι χωρίς καμία τσίπα;

«Όλα τα γνώριζαν και κοιτούσαν μόνο τι θα φάνε», αυτή είναι η δήλωση κορυφαίου Έλληνα οικονομολόγου που ζει στην Αμερική, όπως την κατέθεσε από το 2002, ο οποίος μάλιστα από τότε συμβούλευε να βγάλουν όλοι τα χρήματά τους στο εξωτερικό και ει δυνατόν να φύγουν από την Ελλάδα τρέχοντας, διότι η όπως χαρακτηριστικά φώναζε «Η Ελλάδα τελείωσε!».

Λοιπόν, η ελληνική ελίτ με τις κυβερνητικές μαριονέτες της –ξένες και ντόπιες- καθάρισαν από τότε μόνο για πάρτη τους, και εδώ και πέντε χρόνια συνεχίζουν να καθαρίζουν με την τρομολαγνία.

Τρομολάγνοι μόνο για τομάρι τους, που φυλάνε τα πόδια των Αγορών -και των εξαρτημένων από αυτέ-, στηρίζοντας το Πρώτο Πραξικόπημά τους στην Ιστορία –όπως είπε ο Στέλιος Κούλογλου– που εξελίσσεται στην Ελλαδίτσα με καταστροφικές συνέπειες για όλους -που τις ζούμε!.

Αυτά τα πέντε χρόνια της χυδαίας αυτής πολιτικής, οικονομικής, και κοινωνικής τους δημιουργίας, όμως, κάποιοι από εμάς αντίθετα διαλέξαμε να εργαστούμε χωρίς χρήματα και ανασφάλιστοι, να ερευνήσουμε, να αμφισβητήσουμε, να αντισταθούμε στον φόβο, να διαμαρτυρηθούμε, να διαχειριστούμε τις αμέτρητες απώλειες, να ακούσουμε, να διαβάσουμε, να δημιουργήσουμε, να επικοινωνήσουμε, να σκεφτούμε, να αναλύσουμε να συνθέσουμε, να πράξουμε, να ξεκαθαρίσουμε και μάλιστα με αποδείξεις:

Ότι συμβαίνει στη χώρα μας, αφορά όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, και μέχρι σήμερα η αντιμετώπιση, αυτού του Πραξικοπήματος των Αγορών, είναι ακριβώς η αντίθετη από αυτήν που θα έπρεπε να είναι για να υπάρξει λύση.

Αυτό ακριβώς δείχνουν ξεκάθαρα και τα αποτελέσματα και της Έρευνας για την Κρίση, που διεξήχθει από το 2010 μέχρι και το 2014, από τις απαντήσεις 180 ανθρώπων των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, με βάση το ερώτημα «Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;»

Και αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να αλλάξουμε τον ίδιο τον πολιτισμό μας, πόσω δε μάλλον τους πολιτικούς που μάς κυβέρνησαν όλα αυτά τα χρόνια και την πολιτική τους που δημιούργησε αυτήν την ανιστόρητη κρίση.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι με την πολιτική «Μέρκελ και (της ελληνικής και ξένης) ΣΙΑ», μπαίνουμε όλο και βαθύτερα στο τούνελ αυτής της δομικής κρίσης που μαστίζει όλο τον πλανήτη.

Και κρίση ίσον αλλαγή, γι’ αυτό και εάν δεν γίνει αυτή η αλλαγή του πολιτισμού μας, εάν δεν σηκώσει κεφάλι η πολιτική (δηλαδή οι ενεργοί πολίτες) και αφήσει τις αγορές να καθορίζουν τις τύχες μας, δεν έχουμε καμία ελπίδα, ούτε σαν Ελλάδα, ούτε σαν Ευρώπη, και κυρίως ούτε καν σαν ανθρωπότητα.

Μελέτες έχουν γίνει και από τη δεκαετία του 1970 και όλα αυτά τα καταδεικνύουν, όπως καταδεικνύουν και ότι όλοι οι μεγάλοι ηγέτες τα ήξεραν και τα ξέρουν. Όμως προτίμησαν και προτιμούν να διαλύσουν την κοινωνία και να καταστρέψουν τον πλανήτη, παρά να αλλάξουν οι ίδιοι.

Επειδή δεν πρόκειται λοιπόν να αλλάξουν αυτοί, αλλάζουμε εμείς.

Διότι, εξαθλίωσαν και ατίμωσαν μια ολόκληρη χώρα. Την έβγαλαν στο σφυρί. Έστειλαν παιδάκια σε ιδρύματα. Έσπρωξαν εκατομμύρια στον ΟΑΕΔ. Κλώτσησαν χιλιάδες στα παγκάκια και στα σκουπίδια. Έσυραν χιλιάδες στον τάφο και χιλιάδες στις φυλακές και στα κρατητήρια. Τρομοκράτησαν, βασάνισαν και κακοποίησαν εκατομμύρια πολίτες και τους άφησαν να ζουν με ψίχουλα χωρίς να έχουν τα βασικά για την επιβίωσή τους και για την υγεία τους. Ανάγκασαν τους νέους -και όχι μόνο- να τραπούν σε άτακτη φυγή προς το εξωτερικό. Προκάλεσαν την κατάθλιψη και τον εκφασισμό σε ένα ολόκληρο έθνος.

Αλλά δεν υπολόγισαν ότι όλοι αυτοί ακόμα και σέρνοντας θα πάνε σύντομα να ξαναψηφίσουν…

Το μόνο που έχουν πια να φοβηθούν οι Έλληνες που άντεξαν αλλά δεν αντέχουν πλέον όλα αυτά, είναι μόνο το νοσηρό κατσίκωμα των τρομοκρατών αρχιχέστηδων καταστροφέων τους στην εξουσία, που μόνο μέλημά τους είναι η γεμάτη ευρώ τσέπη τους, που τρέμουν μην αρχίσει να αδειάζει.

[…] Κανείς δεν καλοσορίζει τις κρίσεις. Είναι επικίνδυνες, είναι επώδυνες, είναι αιματηρές, είναι άδικες. Θύματα είναι κυρίως οι αθώοι, οι πιο ευάλωτοι, οι αδύναμοι, οι ανίδεοι και λιγότερο εκείνοι που οδήγησαν το σύστημα στα άκρα. Είναι τόση η δύναμη των κατεστημένων, των συνηθειών, των ισορροπιών, που μόνο αν αυτό που ζεις έχει γίνει πιο αφόρητο από τον φόβο της αλλαγής αποτολμάς ανατροπές, επαναστάσεις, καινοτομίες […]
Χάρις Κατάκη, Το ημερολόγιο ενός θεραπευτή, εκδόσεις Πατάκη

ΥΓ: Καλή χρονιά, με νίκη της κοινωνίας και όχι των αγορών και των «πολιτικών» τους!

Κρυσταλία Πατούλη, δημοσιογράφος – σύμβουλος ανθρωπίνων σχέσεων

https://afigisizois.wordpress.com/

ΒΙΝΤΕΟ – Εκπομπές – Παρουσίαση / Συζήτηση για τα αποτελέσματα της ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ 2010-2014

ereyna gia tin krisi_video_patouli
 
Κρυσταλία Πατούλη, Έρευνα για την Κρίση 2010-2014. Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ και τι πρέπει να κάνουμε; Απαντούν 180 πρόσωπα των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, Εκδόσεις Κέδρος 2014.

[…] «Όταν ήρθε -τον 19ο αιώνα- η αστική τάξη πραγμάτων, η λεγόμενη νεωτερικότητα*, η ενιαία -μέχρι τότε- υπόσταση του ανθρώπου, άρχισε να διαχωρίζεται. Ο πρώτος διαχωρισμός, ήταν στο άτομο και στον πολίτη. Ο δεύτερος διαχωρισμός, ήταν ανάμεσα στην οικονομία, την πολιτική και την κοινωνία.» Karl Polanyi. 
Με βάση τον παραπάνω διαχωρισμό της υπόστασης του ανθρώπου της νεωτερικότητας, διαμορφώνεται η ενδεικτική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης που -εκτός των άλλων- θέτει το ερώτημα της επιβίωσης ή μη, του συγκεκριμένου σύγχρονου ανθρωπολογικού τύπου […]
 
***
Την Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014, στις 8μμ, σε συνεργασία των εκδόσεων Κέδρος και του Floral Bookstore έγινε η πρώτη παρουσίαση και συζήτηση* για τα αποτελέσματα της ακτιβιστικής «Έρευνας για την κρίση (2010-2014)» της Κρυσταλίας Πατούλη, που δημοσιεύεται από το 2010 έως σήμερα αποκλειστικά στο Tvxs.gr.
Τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας η οποία δημιούργησε επί 4 χρόνια έναν δημόσιο διαδικτυακό διάλογο με πάνω από 280 άρθρα και συνεντεύξεις που συμμετείχαν 180 πρόσωπα των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, παρουσιάζονται αναλυτικά στο βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Κέδρος.
Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν στο ΚΕΘΕΑ, που συμβάλλει καθοριστικά εδώ και δεκαετίες στην επίλυση κρίσεων προς την ανεξαρτητοποίηση και στη ΜΕΡΙΜΝΑ που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των απωλειών στη ζωή των παιδιών και των οικογενειών τους.


***

Κεντρικοί ομιλητές της συζήτησης ήταν η συγγραφέας και συμμετέχοντες στην εν λόγω έρευνα:

(Περισσότερα για το βιβλίο, την έρευνα, και τα αποτελέσματά της: http://wp.me/p1u2LI-4).

Διαβάστε επίσης (στα ελληνικά / en français / in english) τα ενδεικτικά αποτελέσματα της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης : http://tvxs.gr/news/ellada/ereyna-aities-kai-lyseis-tis-krisis

*Τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας  μελετήθηκαν από την Κρυσταλία Πατούλη με την συμμετοχή των εξής ακτιβιστών: Λάζαρος Μαυροματίδης, Anna Bykalyuk, Κώστας Κατσίμπρας, Στέλιος Καβύρης και Ρένια Πουρνάρα. Τις μεταφράσεις στα γαλλικά και αγγλικά έκαναν ο Λάζαρος Μαυροματίδης και η Christine Cooreman.
——–
 (*) Η νεωτερικότητα συνδέεται με την ιδέα της «ευρωπαίκής ταυτότητας», δηλαδή με την αντίληψη ότι, με αφετηρία το Διαφωτισμό, η Ευρώπη αφενός έγινε παγκόσμιο κέντρο της επιστημονικής προόδου και της, κατά τον Max Weber, ¨απομάγευσης του κόσμου¨ (της εκδίωξης των δεισιδαιμονιών), και αφετέρου κατέκτησε τον υψηλότερο πολιτισμό και, ταυτόχρονα, την αποστολή να τον διαδώσει στον κόσμο.


Θα προστεθούν σύντομα και τα βίντεο με τις ομιλίες και των άλλων συμμετεχόντων, όπως του Σωτήρη Δημητρίου (ανθρωπολόγου) και της Ελένης Νίνα (κλινικού ψυχολόγου – ψυχοθεραπεύτριας)
Δείτε επίσης:
i ereyna gia tin krisi_patouli_kedros
video_h ereyna gia tin krisi_patouli_kedros

Στα τσακίδια…

sta tsakidia

Εξαθλίωσαν και ατίμωσαν μια ολόκληρη χώρα. Την έβγαλαν στο σφυρί. Έστειλαν παιδάκια σε ιδρύματα. Έσπρωξαν εκατομμύρια στον ΟΑΕΔ. Κλώτσησαν χιλιάδες στα παγκάκια και στα σκουπίδια. Έσυραν χιλιάδες στον τάφο και χιλιάδες στις φυλακές και στα κρατητήρια. Τρομοκράτησαν, βασάνισαν και κακοποίησαν εκατομμύρια πολίτες και τους άφησαν να ζουν με ψίχουλα χωρίς να έχουν τα βασικά για την επιβίωσή τους και για την υγεία τους. Ανάγκασαν τους νέους -και όχι μόνο- να τραπούν σε άτακτη φυγή προς το εξωτερικό. Προκάλεσαν την κατάθλιψη και τον εκφασισμό σε ένα ολόκληρο έθνος.
Αλλά δεν υπολόγισαν ότι όλοι αυτοί ακόμα και σέρνοντας θα πάνε σύντομα να ξαναψηφίσουν…

83ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΕΙΝΑΣ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ ΜΑΛΑΝΔΡΙΝΟΥ

«Κυρια Πατουλη διαβασα το αρθρο σας σχετικα με την απεργια πεινας  http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/i-bathyteri-ekklisi-toy-kathe-apergoy-peinas-einai-gia-toys-nomoys και θα ηθελα να σας ενημερωσω οτι αυτη την στιγμη υπαρχει ενας κρατουμενος στις φυλακες Μαλανδρινου ο οποιος κανει απεργια πεινας απο της 3 οκτωβρη 2014. Σημερα βρισκεται στην 83η ημερα. Oνομαζεται Παππας Γερασιμος πρωην σωφρονιστικος υπαλληλος και διαμαρτυρεται για την αρνηση του συμβουλιου της φυλακης να του χορηγησει την νομιμη αδεια που δικαιουται. H οικογενεια του ειναι απελπισμενη διοτι παρολες τις προσπαθειες να σωθει η ζωη του, εκεινος επειμενει να συνεχιζει διοτι θεωρει οτι δεν εχει πια αλλο τροπο να βρει το δικιο του.»

Το παραπάνω επείγον μήνυμα το έλαβα σε ιμειλ.
Δημοσιοποιείστε το γεγονός όπου μπορείτε.

Η βαθύτερη έκκληση κάθε απεργού πείνας

166089-apegia_peinas_nasikas_patouli_romanos
05:30 | 23 Δεκ. 2014

[…] Η βαθύτερη έκκληση του απεργού πείνας είναι για τους νόμους (γραπτούς και άγραφους), και το γιατί γίνονται οι νόμοι, πώς γίνονται, σε ποιες βάσεις στηρίζονται, πως συμμετέχει η παράδοση, οι άγραφοι νόμοι, και πως οι βασικές ηθικές αξίες των ανθρώπων; […] Κάθε απεργία πείνας προκαλεί μία τρομερή αμφισβήτηση και δημιουργεί μία διαδικασία ερώτησης. Μια διαδικασία αυτοερώτησης προς το κοινωνικό σύνολο σε δοσμένη χρονική στιγμή. Αν δεν ακούσουμε την ερώτηση που θέτει κάθε φορά ο απεργός πείνας, μπαίνουμε σε μία προβληματική ψυχικής τύφλωσης: Ατομικής και κοινωνικής […] Οι βασικές ανθρώπινες διαστάσεις οι οποίες θεμελιώνουν ένα κοινωνικό καθεστώς θα επαναφέρουν τις ερωτήσεις τις οποίες βάζει ο κάθε απεργός πείνας και Θα το αναγκάσουν να μετακινηθεί […] Ο ψυχαναλυτής Κώστας Νασίκας, ο οποίος διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Λυών και είναι ιατρικός υπεύθυνος του Οίκου Εφήβων της Λυών, μιλά στην δημοσιογράφο και σύμβουλο ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη, για τις απεργίες πείνας, που έχει μελετήσει και στο βιβλίο του Oralité et violence. Από τον κανιβαλισμό στις απεργίες πείνας, το οποίο κυκλοφορεί στη Γαλλία.

Κρ.Π.: «Η απεργία πείνας είναι η τελευταία ελπίδα και έκκληση προς την βασικότερη ανθρώπινη διάστασή μας που είναι συνυφασμένη με τις έννοιες της δικαιοσύνης και της ηθικής. Ξεχνώντας τες γινόμαστε συμμέτοχοι ανθρωποκτονίας του ίδιου του απεργού αλλά και της δικιάς μας ανθρώπινης διάστασης»: Έχετε γράψει ένα βιβλίο για τους απεργούς πείνας…

Κ.Ν.: Ναι. Στα ελληνικά το «Oralité et violence»  δεν μεταφράζεται ακριβώς. Τo «violence» αντιστοιχεί στη βία, αλλά το «oralité» δεν αντιστοιχεί σε καμία ελληνική λέξη.

Αναφέρεται σε όλες τις προβληματικές οι οποίες παίζονται γύρω από τη στοματική σκηνή (εκτός απ’ την ομιλία), σαν μια θεατρική σκηνή όπου παίζονται διάφορα σενάρια χωρίς λέξεις. θα μπορούσε να μεταφραστεί στα ελληνικά «Καταναλωτισμός και βία» αλλά είναι μία προσεγγισμένη μετάφραση.

Κρ.Π.: Και πώς φτάσατε σ’ αυτό το βιβλίο με αυτό το συγκεκριμένο θέμα;

Κ.Ν.: Αρχικά είχα ασχοληθεί με την ψυχική ανορεξία που είχε σχέση με την κλινική μου εμπειρία. Ξεκίνησα και το γράψιμο με ένα βιβλίο με τίτλο «Ημερολόγιο μιας ανορεξίας» καθώς είχα παρατηρήσει ότι η ανορεξία σαν παθολογική εκδήλωση είναι ένα φαινόμενο που πήρε διαστάσεις μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και συνδεόταν κυρίως με τις κοινωνίες αφθονίας.

Δεν υπάρχει ανορεξία στις κοινωνίες που οι άνθρωποι πεινούν, που έχουν δυσκολίες. Οπότε το φαινόμενο της ανορεξίας συνδέεται με την κοινωνική διάσταση της αφθονίας.

Η ψυχική προβληματική συνδέεται με την κοινωνική διάσταση, χωρίς να είναι βέβαια η μοναδική εξήγηση του φαινομένου. Μία όμως από τις εξηγήσεις, όπως τη βλέπουν πολλοί ψυχαναλυτές εδώ στη Γαλλία, συνδέεται με τη συμπεριφορά γονέων που αναπτύσσουν «νεοανάγκες» για το παιδί, με την εξής έννοια:

Όταν το παιδί κλαίει, φωνάζει, και έχει κάποια δυσκολία ψυχική, λόγω της κοινωνικής αφθονίας οι γονείς απαντούν με μια υλική απάντηση. Του δίνoυν ένα μπιμπερό, μια πιπίλα, ή κάτι άλλο για να του κλείσουν το στόμα.

Και αυτή η κοινωνική απάντηση, δημιουργεί στο παιδί μια ανάγκη – συνήθεια να τρώει κάθε φορά που έχει δυσκολία, απάντηση που δεν αντιστοιχεί στην ψυχική του ανάγκη, κι αυτό έχει μεγάλες ψυχικές συνέπειες.

Βλέπουμε να συνδέεται η κοινωνική χρήση της διατροφής με την ψυχική εκτροπή της από «βιαστικούς» ή «κουρασμένους» γονείς για να ηρεμήσουν γρήγορα το παιδί τους αντί να περάσουν χρόνο μαζί του, να επικοινωνήσουν και να καταλάβουν το τι ανησυχίες ζει.

Έτσι δημιουργείται η ψυχοπαθολογία της ανορεξίας ως προέκταση μιας κοινωνικής παθολογίας θα έλεγα. Eπειδή δηλαδή έχουμε άφθονη την τροφή, απαντούμε σε μια ψυχική ανάγκη με έναν καινούργιο τρόπο που δεν απαντούσαμε παλιά.

Κρ.Π.: Δηλαδή, δίνουμε στους άλλους αυτό που έχουμε σε αφθονία και δεν τους δίνουμε αυτό που πραγματικά ζητάνε.

Κ.Ν.: Ακριβώς. Κι έτσι δημιουργήθηκε μια παθολογία, και ένας βασικός λόγος που δημιουργήθηκε είναι αυτός.

Εκείνο τον καιρό που έφτασα στη Γαλλία, το 1975, έπεσα και σε ένα κύμα απεργιών πείνας. Ποιοι κάνανε απεργίες πείνας; Έκαναν ένας λουθηριανός προτεστάντης ιερέας και ένας καθολικός, με κάποιους νέους γύρω τους.

Γιατί κάνανε απεργία; Για να αντιπαρατεθούν σε έναν νόμο που είχε γίνει τότε επί προεδρίας του Ζισκάρ ντ’Εσταίν, που έλεγε να τιμωρούνται κυρίως οι έφηβοι που δεν είχαν πάρει ακόμα την γαλλική υπηκοότητα (ενώ την δικαιούνταν λόγω του ότι είχαν γεννηθεί στη Γαλλία) με διπλή τιμωρία: αφενός να τους επιβάλλεται η νόμιμη τιμωρία που επιβαλλόταν και σε οποιονδήποτε παρανομούντα, και αφετέρου να χάνουν την γαλλική υπηκοότητα και να διώχνονται από τη χώρα. Γι’ αυτό λεγόταν: Η διπλή τιμωρία.

Γι’ αυτό το λόγο έγιναν πολλές απεργίες, κρατήσανε καιρό, και δημιουργήθηκε μεγάλη κοινωνική κίνηση. Είχα μιλήσει τότε κυρίως με τον προτεστάντη ιερέα, που ήταν ένας πολύ καλλιεργημένος άνθρωπος, όπως και με κάποιους άλλους απεργούς πείνας, και σιγά σιγά άρχισα να μελετώ αυτό το θέμα.

Έτσι μπήκα σ’ αυτό το θέμα των απεργιών πείνας: προεκτείνοντας την κλινική μελέτη που είχα κάνει με την ανορεξία και τις άλλες κοινωνιολογικές μου περιέργειες που είχα και έχω.

Η απεργία πείνας είναι ένα φαινόμενο το οποίο εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στην Ιρλανδία με το Home Rul: το μεγάλο κίνημα των Ιρλανδών για την ανεξαρτησία τους. Η απεργία πείνας εκεί εμφανίζεται ως αντιπαράθεση σε κατακτητή ή σε ολοκληρωτικό καθεστώς.

Όταν πλησιάσουμε πιο κοντά να μελετήσουμε το τι είναι η απεργία πείνας διαπιστώνουμε πως δεν έχει καμία σχέση με απεργία. Αντίθετα, έχει πλήρη αντίφαση με την έννοια της απεργίας.

Γιατί οι απεργοί όταν κάνουν απεργία, όπως για παράδειγμα σε ένα εργοστάσιο οι εργάτες, όλη τους η προβληματική παίζει ακριβώς γύρω από την «πείνα». Με ποια έννοια; Ότι η απεργία θα κρατήσει όσο αυτοί αντέξουν στην «πείνα», ή πόσο ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου από την δική του «πείνα» θα υποκύψει στις απαιτήσεις των εργατών ή θα καταφέρει να επιβληθεί.

Η απεργία παίζει στο ποιος θα σπάσει πρώτος λόγω της ανάγκης του, και κυρίως λόγω της «πείνας» με την γενικότερη έννοια, όχι μόνο την σωματική. Οπότε η απεργία πείνας αντιφάσκει και είναι τρομοκρατία για τα συνδικάτα να κάνουν ορισμένοι απεργίες πείνας, γιατί εξασθενίζουν το μέτωπο.

Πρώτη αντίφαση λοιπόν είναι ότι η απεργία πείνας δεν είναι απεργία. Αντιφάσκει στη λέξη της απεργίας όπως την ξέρουμε σε σχέση με τα συνδικάτα, με τους εργάτες, κλπ.

Μια δεύτερη αντίφαση, που την υποστηρίζουν οι ψυχαναλυτές, είναι ότι δεν είναι καν πείνα. Γιατί τα άτομα που την κάνουν, δεν πεινούν μετά από λίγο καιρό, δεν αισθάνονται καθόλου την πείνα. To στόμα και το σώμα τους μετατρέπονται σε μια ανοιχτή σκηνή στην οποία παίρνουν μέρος διάφοροι «πρωταγωνιστές» όπως θα το εξηγήσουμε στη συνέχεια.

H απεργία πείνας ξαναεμφανίστηκε με τον Γκάντι στην ίδια εκδήλωση που είχε με τους Ιρλανδούς, δηλαδή σε σχέση με τους κατακτητές: στη Νότιο Αφρική που ήταν οι Ολλανδοί, και στην Ινδία που ήταν οι Άγγλοι.

Το φαινόμενο Γκάντι είναι τεράστιο. Έκανε μία απεργία πείνας στην Ινδία και παρέλυε η χώρα ολόκληρη. Εκατομμύρια συμπαραστέκονταν. Αυτό σημαίνει ότι η απεργία πείνας έχει κύριο αποστολέα, αποδέκτη, τον τρίτο, το πλήθος. Δεν έχει μόνο τον αντίπαλο.

Ποιος είναι ο τρίτος; Αυτό εξαρτάται από το που γίνεται. Στην Ινδία για παράδειγμα είχε τους Ινδούς. Στη Νότιο Αφρική είχε τους Αφρικανούς. Στην Ιρλανδία είχε τους Ιρλανδούς και πιθανώς και τους Άγγλους σαν λαό, σαν κοινωνική συνείδηση. Αυτή είναι και η κύρια κατεύθυνση της απεργίας πείνας.

Μετά από τον Γκάντι είδαμε την απεργία πείνας πάλι με τους Ιρλανδούς σε διάφορες φάσεις στην Κίνηση της Ανεξαρτησίας που είχαν στις αρχές του 20ου αιώνα πλέον, μέχρι τα χρόνια της Θάτσερ που πήραν μεγάλες διαστάσεις, διότι η Θάτσερ ήταν εντελώς αδιάλλακτη, και πέθανε γι’ αυτήν την αδιαλλαξία της πολύς κόσμος.

Γι’ αυτήν την περίοδο έχει γυριστεί μία σημαντική ταινία, HUNGER, που δείχνει την απεργία πείνας των Ιρλανδών, και το κύριο σημείο της είναι μια συζήτηση του αρχηγού των απεργών πείνας με έναν ιερέα. Γιατί η απεργία πείνας παίρνει μία θρησκευτική διάσταση σε σχέση με αυτό που ανέφερα πριν: ένα μήνυμα προς το πλήθος σαν τρίτο που μπορεί να επέμβει στην διαμάχη του απεργού με τον αντίπαλό του…

Ιστορικά ακολουθούν οι απεργίες πείνας των Ερυθρών Ταχιαρχιών στη Γερμανία, που επίσης οι πιο πολλοί πεθαίνουν στη φυλακή, και στα Γκουλάγκ του Στάλιν, που έγιναν πολλές απεργίες πείνας.

Μια πρώτη κοινωνιολογική σκέψη στέκεται στη σχέση μεταξύ της φυλακής και της απεργίας πείνας. Μια αφελής ανάλυση που θεωρεί πως οι τρομοκράτες που αμφισβητούν το κράτος και την εξουσία δεν έχουν άλλο τρόπο να αντιδράσουν όταν είναι στη φυλακή παρά την απεργία πείνας. Αυτή είναι μία πρώτη πολιτική ανάλυση που είναι ρηχή, επιφανειακή. Γιατί, εκτός των άλλων που θα πω στη συνέχεια, δεν κάνουν όλοι οι φυλακισμένοι απεργίες πείνας…

Η απεργία πείνας έχει κατά βάση τρεις κατευθύνσεις:

  • Η μία βασική κατεύθυνση είναι προς το ευρύτερο κοινό.
  • Η 2η κατεύθυνση είναι προς τον αντίπαλο. Αυτόν που έβαλε κάποιον στη φυλακή. Αυτόν που καταπιέζει. Γιατί συμβαίνει πάντα κάτι το ολοκληρωτικό. Είτε αυτό είναι φυλακή, είτε κατάκτηση μιας χώρας , είτε απολυταρχικό καθεστώς, είτε φασιστικό, κλπ. Eχουμε μία διάσταση ολοκληρωτισμού η οποία απειλεί βασικές ανθρωπιστικές αξίες.

Κρ.Π.: Επί Χίτλερ δεν έκαναν απεργίες πείνας, γιατί ούτως ή άλλως τούς τις επέβαλαν… θα λέγαμε, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Κ.Ν.: Εκεί πέρα ήταν άλλη διάσταση ακόμη χειρότερη. Δεν μπορούσαν να κάνουν απεργία πείνας. Το έχω μελετήσει κι αυτό το φαινόμενο, με εκείνους που πεινούσαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Είναι μια άλλη πολύ χειρότερη διάσταση. Εκεί είχαν περάσει τα όρια του απολυταρχικού καθεστώτος, είχαν γίνει αντικείμενο μαζικής παραγωγής ενός εργοστασίου…

Κρ.Π.: Ποιά είναι η 3η κατεύθυνση της απεργίας πείνας, που θα λέγατε και σας διέκοψα;

Κ.Ν.: Η κατεύθυνση είναι σε σχέση με το ίδιο το άτομο.

Κρ.Π.: Θέλετε να μιλήσετε περισσότερο για το νόημα αυτών των τριών κατευθύνσεων;

Κ.Ν.: Θα ξεκινήσω πρώτα από τη κατεύθυνση της απεργίας πείνας σε σχέση με τον αντίπαλο.

Ίσως να σοκάρουμε το κοινό που θα διαβάσει αυτά που λέμε, αλλά τι γίνεται σε σχέση με αυτή την κατεύθυνση της απεργίας πείνας;

Στη 2η διαδικασία στην οποία μπαίνει ο απεργός πείνας, είναι να αφήσει στον αντίπαλο το σώμα του. Του αφήνει όλη την ευθύνη για το σώμα του.

Και εδώ μπαίνει μια άλλη προβληματική. Αυτή αφορά το «ποιος έχει εξουσία στο σώμα» και μεταξύ αυτών οι γιατροί που μπορούν να επέμβουν σε κάποια στιγμή της απεργίας πείνας για να δώσουν υποχρεωτική διατροφή.

Κρ.Π.: Η οποία είναι βασανισμός…

Κ.Ν.: Υπάρχει όμως και μία προβληματική. Αν ένας γιατρός βρεθεί δίπλα σε έναν άνθρωπο που έχει ανάγκη και δεν τον βοηθήσει, ο γιατρός τιμωρείται. Και όχι μόνο ο γιατρός, αλλά γενικότερα ο κάθε πολίτης. Είναι ένας νόμος στοιχειώδους ανθρώπινης συμπεριφοράς εδώ στη Γαλλία και είναι η τιμωρία για «μη βοήθεια σε άνθρωπο που είναι σε ανάγκη».

Aπό ποια στιγμή και μετά το σώμα του απεργού πείνας αφορά την ιατρική; Μεγάλο θέμα! Και συνήθως οι γιατροί στα δημοκρατικά καθεστώτα, αρνούνται να δώσουν υποχρεωτική διατροφή στον απεργό πείνας, όταν έχει συνείδηση και αρνείται να σταματήσει την απεργία πείνας. Αλλά στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, γίνεται χαμός…

Μένω όμως σε αυτή τη  κατεύθυνση της απεργίας πείνας, όπου ο απεργός πείνας αφήνει το σώμα του στη διάθεση του αντιπάλου του.

Κρ.Π.: Αυτό πως αναλύεται;

Κ.Ν.: Μπαίνουμε σε μία διαδικασία που θα είναι πολύ μακριά αν την αναλύσουμε, η οποία αφορά και έχει σχέση με τις ανθρωποφαγικές κοινωνίες.

Γιατί η σχέση αυτή με το σώμα που το «καταναλώνει» ο αντίπαλος αναφέρεται  σε κοινωνίες που λειτουργούσαν με την ανθρωποφαγική τελετουργία. Όχι αγριότητα όπως την έχουμε θεωρήσει την ανθρωποφαγία. Η ανθρωποφαγία ήταν μία τελετουργία σε σχέση με τον αντίπαλο και σε σχέση με τους νεκρούς προγόνους. Είναι ένα μεγάλο θέμα για να το αναλύσουμε. Στο βιβλίο έχω ένα ολόκληρο κεφάλαιο μόνο γι’ αυτό το θέμα…

Με λίγα λόγια, δίνει ο απεργός με κάποιον τρόπο στον αντίπαλο να φάει το σώμα του, ώστε να αισθανθεί και να φανεί ότι ο αντίπαλος είναι ανθρωποφάγος. Και επίσης να δώσει ο απεργός πείνας στον αντίπαλο να καταλάβει ότι έχει υποχωρήσει(ο αντίπαλος) σε άλλες διαστάσεις κοινωνικές, πρωτόγονες διαστάσεις, που δεν συνάδουν με τη σημερινή κοινωνία.

Κρ.Π.: Θέτει δηλαδή ο απεργός πείνας τον αντίπαλο, σε μία, για τα σημερινά δεδομένα, απάνθρωπη θέση;

Κ.Ν.: Του δείχνει ότι συμπεριφέρεται έξω από τις ανθρώπινες διαστάσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Και με αυτόν τον τρόπο, μπαίνουμε στην προβληματική των ανθρωποφαγικών κοινωνιών, που δεν θα την αναλύσω περισσότερο γιατί όπως είπα είναι πολύ μεγάλο θέμα.

Κρ.Π.: Οπότε συνεχίζετε με τις άλλες δύο κατευθύνσεις της απεργίας πείνας: την 1η προς τον τρίτο, δηλαδή το πλήθος, την κοινωνία, και την 3η προς τον ίδιο τον απεργό πείνας, προς τον εαυτό του, όπως είπατε παραπάνω.

Κ.Ν.: Η κύρια διάσταση, η 1η, είναι απέναντι στο κοινό, στην κοινωνία γενικότερα, και μπορεί να ξεπερνάει την κοινωνία στα όρια του κράτους ή του έθνους που βρίσκεται ο ίδιος. Απευθύνεται γενικότερα στην ανθρωπότητα.

Και εδώ μπαίνει και η διάσταση η θρησκευτική, με την εξής έννοια: Η θρησκευτική διάσταση συμμετέχει στις ρίζες των βαθύτερα ηθικών και ανθρώπινων αξιών.

Κρ.Π.: Άγραφων νόμων, δηλαδή;

Κ.Ν.: Ναι. Είναι θα λέγαμε το μήνυμα της Αντιγόνης. Μια διάσταση που μας έδειξε ο Σοφοκλής στην τραγωδία της Αντιγόνης, η οποία ήταν η πρώτη απεργός πείνας της Ιστορίας. Πέθανε σε έναν κλειστό τάφο, ζωντανή, μην τρώγοντας. Και πέθανε υποστηρίζοντας τους άγραφους νόμους και αντιτιθέμενη στους γραπτούς νόμους, στον Κρέοντα.

Διάφοροι φιλόσοφοι, ανθρωπολόγοι και  κοινωνιολόγοι έχουν μελετήσει αυτό το μεγάλο θέμα: Πώς γίνονται οι νόμοι, σε ποιες βάσεις στηρίζονται, πως συμμετέχει η παράδοση, οι άγραφοι νόμοι, και πως οι βασικές ηθικές αξίες των ανθρώπων;

Θέλω να πω, πως ο απεργός πείνας στρέφει την προσοχή του κοινού στο ποιος έχει αυτό το δικαίωμα να φτιάχνει νόμους, και αν βέβαια τους σέβεται.

Αλλά πιο πολύ η προσοχή στρέφεται προς τη ρίζα των νόμων. Γιατί η ρίζα των νόμων έχει μία προβληματική γύρω από την ηθική. Γι’ αυτό έλεγα ότι απευθύνεται ο απεργός στην ηθική διάσταση της κοινωνίας, στην οποία υπεισέρχεται και η θρησκευτική διάσταση.

Και εδώ θέλω να υπενθυμίσω μόνο, ότι η θρησκευτική διάσταση των ανθρωποφαγικών κοινωνιών δεν είναι ίδια με την θρησκευτική διάσταση των μονοθεϊστικών κοινωνιών.

Κρ.Π.: Πάνω στην 1η διάσταση – κατεύθυνση του απεργού πείνας, ουσιαστικά είναι σαν ο απεργός πείνας να κάνει έναν αγώνα που δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά όλη την κοινωνία…

Κ.Ν.: Εννοείται!

Κρ.Π.: Θα ήθελα να πείτε κάτι παραπάνω σε σχέση με αυτό, διότι στο άρθρο που έγραψα για τον Ρωμανό, κάποιοι διαφώνησαν στα σχόλια, ειδικά ως προς αυτό…

Κ.Ν.: Ο απεργός πείνας, βάζει όλη την κοινωνία, όπως έκανε και ο Γκάντι, στην προβληματική της αυτοσυνείδησης, του ποιος φτιάχνει τους νόμους, τι είναι οι νόμοι, σε ποιες αξίες ουσιαστικά βασίζονται οι νόμοι. Γιατί οι νόμοι γίνονται για να στήσουν και κυρίως να υπερασπίσουν, όπως τα τείχη του Σόλωνα, κοινωνικές αξίες.

Η απεργία πείνας επιστρέφει σε αυτή την ερώτηση, και βάζει όλους μπροστά σε αυτήν την ερώτηση. Ποιος αποφασίζει για τη ζωή και το θάνατο; Ποιος αποφασίζει γι’ αυτό, ποιοι αποφασίζουν για εκείνο, κλπ.

Οπότε η κύρια επιστροφή της κοινωνίας, την οποία καλεί ο απεργός πείνας, είναι ακριβώς στο ερώτημα πάνω στο πώς φτιάχνονται οι νόμοι για να υποστηρίξουν κοινωνικές αξίες με τις οποίες λειτουργεί η κοινωνία.

Και η 3η κατεύθυνση του απεργού πείνας στρέφεται στον ίδιο του τον εαυτό. Πρόκειται για μία εσωτερική απάντηση κατά κάποιον τρόπο.

Ο απεργός πείνας από ένα σημείο και μετά (κάπου μία εβδομάδα), δεν αισθάνεται την πείνα, γι’ αυτό έλεγα ότι τελικά η απεργία πείνας έχει αντίφαση και με την λέξη «απεργία» και με την λέξη «πείνα». Το μήνυμά της είναι αλλού…

Τελικά το σώμα του το «τρώει» ο αντίπαλος, και αυτός o ίδιος γίνεται ένα άυλο ον. Ο απεργός πείνας ταυτίζεται με ένα είδος ιδανικό, το οποίο τελικά είναι αθάνατο. Ουσιαστικά ο απεργός πείνας, γίνεται αθάνατος.

Κρ.Π: Φοβερό… Μα ούτως ή άλλως η απεργία πείνας γίνεται συνήθως για κάτι ιδανικό, άυλο. Για την ηθική και τους άγραφους νόμους… προς την έννοια της ηθικής και της δικαιοσύνης, γι’ αυτό είπατε ότι εάν η κοινωνία δεν λάβει υπόψιν της αυτή την ύστατη έκκληση του απεργού πείνας, χάνει την ανθρώπινη διάστασή της.

Κ.Ν.: Η βαθύτερη έκκληση του απεργού πείνας είναι για τους νόμους (γραπτούς και άγραφους), και το γιατί γίνονται οι νόμοι. Απευθύνεται πιο πολύ θα έλεγα στους νομοθέτες, με την έννοια ποιοι και πως συμμετέχουν για να γίνουν οι νόμοι. Εκεί καλεί ο απεργός πείνας να στραφεί η γενικότερη προσοχή.

Κρ.Π.: Κάτι που αφορά και όλη την κοινωνία..

Κ.Ν.: Με την προβληματική που είδαμε ιστορικά -γι’ αυτό και αναφέρθηκα στα ιστορικά γεγονότα- ό,τι αντιτίθεται σε μια ολοκληρωτική διάσταση, που σημαίνει ότι στρέφει την προσοχή στο ότι οι νόμοι έχουν πάρει ήδη μία ολοκληρωτική διάσταση. Έχουν χάσει την βασική τους λειτουργία και στρέφονται, μέσα απ’ τη χρήση της φυλακής, ή της εξορίας, κατά των αξιών για τις οποίες υποτίθεται ότι δημιουργήθηκαν.

Κρ.Π.: Αν λοιπόν ο αντίπαλος, ή η κοινωνία αντίστοιχα δεν λάβει υπόψιν της την ύστατη αυτή έκκλησή του, τι σημαίνει;

Κ.Ν.: Ο απεργός πείνας έχει γίνει άυλος πλέον. Και πολλοί έχουν πεθάνει. Ένα άλλο παράδειγμα που έχω στο βιβλίο ήταν για τις δύο Ιρλανδές αδελφές που είχαν κάνει απεργία πείνας, στις φυλακές. Βγήκαν από την φυλακή τελικά, αλλά συνέχισαν ως ανορεξικές πλέον.

Που αν συνδέσουμε την απεργία πείνας και την ανορεξία, την οποία παρουσιάζω στο άλλο βιβλίο μου, η ανορεξία είναι σαν πνευματική ανορεξία (σε σχέση με αυτό που σας έλεγα στην προηγούμενη συνέντευξη για τις νεοανάγκες), είναι δηλαδή μια βαθύτερη αμφισβήτηση των κοινωνικών αξιών που επενδύθηκαν τρομερά με υλικό μανδύα. Γιατί δεν μπορεί να είναι οι κοινωνικές αξίες υλικές και καταναλώσιμες. Οι αξίες είναι μόνο ανθρώπινες και ηθικές.

Κρ.Π.: Σε ένα ασυνείδητο επίπεδο, βέβαια, εκφράζεται, με αυτόν τον ανορεξικό τρόπο…

Κ.Ν.: Εννοείται. Μα και στον απεργό πείνας ασυνείδητο είναι από ένα σημείο και μετά. Όλη αυτή η αμφισβήτηση των βαθύτερων αξιών είναι από ένα σημείο και μετά επίσης ασυνείδητη.

Πέρα από την αντιπαράθεσή του για το συγκεκριμένο θέμα που θέτει κάθε φορά ένας απεργός πείνας, οι Ιρλανδοί,  οι Σοβιετικοί κλπ, που είχαν ένα συγκεκριμένο θέμα κάθε φορά, πίσω από αυτό, η βαθύτερή τους προβληματική είναι ασυνείδητη. Και ορισμένοι που έχω δει εδώ στην Λυών από κοντά, μιλούσαν με ένα μυστικισμό. Γιατί ακριβώς είναι ασυνείδητο αυτό που επιδιώκουν βαθύτερα πέρα από τον πρώτο και συγκριμένο σκοπό.

Ο απεργός πείνας πολλές φορές πεθαίνει. Έχουν πεθάνει όπως είπαμε πολλοί. Και επιμένω να δείτε το HUNGER και τη συζήτηση που έχει ο αρχηγός των απεργών πείνας με τον ιερωμένο:

Γύρω από ποιο θέμα παίζεται τελικά η ζωή, γι’ αυτόν που είναι μέσα ή γι’ αυτόν που είναι έξω; Ποιοι είναι πιο ελεύθεροι τελικά; Αυτοί που είναι μέσα ή αυτοί που είναι έξω από τη φυλακή; Το θέμα της ελευθερίας έχει πάντα σχέση με το νόημα των ηθικών αξιών.

Κρ.Π.: Και σε αυτό που σας ρώτησα πριν, για την αντίδραση ή όχι της κοινωνίας;

Κ.Ν.: Τι κάνει η κοινωνία; Μπορεί να έχει ένα σωρό νεκρούς απεργούς πείνας, γιατί δεν μπορεί να πιάσει το μήνυμά τους, γιατί έχει μπλοκαριστεί σε υλικές αξίες, σε απολυταρχικά καθεστώτα, γιατί το καθεστώς μπορεί να έχει πάρει τέτοια απολυταρχική διάσταση που να είναι και ασυγκίνητο σε τέτοιους ερεθισμούς. Για ένα διάστημα όμως πάντα. Γιατί αργά ή γρήγορα ένα κοινωνικό καθεστώς ασυγκίνητο, δεν μπορεί να ζήσει.

Οι βασικές ανθρώπινες διαστάσεις οι οποίες θεμελιώνουν ένα κοινωνικό καθεστώς θα επαναφέρουν τις ερωτήσεις τις οποίες βάζει ο κάθε απεργός πείνας.

Κρ.Π.: Και θα το αναγκάσουν να…

Κ.Ν.: …Θα το αναγκάσουν να μετακινηθεί. Ναι. Να μετακινηθεί με διάφορους τρόπους, ανάλογα με τις κοινωνικές συνθήκες τις κάθε ιστορικής στιγμής.

Κάθε απεργία πείνας προκαλεί μία τρομερή αμφισβήτηση και δημιουργεί μία διαδικασία ερώτησης. Μια διαδικασία αυτοερώτησης προς το κοινωνικό σύνολο σε δοσμένη χρονική στιγμή. Αν δεν ακούσουμε την ερώτηση που θέτει κάθε φορά ο απεργός πείνας, μπαίνουμε σε μία προβληματική ψυχικής τύφλωσης: Ατομικής και κοινωνικής.-


Δείτε επίσης: Αν δεν μοιράζονται τα βιώματα, χάνεται η ανθρώπινη διάσταση


Ο Κώστας Νασίκας, είναι ψυχαναλυτής, μέλος της Γαλλικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Λυών, είναι ιατρικός υπεύθυνος του Οίκου Εφήβων της Λυών και επίσης είναι ζωγράφος.

Τίτλοι βιβλίων του (στα γαλλικά):  

  • Ημερολόγιο μιας ανορεξίας
  • Καταναλωτισμός και βία
  • Σωματικά ίχνη και μνήμη του ονείρου
  • Το τραύμα ανάμεσα στην δημιουργία και στην καταστροφή
  • Το σώμα στην έκφραση των εφήβων
  • Εξορία και γλώσσα (το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη)

Τίτλοι συλλογικών έργων (στα γαλλικά) με δική του επιμέλεια:

  • Φάμπρικες της γλώσσας
  • Η πειθώ και η δύναμη του λόγου (το οποίο πρόκειται να κυκλοφορήσει)
  • Βία και μη λεκτικές εκφράσεις


Φωτογραφία: από την ταινία HUNGER

http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/i-bathyteri-ekklisi-toy-kathe-apergoy-peinas-einai-gia-toys-nomoys

«Τι πάθος ατελείωτο»

07:18 | 22 Δεκ. 2014
Θωμάς Κοροβίνης

[…] Ας είναι αυτό το βιβλίο κατευόδιο και ευχή για την ανάπαυση του αδικοθανατισμένου αδερφού Μένη Κουμανταρέα, ενός εμβληματικού συγγραφέα για την εποχή μας που το έργο του, αν δεν ήμασταν σήμερα σχεδόν «άγνωστη χώρα» για τον κόσμο, θα μπορούσε να έχει  αντίκρυσμα διεθνούς βεληνεκούς […] Ο συγγραφέας Θωμάς Κοροβίνης μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για τη συλλογή αφηγημάτων του με τίτλο «Τι πάθος ατελείωτο» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα.

Η συλλογή πεζών με γενικό τίτλο «Τι πάθος ατελείωτο» (δανεισμένο απ’ το γνωστό βαρύ ζεϊμπέκικο του Μάρκου -και με ομώνυμο διήγημα) περιλαμβάνει 25 αφηγήματα τα οποία μ’ ένα νοερό νήμα σχετίζονται μεταξύ τους αλλά διαφέρουν ως προς το περιεχόμενο και το ύφος.

Σε μια ομάδα από αυτά πρωταγωνιστούν πρόσωπα του μύθου μου, που ανήκουν στον χώρο της τέχνης, σημεία προσωπικής μου αναφοράς, γνωστά σε όλους. Το καθένα όμως είναι δοσμένο αλλιώτικα :

Ο Βαμβακάρης, διωγμένος απ’ τα λαϊκά κέντρα τον καιρό της παρακμής του, δίνεται μέσα από έναν παραληρηματικό μονόλογο στο φινάλε του οποίου σκαρώνει το σπαρακτικό τραγούδι «Τι πάθος ατελείωτο». Ο Καζαντζίδης στοιχειώνει τα όνειρα ενός ξεπεσμένου νοικοκύρη και προστατεύει στα όνειρά του τους μετανάστες και τους παρίες.

Η Πόλυ Πάνου μας απευθύνεται μέσα απ’ το καμαρίνι της και μιλάει για την ζωή της τραγουδίστριας και τα κορίτσια της «αμαρτίας». Η Φλέρυ Νταντωνάκη ακολουθεί ένα οδοιπορικό πάθους μέσα σε μια άνυδρη έρημο μεταξύζωής και θανάτου. Ο Ρασούλης περιγράφεται την εποχή της διαμονής του στη Θεσσαλονίκη μέσα από ένα βαθύτερο ψυχολογικό πορτρέτο του.

Τον Παπάζογλου τον αποχαιρετώ μέ έναν λυγμικό αλλά μεστό χαιρετισμό σκιαγραφώντας και την όλη του προσωπικότητα. Του Ταχτσή του γράφω ένα μεταθανάτιο γράμμα σα μαθητής προς δάσκαλο και μικρός αδερφός προς μεγαλύτερο.

Την ηθοποιο Νένα Μεντή την παρακολουθώ καθώς παίζει σε μια παράσταση και κάνω παρατηρήσεις για το τι σημαίνει για μένα ηθοποιός. Τη Ζυράννα Ζατέλη την βάζω να συνομιλεί με το επέκεινα.

Κάποια άλλη ομάδα αφηγημάτων έχει ευθύ  πολιτικό χαρακτήρα, μια άλλη αναφέρεται σε οικολογικά θέματα και τρεις άλλες σε ιστορίες ανθρώπων που βασίζονται σε αληθινά περιστατικά και διαδραματίζονται στη Κωνσταντινούπολη, την Θεσσαλονίκη και τη Μυτιλήνη.

Είναι πεζογραφήματα γραμμένα με νεύρο, πάθος και βαθιά αγάπη για τις ανθρώπινες αδυναμίες. Με τον τρόπο τους απηχούν ένα μέρος της πρόσφατης κοινωνικής και συναισθηματικής ταυτότητας των ανθρώπων της χώρας μας.

Ο βιωματικός χαρακτήρας αυτών των αφηγημάτων είναι ανάγλυφος και με εκφράζουν προσωπικά περισσότερο από τα άλλα λογοτεχνικά βιβλία μου.

Ας είναι αυτό το βιβλίο κατευόδιο και ευχή για την ανάπαυση του αδικοθανατισμένου αδερφού Μένη Κουμανταρέα, ενός εμβληματικού συγγραφέα για την εποχή μας που το έργο του, αν δεν ήμασταν σήμερα σχεδόν «άγνωστη χώρα» για τον κόσμο, θα μπορούσε να έχει  αντίκρυσμα διεθνούς βεληνεκούς.-

Η συλλογή με τίτλο Τι πάθος ατελείωτο του Θωμά Κοροβίνη (από το ομώνυμο βαρύ ζεϊμπέκικο του Μάρκου) αποτελείται από εικοσιπέντε αφηγηματικά κείμενα, το καθένα με ξεχωριστό ύφος και περιεχόμενο.

            Δραματικές και σκαμπρόζικες ιστορίες που διαδραματίζονται στη Θεσσαλονίκη, την Κωνσταντινούπολη και τη Μυτιλήνη, και μερικά μικρότερης έκτασης κείμενα που συνδυάζουν το διήγημα με το δοκίμιο, δένονται μ’ένα νοερό νήμα με αφηγήματα όπου πρωταγωνιστούν αγαπημένα πρόσωπα-σημεία αναφοράς του συγγραφέα απ’ τον χώρο της τέχνης, με ιδιαίτερη εμβληματικότητα και προσωπικό μύθο το καθένα (Βαμβακάρης – Καζαντζίδης – Πόλυ Πάνου – Νταντωνάκη – Ρασούλης -Παπάζογλου – Ταχτσής – Ζατέλη – Μεντή).

            Τα περισσότερα κείμενα στηρίζονται σε μια σοδειά βιωμάτων του συγγραφέα και αποτελούν ατόφια κομμάτια αυθεντικής ζωής μετουσιωμένα σε πεζά.

O ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ, φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση, έζησε για μια οχταετία στην Κωνσταντινούπολη. Εδώ και χρόνια ερευνά πτυχές του ελληνικού και του τουρκικού λαϊκού πολιτισμού καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους. Συνεργάζεται με διάφορα περιοδικά πολιτιστικού προσανατολισμού.

Έγραψε τα βιβλία:

Τουρκικές παροιμίες, Κανάλ ντ’ Αμούρ, Τα πρόσωπα της Σωτηρίας Μπέλλου, Φαχισέ Τσίκα, Σκανδαλιστικές και βωμολοχικές ελληνικές παροιμίες, Κωνσταντινούπολη Λογοτεχνική ανθολογία, Τούρκοι ποιητές υμνούν την Κωνσταντινούπολη, Ο Μάρκος στο χαρέμι, Το χτικιό της Άνω Τούμπας, Τρία ζεϊμπέκικα και ένα ποίημα για τον Γιώργο Κούδα, Οι Ασίκηδες ‒ Εισαγωγή και ανθολογία της τουρκικής λαϊκής ποίησης από τον 13ο αιώνα μέχρι σήμερα, Οι Ζεϊμπέκοι της Μικράς Ασίας, Αφιέρωμα στον Στέλιο Καζαντζίδη, Θεσσαλονίκη 2005 – Ρεπορτάζ – Στον αδελφό Γιώργο Ιωάννου πού λείπει 20 χρόνια στην καταπακτή, Σμύρνη, μια πόλη στη λογοτεχνία, Όμορφη Νύχτα ‒ Χρονογραφία-μυθιστόρημα για 20 χρόνια λαϊκού τραγουδιού στη Θεσσαλονίκη [1985-2005], Ο Καραγκιόζης λαϊκός τραγουδιστής, Ο γύρος του θανάτου, Θεσσαλονίκη 1912-2012 ‒ Μέσα στα στενά σου τα σοκάκια, Το αγγελόκρουσμα – Η τελευταία νύχτα του κυρ-Αλέξανδρου, ’55 (μυθιστόρημα). Το 1995 τιμήθηκε με το βραβείο Ιπεκτσί.

Για το μυθιστόρημά του Ο γύρος του θανάτου τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2011, ενώ για το ’55 τιμήθηκε με το βραβείο «Νίκος Θέμελης» το 2012.

Είναι συνθέτης, στιχουργός και ερμηνευτής λαϊκών τραγουδιών.

Δισκογραφία: Από έβενο κι αχάτη, Φουζουλή: Λεϊλά και Μετζνούν, Τακίμια, Το Κελί.
Συχνά παρουσιάζει συναυλίες με το δικό του ρεπερτόριο ή με θέματα του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ
«Το σκάνδαλο. Χαμηλωμένο βλέμμα» (λεπτομέρεια)
Αρχείο Κωστή Παπαμιτσάκη, 1957
© Πολιτιστική και Λαογραφική Εταιρεία Απάνω Μεραμπέλλου, Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου.

http://tvxs.gr/news/biblio/ti-pathos-ateleioto

Τασούλα Βερβενιώτη: Μια φυγή προς τα εμπρός…

bervenioti_i ereyna gia tin krisi
12:46 | 21 Δεκ. 2014
Τασούλα Βερβενιώτη

[…] Σε προσωπικό επίπεδο η έρευνά της ήταν μια φυγή προς τα εμπρός -που θα έλεγε και ο Σκαρίμπας- η οποία όμως απευθυνόταν προς όλους και μας βοήθησε να καταλάβουμε περισσότερα για το που βρισκόμαστε και που πηγαίνουμε […] Ωστόσο η σημασία του πονήματος αυτού δεν σταματάει εδώ. Η Κρυσταλία ενέγραψε υποθήκες και παρακαταθήκες και για τους ιστορικούς του μέλλοντος. Η περίοδος αυτή που περνάμε είναι βέβαιο ότι θα απασχολήσει την ιστοριογραφία. Και σε αυτή την περίπτωση νομίζω ότι δεν θα υπάρξει ερευνητής που δεν θα λάβει υπόψη του όλες αυτές τις απόψεις που διατυπώθηκαν στην Έρευνα για την κρίση 2010-2014 της Κρυσταλίας Πατούλη […] Τ.Β.

Το βιβλίο της Κρυσταλίας Πατούλη Έρευνα για την Κρίση 2010-2014, στην παρουσίαση* του οποίου έχω τη χαρά και την τιμή να μετέχω, στηρίζεται σε έναν δημόσιο διαδικτυακό διάλογο, ο οποίος ξεκίνησε πριν τέσσερα χρόνια μέσω του Tvxs.gr. Περιέχει πάνω από 280 άρθρα και συνεντεύξεις που συμμετείχαν 180 πρόσωπα των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών. Τα βασικά ερωτήματα που έθεσε η Κρυσταλία στους συνομιλητές της ήταν δύο: Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ και τι πρέπει να κάνουμε.

Φαινομενικά τα ερωτήματα αφορούν το πριν, το παρελθόν (πως φτάσαμε έως εδώ) και το μέλλον (τι πρέπει να κάνουμε) ώστε να αντιμετωπίσουμε και κατά συνέπεια να ξεπεράσουμε και να ξεφύγουμε από αυτήν την κατάσταση. Στην ουσία όμως η έρευνα της αποτελεί μια πολύπλευρη προσπάθεια να δοθεί απάντηση στο ερώτημα τι ακριβώς είναι αυτή η κρίση.

Όταν οι άνθρωποι μπορούν να δώσουν έναν ορισμό για κάποιο γεγονός, είναι και σε θέση να το ελέγξουν, όπως ακριβώς πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, κάποιοι πρόγονοί μας –πριν πάνε για κυνήγι- ζωγράφιζαν τα θηράματά τους στους τοίχους των σπηλαίων, ώστε να μπορέσουν να τα «κατανοήσουν» για να τα πολεμήσουν και να τα νικήσουν.

Ως ιστορικός θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η χώρα μας διέρχεται μία κρίση. Η δεκαετία του 40, στα μέσα σχεδόν του 20ου αιώνα, αποτελεί ένα ανάλογο, σχεδόν πρόσφατο παράδειγμα. Μέσα σε μια δεκαετία συνέβησαν τρεις πόλεμοι και από αυτούς ο ένας ήταν ο αιματηρός εμφύλιος. Θα ήθελα επίσης  να τονίσω ότι η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται με την έννοια που ο Ηράκλειτος έλεγε ότι το ίδιο ποτάμι δεν μπορείς να το διαβείς δύο φορές, γιατί ήδη βρίσκεται άλλο νερό στο αυλάκι του. Ωστόσο οι αναλογίες παραμένουν.

Η δεκαετία του 40 όσο και η σημερινή αποτελούν περιόδους κατά τις οποίες η κοινωνία βρίσκεται υπό καθεστώς ‘έκτακτης’ ανάγκης -αποτελούν περιόδους κρίσης. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των περιόδων είναι το ‘βάρος’ της ιστορίας: σε μικρό χρονικό διάστημα, συμβαίνουν ταυτόχρονα πάρα πολλά γεγονότα. Η μία χρονιά παρουσιάζει τεράστιες διαφοροποιήσεις από την επόμενη, προσωπικά και κοινωνικά.

Στην Κατοχή, ενώ το 1941-2, το χειμώνα της μεγάλης πείνας, το κίνημα αντίστασης ήταν υποτυπώδες, από τα μέσα του 1943 άρχισε να αναπτύσσεται με ραγδαίους ρυθμούς και στις αρχές του 1944 το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), ένας συνασπισμός μικρών κομμάτων στον οποίο το ΚΚΕ έπαιζε έναν ηγεμονικό ρόλο, είχε δεκαπλασιάσει τα μέλη του.

Η σημερινή ‘ελληνική’ κρίση, η αρχή της οποίας επίσημα τοποθετείται το Μάιο 2010, επέφερε μεγάλες αλλαγές και στο πολιτικό σκηνικό. Τα δύο μεγάλα κόμματα (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) τα οποία επί δεκαετίες εναλλάσσονταν στην εξουσία, τώρα συγκυβερνούν, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα μικρό αριστερό κόμμα (εκλογές 2009: 4,6%) κατέχει τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης (εκλογές Ιουνίου 2012: 26,89%) και ένα νέο-Ναζιστικό Κόμμα, η Χρυσή Αυγή, μπήκε στο ελληνικό κοινοβούλιο (εκλογές Ιουνίου 2012: 6,92%). Αξίζει επίσης να σκεφτούμε ποια απόσταση χωρίζει τη σημερινή κοινωνία μας, αλλά και τη σκέψη μας, από το κίνημα των πλατειών ή τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα.

Οι αλλαγές που συντελούνταν στην Κατοχή όσο και αυτές που συντελούνται σήμερα, είναι άμεσα συνδεδεμένες και με γεγονότα που διαδραματίζονται εκτός του ελλαδικού χώρου.

Στην Κατοχή σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του αντιστασιακού κινήματος έπαιξε η ήττα των Ναζιστικών στρατευμάτων στο Στάλινγκραντ και οι νίκες των συμμάχων στα μέτωπα τις Αφρικής, ενώ τη σημερινή κρίση που μόνο σε εισαγωγικά μπορούμε να την πούμε ελληνική, αφού ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, μεταφέρθηκε στην Ευρώπη και έθεσε τη χώρα μας στο μάτι του κυκλώνα για συγκεκριμένους ιστορικούς λόγους, που δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε.

Και η αντίσταση απέναντι στην κρίση δεν ήταν μόνο ελληνική. Καλό είναι να θυμηθούμε ότι τα κινήματα στις πλατείες –για παράδειγμα- είχαν το αντίστοιχό τους στη ‘χειμαζόμενη’ -όπως και η Ελλάδα- Ισπανία, αλλά και στη Νέα Υόρκη με τη δημιουργία του κινήματος Occupy Wall Street (με το ευφυέστατο σύνθημα «Είμαστε το 99%») και απόληξη την Αραβική Άνοιξη.

Το ‘βάρος’ των γεγονότων είναι πολύ μεγάλο, σχεδόν ασήκωτο για τους περισσότερους ανθρώπους. Η ταχύτητα της ροής των γεγονότων επιφέρει ραγδαίες μεταβολές στο πλαίσιο αναφοράς τους, δύσκολα αφομοιώσιμες, γιατί οι άνθρωποι χρειάζονται το χρόνο ‘τους’ για να τις συνειδητοποιήσουν.

Οι αλλαγές αυτές επιδρούν σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ζωής, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε ατομικό επίπεδο, με αποτέλεσμα οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι διαχειρίζονταν ή προγραμμάτιζαν τη ζωή τους αλλά και τη ‘ρουτίνα’ τους (στη δουλειά ή/και στο σπίτι) να διαφοροποιούν και πολλές φορές να ανατρέπουν την υπάρχουσα καθημερινότητα. Συνήθως αυτές οι αλλαγές σχετίζονται με προβλήματα επιβίωσης, τα οποία συνδέονται άμεσα με την οικονομία, όπως η ανεργία, τόσο σήμερα όσο και στη δεκαετία του 40.

Τα οικονομικά όμως προβλήματα επιδρούν και στην ψυχολογία και τις σχέσεις των ανθρώπων. Τους ωθούν να σκεφτούν και να δράσουν διαφορετικά από ‘πριν’.

Γιατί στις εποχές κρίσης, εκτός από το «τώρα» που βαραίνει, υπάρχει πάντα ένα «πριν» αλλά και ένα «μετά», όπως πολύ σωστά το έθεσε η Κρυσταλία με τα δύο της ερωτήματα.

Οι αλλαγές που επιφέρει το «τώρα», η κρίση δηλαδή, επειδή αλλάζει το πλαίσιο αναφοράς, οδηγεί σε αλλαγές και στην ταυτότητα των ανθρώπων, τόσο ατομικά όσο και κοινωνικά: ποιοι είναι, πώς πορεύονταν ή/και πως πρόκειται να πορευτούν από «εδώ και πέρα» στη ζωή τους. Η δημιουργία νέων ταυτοτήτων συντελείται μέσα από ατομικές και συλλογικές διεργασίες -άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα.

Οι περίοδοι κρίσης συνήθως συνοδεύονται  και από μια ανθρωπιστική κρίση που στην πράξη σημαίνει ότι ένα μέρος του πληθυσμού δεν μπορεί να ανταπεξέλθει και να ικανοποιήσει τις ανάγκες του κυρίως σε βασικά θέματα όπως η διατροφή και η υγεία, και για άλλους λόγους και γιατί η κρίση επιφέρει μια ταυτόχρονη κατάρρευση των κρατικών μηχανισμών πρόνοιας και κατ’ επέκταση κατάρρευση των θεσμών.

Επειδή όμως οι συγκεκριμένες ανθρώπινες ανάγκες πρέπει με κάποιο τρόπο να καλυφθούν, τη θέση τους καταλαμβάνουν ατομικές πρωτοβουλίες οι οποίες επεκτείνονται και όλο και περισσότερο αποκτούν συλλογικές διαστάσεις, γιατί είναι πια φανερό ότι οι ατομικές λύσεις δεν επαρκούν.

Το πιο σημαντικό –ίσως ακόμα και από την κάλυψη των πρακτικών αναγκών- είναι ότι μέσα από την προσπάθεια αντιμετώπισης αυτής της ‘έκτακτης’ κατάστασης δημιουργούνται νέες μορφές, νέα πρότυπα κοινωνικής οργάνωσης και δράσης.

Θεωρώ ότι έρευνα και εν τέλει το βιβλίο της Κρυσταλίας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς το ατομικό συνδέεται με το κοινωνικό.

Η ίδια, στον πρόλογο του βιβλίου της, εξηγεί ότι η ιδέα για την έρευνα της ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2010 όταν άρχισαν να μειώνονται οι μισθοί και να κλείνουν τα έντυπα, οι εφημερίδες και οι τηλεοπτικοί σταθμοί, με αποτέλεσμα οι απολύσεις να αυξάνονται με ρυθμούς επιδημίας.

Βρέθηκα και εγώ για άλλη μια φορά στη ζωή μου άνεργη, γράφει. Η έρευνα που ξεκίνησε αποτελούσε μια επινόηση, έναν τρόπο για να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Την αφορούσε προσωπικά, όπως όλους μας, αλλά ως δημοσιογράφος απευθύνθηκε στο ‘κοινό’ για να το διερευνήσει.

Η Κρυσταλία έδρασε πρωτοποριακά, σε μια στιγμή που όλοι στην Ελλάδα είχαμε αρχίσει να αναρωτιόμαστε που βρισκόμαστε και που πάμε. Είχαμε αρχίσει να διαμορφώνουμε τις νέες μας ταυτότητες. Την απασχολούσε επίσης και κάτι άλλο: γιατί οι άνθρωποι τους οποίους θεωρούσε πνευματικούς ηγέτες σιωπούσαν, γιατί δεν έπαιρναν  θέση. Αποφάσισε να ‘σπάσει’ η ίδια την κοινωνική αμηχανία και να πάει να τους ρωτήσει.

Σε προσωπικό επίπεδο η έρευνά της ήταν μια φυγή προς τα εμπρός -που θα έλεγε και ο Σκαρίμπας- η οποία όμως απευθυνόταν προς όλους και μας βοήθησε να καταλάβουμε περισσότερα για το που βρισκόμαστε και που πηγαίνουμε.

Διαβάζοντας το βιβλίο έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνήσουμε με τις ιδέες τόσων πολλών αλλά και τόσων σπουδαίων συγγραφέων και ερευνητών. Αυτό είναι το ένα κρατούμενο, με θετικό πρόσημο.

Το άλλο είναι ότι στη διάρκεια της ανάγνωσης και κοιτώντας τις ημερομηνίες στις οποίες πάρθηκαν οι συνεντεύξεις μπορούμε να αναλογιστούμε και να στοχαστούμε τα στάδια, την πολυπλοκότητα όλων των καταστάσεων που έχουμε βιώσει, αλλά και τις διαφοροποιήσεις στις αντιλήψεις μας όλα αυτά τα τέσσερα χρόνια της κρίσης. Και οι αλλαγές αυτές έχουν γίνει σε προσωπικό αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο. Είναι και ένα βιβλίο προσωπικού αναστοχασμού.

Ωστόσο η σημασία του πονήματος αυτού δεν σταματάει εδώ. Η Κρυσταλία ενέγραψε υποθήκες και παρακαταθήκες και για τους ιστορικούς του μέλλοντος. Η περίοδος αυτή που περνάμε είναι βέβαιο ότι θα απασχολήσει την ιστοριογραφία. Και σε αυτή την περίπτωση νομίζω ότι δεν θα υπάρξει ερευνητής που δεν θα λάβει υπόψη του όλες αυτές τις απόψεις που διατυπώθηκαν στην Έρευνα για την κρίση 2010-2014 της Κρυσταλίας Πατούλη.
Για όλα αυτά την ευχαριστούμε.

Καλοτάξιδο Κρυσταλία.

15/12/2014
Τασούλα Βερβενιώτη


Κρυσταλία Πατούλη, Έρευνα για την Κρίση 2010-2014. Ποιες αιτίες μας έφεραν ως εδώ και τι πρέπει να κάνουμε; Απαντούν 180 πρόσωπα των Γραμμάτων, των Επιστημών και των Τεχνών, Εκδόσεις Κέδρος 2014.

Τα έσοδα της έκδοσης θα διατεθούν στο ΚΕΘΕΑ, που συμβάλλει καθοριστικά εδώ και δεκαετίες στην επίλυση κρίσεων προς την ανεξαρτητοποίηση και στη ΜΕΡΙΜΝΑ που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των απωλειών στη ζωή των παιδιών και των οικογενειών τους.

(*Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 2014, στις 8 μ.μ. συζήτηση – παρουσίαση στο Floral Bookstore σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Κέδρος
Ομιλητές: Τασούλα Βερβενιώτη ιστορικός, Σωτήρης Δημητρίου ανθρωπολόγος, Στέλιος Κούλογλου δημοσιογράφος – σκηνοθέτης, Γιάννης Μπίλλας εκπαιδευτικός – βιοκαλλιεργητής.)

Δείτε επίσης:

Κριτικές – Παρουσιάσεις
Περικλής Σφυρίδης, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, Περιοδικό «Παρέμβαση», τχ. 175


Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, «Εστία», 21.3.2015


Περικλής Σφυρίδης, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, diastixo.gr, 18.3.2015


Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, Η έρευνα για την κρίση 2010 – 2014, «Fractal», Φεβρουάριος 2015


Τασούλα Βερβενιώτη, Μια φυγή προς τα εμπρός…, tvxs.gr, 21.12.2014


Στέλιος Κούλογλου, Σαν λίγο κάρβουνο στο μεγάλο τρένο της αλλαγής, tvxs.gr, 15.12.2014


Ζήσης Παπαδημητρίου, Σημαντική πολιτική πράξη, απαραίτητη για την προώθηση του διαλόγου, tvxs.gr, 15.12.2014


Κρυσταλία Πατούλη, Tο οδοιπορικό της διεξαγωγής της Έρευνας για την κρίση (2010-2014), tvxs.gr, 14.12.2014

http://tvxs.gr/news/biblio/mia-fygi-pros-ta-empros

bervenioti_i ereyna gia tin krisi_2