Crystalia Patouli ——–

H ζωή δεν είναι αυτή πoυ έζησε κανείς, αλλά αυτή πoυ θυμάται και όπως τη θυμάται για να την αφηγηθεί. Gabriel García Márquez

Μήνυμα αξιοπρέπειας στις εκλογές. Του Γιάννη Μακριδάκη

Κανονικά με τέτοια κυβέρνηση και τέτοια πολιτική που εφαρμόζει αυτά τα δύο χρόνια αλλά και με όσα αναμένεται, ως γνωστόν, να εφαρμόσει, ο Σύριζα θα έπρεπε ήδη να έχει παρελάσει θριαμβευτής και απελευθερωτής στο Σύνταγμα μετά από παλλαϊκό ξεσηκωμό και πτώση της ακροδεξιάς και κατόπιν εκλογών στις οποίες θα ελάμβανε συντριπτική πλειοψηφία και αυτοδυναμία.

Αυτά βεβαίως θα είχαν συμβεί αν ο Σύριζα ήταν αξιοπρεπές κόμμα, ριζοσπαστικό που ενέπνεε και έδινε ελπίδα στους καταληστεμένους και τσαλαπατημένους επί της αξιοπρέπειάς τους πολίτες αυτής της χώρας.

Όμως ο Σύριζα από τότε που έγινε αξιωματική αντιπολίτευση, άλλαξε και ρότα πολιτικής. Αντί να στέκει με αξιοπρέπεια και σταθερότητα στις θέσεις του, αντί να απευθύνεται ξεκάθαρα στην κοινωνία των πολιτών, αντί να είναι μπροστάρηδες στην πορεία της κοινωνίας προς την ανατροπή του ίδιου του αναξιοπρεπούς και ιδιώτη εαυτού της οι βουλευτές και τα στελέχη του, άρχισαν όλοι μαζί την οικειοθελή βίαιη “ωρίμανσή τους”, την ευθυγράμμισή τους με τις επιταγές του συντηρητισμού για να λάβουν θέση κυβέρνησης εν αναμονή, την καθημερινή ενασχόλησή τους με τα δελτία τύπου των μουρούτηδων που είχαν στόχο να τους τραβήξουν στον βόθρο τους, την τελική διολίσθηση, τις εκπτώσεις, τις απαράδεκτες και ανήθικες δηλώσεις και ενέργειες, τον εναγκαλισμό με ανθρώπους γνωστού αναξιοπρεπούς πολιτικού παρελθόντος, την ανάδειξη πρωτοκλασσάτων στελεχών δουλοπρεπών και ανέντιμων, ανακόλουθων πολιτικάντηδων με προσωπικές οικονομικές επενδύσεις σε πολυεθνικές που απομυζούν και καταστρέφουν τον πλανήτη, έγινε δηλαδή εντός δύο ετών αναμονής εξουσίας ο Σύριζα ένα κόμμα ίδιο και απαράλλαχτο με όσα χείριστα τέτοια μάθαμε να ανεχόμαστε στους κυβερνητικούς θώκους εδώ και δεκαετίες.

Προφανώς αυτή είναι ακόμα η ελληνική κοινωνία, κοινωνία ιδιωτών και όχι πολιτών. Δεν έχει αλλάξει ακόμη η δυναμική της παρ’ όλες τις τεράστιες αλλαγές που έχουν συντελεστεί . Οπότε ένα κόμμα για να λάβει την πλειοψηφία της και να κυβερνήσει πρέπει, σύμφωνα με τα παλαιοπολιτικά δεδομένα, να την εκφράζει, πρέπει να είναι ο καθρέφτης της και ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, δικαιολογεί συνεργασία ακόμα και με τον διάβολο, όπως αρέσκονταν να λένε τα στελέχη του Σύριζα τότε, στην αρχή αυτής της πορείας ενδοτισμού, τότε που μασούσαν με κάθε τρόπο για να καταπιούν όπως όπως τις εισροές γνωστών για το ποιόν τους πολιτικών προσώπων στον χώρο τους και τον εφεξής συναγελασμό μαζί τους. Διάλεξαν δηλαδή όλοι τους την πορείας της εύκολης προσαρμογής παρά την δύσκολη πορεία της ανατροπής του κοινωνικού κατεστημένου.

Με γεια τους με χαρά τους λοιπόν εκεί στον Σύριζα που το σκέφτηκαν και το σκέφτονται ακόμη έτσι το “πράμα” και έγιναν ένα συμπαγές αναξιόπιστο πράμα, όπως λέει και ο ανεκδιήγητος πολιτικάντης υποψήφιος ευρωβουλευτής τους που κορδίζεται ότι έδιωξε την Σαμπιχά από το ψηφοδέλτιο διότι ήταν ακροδεξιά τσιγγάνα (γελάνε και οι όρνιθες). Με γεια τους με χαρά τους που μετρούν κουκιά και πορεύονται, που θεωρούν δεδομένους ανθρώπους-ψήφους στο σακούλι τους και πάνε να ανοιχτούν συνειδησιακά ολοένα για να προσεταιριστούν και άλλους. Με γεια τους με χαρά τους που δεν έχουν πρόβλημα να αδειάσουν συνεργάτες τους, να εκθέσουν ανθρώπους, να πράξουν αναξιοπρεπώς, να μιλήσουν δουλοπρεπώς, να γίνουν γλίτσες ξεφτίλες ανακόλουθοι και αναξιόπιστοι μόνο και μόνο για να λάβουν την πλειοψηφία στις εκλογές με παλαιοπολιτικά κριτήρια και μεθόδους και όχι με ριζοσπαστισμό και αξιοπρέπεια. Με γεια τους με χαρά τους που διάλεξαν να πορευτούν και πορεύονται ακόμη στον εύκολο απλοϊκό δρόμο που θα έπαιρνε ο κάθε ηλίθιος πολιτικάντης αν έφτανε μέχρις εκεί. Με γεια τους με χαρά τους όλα αυτά αλλά τους αξιοπρεπείς πολίτες, όσους δεν τους αρέσει να νιώθουν ότι τους έχει ο Σύριζα δεδομένους ψήφους δικούς του, όσους δεν ανέχονται την ανηθικότητα, την ιδιοτέλεια, την αναξιοπρέπεια τους χάνει καθημερινά εδώ και δύο χρόνια γι αυτό και προφανώς δεν ανεβαίνει στις δημοσκοπίσεις αλλά πέφτει κιόλας ύστερα από τόση κοσμοχαλασιά. Επίσης, όπως πολύ ευκρινώς διαφαίνεται, δεν παίρνει ούτε σημαντικό ποσοστό από τους “άλλους”, οι οποίοι προτιμούν βέβαια τους ομοίους τους παρά αυτούς που προσαρμόζονται ως όμοιοί τους. Εξ ου και η εμφάνιση των ποταμιών στην πολιτική ζωή, η ανάδυση των άλλων ακροδεξιών, των καμουφλαρισμένων πίσω το προσωπείο της απολιτίκ ποταμίσιας πέστροφας. Για όλη αυτή την κατάντια είναι συνυπεύθυνος με την ακροδεξιά που κυβερνά, ο Σύριζα που περιμένει και ενδίδει.

Η πιο αξιόπιστη και επίσημη όμως δημοσκόπηση θα είναι οι ευρωεκλογές. Εκεί ο Τσίπρας και το επιτελείο της διγλωσσίας, της δουλοπρέπειας και της αναξιοπρέπειας πρέπει να λάβουν το μήνυμα της αποτυχίας τους, το οποίο δεν θέλουν να λάβουν και που κάνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται τόσον καιρό. Οι αξιοπρεπείς πολίτες δεν δύνανται να τους ψηφίσουν ούτε καν με βαριά καρδιά για να φύγουν οι άλλοι διότι αν πράξουν έτσι νιώθουν ότι δεν θα διαφέρουν σε τίποτε από τους βουλευτάδες του άθλιου δικομματισμού της ακροδεξιάς, οι οποίοι με βαριά καρδιά κι αυτοί (έλεγαν ότι) ψήφιζαν τα μνημόνια δήθεν για να μην καταρρεύσει η χώρα. Αν η αριστερά θέλει να ωριμάσει και να γίνει δεξιά, οι ανώριμοι αξιοπρεπείς πολίτες δεν δύναται να την ακολουθήσουν στην κατηφόρα της.

Κανονικά ο Τσίπρας και το επιτελείο της διγλωσσίας, της δουλοπρέπειας και της αναξιοπρέπειας που τον περιστοιχίζει θα έπρεπε ήδη να έχουν αποδεχτεί τον λάθος δρόμο που έχουν πάρει βλέποντας τα σημάδια της κοινωνίας, η οποία, παρόλα όσα οι ίδιοι αλλά κυρίως οι αντίπαλοί τους πράττουν, δεν τους αποδέχεται, δεν συμβαδίζει με αυτούς, δεν συμμετέχει, δεν τους εμπιστεύεται, το κόμμα δεν έχει μέλη καλά καλά για να στελεχώσει συνδυασμούς αυτοδιοίκησης και τρώει πόρτα από τους πολίτες τους οποίους προσεγγίζει. Αυτό και μόνο είναι η απόδειξη παταγώδους αποτυχίας τους ως ηγεσία του Σύριζα. Οι περιφερειακές εκλογές και ευρωεκλογές απλά θα αποδείξουν τα ηλίου φαεινότερα, τα οποία μονάχα οι ενδιαφερόμενοι να τα δουν και να τα αναλύσουν δεν βλέπουν και δεν δύνανται, νοητικά πιθανόν, να εκτιμήσουν.

Όπως ανήγαγαν τις κατά καιρούς απεργίες σε κομβικές ημέρες και εμβληματικές δράσεις για την πτώση της ακροδεξιάς αλλά διαψεύστηκαν όλες τις φορές οικτρά δίχως όμως να κατανοήσουν, όπως φάνηκε, το παραμικρό, με τον ίδιον ακριβώς τρόπο έχουν αναγάγει και τις επερχόμενες εκλογές ως κόμβο στην πορεία της ανατροπής της ακροδεξιάς, μιας πορείας που όμως ουσιαστικά δεν έχει αρχίσει ποτέ. Διότι ο Σύριζα επέλεξε εξ αρχής την πορεία δικής του ωρίμανσης και ενδοτισμού και όχι την πορεία ανατροπής του συστήματος και  των εκφραστών του.

Οι επερχόμενες εκλογές λοιπόν, ευρωεκλογές και περιφερειακές είναι ευκαιρία των πολιτών να δείξουν στο δίπολο της αναξιοπρέπειας, της ακροδεξιάς που κυβερνά και του Σύριζα που αναμένει και εξευτελίζει τις αξίες και την αξιοπρέπειά μας, ότι δεν τους ανεχόμαστε πια. Τους μεν για τον τρόπο που κυβερνούν και ξεπουλούν την Ελλάδα και την ζωή μας, τους δε για τον τρόπο που ωριμάζουν και προοιωνίζονται μια καλή συστημική διαχείριση της κατάντιας μας.-

via: yiannismakridakis.gr

«Όταν σε οδηγεί η ουτοπία γίνεσαι ο εαυτός σου»

 
07:55 | 25 Απρ. 2014 – tvxs.gr

[…]Μπορεί, λοιπόν, μια συζήτηση για την ουτοπία να μοιάζει θεολογική, αλλά πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο «Μεσσίας είναι συλλογικός, είναι η ίδια η ανθρωπότητα[…] η καταπιεσμένη ανθρωπότητα»* και πως η ουτοπία, αυτός ο τόπος που τον πλησιάζεις και συνεχώς μοιάζει να απομακρύνεται, σου χαράζει την διαδρομή γιατί, όπως επισημαίνει ο Στέφανος Ροζάνης σε μια από τις ομιλίες του (που συγκαταλέγονται στο βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας), όταν σε οδηγεί η ουτοπία, γίνεσαι ο εαυτός σου[…]

Έχουν περάσει 230 χρόνια από την διακήρυξη Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών και την Γαλλική Επανάσταση, κοντεύουν να συμπληρωθούν 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση και η πραγματικότητα για το σύνολο των ανθρώπων στις Δυτικές κοινωνίες γίνεται όλο και περισσότερο δυσβάσταχτη.

Οι κυβερνήσεις γίνονται αμείλικτες, καταδυναστεύουν και καταπατούν κάθε έννοια κοινωνικού κράτους και ατομικής ελευθερίας, νομοθετούν σε «καθεστώς έκτακτης ανάγκης» αμφισβητώντας ανοιχτά πλέον την διάκριση των εξουσιών.

Κοντολογίς, οι βασικές αρχές του Διαφωτισμού, οι διακηρύξεις περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχουν γίνει κουρελόχαρτα που κοσμούν το καλάθι των αχρήστων στα πολυτελή γραφεία των κυβερνώντων.

Οι κατ’ επίφαση πολίτες των κατ’ επίφαση δημοκρατικών κρατών μοιάζουν ανήμποροί να αντιδράσουν, να θυμηθούν, ή τουλάχιστον να αναρωτηθούν τι είναι δημοκρατία και πώς κερδίζεται.

Αντί να θυμηθούν ή να αναζητήσουν το παράδειγμα των Πολιτών της Παρισινής Κομούνας και των Ισπανών του 1936, τους Θαβωρίτες και τους Αναβαπτιστές του Μεσαίωνα, απλά προσεύχονται.

Ο «λαός» αναζητεί έναν άλλο Μεσσία ή Μωυσή να ανοίξει τον δρόμο κόβοντας τη θάλασσα στα δύο και να τον οδηγήσει μακριά από την καταπίεση και τους αιμοσταγείς δυνάστες. […]

Η ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η άνοδος και η πτώση του Τρίτου Ράιχ, μοιάζει με ένα πείραμα που διεξήχθη με τις ευλογίες των νικητών (Σοβιετικών και Δυτικών) με σκοπό να χρησιμοποιήσουν τα αποτέλεσματά του και να εγκαθιδρύσουν καθεστώτα ολικής κυριαρχίας και ολοκληρωτικού ελέγχου, δηλαδή ομοιώματα δημοκρατίας.

Ο Μπένγιαμιν, αρκετά χρόνια πριν ο Τζόρτζιο Αγκάμπεν γράψει το βιβλίο του με τίτλο -Κατάσταση εξαίρεσης, όταν η «έκτακτη ανάγκη» μετατρέπει την εξαίρεση σε κανόνα- που έχει σημαδέψει την εποχή μας, έγραφε :

Η παράδοση των καταπιεσμένων μας διδάσκει ότι η «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» στην οποία ζούμε είναι ο κανόνας. Θα πρέπει να φτάσουμε σε μια σύλληψη της Ιστορίας που να ανταποκρίνεται σ’ αυτή την κατάσταση. Τότε θα είναι οφθαλμοφανές το χρέος μας να προκαλέσουμε ως συμβάν την αληθινή κατάσταση έκτακτης ανάγκης: κάτι που θα ενισχύσει τη θέση μας έναντι του φασισμού. ** […]

Μπορεί, λοιπόν, μια συζήτηση για την ουτοπία να μοιάζει θεολογική, αλλά πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο «Μεσσίας είναι συλλογικός, είναι η ίδια η ανθρωπότητα[…] η καταπιεσμένη ανθρωπότητα»* και πως η ουτοπία, αυτός ο τόπος που τον πλησιάζεις και συνεχώς μοιάζει να απομακρύνεται, σου χαράζει την διαδρομή γιατί, όπως επισημαίνει ο Στέφανος Ροζάνης σε μια από τις ομιλίες του (που συγκαταλέγονται στο βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας), όταν σε οδηγεί η ουτοπία, γίνεσαι ο εαυτός σου. […]

Ο Ροζάνης ασκεί έντονη κριτική τόσο στην αστική δημοκρατία όσο και στον λεγόμενο «Υπαρκτό Σοσιαλισμό», μια κριτική που δεν περιορίζεται μόνο στα κακώς κείμενα αλλά εμβαθύνει στην ουσία των προβληματικών.

Οι θέσεις του πηγάζουν από την κριτική που ασκούν οι ρομαντικοί στοχαστές στον Διαφωτισμό και τον Ορθό λόγο, κρατώντας αποστάσεις από κάθε βεβαιότητα.

Επιμένει να μιλά για την πολιτική όχι ως τέχνη του εφικτού, αλλά για την πολιτική μέσα από την οντολογία.

Αν κάποιος ψάχνει απαντήσεις για το τι θα πρέπει να συμβεί το επόμενο πρωί, δεν θα τις βρει στα κείμενα αυτού τους βιβλίου. Ο Ροζάνης δεν περιμένει τον επόμενο Μεσσία αλλά αντιπροτείνει την υπευθυνότητα του ατόμου απέναντι στο άλλο άτομο, ορίζοντας, όπως ο Μπλόκ και ο Μπένγιαμιν, τον άλλο ως Μεσσία.

Δεν προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από συλλογικότητες, κόμματα και εφήμερους σχηματισμούς, αλλά πιστεύει στην κοινότητα, στην ομάδα που αναδεικνύει το άτομο, που αναγνωρίζει τον Άλλο ως συστατικό στοιχείο της ύπαρξης και δεν τον κατασπαράζει.

Ο λόγος του σαφής, βιωματικός και ουδόλως ακαδημαϊκός, φαντάζει σα να προσπαθεί να συνταιριάξει τις αντινομίες της ανθρώπινης ύπαρξης, σαν το σκοτάδι του ανθρώπου να συμπορευθεί με το φως του δια-φωτισμού.

Απέναντι στο θόρυβο που δημιουργούν οι φωνές που προσπαθούν να μας υποδείξουν το εφικτό και το αναγκαίο, ο Ροζάνης μας θυμίζει το επιθυμητό και την υπέρτατη αξία του οράματος. Μας επισημαίνει ότι μόνο μέσα από αυτό που οραματιζόμαστε, ακολουθώντας αυτό που η βαθιά επιθυμία μας υποδεικνύει, μπορούμε να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας.

Αν κάθε αντιπροσώπευση είναι έκπτωση εαυτού, τότε κάθε υποδεικνυόμενη ή καθώς πρέπει συμπεριφορά είναι η προσωποποίηση ενός έκπτωτου εαυτού.

Αν η ακινησία είναι η μοίρα του νεκρού, τότε κίνηση ονομάζεται η μοίρα του ζωντανού, και όπως ο Στέφανος Ροζάνης έχει επισημάνει:

«Όταν βρίσκομαι σε πλήρη συμφωνία με τους πολλούς πρέπει να ανησυχώ…».

Γιατί η μοίρα του ζωντανού είναι αυτή η αέναη κίνηση και αντίθετό της είναι η απόλυτη συμφωνία που κρύβει τον κίνδυνο της καθήλωσης, με άλλα λόγια την μακαριότητα του νεκρού.

Για να παραμείνω, λοιπόν, ζωντανός απαιτείται να κλείσω τις τηλεοράσεις, να φροντίσω να ακοόυω τις επιθυμίες μου και να πάψω να λειτουργώ ως μηχανάκι που μετράει ανάγκες και επιβεβλημένες αναγκαιότητες.

Οφείλω να δώσω χώρο σε αυτό που με καθιστά άμεσα εξεγερτικό, χωρίς να αναμένω τη γη της επαγγελίας.

Οφείλω να οργανώνω μια εξέγερση, επικαλούμενος την αέναη κίνηση των πλανητών, απέναντι στην ακινησία κάθε ιδεολογίας που προσπαθεί να με χειραγωγήσει και αντιστρόφως.

Διότι κάθε ιδεολογία, κάθε –ισμός, δεν προσπαθεί τίποτε άλλο παρά να με περιορίσει στα τείχη, ή στα χαρακώματα, της αλήθειας που πρεσβεύει ή υιοθετεί.

Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο ο Ροζάνης μιλά για τη Ρομαντική Εξέγερση και απορρίπτει την έννοια του Ρομαντισμού. Διότι, όταν δημιουργείς ένα σύστημα που παράγει αλήθειες, όπως κάνει κάθε –ισμός, οδηγείσαι, μέσα από διαφορετικούς δρόμους, στον ολοκληρωτισμό της απόλυτης αλήθειας.

* Mixhael Lowy, Walter Benjamin: Προμήνυμα Κινδύνου, μετφ. Ρεβέκκα Πεσσάχ, εκδ. ΠΛΕΘΡΟΝ 2004, σελ. 65, ** σελ. 106

Απόσπασμα από τον πρόλογο του Ορέστη Τάτση για το βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας, του καθηγητή φιλοσοφίας Στέφανου Ροζάνη, Εκδόσεις Εξάρχεια, 2013

b192345

Ο καθηγητής φιλοσοφίας Στ. Ροζάνης στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια

«Εδώ, γίνεται κάτι πολύ πιο σοβαρό, και είναι αυτό που οι θεωρητικοί θα λέγανε: “δημοκρατία, χωρίς Δήμο”, ή “κοινωνία, χωρίς ανθρώπους”, ή “έθνη, χωρίς εθνότητα”. Δείτε, τα πράγματα εξελίσσονται σε έναν φασισμό, ο οποίος δεν υπήρξε ούτε καν στις ιστορικές του στιγμές […] Κινδυνεύει η κοινωνία στο σύνολό της! Κινδυνεύει η κοινωνία, ως υπόσταση των λαών του κόσμου. Πρόκειται για μια εποχή τεράτων […] Εάν αφήσουμε τα πράγματα στη μοίρα τους κινδυνεύουμε να τερατοποιηθούμε οι ίδιοι”  Στέφανος Ροζάνης

Στα πλαίσια του σεμιναρίου «Αφήγηση Ζωής», στις 28 Απριλίου 2014, 20:30, στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια σε συνεργασία με τις εκδόσεις Εξάρχεια, θα γίνει αφιέρωμα στον καθηγητή φιλοσοφίας Στέφανο Ροζάνη σε μία εφ’ όλης της ύλης αφήγηση έργου – ζωής του, με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας (εκδ. Εξάρχεια) αλλά και την συμμετοχή του στην Έρευνα για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης που διεξάγει ακτιβιστικά η δημοσιογράφος – σύμβουλος ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη.

Ο καθηγητής φιλοσοφίας Στέφανος Ροζάνης γεννήθηκε στην Κάρυστο της Εύβοιας το 1942. Σπούδασε Μαθηματικά και Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Φιλοσοφία στο Καθολικό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Ανήκει στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού “Σημειώσεις”. Δίδαξε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και στο Πανεπιστήμιο της Νέας Σορβόννης, και επί 10 χρόνια στο Τμήμα Μέσων Επικοινωνίας και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου.

Επίσης επί 4 χρόνια, δίδαξε φιλοσοφία στη Δραματική Σχολή του Κρατικού Θεάτρου Β. Ελλάδος. Είναι συγγραφέας δοκιμιακών έργων, φιλοσοφικών μονογραφιών και ποιητικών συλλογών. Ανάμεσα στα πιο πρόσφατα δοκιμιακά του έργα περιλαμβάνονται τα εξής: Εκδοχές της πόλης, Μύθος και αφήγηση στον σύγχρονο κόσμο, Ομοίωμα δημοκρατίας.

Info: Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Δευτέρα 28 Απριλίου 2014 και ώρα 8:30μμ, Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής. Τηλ: 210-8673655. Είσοδος ελεύθερη.

– Υπενθυμίζεται επίσης η πρόσκληση για το νέο δωρεάν εισαγωγικό μάθημα στο Σεμινάριο Αφήγηση Ζωής, την ίδια μέρα και στον ίδιο χώρο, ώρα 6:30μμ.

 

Ένα διήγημα για το Καστελόριζο 2010. Του Γιάννη Μακριδάκη

Τότε…

08:07 | 24 Απρ. 2014
Γιάννης Μακριδάκης

Πριν από 4 χρόνια. Είχαμε πλήρη άγνοια για το τι θα ακολουθήσει. Αυτή η εικόνα μού ενέπνευσε το κορυφαίο των έργων μου. Των λογοτεχνικών (διότι το κορυφαίο όλων είναι σε εξέλιξη και δεν είναι λογοτεχνικό αλλά το κτήμα της φυσικής καλλιέργειας). Λαγού μαλλί.

Τώρα που μάθαμε, που καταλάβαμε και που κυρίως νιώσαμε, τώρα που τελείωσε το μεγάλο πλιάτσικο και ξεπουλήθηκε πλέον η χώρα, τώρα που οι αναξιοπρεπείς πατριδοκάπηλοι εντός και εκτός βουλής έκλεισαν αισίως, για λόγου τους, τον κύκλο τού “ναι σε όλα”, εκποιώντας και εκπορνεύοντας την Ελλάδα και τη ζωή μας, τώρα πλέον φαντάζουν ως μνημόσυνο του πάλαι ποτέ τσαγανού και της λεβεντιάς μας τα λόγια του καπτα Σίμου του Σφαντού, τα γραμμένα τον Μάη του 2010 σαν έμπαινε το σκαρί της Ελλάδας στη μεγάλη φουρτούνα.

“… τα λόγια τως και των γαδάρων οι κλανιές είναι το ίδιο πράμα, Νικολή, ίντα θα γίνομε, φιρί φιρί το πάνε να μας ξεκάτσουνε από το γιαλό, μα δε θα τως κάμω το χατίρι, θα το κάψω στα τελευταία, δε θα μου δώκουνε δεκάρα μα θα το βγάλω εκειδά, να του βάλω φωτιά να το κάψω. Δε θέλω τίποτι, ούτε μου δώκατε σ’ όλη μου τη ζωή που είμαι ψαράς, πούστηδοι, ούτε θα μου δώκετε, άμα τελειώσω την αποστολή μου θα του βάλω πυρκαγιά εκεινά να το κάψω”

Αξιοπρέπεια.

Ο καπτα Σίμος μιλάει για κάτι τελείως άγνωστο πια. Για την Αξιοπρέπεια που την τσάκισε πριν από 4 χρόνια ο Γ. Παπανδρέου στο Καστελόριζο και την αποτελείωσαν κατόπιν οι αιρετοί εκπρόσωποι των αναξιοπρεπών προσκυνημένων ελλήνων καταναλωτών της χώρας τους.

Τόση παρακμή, τέτοια κατάντια, ούτε πυρκαγιά δεν απολυμαίνει, ούτε πλημμύρα δεν ξεπλένει τις καταναλωτικές συνειδήσεις που φτάσανε μέσα σε δυο δεκαετίες και τρία μνημόνια στον πάτο τον κόσμο μας

Πριν καταλάβουμε και τι ρόλο έπαιζαν τα καθεστωτικά ΜΜΕ και κυρίως οι εφημερίδες του ΔΟΛ στην υπόθεση, τότε που ακόμα εργαζόταν στα Νέα η Μικέλα Χαρτουλάρη, μου είχε προτείνει να γράψω ένα διήγημα επί του γενικού θέματος “Ήμουν κι εγώ εκεί” και να διαλέξω ένα ιστορικό γεγονός από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, το οποίο να περιγράψω σαν αυτόπτης μάρτυρας. Είχα ήδη γράψει το Λαγού Μαλλί και ήμουν μέσα στην υπόθεση του ψαρά που περνούσε με το καϊκι του το πράσινο πίσω από τον ΓΑΠ εκεί στο Καστελόριζο την αποφράδα εκείνη μέρα. Οπότε έγραψα το παρακάτω διήγημα το οποίο δημοσιεύθηκε δυστυχώς στα Νέα εκείνον τον Αύγουστο του 2010. Διαβάστε το:

Εκεί ήµουνα, που να µην έσωνα, µα δεν επήρα χαµπάρι τίποτα, είχα από το πρωί µεγάλη σκοτούρα. Τους είδα βέβαια κουστουµαρισµένους να βολοδέρνουνε απάνω στο ντόκο, είδα και τους άλλους, µε τις µηχανές στα χέρια, να τρέχουνε από δω κι από κει µες στον ήλιο αλλά δεν έδωσα σηµασία. Είχα βούρλο στον κώλο, καταλαβαίνεις, καιγόµουνα.

Διότι είχα αφηµένο το παραγάδι κάτω από τις πέντε το πρωί κι η ώρα κόντευε έντεκα, ντάλα ο ήλιος, µια ζέστη να λιγοθυµάς, κι αυτοί να τριγυρίζουνε απάνω στο µόλο και να παίρνουνε πόζες, µα είχα εγώ καιρό για να κάθοµαι να τους βλέπω;

Αποσπερίς βέβαια είχε κυκλοφορήσει µια φήµη πως θα ‘ρθει ο Πρωθυπουργός στο νησί µα δεν έδωσα βάση, µου το ‘πε κι ο Μήτσος εκείνο το πρωί σαν πήγα στο µαγαζί του, πως θα ‘χοµε επίσηµες επισκέψεις και πως κάτι περιµένουνε να γίνει αλλά ούτε που κατάλαβα να σου πω την αλήθεια, δεν έκατσα να τ’ ακούσω προσεχτικά διότι βιαζόµουνα. Έχανε το σωληνάκι, τόση δα µια τρύπα είχε κάνει κι έσταζε το πετρέλαιο σταγόνα σταγόνα µες στο καΐκι, καλά που το πήρα χαµπάρι και πρόκαµα να βγω όξω, µεσοπέλαγα ήµουνα, µόλις το ‘χα καλάρει το παραγάδι κι ετοιµαζόµουνα να ‘ρτω γιαλό, να χταποδέψω κάνα δίωρο και να πά’ να το σηκώσω ύστερα, ό,τι που είχε αρχίσει να ροδίζει η αυγή ήτανε, αλλά σαν έσβησα τη µηχανή κι έριξα τη σαλαγκιά στη θάλασσα, µε πήρε η βρώµα του πετρέλαιου, ανοίγω και τι να δω, πληµµυρισµένο το καΐκι. Βρε από πού χάνει, βρε από δω, βρε από κει, είδα κι έπαθα αλλά το βρήκα. Ενα τόσο δα τρυπαλάκι ήτανε, το κέρατό του και κόντεψε να µου αδειάσει το τάγκι. Τι να κάµω, πήρα απάνω τη σαλαγκιά, έβαλα µπρος και ήρτα στο λιµάνι βλαστηµώντας.

Εκανε µπουνάτσες καλές εκείνες τις µέρες και δεν είχα καθισιό, δόλωνα, καλάριζα, λεβάριζα, ξεψάριζα, νετάριζα, ξαναδόλωνα και πάλι τα ίδια, φούριες µεγάλες, κάθε µέρα ώρα πέντε το πρωί ήµουνα έτοιµος για µόλα, µα άξιζε τον κόπο διότι είχα βρει καλή γαρίδα, ζωντανή από την ανεµότρατα και χτυπούσανε σα διαολεµένα τα λιθρίνια κι οι σαργοί, και κάτι µουρµούρια του κιλού, θερία, καλά µεροκάµατα είχε κείνες τις µέρες κι είπα να µην κάµω καθόλου κράτει, µπας και βγάλω τα σπασµένα του χειµώνα αλλά έπαθα τη ζηµιά και µου κόπηκε η ρέντα.

Μάτι ήτανε, είµαι σίγουρος. Και ξέρω και ποιος πούστης µ’ έφαγε. Ο Φραγκούλης ο Σκορπιός. Είµαι σίγουρος.

Δεν υπάρχει καµιά περίπτωση να ήτανε άλλος διότι αυτός είχε πάθει το ατύχηµα εκείνες τις µέρες και δε µπορούσε να πάει στη δουλειά, µε τα δεκανίκια περπατούσε και βλαστηµούσε όλη µέρα κι όλη νύχτα που χάνει τις καλές µπουνάτσες, ποιος σου ‘πε, ρε κερατά, να καβαλάς µηχανάκι στην ηλικία σου, λες και είναι πια η µεγάλη απόσταση για να πας από το σπίτι ίσαµε το καΐκι, αλλά όχι, εκείνος πήρε µηχανάκι, κοπάνησε λοιπόν κάτω και χάλασε τον αστράγαλό του, ξάπλα του ‘πε ο αγροτικός να κάτσει αλλά πού αυτός, ο κώλος του είχε καρφιά, έβλεπε τη θάλασσα κάλµα και σιχτίριζε. Και να σου τον κάθε πρωί να κατεβαίνει κούτσα κούτσα στο λιµάνι και να µετρά πόσα καΐκια λείπουνε, πόσοι επήγαµε στη δουλειά. Δεν έφευγε αν δεν εγυρίζαµ’ όλοι. Τον διάβολό µας είχαµε έβρει εκείνες τις µέρες που ήτανε ανάπηρος. Δεν επρολάβαινες να δέσεις και τσούκου τσούκου µε τα µπαστούνια ερκούντανε από πάνω σου ο κερατάς, κι όλο µες το µπουγέλο ήβλεπε, να δει την ψαριά, να τήνε φάει µε το µάτι του ο γρουσούζης. Μια δυο τρεις µου το ‘καµε και µετά πήρα µια µαξιλαροθήκη από τη γυναίκα κι ένα βρακολάστιχο παλιό και σκέπαζα το µπουγέλο σαν έµπαινα µέσα απ’ την µπούκα, τίποτα δεν είχε σήµερα, του ‘λεγα µόλις τον έβλεπα να περιµένει σαν τον γλάρο από πάνω µου, τσάµπα τα πετρέλαια τσάµπα και τα δολώµατα, µα δεν το ‘χαφτε ο διάολος, διότι ύστερα µ’ έβλεπε που σήκωνα το µπουγέλο για να το βγάλω όξω κι από τη δύναµη που έβαζα καταλάβαινε πόσα έχει µέσα, τον έβλεπα που ζύγιαζε µε το µάτι και κουνούσε την κεφαλή του µε ζήλεια, λες και του πήρα τα δικά του ψάρια, ναι, που να του βγει το µάτι, Θε µου, σχώρα µε.

Εκείνη τη µέρα λοιπόν που ήµουνα µες στα νεύρα πρώτον µε τη ζηµιά και δεύτερον που θα µου τρώγανε οι σκουλόπετρες τα λιθρίνια, εκείνη τη µέρα λοιπόν που γύριζα άδειος, δεν ήτανε στο µόλο να περιµένει ο Σκορπιός. Μια µέρα, βρε κερατά, δε µε νοιάζει που θα µε δεις και µόνο σήµερα δεν είσαι απίκο, τόνε βλαστήµησα, έδεσα γρήγορα γρήγορα και πήδηξα όξω να πάω στου Μήτσου για το σωληνάκι. Μα ήτανε ακόµα κλειστός. Ηπια έναν καφέ και καθόµουνα στα καρφιά, έλεγα να πάω να το πάρω απάνω το παραγάδι και να ξανάρτω, να τη φτιάξω τη ζηµιά ύστερα, µα υπολόγιζα πως µε το ρυθµό που έσταζε το γαµηµένο, προλάβαινα δεν προλάβαινα να κάµω τη δουλειά. Κι άµα µ’ άφηνε από πετρέλαιο µες στο πέλαγος, άντε ύστερα να ‘ρτω πίσω µε τα κουπιά, δεν είµαι πια και είκοσι χρονώ, θα ξεκάµω µες στο λιοπύρι. Διότι δεν ξέρεις τι µπορεί να σου τύχει άµα φέρνεις απάνω το παραγάδι. Τρακόσα αγκίστρια ήτανε, µεγάλο, κοντά χίλιες οργιές, είχα και τέσσερα κολοκύθια βαλµένα απάνω, ένα κάθε εκατό αγκίστρια, για να λιγοστεύω τη φύρα, γιατί έχει µπλεξίµατα εκεί ο βυθός και µπορεί να σου κοπεί και να χάσεις το µισό, µεγάλη ζηµιά µπορείς να πάθεις, υπολόγιζα λοιπόν πόση ώρα χρειάζοµαι για να το φέρω όλο απάνω κι έλεγα να το ρισκάρω µα τελικά αποφάσισα να περιµένω πότε θ’ ανοίξει ο Μήτσος, να πάρω το σωληνάκι, να το αντικαταστήσω, να πάρω και ένα µπετονάκι πετρέλαιο για συµπλήρωµα και ύστερα να πάω.
Εκατσα λοιπόν στο καφενείο και τους άκουα που λέανε για την επίσκεψη, κατήβηκε και ο Δήµαρχος από νωρίς, σκουπίζανε την προκυµαία οι υπάλληλοι, λαµπίκο την κάµανε, κάτσανε ύστερα όλοι και περιµένανε, λέανε πως µάλλον θα κάµει και µια ανακοίνωση ο Πρωθυπουργός σήµερα και πως είναι πολύ µεγάλη διαφήµιση για το νησί που µας διάλεξε για να ‘ρθει εδώ να πει όσα έχει να πει, τέτοια λέανε αλλά δεν έδινα σηµασία διότι είχα αλλού το νου µου.

Να µη στα πολυλογώ, σαν άνοιξε ο Μήτσος το µαγαζί, πήα και πήρα το σωληνάκι, µου ‘πε κι εκείνος µια από τα ίδια, άσε µε, του λέω, να πάω να σιάξω τη ζηµιά και να φύγω, έχω να πάρω το παραγάδι απάνω, βιάζοµαι, µε τους πρωθυπουργούς θ’ ασχολούµαι, σάµπως εκείνοι ασχολούνται µαζί µου, εσύ, του λέω, που είσαι αργόσχολος, να κλείσεις το µαγαζί και να πας να τους προϋπαντήσεις, µη χάσεις. Κι έφυγα στα γρήγορα. Πήρα και από το Στεφανή ένα µπετονάκι πετρέλαιο και πήγα στο καΐκι.

Είδα κι έπαθα να το σιάξω. Ο ήλιος είχε ανέβει µισοούρανα, πάει η ψαριά, όλα θα τα ‘χανε φαγωµένα οι σκουλόπετρες. Στο µόλο η κίνηση είχε αρχίσει να πολλαίνει, άκουα και κάτι ελικόπτερα που πετούσανε πού και πού από πάνω, σήκωνα το κεφάλι µου και τα ‘βλεπα που κάνανε κύκλους, δε µας χέζετε κι εσείς µε τη φασαρία σας, είχα γίνει µούσκεµα στον ιδρώτα, τελικά το ‘σιαξα, σηκώθηκα και είδα πιο πέρα την Καταδίωξη µε τις ελληνικές σηµαίες, όλο το χωριό µαζεµένο στον µόλο και οι κουστουµαρισµένοι να βγαίνουνε από να καΐκι, χειραψίες, φιλιά, λουλούδια, ιστορίες, έβαλα µπρος τη µηχανή να τη δοκιµάσω κι έφυγα αµέσως να πάω να λεβάρω.

Καλά που δεν είχα πάει προτού το σιάξω γιατί θα ‘χα µείνει µες στο πέλαγος. Τρία µπλεξίµατα είχα εκείνη τη µέρα, το µισό παραγάδι κάτω µου ‘µεινε, αυτός ο γρουσούζης ο Σκορπιός, τέλος πάντων, ας µην κολάζοµαι, µπορεί και ο Πρωθυπουργός να τανε ο υπαίτιος κείνη τη µέρα, πιο γρουσούζης αυτός, χέσ’ τα. Ούτε τρία κιλά ψάρι δεν επήρα, δυο τρία λιθρινάκια γερά, άλλα τόσα µισοφαγωµένα από τα µαµούνια, δυο σαργουδάκια µωρά κι ένα φαγκρόπουλο της λύπησης.

Γρουσούζικια µέρα, σου λέω. Να πάει και να µην ξανάρτει.

Αλλά δε µε φτάνανε όλα αυτά, είχα ύστερα και την τηλεόραση. Μπαίνω στο λιµάνι και βλέπω όλους τους επίσηµους στηµένους στο µόλο, δε µας έφτανε ο Σκορπιός που έκανε κάθε πρωί τον κατάσκοπο, τώρα είχαµε και την κρατική ηγεσία να µας ελέγχει. Σκέπασα το µπουγέλο µε τη µαξιλαροθήκη, έζωσα σφιχτά το βρακολάστιχο κι έπιασα τα παλαµάρια να πά’ να δέσω στη θέση µου. Ευτυχώς αυτοί στεκόντανε αλάργα. Μονάχα που έπρεπε να περάσω από πίσω τους. Εκανα πως ξεµπλέκω τα σκοινιά, πως ισιώνω το διάκι µη µε ρίξει απάνω στο µόλο, διάφορα τέτοια έκανα και πέρασα δίχως να τους βλεφαριάσω καθόλου. Σαν έδεσα, τα µάζεψα σβέλτα, ψάρια και εργαλεία και πήγα αµέσως στο σπίτι, φτου, σκόρδα στα µάτια σας, κερατάδες, µουρµούριζα σ’ όλο τον δρόµο. Μονάχα σαν µπήκα στον αυλόγυρο κι έκλεισα και την ξώπορτα, µονάχα τότε χαλάρωσα. Η Βιβή βέβαια έλειπε. Στην προκυµαία ήτανε µαζί µε τις φιλενάδες της. Οχι θα ‘χανε τέτοιο πανηγύρι.

Της πέταξα τα ψάρια στο νεροχύτη να τα καθαρίσει κι έκατσα αµέσως να νετάρω το παραγάδι. Πάνω από εκατό αγκίστρια είχα χαµένα κι έπρεπε να τα ξαναφτιάξω, µονάχα για φαΐ σηκώθηκα, το µεσηµέρι, σαν γύρισε η χάρη της κι έπιασε να µου δώκει ρεπόρτο, κάτι για µια σηµαντική εξαγγελία πως έκανε ο Πρωθυπουργός, πως µας έβαλε σ’ ένα διεθνές ταµείο και πως θα φτωχύνουµε όλοι από δω και µπρος µου ‘λεγε, σηµασία δεν της έδινα, λες και ήµασταν πλούσιοι ώς τα τώρα, µα εκεί που έτρωγα, τσουπ, µου ‘βαλε και την τηλεόραση, να δούµε λέει στα νέα το νησί που έχει την τιµητική του.

Και τότε κατάπεσα τελείως. Γιατί δείξανε κι εµένα οι ρουφιάνοι. Ναι. Σε µια στιγµή µε δείξανε σαν περνούσα µε το καΐκι από πίσω από τον Πρωθυπουργό την ώρα που ‘κανε κείνες τις καταραµένες τις εξαγγελίες του, είχα ξεχασµένο και το µπουγέλο µε τα ψάρια κατάπλωρα, σκεπασµένο ευτυχώς, τινάχτηκα πάνω µε την µπουκιά στο στόµα κι έπιασα να φτύνω στον κόρφο µου σαν µε είδα, πάει, πάει, είπα, δεν υπάρχει περίπτωση να ξαναπάρω ψάρι, δε µου φτάνανε όλοι οι γρουσούζηδες που µε τριγυρίζουνε, τώρα θα ‘χω και το µάτι του καθενός που µε ‘δε στην τηλεόραση, άσε που µπορεί να βουλήσει και το καΐκι, Παναγία µου, σταυροκοπήθηκα, µου κόπηκε η όρεξη στο λεφτό, δε µπορούσα να το πιστέψω, φούσκωνα ξεφούσκωνα από τη σύχυση και δεν άκουα καθόλου τη Βιβή που µου ‘λεγε δες εδώ και δες εκεί, έριξα µια µούντζα σ’ όλους, παράτησα το πιάτο µισογεµάτο και πήγα να ξαπλώσω. Ενιωθα µεγάλη αδιαθεσία. Από κείνη τη µέρα µ’ έπιασε ένας φόβος, τέσσεροι µήνες έχουνε περάσει ίσαµε µε σήµερα και δεν έχω ξαναµπεί στο καΐκι.

Πηγή: yiannismakridakis.gr


Διαβάστε επίσης στο tvxs.gr:

28/4/2014 – Ο καθηγητής φιλοσοφίας Στ. Ροζάνης στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια

“Εδώ, γίνεται κάτι πολύ πιο σοβαρό, και είναι αυτό που οι θεωρητικοί θα λέγανε: “δημοκρατία, χωρίς Δήμο”, ή “κοινωνία, χωρίς ανθρώπους”, ή “έθνη, χωρίς εθνότητα”. Δείτε, τα πράγματα εξελίσσονται σε έναν φασισμό, ο οποίος δεν υπήρξε ούτε καν στις ιστορικές του στιγμές […] Κινδυνεύει η κοινωνία στο σύνολό της! Κινδυνεύει η κοινωνία, ως υπόσταση των λαών του κόσμου. Πρόκειται για μια εποχή τεράτων […] Εάν αφήσουμε τα πράγματα στη μοίρα τους κινδυνεύουμε να τερατοποιηθούμε οι ίδιοι”  Στέφανος Ροζάνης

Στα πλαίσια του σεμιναρίου «Αφήγηση Ζωής» πραγματοποιούνται για 4η χρονιά, αφιερώματα σε καταξιωμένες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών που έχουν αφήσει το στίγμα τους στον τομέα τους, όπως οι Ζυράννα ΖατέληΚώστας ΜουρσελάςΠερικλής Κοροβέσης, Φωτεινή Τσαλίκογλου, Τασούλα Βερβενιώτη, Σωτήρη Δημητρίου, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, κ.ά..

Η επόμενη συνάντηση που θα γίνει στις 28 Απριλίου 2014, στις 20:30, στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια σε συνεργασία με τις εκδόσεις Εξάρχεια, αφιερώνεται στον καθηγητή φιλοσοφίας Στέφανο Ροζάνη σε μία εφ’ όλης της ύλης «Αφήγηση Έργου – Ζωής» του, με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας (εκδ. Εξάρχεια) αλλά και την συμμετοχή του στην Έρευνα για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης που διεξάγει ακτιβιστικά η δημοσιογράφος – σύμβουλος ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη, από το 2010 έως σήμερα.



Ο καθηγητής φιλοσοφίας Στέφανος Ροζάνης γεννήθηκε στην Κάρυστο της Εύβοιας το 1942. Σπούδασε Μαθηματικά και Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Φιλοσοφία στο Καθολικό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Ανήκει στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού “Σημειώσεις”. Δίδαξε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και στο Πανεπιστήμιο της Νέας Σορβόννης, και επί 10 χρόνια στο Τμήμα Μέσων Επικοινωνίας και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου.

Επίσης επί 4 χρόνια, δίδαξε φιλοσοφία στη Δραματική Σχολή του Κρατικού Θεάτρου Β. Ελλάδος. Είναι συγγραφέας δοκιμιακών έργων, φιλοσοφικών μονογραφιών και ποιητικών συλλογών. Ανάμεσα στα πιο πρόσφατα δοκιμιακά του έργα περιλαμβάνονται τα εξής: Εκδοχές της πόλης, Μύθος και αφήγηση στον σύγχρονο κόσμο, Ομοίωμα δημοκρατίας.

Info: Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Δευτέρα 28 Απριλίου 2014 και ώρα 8:30μμ, Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής. Τηλ: 210-8673655. Είσοδος ελεύθερη.

Ομοίωμα δημοκρατίας, Στέφανος Ροζάνης, Εκδόσεις Εξάρχεια, 2013

b192345

Στον παρόντα τόμο αναδεικνύονται ζητήματα που αφορούν τις σύγχρονες κοινωνίες και την πραγματικότητα που αυτές βιώνουν. Η Δημοκρατία και ο Δήμος, ο ολοκληρωτισμός και ο φασισμός, ο ρατσισμός και οι μετανάστες, η εξέγερση και η ουτοπία, είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται σε αυτό το βιβλίο ο Στέφανος Ροζάνης.

Mέσα από αυτή τη συλλογή των κειμένων, ο αναγνώστης μπορεί να σκιαγραφήσει μια ριζοσπαστική και κριτική ματιά τόσο της σύγχρονης κοινωνίας όσο και του ατόμου που δρα μέσα σε αυτή. Συνεχίζοντας το νήμα της Ρομαντικής Εξέγερσης, Στέφανος Ροζάνης αρνείται κάθε βεβαιότητα που δημιουργεί η εκάστοτε ορθοδοξία και θέτει ερωτήματα για τον τρόπο που συγκροτείται ο σημερινός μας κόσμος. Σε μια περίοδο που οι ορισμοί έχουν απολέσει κάθε σημασία τους, ο συγγραφέας θέτει το ουσιαστικό ζήτημα του επαναορισμού των εννοιών μακριά από κάθε είδους εξουσιαστική διαμεσολάβηση που δημιουργούν οι εκάστοτε αυθεντίες.

*Υπενθυμίζεται η πρόσκληση για το εισαγωγικό μάθημα στο Σεμινάριο Αφήγηση Ζωής την ίδια μέρα και στον ίδιο χώρο, ώρα 6:30μμ, με ελεύθερη είσοδο. Περισσότερα: https://afigisizois.wordpress.com/about/

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

Η Κρυσταλία Πατούλη θα δώσει ομιλία, την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2013 στις 11πμ, στο πλαίσιο προγράμματος «ΕΛΠΙΔΑ» – Η ιστορία των απαρχών του παρελθόντος της Ευρώπης, του δήμου Χαϊδαρίου, που…
Η στιγμή του τελικού απολογισμού φτάνει κάποτε σε όλους, ξάδελφε. Θα φτάσει και σε μας. Δε θα φτάσει; Όσο και να τη σπρώχνεις προς το απώτερο μέλλον, όσο κι αν κάνεις πως δε σε αφορά, όσο κι αν λες «…
[…] Όχι, δεν αγαπώ εύκολα αυτούς τους ανθρώπους, αν και αυτοί παραμένουν η τροφή μου. Θα τους αγαπήσω όμως ως ήρωές μου και είναι τότε που θα τους καταλάβω καλύτερα, και αυτή είναι και η μαγική…

28/4/14 Νέο δωρεάν εισαγωγικό μάθημα για το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής

18:00 | 21 Απρ. 2014

Το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής της Κρυσταλίας Πατούλη ξεκινά την Δευτέρα 28 Απριλίου 2014 στις 6:30μμ, νέο κύκλο μαθημάτων στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια, με ελεύθερη είσοδο για το πρώτο εισαγωγικό μάθηματου νέου δίμηνου κύκλου που περιλαμβάνει προαιρετικά άλλα 8 τρίωρα μαθήματα(προτείνεται η κράτηση θέσεων των ενδιαφερομένων λόγω περιορισμένου αριθμού συμμετοχών).

«H ζωή δεν είναι αυτή πoυ έζησε κανείς, αλλά αυτή πoυ θυμάται και όπως τη θυμάται για να την αφηγηθεί» είχε πει ο Gabriel García Márquez.

Μέσω της αφήγησης κατασκευάζουμε, ανακατασκευάζουμε και επινοούμε συνεχώς, το παρόν το παρελθόν και το μέλλον, κάνοντας έργο -εν δυνάμει τέχνη- μόνον ό,τι δεν απωθούμε.

Καθώς οι λέξεις είναι το βασικό υλικό που χτίζουμε τη σχέση μας με την πραγματικότητα, η δύναμη της γραφής γίνεται ένα σημαντικό εργαλείο αυτογνωσίας και δημιουργικότητας.

Για το θεωρητικό κυρίως υπόβαθρο – βιβλιογραφία του σεμιναρίου, έχει πραγματοποιηθεί διάλεξη για φοιτητές του Παντείου Παν/μίου, σε κάλεσμα της συγγραφέως και καθηγήτριας ψυχολογίας, Φωτεινής Τσαλίκογλου.

Περισσότερα: https://afigisizois.wordpress.com/about/

Info: Για το πρώτο εισαγωγικό μάθημα με ελεύθερη είσοδο στις 28/4/2014, ώρα 18:30, Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, τηλέφωνο για κρατήσεις θέσεων: 210 867 3655 και e-mail: cpatouli@yahoo.gr (Διεύθυνση: Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής).

28/4/14 – Ο καθηγητής φιλοσοφίας Στέφανος Ροζάνης στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια

Επιπλέον, στα πλαίσια του σεμιναρίου «Αφήγηση Ζωής» (https://afigisizois.wordpress.com/about/) πραγματοποιούνται για 4η χρονιά, αφιερώματα σε καταξιωμένες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών που έχουν αφήσει το στίγμα τους στον τομέα τους, όπως οι: Ζυράννα ΖατέληΚώστας ΜουρσελάςΠερικλής Κοροβέσης, Φωτεινή Τσαλίκογλου, Τασούλα Βερβενιώτη, Σωτήρη Δημητρίου, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, κ.ά..

Η επόμενη συνάντηση η οποία θα γίνει επίσης στις 28 Απριλίου 2014, στις 20:30, στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια σε συνεργασία με τις εκδόσεις Εξάρχεια, αφιερώνεται στον καθηγητή φιλοσοφίας Στέφανο Ροζάνη σε μία εφ’ όλης της ύλης «Αφήγηση Έργου – Ζωής» του, με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο Ομοίωμα δημοκρατίας (εκδ. Εξάρχεια) αλλά και την συμμετοχή του στην Έρευνα για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης.

Info: Για την εκδήλωση: Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Δευτέρα 28 Απριλίου 2014 και ώρα 8:30μμ, Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής. Τηλ: 210-8673655. Είσοδος ελεύθερη.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

Η στιγμή του τελικού απολογισμού φτάνει κάποτε σε όλους, ξάδελφε. Θα φτάσει και σε μας. Δε θα φτάσει; Όσο και να τη σπρώχνεις προς το απώτερο μέλλον, όσο κι αν κάνεις πως δε σε αφορά, όσο κι αν λες «…
(3)
[…] Όχι, δεν αγαπώ εύκολα αυτούς τους ανθρώπους, αν και αυτοί παραμένουν η τροφή μου. Θα τους αγαπήσω όμως ως ήρωές μου και είναι τότε που θα τους καταλάβω καλύτερα, και αυτή είναι και η μαγική…
(3)
Νέα σεμινάρια γραφής στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια και “Αφηγήσεις Έργου – Ζωής” με Λογοτέχνες κάθε Δευτέρα από τον Νοέμβριο 2013. “H ζωή δεν είναι αυτή πoυ έζησε κανείς, αλλά αυτή πoυ…
via: TVXS

Τα παιδιά του εμφυλίου. Του Λουκιανού Χασιώτη

[…] Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε τομή στην ιστορία της περίθαλψης και της πρόνοιας για τα παιδιά, αναμφίβολα εξαιτίας των δραματικών επιπτώσεων που είχε σε εκατομμύρια ανήλικους σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι πρώτες μεταπολεμικές εκτιμήσεις υπολόγιζαν ότι από τους 30 εκατομμύρια ανθρώπους που μετακινήθηκαν ή εκτοπίστηκαν κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά το τέλος των εχθροπραξιών (σύγχρονες μελέτες θεωρούν ότι ο συνολικός αριθμός των εκτοπισμένων ήταν πολύ μεγαλύτερος, σχεδόν διπλάσιος απ’ όσο αρχικά είχε εκτιμηθεί), το ένα τέταρτο περίπου αποτελούνταν από νέους κάτω των 17 ετών.

Εκατομμύρια επίσης παιδιά υποσιτίζονταν: το 1946 η UNRRA (United Nation Relief and Rehabilitation Administration), οργάνωση που είχε ιδρυθεί από το 1943με σκοπό την περίθαλψη των θυμάτων του πολέμου, πρόσφερε ημερήσιο γεύμα σε πέντε εκατομμύρια αγόρια και κορίτσια στην Αυστρία, την Τσεχοσλοβακία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Πολωνία και τη Γιουγκοσλαβία, τη στιγμή που υπολογιζόταν ότι σχεδόν 60 εκατομμύρια είχαν άμεση ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας.

Μεγάλος ήταν επίσης ο αριθμός των ορφανών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού, κατά τη διάρκεια του πολέμου 13 εκατομμύρια παιδιά έχασαν τους βιολογικούς τους γονείς μονάχα στην Ευρώπη.

Στη Γερμανία το ένα τρίτο περίπου των παιδιών είχαν χάσει έναν ή αμφότερους τους γονείς τους.

Στην Ελλάδα το ποσοστό έφτανε περίπου το 12%, δηλαδή από ένα συνολικό πληθυσμό 2.750.000 ανηλίκων, οι 380.000 ήταν ορφανοί.

Οι αντίστοιχοι αριθμοί στη Γιουγκοσλαβία ήταν 573.000 και στην Πολωνία 700.000 –ενώ στη μακρινή Κίνα ορισμένες αναφορές έκαναν λόγο για το ασύλληπτο νούμερο των 15 εκατομμυρίων ορφανών ανηλίκων.

Μολονότι οι μεταγενέστερες εκτιμήσεις ήταν περισσότερο μετριοπαθείς, οι σχετικοί αριθμοί παρέμεναν μεγάλοι.

Η UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) χρησιμοποίησε τον όρο war-handicapped children για να περιγράψει τις παραπάνω κατηγορίες παιδιών που έφεραν έντονα τα φυσικά ή ψυχολογικά στίγματα του πολέμου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πρώτη φορά δόθηκε στις ψυχολογικές διαταραχές των παιδιών-θυμάτων του πολέμου.

Σύμφωνα με τις έρευνες που ακολούθησαν τη λήξη των εχθροπραξιών σε παιδιά που είχαν εκτοπιστεί ή είχαν χάσει τους γονείς τους, δεν ήταν τόσο οι βομβαρδισμοί ή οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που είχαν επηρεάσει αρνητικά τον ψυχικό τους κόσμο όσο η διάρρηξη του οικείου τους περιβάλλοντος και η ξαφνική απώλεια εκείνου που θεωρούσαν προστάτη τους, πάνω απ’ όλα της μητέρας.

«Τα παιδιά επηρεάστηκαν πρώτον από την απώλεια ή την εξαφάνιση των πιο κοντινών τους προσώπων και δεύτερον από τη μεταμόρφωση του κοινωνικού περιβάλλοντος, με όλες τις συνεπαγόμενες ψυχολογικές συνέπειες», υποστήριξε στη σχετική έκθεση της UNESCO Η Τερέζα Μπρος (Therese Brosse).

Σε παρόμοια συμπεράσματα κατέληγαν οι μελέτες της Άννας Φρόυντ και της Ντόροθι Μπέρλινγεϊμ που πραγματοποιήθηκαν την ίδια εποχή.

Τα παιδιά, που είχαν εγκαταλειφτεί ή χωριστεί από τους γονείς τους και είχαν μεγαλώσει μόνα τους, με ξένες οικογένειες, σε ειδικά ιδρύματα ή σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, παρουσίαζαν συμπτώματα απειθαρχίας, παραβατικότητας και γενικότερα «αντικοινωνικής συμπεριφοράς»: όροι –ιδιαίτερα ο τελευταίος-  οι οποίοι εκφράζουν το αίσθημα φόβου ή ακόμα και πανικού απέναντι σε δραστηριότητες που «θεωρούνται ότι απειλούν την κοινωνική ευταξία και απαιτούν πειθάρχηση», και που αντιδιαστέλλονται με τις «κοινωνικά και εθνικά επωφελείς» πρακτικές, όπως αυτές βέβαια αξιολογούνται από τον κόσμο των ενηλίκων και τις επικρατούσες αντιλήψεις.

Ταυτόχρονα οι ίδιες μελέτες επισήμαναν το γεγονός ότι τα «εγκαταλελειμμένα» παιδιά συναντούσαν δυσκολίες προσαρμογής στο νέο τους περιβάλλον ή αναπροσαρμογής –εκείνα που είχαν την τύχη να επανασυνδεθούν με τους δικούς τους και να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Συνεπώς το έργο της μέριμνας για τους ανήλικους είχε διπλό στόχο: Αφενός, απέβλεπε στην άμεση περίθαλψή τους, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα ανθρωπιστική καταστροφή, και στη διαμόρφωση ενός κοινωνικού προγράμματος που θα εξασφάλιζε την μακροπρόθεσμη ευημερία τους.

Αυτό έγινε δυνατό εν μέρει χάρη στις προόδους της ιατρικής, στη νέα τεχνολογία που χρησιμοποιούσαν οι στρατιωτικές συμμαχικές δυνάμεις και στη διεθνή συνεργασία.

Κυρίως όμως επειδή το πρόγραμμα περίθαλψης του 1945, σε αντίθεση με τις αντίστοιχες πρωτοβουλίες του 1919, είχε τη διεθνή υποστήριξη του ΟΗΕ και των πιο πλούσιων χωρών, ενώ παράλληλα βασίστηκε στη λογική της δραστικής εμπλοκής του κράτους στον τομέα της πρόνοιας΄ δεν είναι τυχαίο ότι οι αμερικανοί κοινωνικοί λειτουργοί της UNRRA είχαν υπηρετήσει προηγουμένως την πολιτική του New Deal από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες ιδρύθηκε το 1946 η UNICEF (United Nations International Children’s Emergency Fund) με έργο την παροχή άμεσης βοήθειας στα παιδιά-θύματα του πολέμου σε διεθνές επίπεδο.

[…] το επιστημονικό και το πολιτικό ενδιαφέρον για το παιδί βασίστηκε πολύ στην απειλή που αντιπροσώπευαν τα war-handicapped children για την κοινωνική ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα .

Η εκτίμηση κυβερνήσεων, εθνικών και διεθνών οργανισμών περίθαλψης, ανάμεσά τους και του ίδιου του ΟΗΕ, ήταν κοινά. Αν δεν λαμβάνονταν τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα σε όλα τα επίπεδα (στο υλικό, το πνευματικό και το ψυχολογικό), τα παιδιά αυτά θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μόνιμη πηγή εγκληματικότητας, κοινωνικής αναταραχής και σε πόλο αμφισβήτησης της δημοκρατίας και της ειρήνης.

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Λουκιανού Χασιώτη:

Τα παιδιά του εμφυλίου. Από την «κοινωνική πρόνοια» του Φράνκο στον «έρανο» της Φρειδερίκης (1936-1950), επιμέλεια σειράς: Ν. Ε. Καραπιδάκης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2013

Στη διάρκεια των εμφυλίων πολέμων στην Ισπανία (1936-1939) και στην Ελλάδα (1946-1949) τα παιδιά ενεπλάκησαν στις συγκρούσεις άμεσα και έμμεσα, είτε συμμετέχοντας ενεργά στην πολεμική προσπάθεια είτε ως θύματα των εχθροπραξιών, των βομβαρδισμών, των μετακινήσεων και, κυρίως, της ορφάνιας, της πείνας και των κακουχιών.

Κάθε αντιμαχόμενη πλευρά ανέπτυξε τη δική της πολιτική πρόνοιας για τα παιδιά-θύματα του πολέμου συνδυάζοντας ανθρωπιστικούς, στρατηγικούς και προπαγανδιστικούς στόχους. Χιλιάδες αγόρια και κορίτσια αποσπάστηκαν από τις οικογένειες τους και μεταφέρθηκαν σε ειδικά κέντρα για να γλιτώσουν από τα δεινά του πολέμου αλλά και για να διαπαιδαγωγηθούν σύμφωνα με τις αντιλήψεις της κάθε πλευράς.

Ο χωρισμός από την οικογένεια αποτέλεσε τραυματική εμπειρία, συχνά ωστόσο τους πρόσφερε καλύτερες συνθήκες ζωής και καλύτερες προοπτικές για την επαγγελματική τους αποκατάσταση ή για τη μόρφωση τους.

Το βιβλίο «Τα παιδιά του Εμφυλίου» προσεγγίζει συγκριτικά τις πολιτικές που ακολούθησαν οι αντίπαλοι στον ισπανικό και τον ελληνικό εμφύλιο για τα παιδιά-θύματα του πολέμου. Παρουσιάζει τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες μέσα από τις οποίες γεννήθηκαν και εξελίχθηκαν η «Κοινωνική Πρόνοια» (Αuxilio Social) στην Ισπανία και ο «Έρανος της Βασίλισσας» στην Ελλάδα- τις επιδράσεις που είχαν στο έργο τους οι αντιλήψεις και οι πρακτικές για τη φιλανθρωπία και την κοινωνική πρόνοια κατά τον 20ό αιώνα- καθώς επίσης τις ιδεολογικές αξίες με βάση τις οποίες οι δύο αυτοί οργανισμοί λειτούργησαν, εντοπίζοντας ομοιότητες και διαφορές, συνέχειες και ασυνέχειες.

*(Φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου: Παιδιά από τη Μακεδονία και τη Θράκη επιβιβάζονται στον Πειραιά, καθ’ οδόν προς παιδοπόλεις του «Εράνου της βασίλισσας»)

Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Διαβάστε επίσης: Ποιός μου δίνει εμένα πίσω τα παιδικά μου χρόνια; Κανένας. Μόνο η ιστορία…

via: TVXS

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

«Για μένα το δίκιο ήταν με το μέρος των ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού, ενώ έτρεμε το φυλλοκάρδι μου για την τύχη του θείου Αντώνη και του ξαδέρφου μου του Αντρέα, που, αξιωματικοί του Εθνικού…
(6)
Γεννήθηκα στο Ξηροχώρι της Εύβοιας. Στον πόλεμο είμαι φοιτήτρια της Νομικής στην Αθήνα. Οργανώνομαι και δουλεύω παράνομα μαζί με τον Λ. Κύρκο στο Πανεπιστήμιο. Συλλαμβάνεται ο Αδερφός…
(39)

Κρισναμούρτι: Εμείς μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική επανάσταση

12:13 | 20 Απρ. 2014

[…] Εμείς μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική επανάσταση.
Μιλάμε για μια επανάσταση η οποία μεταμορφώνει ριζικά, βαθιά, την ψυχολογική δομή του ανθρώπου […]

[…] Ένα σοβαρό πείραμα βαθιάς αλλαγής πρέπει ν’ αρχίσει από τον εαυτό μας, από τον καθένα μας. Είναι μάταιο να αλλάζουμε μόνο τις εξωτερικές συνθήκες χωρίς βαθιά εσωτερική αλλαγή.

Η κοινωνία είναι ό,τι είναι ο άνθρωπος΄ αυτό που είναι η σχέση τού ενός με τον άλλο είναι και η δομή της κοινωνίας μιας χώρας.

Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε μια ειρηνική κοινωνία που να έχει νοημοσύνη, αν το άτομο είναι αδιάλλακτο, βάναυσο και ανταγωνιστικό.

Αν από κάθε άνθρωπο λείπει η ευγένεια, η στοργή, η φροντίδα στη σχέση του με τους άλλους, δεν μπορεί παρά να δημιουργεί σύγκρουση, ανταγωνισμό και σύγχυση.

Η κοινωνία είναι επέκταση των ανθρώπων, η κοινωνία είναι προβολή του εαυτού μας. Μέχρι να το συλλάβουμε αυτό, να κατανοήσουμε βαθιά τον εαυτό μας και να τον αλλάξουμε ριζικά, η αλλαγή απλώς του έξω δεν θα δημιουργήσει ειρήνη στον κόσμο ούτε θα φέρει αυτή την ηρεμία και τη γαλήνη που είναι απαραίτητες για ευτυχισμένες σχέσεις σε μια κοινωνία.

Ας μη σκεφτόμαστε, λοιπόν, ν’ αλλάξουμε το περιβάλλον ΄ αυτό θα συμβεί –και πρέπει να συμβεί- αν ολόκληρη η προσοχή μας κατευθύνεται στη μεταμόρφωση του ατόμου, του εαυτού μας και της σχέσης μας με τον άλλο…

[…] Τι είναι κοινωνία; Δεν είναι δημιούργημα της σχέσης μας, της σχέσης ανάμεσα σε εσάς και σε εμένα και κάποιους άλλους;  Οι σχέσεις μας είναι η κοινωνία και η κοινωνία δεν είναι κάτι ξεχωριστό από εμάς.

Επομένως, το ν’ αλλάξουμε τη δομή της τωρινής κοινωνίας χωρίς να κατανοήσουμε τις σχέσεις μας μεταξύ μας είναι απλώς το να συνεχίζουμε την τωρινή κοινωνία με τροποποιημένη μορφή.

Η σύγχρονη κοινωνία είναι σάπια, είναι μια διαδικασία διαφθοράς, βίας, μέσα στην οποία υπάρχουν πάντα αδιαλλαξία, σύγκρουση και πόνος΄ και για να επιφέρουμε μια ριζική αλλαγή στην κοινωνία, της οποίας είμαστε μέρος, πρέπει να υπάρξει κατανόηση του εαυτού μας.

[…] Μια ριζική αλλαγή στην κοινωνία μπορεί να γίνει όχι μέσα από ιδέες, αλλά μέσα από τη δική μου μεταμόρφωση στη σχέση μου με τους άλλους.

Η κοινωνία προφανώς χρειάζεται μεταμόρφωση –πάντα όλες οι κοινωνίες χρειάζονται μεταμόρφωση. Θα έπρεπε, όμως, αυτή η μεταμόρφωση να βασίζεται σε κάποια ιδέα, δηλαδή στην σκέψη, σε υπολογισμούς, σε έξυπνες διαλεκτικές αποδοχές ή αρνήσεις κι ένα σωρό άλλα; Ή από τη στιγμή που όλα τα μοντέλα το μόνο που δημιουργούν είναι αντιθέσεις, θα έπρεπε μια τέτοια επανάσταση να πραγματοποιηθεί χωρίς κανένα ιδιαίτερο μοντέλο;

Μια πραγματική επανάσταση μπορεί να γίνει μόνο όταν πάψει να υπάρχει η ιδέα του «εγώ σαν μια οντότητα ξεχωριστή από την κοινωνία΄ και αυτό το «εγώ» θα υπάρχει μόνο όσο θα συνεχίζεται η σκέψη, που είναι η διαμορφωμένη επιθυμία για ασφάλεια με διάφορους τρόπους.

Η κοινωνική επανάσταση –είτε είναι η γαλλική είτε η κομμουνιστική είτε οποιαδήποτε άλλη- είναι αποτέλεσμα γεγονότων, απρόβλεπτων περιστάσεων, εννοιών, ιδεών, συμπερασμάτων και, τελικά, το συμπλήρωμα ενός κύκλου.

[…] Εμείς μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική επανάσταση. Μιλάμε για μια επανάσταση η οποία μεταμορφώνει ριζικά, βαθιά, την ψυχολογική δομή του ανθρώπου.

[…] Βλέπει κανείς ότι μια ριζική επανάσταση πρέπει να γίνει στο κέντρο, όχι στην επιφάνεια. Η αλλαγή στην επιφάνεια δεν έχει κανένα νόημα.

[…] Αυτό, λοιπόν που πρέπει σίγουρα να κάνουμε είναι να έχουμε επίγνωση του συνόλου του προβλήματαος, όχι μόνο στο συνειδητό, αλλά κυρίως στο υποσυνείδητο΄  πρέπει να έχουμε επίγνωσή του εσωτερικά, βαθιά.

Ο επιφανειακός νους μπορεί να δώσει αιτίες, εξηγήσεις, μπορεί λογικά να ξεδιαλύνει ορισμένα προβλήματα΄ αλλά όταν ενδιαφερόμαστε για ένα βαθύ πρόβλημα, η επιφανειακή προσέγγιση έχει πολύ μικρή αξία.

Κι εμείς νοιαζόμαστε για ένα πολύ βαθύ πρόβλημα, που είναι πώς να φέρουμε μια αλλαγή, μια επανάσταση στο κέντρο.

Χωρίς αυτή τη θεμελιώδη μεταμόρφωση, οι αλλαγές απλώς στην επιφάνεια δεν έχουν νόημα και οι αναμορφώσεις χρειάζονται διαρκή αναμόρφωση.

[…] Δεν ξέρετε πραγματικά τον εαυτό σας. Το να ξέρετε τον εαυτό σας σημαίνει ότι ξέρετε την εξαιρετική ικανότητα του νου σας να φωτίζει τις κρυφές γωνίες της καρδιάς σας΄ σημαίνει ότι ξέρετε πώς λειτουργεί ο νους σας και αν αυτό που σκέφτεστε είναι δράση ή απλώς αντίδραση΄ σημαίνει ότι έχετε επίγνωση της πολυπλοκότητας του υποσυνείδητου και ότι βλέπετε όλους τους υπαινιγμούς και τις νύξεις που το υποσυνείδητο προβάλλει στο συνειδητό.

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Jiddu Krishnamurti, «Εγώ χωρίς εγώ», εκδόσεις Καστανιώτη, 2013.Ανθολόγηση: Νίκος Πιλάβιος. Μετάφραση: Ανθή Ανδρεοπούλου, Νίκος Πιλάβιος


Ο Τζίντου Κρισναμούρτι κατάγεται από οικογένεια Βραχμάνων. Γεννήθηκε το Μάιο του 1895 στο Μαντάναπαλι, ένα μικρό χωριό κοντά στο Μαντράς. Η μητέρα του πέθανε το 1905 και ο πατέρας του, την επόμενη χρονιά, πήγε μαζί με τους τέσσερις γιους του να ζήσει στο Άντιαρ, όπου ήταν τα κεντρικά γραφεία της Θεοσοφικής Εταιρείας, στα οποία τον προσέλαβαν.

Λίγο αργότερα ο Κρισναμούρτι υιοθετήθηκε από την Annie Besant, πρόεδρο της Θεοσοφικής, που είχε πειστεί ότι το αγόρι ήταν ο Παγκόσμιος Διδάσκαλος τον οποίο περίμεναν οι θεοσοφιστές σε όλο τον κόσμο. Τρία χρόνια αργότερα τον πήγαν στην Αγγλία για να μορφωθεί, ενώ ίδρυσαν στο όνομά του το «Τάγμα του Αστέρα της Ανατολής», που αριθμούσε χιλιάδες οπαδούς.

Το 1929, όμως, ύστερα από 18 χρόνια, ο Κρισναμούρτι το διέλυσε και επέστρεψε όλη την περιουσία του πίσω στους δωρητές της. Η αναγγελία της διάλυσης εκείνη την ημέρα άρχισε έτσι: «Πιστεύω ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς κανένα μονοπάτι προς αυτήν, και δεν μπορεί να πλησιαστεί μέσα από κανένα δρόμο, καμιά θρησκεία, καμιά οργάνωση…».

Από τότε ο Κρισναμούρτι -και μέχρι το θάνατό του, το Φεβρουάριο του 1986- συνέχισε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο μιλώντας, συζητώντας και ακούγοντας εκατοντάδες ανθρώπους που ήθελαν να τον δουν.

Μιλούσε όπου τον καλούσαν – σε ιδιώτες και μικρά σχολεία, σε πανεπιστήμια ή στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών στο Los Alamos και στον Ο.Η.Ε., που τον παρασημοφόρησε για το έργο του, λίγο πριν πεθάνει, το 1985. Ο Κρισναμούρτι ανέπτυξε τη μοναδική, πραγματικά, διδασκαλία του αντλώντας την από την ίδια του την ύπαρξη και τη ζωή του, αφού δεν είχε διαβάσει κανενός είδους φιλοσοφικό ή θρησκευτικό βιβλίο.

Έως τώρα έχουν εκδοθεί γύρω στα 80 δικά του βιβλία, ενώ τα πιο πολλά έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 10 γλώσσες σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν επίσης καταγραμμένες, σε βιντεοκασέτες και κασέτες ήχου, δημόσιες ομιλίες του και προσωπικές συζητήσεις του με διάφορους επιστήμονες και πνευματικούς ανθρώπους, ενώ γι’ αυτόν έχουν γράψει κείμενα ο Άλντους Χάξλεϋ, ο Χένρι Μίλλερ, η Άιρις Μέρντοχ κ.ά.

Ο Κρισναμούρτι υπήρξε τελικώς ένας παγκόσμιος διδάσκαλος. Παρ’ όλο που είχε γεννηθεί από Ινδούς γονείς, δε σταμάτησε να δηλώνει ότι δεν είχε καμιά εθνικότητα, ότι δε συνέχιζε καμιά παράδοση και δεν ανήκε σε καμιά οργάνωση. Ο ίδιος βίωσε όλα όσα έλπιζε πως θα μάθουν εκείνοι που τον άκουγαν.

Ο Κρισναμούρτι άφησε ένα πολύ μεγάλο υλικό από δημόσιες ομιλίες, συζητήσεις (με δασκάλους, μαθητές, επιστήμονες, σημαντικούς εκπροσώπους διαφόρων θρησκειών, ιδιώτες), τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές συνεντεύξεις, γραπτά κείμενα και επιστολές. Ένα μεγάλο μέρος από αυτό το υλικό έχει καταγραφεί σε βιβλία, κασέτες ήχου και DVD.


Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

via: TVXS

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

[…] τι συνέβη και ενώ, από τα σπλάχνα των πανανθρώπινων οραμάτων της Επανάστασης, πρόεκυψε ένα κοινωνικό σύστημα που εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο το υποδέχτηκαν ως τον ελπιδοφόρο προάγγελο…
(0)
Το 8 ώρες και 35 λεπτά αναφέρεται στην τελευταία πτήση της Delta Airlines στην Αθήνα. Ενας νέος άνδρας, ο Τζόναθαν, αδελφός της Αμαλίας, εγγονός της Ερασμίας και του Μενέλαου Αργυρίου ταξιδεύει για…
(0)
Ζω, σημαίνει αναζητώ μια αλήθεια και η μόνη αλήθεια, ίσως είναι αυτή που σε φέρνει κοντά στις ρωγμές της ιστορίας σου… που σου επιτρέπει  να μην λογοκρίνεις, ούτε να κοροϊδεύεις, ούτε να…
(7)

Έχει γίνει πια η Δημοκρατία ένα μουσειακό έκθεμα;

11:27 | 20 Απρ. 2014
Σάββας Μιχαήλ

Έχει γίνει πια η Δημοκρατία ένα μουσειακό έκθεμα; Είναι πλέον ένας λόγος περί δημοκρατίας μουσειακό λείψανο; Όταν από πολύ παλιά έχει σιγήσει η Αγορά των ελεύθερων και ίσων, θα ακούμε μόνο τις αγορές να μιλούν και να ορίζουν τη δημοκρατία;

Κι άνθισαν μάταια τα λουλούδια της οργής, οι θυελλώδεις συζητήσεις για το ποιά δημοκρατία θέλουμε στις συγκεντρώσεις των Αγανακτισμένων και των Εξεγερμένων, στην Puerta del Sol, στο Σύνταγμα, στην πλατεία Ταχρίρ;

Για ποιά δημοκρατία μπορεί να γίνεται λόγος τον καιρό των μνημονίων που ο λαός καταψηφίζει κι αυτά τον κυβερνούν; Ποιός λόγος μπορεί σήμερα να υπάρξει περί δημοκρατίας, χωρίς να είναι αοριστολογία, κενολογία, ένα ευχολόγιο, δήλωση νομιμοφροσύνης ή και άλλοθι τρομοκρατικών πολέμων, εισβολών και κατοχής;

Όταν οι λαοί εξεγείρονται ζητώντας ψωμί, δουλειά, παιδεία, ελευθερία ή και γκρεμίζουν τυραννίες –στην Τυνησία, την Αίγυπτο- για να δουν να τους επιβάλλεται, στη συνέχεια, σαν «δημοκρατία», η τυραννία με άλλο όνομα, βαφτισμένη σε μία κολυμπήθρα του Σιλωάμ που λέγεται κάλπη;

Μήπως η Δημοκρατία πεθαίνει και το θάνατό της προαναγγέλλουν οι κρωγμοί των επίχρυσων «χρυσαυγιτών» και ο βλακώδης βαρβαρισμός «εγέρθητος»;

Μα τί ακριβώς πεθαίνει; Ποιά είναι η δημοκρατία «τους» και ποια «η δική μας»; Ποιά είναι η δημοκρατία των «επάνω» που δεν μπορούν πια να μας κυβερνούν όπως παλιά και ποιά αυτή των «κάτω» που δεν ανέχονται να κυβερνώνται όπως παλιά, γιατί δεν μπορούν να επιβιώσουν, να ζήσουν ανθρώπινα και προπαντός με αξιοπρέπεια;

Ποιός είναι ο λόγος περί δημοκρατίας των αγορών και ποιός αυτός των πλατειών; Ήταν ο λόγος στις πλατείες κούφιος και δεν οδηγούσε πουθενά, μια βουή που έσβησε, ένας αυτοσχεδιασμός; […] Χωρίς αυτοσχεδιασμό υπάρχει άραγε αληθινή, άμεση δημοκρατία τών από κάτω;

[…] Δημοκρατία δη, ως έοικε, μετά τούτεο σκεπτέον… (1) μας συμβουλεύει μέσα από το λαβύρινθο της διαλεκτικής, ο αρχαίος γνώστης της, ο Πλάτων.

Φαίνεται ανορθόδοξο ή και προκλητικό, την ώρα της κρίσης, για να σκεφτούμε ξανά τη δημοκρατία να στρεφόμαστε χιλιάδες χρόνια πριν, σε ένα αυστηρό κριτή της, έναν αριστοκρατικό αναμφίβολα, αν και κομμουνιστή, που υποτίθεται είναι «αντιδραστικός», σύμφωνα με ορισμένους βιαστικούς και μονόπλευρους.

[…] Η αμείλικτη διεισδυτική ματιά του Πλάτωνα φτάνει στα υλικά θεμέλια των κοινωνικών – πολιτικών μεταμορφώσεων.

Κινητήρια δύναμη της φθοράς της ολιγαρχίας και της γένεσης της δημοκρατίας είναι η ακόρεστη επιθυμία συσσώρευσης πλούτου:

δι’ απληστίαν του προκειμένουν αγαθού, του ως πλουσιωτάτου δειν γίγνεσθαι (2).

Ο άπληστος πλουτισμός μιας ολιγαρχικής ελίτ –είτε στα αρχαία χρόνια είτε στην εποχή της κυριαρχίας της σύγχρονης χρηματιστικής ολιγαρχίας- την ωθεί στην καταστροφή.

Ο ίδιος ο πλούτος είναι φύσει ασύμβατος με τη σωφροσύνη, την αρετή, το πολιτικό ήθος;

Πλούτον τιμάν και σωφροσύνην άμα ικανώς κτάσθαι εν τοις πολίταις αδύνατον, αλλά ανάγκη ή του ετέρου αμελείν ή του ετέρου (2).

Ο πλουτισμός της παρηκμασμένης κι ακόλαστης ολιγαρχίας πολύν τον κηφήνα και πτωχόν εμποιούσει τη πόλει (3) γεννώντας παντού εξαθλίωση, χρέη και κοινωνικό αποκλεισμό… οι μεν οφείλοντες χρέα, οι δε άτιμοι γεγονότες, οι δε αμφότερα, σπέρνοντας παντού ταξικό μίσος, επιβουλή και άλλα και τον πόθο της εξέγερσης: μισούντες τε και επιβουλεύοντες τοις κτησαμένοις τα αυτών και τοις άλλοις, νεωτερισμού έρωντες (4).

Ενάντια στους μύθους που η δημοκρατία καλλιεργεί όταν πια γίνει καθεστώς, καταδικάζοντας, υποτίθεται «τη βία από όπου κι εάν προέρχεται», η ίδια προέρχεται από την πληβειακή βία ενάντια στην ολιγαρχική βία […]

Ο Πλάτων δεν τσιγκουνεύεται την ειρωνεία όταν μιλάει για την κατεστημένη δημοκρατία, τη δημοκρατία καθεστώς που παρουσιάζει την πλουμιστή πραμάτεια της, το σωρό των εμπορευμάτων της, δίνοντας σ’ αυτόν που την επισκέπτεται την αίσθηση μπακάλικου αγοραπωλησίας πολιτικών-συνταγματικών δικαιωμάτων, ώσπερ εις παντοπώλιον αφικομένω πολιτειών (5)

Η ελευθερία, για την οποία επαίρεται σαν υπέρτατη αξία της, η κατεστημένη δημοκρατία–παντοπωλείο, γρήγορα αποκαλύπτεται σαν ελευθερία κάθε απατεώνα να κυκλοφορεί ελεύθερος και ατιμώρητος, σαν αόρατος, να περινοστεί ώσπερ ήρως, ακόμα κι όταν τυπικά έχει καταδικαστεί, ούτε φροντίζοντος ούτε ορώντος ουδενός. (6)

Στην κατηγορία αυτοί και τον καιρό του Πλάτωνα και στις μέρες μας ανήκουν και πάμπολλοι πολιτικάντηδες, αφού μάλιστα η δημοκρατία–παντοπωλείο αδιαφορεί και καταπατά μεγαλοπρεπώς όποια αξιοκρατικά κριτήρια, ουδέν φροντίζει εξ οποίων αν τις επιτηδευμάτων επί τα πολιτικά ιών πράττη, επιλέγοντας κατά προτίμηση δημοφιλείς δημοκόπους (στις μέρες μας κυρίως τηλεοπτικούς αστέρες): αλλά τιμά, εάν φη μόνον εύνους είναι τω πλήθει.

Η καίρια πολιτική του Πλάτωνα σ’ αυτή τη δημοκρατία που παρουσιάζεται σαν ηδεία πολιτεία και άναρχος και ποικίλη είναι ότι αναιρεί την ισότητα στο όνομα της ισότητας και της ισονομίας, ισότητά τινα (…) ίσοις τε και άνισοις διανέμουσα.

Με άλλα λόγια είναι πολιτεία άδικη με το Δίκαιο που τη διέπει, Δίκαιο εξίσωσης ισότητας κι ανισότητας, άρα Δίκαιο ανισότητας, να βρίσκεται σε ρήξη με το μέγα ζητούμενο: τη Δικαιοσύνη. […]

Την απουσία των αληθών λόγων έρχεται να καλύψουν με την καταθλιπτική παρουσία τους οι ψευδείς και αλαζόνες λόγοι (7), οι αντεστραμμένες αξίες (8), ο μηδενισμός, το βούλιαγμα στην καθημερινότητα, όταν ο πολίτης διαζή το καθ’ ημέραν (9), κατοικώντας σε μια χώρα των Λωτοφάγων (10).

Η διολίσθηση προς την τυραννία έχει δημοκρατικά και ανεπαισθήτως αρχίσει. […]

Εκ δημοκρατίας τυραννίς (11)

Ο Πλάτων εξετάζει μεθοδικά την πτώση των δημοκρατιών του καιρού του σε νέες τυραννίδες. Ο Μπαντιού, στη δική του απόδοση της πλατωνικής Πολιτείας, βρίσκει εδώ μια ισχυρή αναλογία με την άνοδο του φασισμού στην εποχή μας. […]

Όπως και στη φθορά της ολιγαρχίας, έτσι και τώρα στη φθορά της δημοκρατίας ενοχοποιείται η απληστία.

Μόνο που τώρα, στην περίπτωση της δημοκρατίας, η απληστία αφορά το ίδιο το θεωρούμενο σαν ύψιστο δημοκρατικό αγαθό, την ελευθερία.

Η κατάχρησή της, κατά τον Πλάτωνα, οδηγεί στη μετατροπή της στο αντίθετο: εξ οίμαι της ακροτάτης ελευθερίας δουλεία πλείστη τα και αγριωτάτη. (12) […]

Στη ρίζα της φθοράς στη Φύση, και στις πολιτείες ο Πλάτων βρίσκει το άγαν, την υπερβολή, την παραβίαση των ορίων, τη ρήξη του φυσιολογικού κύκλου που οδηγεί στο αντίθετο […]

Ο σιδερένιος κύκλος της Αιώνιας Επιστροφής σπάζει στους Νέους Καιρούς , με το άνοιγμα στην καθολικότητα που εγκαινιάζει η εμφάνιση του κεφαλαίου, τη μετατροπή του κύκλου σε ανοικτή σπείρα. Στο καπιταλισμό, στην ανοικτή οικονομία της ανταλλακτικής αξίας, το ζητούμενο είναι η διαρκώς διευρυνόμενη αναπαραγωγή του κεφαλαίου.

Όταν η σπειροειδής ανέλιξη διακοπεί και βρεθεί σε εμπλοκή η διαδικασία διευρυμένης αναπαραγωγής του κεφαλαίου λόγω κρίσης υπερυσσώρευσής του –όπως σε τελευταία ανάλυση συμβαίνει και με την παρούσα καταστροφική παγκόσμια καπιταλιστική κρίση μετά το 2007-, τότε εκδηλώνεται η φθορά, η παρακμή, η κατακρήμνυση προς το βάραθρο της Ιστορίας.

Αλλά και στις δύο διαφορετικές μορφές ιστορικής παρακμής υπάρχουν αναλογίες και καραδοκεί με άλλο προσωπείο ο εφιάλτης μιας νέας αγριότατης τυραννίας. […] γιατί ο λαός δεν έγινε το ιστορικό υποκείμενο που θα συνέτριβε την επικείμενη τυραννία;

Μα γιατί δεν  μπορούσαν ο Πλάτωνας και η εποχή του να βρουν και να δουν ό,τι δεν υπήρχε ακόμη: δεν υπήρχαν μέσα στην κοινωνία και στον λαό εκείνοι οι υλικοί όροι, εκείνη η κοινωνική τάξη των υπάρξεων που δεν έχουν άλλους όρους ύπαρξης από την πώληση της εργατικής τους δύναμης στο κεφάλαιο και που δεν μπορούν να χειραφετηθούν χωρίς να χειραφετήσουν όλη την κοινωνία. […]

Γι’ αυτό ο Πλάτωνας τελικά δεν μπορούσε παρά να οραματιστεί μόνο μια αφηρημένη ιδεατή ουτοπία, έναν αντικατοπτρισμό στα νερά έξω από το Σπήλαιο των δεσμωτών αυτού που δεν υπήρχε ακόμη παρά σαν μακρινή δυνατότητα, ο Ήλιος της Δικαιοσύνης, η Ιδέα του Αγαθού. Να ονειρευτεί με ανοιχτά τα μάτια της ψυχής του το όνειρο των «βασιλέων-φιλοσόφων» και μιας Πολιτείας των Ελεύθερων και Ίσων – για να γνωρίσει την οικτρή διάψευση, την τραγική κατάληξη της σικελικής του περιπέτειας.

Προς τη συγκεκριμένη Ουτοπία

Η Ουτοπία όμως, δεν πέθανε, γιατί δεν είναι τεχνητή φενάκη, είναι, όπως θα έλεγε και ο ίδιος ο οραματιστής της Πολιτείας, μια αναγκαία επιθυμία: ο πόθος της άφαντης ακόμα Δικαιοσύνης.

Η αφηρημένη Ουτοπία γίνεται συγκεκριμένη, όπως επέμενε να δείχνει ο Ernst Bloch, μέσα στην Ιστορία και στην πράξη, από τους ίδιους τους αυτουργούς, τους άμεσους παραγωγούς που τώρα πετιούνται κατά εκατομμύρια από την παραγωγή όπου γης, από τους μέχρι πρότινος απράγμονες, τους εκτός πολιτικής που τώρα σπρώχνονται μαζικά στην αρένα της πολιτικής σύγκρουσης, από τους μη πάνυ κεκτημένους, αυτούς που και το λίγο που κατείχαν το έχασαν πια από τις τράπεζες και τα μνημόνια και παλεύουν για το δικαίωμα στην ίδια τη ζωή.

Ο λαός με τους εργάτες και τους άνεργους νέους μπροστά μπορεί να γίνει το υποκείμενο της Ιστορίας.

Μας το έδειξε η Κάσμπα, μας το έδειξε η Ταχρίρ αλλά και ο ελληνικός Δεκέμβρης και οι γενικές απεργίες του 2011 και η παλλαϊκή κινητοποίηση της 12ης Φερβρουαρίου ενάντια στα μνημόνια.

Ο λαός είναι το πλείστον τε και κυριώτατον εν δημοκρατία ότανπερ αθροισθή: η πλειοψηφία, το 99% όπως λέει το κίνημα Occypy Wall Street, που γίνεται πανίσχυρο ακριβώς όταν βρεθεί όλο μαζί, σε Λαϊκή Συνέλευση και δεν αφήνει να μετατραπεί η παρηκμασμένη αστική δημοκρατία σε προθάλαμε μιας φασιστικής τυραννίας αλλά, αντίθετα, μπορεί τη δικής δημοκρατία των από κάτω, την εργατική εξουσία, να την κάνει μεταβατικό σταθμό προς μια πανανθρώπινη ελευθερία άνευ ορίων άνευ όρων.

Μπορεί ο Πλάτων να φοβόταν μια τέτοια υπέρ άγαν ελευθερία, ανέφικτη έτσι και αλλιώς στον καιρό του, και να ζητούσε να θωρακίσει τη Δικαιοσύνη της Πολιτείας με τους ζοφερούς Νόμους της γεροντικής του ηλικίας.

Prisons are built with stones of Law, οι Φυλακές είναι χτισμένες με πέτρες του Νόμου, διακήρυσσε ο William Blake (13), κι ως γνωστόν το πάθος για τη λευτεριά είναι δυνατότερο από όλα τα κελιά.

Σε τίποτα, όμως, δεν διαφέρει αυτό το πάθος για τη λευτεριά από τον πόθο για μια πέρα από το Δίκαιο της ανισότητας Δικαιοσύνη, την αναγκαία επιθυμία μιας πανανθρώπινης αταξικής, ακρατικής, ανεξουσίαστης δηλαδή ελευθεριακής κομμουνιστικής κοινωνίας, όπου, όπως έγραφε κι ο θεϊκός Πλάτων, οι πάντες όμοιοι ώμεν και φίλοι, τω αυτώ κυβερνώμενοι.

Αποσπάσματα από το βιβλίο Musica ex nihilo Δοκίμια για την ποίηση, τη ζωή, το θάνατο και τη δικαιοσύνη, του Σάββα Μιχαήλ, Άγρα, 2013. Κεφάλαιο: Λόγος περί δημοκρατίας 1 ή Ένας μη πλατωνικός διάλογος με τον Πλάτωνα(14). Σελ. 227 – 238.

Ο Σάββας Μιχαήλ (Σαμπετάι Μπεν. Μάτσας) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα και στο Παρίσι. Γυναίκα του είναι η Κατερίνα Μάτσα.Έχει ενεργό δράση στο χώρο της μαρξιστικής αριστεράς από τα χρόνια της χούντας.

Πέρα από τα άρθρα του σε εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα και διεθνώς, εκδόθηκαν και τα βιβλία του:

«Περεστρόικα και οικονομία» (Αλλαγή, α΄ έκδοση 1987, β’ έκδοση 1988), «Επανάσταση κι αντεπανάσταση στην Κίνα» (Πελεκάνος, 1989), «Σολωμός και Χέγκελ» (Λέων, 1991), «Παλινόθρωση ή Επανάσταση;» (Λέων, 1992), «Πλους και κατάπλους του Μεγάλου Ανατολικού» (Άγρα, 1996), «Μορφές του Μεσσιανικού» (Άγρα, 1999), «Ο Τρότσκυ ως φιλόσοφος» (Λέων, 2001), «Μορφές της Περιπλάνησης» (Άγρα, 2004), «Homo Poeticus» (Άγρα, 2006) «Γκόλεμ ή Περί υποκειμένου και άλλων φαντασμάτων» (Άγρα, 2010). Έχει μεταφράσει για τις Εκδόσεις Άγρα βιβλία των Tariq Ali, Edward Said, Alain Badiou, Marx-Engels, Noam Chomsky.


Παραπομπές:

  1. Πλάτωνος Πολιτεία 555 b.
  2. Πολιτεία 555 b.
  3. Πολιτεία 556 a.
  4. Πολιτεία 555 d-e.
  5. Πολιτεία 557 d.
  6. Πολιτεία 558 a.
  7. Πολιτεία 560 c.
  8. Πολιτεία 560 d.
  9. Πολιτεία 561 c.
  10. Πολιτεία 560 c.
  11. Πολιτεία 562 b.
  12. Πολιτεία 562 a.
  13. William Blake, Marriage of Heaven and Hell, The Complete Poema, Penguin, 1977, σ. 183
  14.  (Ομιλία στο Μουσείο Ανθρώπινης Συμπεριφοράς του Νίκου Διαμαντή, Φεστιβάλ Αθηνών 2012, Μουσείο Μπενάκη – Πειραιώς 5.7.2012. Πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Νέο Επίπεδο, Περίοδος Τρίτη, τεύχ. 3, Δεκ. 2012)


Φωτο από την έκθεση The search του Stephen Antonakos – stephenantonakos.com

Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Via: TVXS

Πώς γεννιέται το μίσος; Της Alice Miller

10:59 | 19 Απρ. 2014

Σε όλα μου τα βιβλία προσπάθησα να δείξω ότι η βία που ασκείται στα παιδιά γίνεται μπούμεργανγκ για την κοινωνία. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξα όταν έθεσα το ερώτημα τού από πού προέρχεται το μίσος, πώς γεννιέται. Θέλησα να μάθω γιατί κάποιοι κλίνουν προς την ακραία βία και κάποιοι άλλοι όχι. Μόνον όταν διερεύνησα διεξοδικά τις παιδικές ηλικίες δικτατόρων και κατά συρροήν δολοφόνων, άρχισα να καταλαβαίνω. Γιατί όλοι τους στην παιδική ηλικία εκτέθηκαν σε αδιανόητα φρικτά βιώματα, τα οποία αρνήθηκαν ολωσδιόλου.

Αυτή ακριβώς η άρνηση ήταν, κατά την άποψή μου, που τους οδήγησε σε πράξεις εκδίκησης όταν ήταν ενήλικοι. Ένα παιδί που έχει υποστεί σωματική τιμωρία και ταπείνωση στο όνομα της ανατροφής αφομοιώνει από πολύ μικρό τη γλώσσα της βίας και της υποκρισίας και την κατανοεί ως το μοναδικό αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας.

Όταν προσπάθησα να διασαφηνίσω, με βάση τα παραδείγματα του Χίτλερ και του Στάλιν, πώς μπορεί να επιδράσει η παιδική κακοποίηση στην κοινωνία, πολλοί άνθρωποι μου αντέτειναν ότι και οι ίδιοι είχαν συχνά φάει ξύλο και παρ’ όλα αυτά δεν έγιναν εγκληματίες.

Όταν τους ρωτούσα για λεπτομέρειες της παιδικής τους ηλικίας αποδεικνυόταν ότι κατά κανόνα υπήρχε τουλάχιστον ένα πρόσωπο που, ναι μεν δεν προστάτευε το παιδί από την κακοποίηση, αλλά του έδειχνε συμπάθεια ή ακόμη και αγάπη. Αυτό το πρόσωπο –ο «μάρτυρας – αρωγός», όπως το ονομάζω» υπήρχε, μεταξύ άλλων, στη ζωή του Ντοστογιέφσκι, ο οποίος λέγεται πως είχε έναν εξαιρετικά βίαιο πατέρα αλλά μια στοργική μητέρα. Εκείνη μετέδωσε στο γιο της τη γνώση για την ύπαρξη της αγάπης, χωρίς την οποία τα μυθιστορήματα του Ντοστογιέφσκι θα ήταν αδιανόητα.

Ανάμεσα στα παιδιά που έχουν υποστεί σωματική τιμωρία στο παρελθόν υπάρχουν και εκείνα που ήδη στην παιδική τους ηλικία ή στην μετέπειτα ζωή τους δεν συνάντησαν μόνο πρόσωπα που τους βοήθησαν, δίχως να το συνειδητοποιούν, αλλά και «ενήμερους μάρτυρες», ανθρώπους δηλαδή που εν γνώσει τους τα συνέδραμαν να αναγνωρίσουν το άδικο που βίωσαν και να εκφράσουν τη θλίψη τους για αυτό που τους είχε συμβεί.

 Αυτά τα παιδιά δεν εξελίχτηκαν φυσικά σε βίαιες εγκληματικές προσωπικότητες. Ήταν σε θέση να νιώσουν συναισθήματα και να δράσουν συνειδητά.

Όποιος ασχολείται με την παιδική κακοποίηση βρίσκεται συχνά αντιμέτωπος με το ανεξήγητο φαινόμενο γονείς να κακοποιούν ή να παραμελούν τα παιδιά τους με τον ίδιο τρόπο που υπέστησαν την κακοποίηση και την παραμέληση οι ίδιοι ως παιδιά. Όμως, ως ενήλικοι δεν θυμούνται πια τι υπέφεραν.

Στις περιπτώσεις σεξουαλικής επιθετικότητας εναντίον παιδιών, σχεδόν αποτελεί τον κανόνα οι δράστες να μη γνωρίζουν την προσωπική τους ιστορία ή, τουλάχιστον, να έχουν αποκοπεί από τα συναισθήματα που την συνόδευαν. Μόλις στη θεραπεία, αν αυτή είναι εφικτή, αποδεικνύεται ότι εκδραμάτιζαν κατ’ εξακολούθηση τη δική τους ιστορία επί πολλά χρόνια.

Το φαινόμενο αυτό μπορώ να το εξηγήσω μόνον υποθέτοντας ότι οι πληροφορίες σχετικά με την κακοποίηση που βίωσαν οι άνθρωποι αυτοί στην παιδική τους ηλικία διατηρήθηκαν μόνιμα στον εγκέφαλό τους, αποθηκευμένες υπό μορφήν ασυνείδητων αναμνήσεων.

Είναι αδύνατο για ένα παιδί να έχει ένα συνειδητό βίωμα κακοποίησης χωρίς «ενήμερους μάρτυρες». Το παιδί πρέπει να απωθήσει αυτή τη γνώση, για να μην καταρρεύσει από την οδύνη και το φόβο. Όμως, οι ασυνείδητες αναμνήσεις ωθούν τους ανθρώπους να αναπαράγουν διαρκώς εκ νέου τις απωθημένες σκηνές, για να απελευθερωθούν από τους φόβους τους, που είναι κατάλοιπα της πρώιμης κακοποίησης.

Καθένας από αυτούς δημιουργεί καταστάσεις στις οποίες παίρνει τον ενεργό ρόλο, για να κυριαρχήσει πάνω στην αδυναμία του παιδιού και να διαφύγει τους ασυνείδητους φόβους. Ωστόσο, ούτε αυτό φέρνει τη λύτρωση. Ο ίδιος γίνεται ξανά και ξανά δράστης, βρίσκοντας κάθε φορά νέα θύματα.

Όσο προβάλλει πάνω σε αποδιοπομπαίους τράγους το μίσος και το φόβο, δεν μπορεί να τα διαχειριστεί.

Μόνον όταν αναγνωρίσει το πραγματικό αίτιο και κατανοήσει τη φυσική του αντίδραση στο άδικο, μπορεί ο «τυφλός» να νικήσει το μίσος το οποίο μεταθέτει σε αθώους. Γιατί η λειτουργία του μίσους, η οποία είναι να συγκαλύψει την αλήθεια, από εκείνη τη στιγμή και έπειτα καθίσταται περιττή.

Άνθρωποι που, ενώ έχουν διαπράξει σεξουαλικά εγκλήματα, έχουν επεξεργαστεί την ιστορία τους στο πλαίσιο μιας θεραπείας δεν διατρέχουν, ως γνωστόν, κίνδυνο να συνεχίσουν να εκδραματίζουν τα τραύματά τους με καταστρεπτικό τρόπο.

Τι είναι αλήθεια το μίσος; Στα δικά μου μάτια είναι μια πιθανή συνέπεια της οργής και της απόγνωσης του παιδιού, το οποίο παραμελήθηκε ήδη κατά το προγλωσσικό στάδιο.

Όσο ο θυμός απέναντι σε έναν γονιό παραμένει ασυνείδητος και απωθημένος δεν μπορεί να σβήσει. Μπορεί μόνο να μετατεθεί σε αποδιοπομπαίους τράγους, στα ίδια τα παιδιά αυτού που τον νιώθει ή σε υποτιθέμενους εχθρούς.

Καμουφλαρισμένος ως ιδεολογία, ο θυμός που έχει μετεξελιχθεί σε μίσος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος, γιατί είναι ανίκητος και υπερβαίνει κάθε ηθική επιταγή.

Όποιος παρατηρήσει με ενσυναίσθηση το κλάμα ενός απελπισμένου βρέφους θα εκπλαγεί από την ένταση αυτών των συναισθημάτων.

Πού μπορούν να οδηγήσουν οι μηχανισμοί της μετάθεσης του μίσους απεδείχθη σε πάμπολλα παραδείγματα δικτατόρων. Κέρδισαν τα πλήθη και τα οδήγησαν στο φόνο στρέφοντας τα έντονα συναισθήματά τους, που ως τότε βρίσκονταν εν υπνώσει, εναντίον αποδιοπομπαίων τράγων.

Γιατί τα συναισθήματα που γεννήθηκαν στα πρωταρχικά στάδια της ζωής και δεν εστίασαν κάπου, χρειάζονται ένα αντικείμενο, προκειμένου πράξεις που κάποτε δεν επιτρέπονταν στο παιδί να καταστούν δυνατές.

Ένα ζώο αντιδρά στην επίθεση είτε με φυγή, είτε με πάλη. Αμφότεροι οι τρόποι αυτοί είναι αδύνατοι για ένα νήπιο το οποίο το βασανίζουν οι πιο κοντινοί του συγγενείς. Έτσι, η φυσική αντίδραση αναστέλλεται, για δεκαετίες ολόκληρες μερικές φορές, ώσπου να εκδηλωθεί απέναντι σε κάποιον πιο αδύναμο.

Τότε τα καταπιεσμένα συναισθήματα ξεσπούν με τρόπο αδίστακτο κατά των μειονοτήτων. Αυτό το ονομάζουμε ξενοφοβία, και τα θύματα ποικίλλουν από τόπο σε τόπο: μπορεί να είναι Τούρκοι, Ρομά, καταγόμενοι από την Μπιάφρα, Χούτου ή Τούτου’  μπορεί να είναι, όπως στην Κίνα του Μάο και στην Καμπότζη, διανοούμενοι.

Μόνο οι λόγοι αυτού του μίσους είναι παντού οι ίδιοι […] Σκοτώνουν και βασανίζουν ξένους ανθρώπους, που δεν τους έχουν κάνει τίποτε κακό, κι ύστερα ωραιοποιούν τις φρικαλεότητές τους με υποτιθέμενες θρησκευτικές ή πολιτικές ιδέες. Φυσικά, δεν έχουν ιδέα πως πάνω σε αυτούς τους ανθρώπους εκδικούνται για την τρομοκρατία που γνώρισαν οι ίδιοι στην πρώιμη παιδική τους ηλικία.

Όμως ούτε η σημερινή τους άγνοια ούτε ο θυμός που κάποτε καταπίεσαν και σήμερα απαρνούνται μπορούν να δικαιολογήσουν κατά οποιονδήποτε τρόπο την ακραία καταστροφική τους συμπεριφορά ή μπορούν να αξιώσουν τον οίκτο μας.

Όταν κάποιος ξέρει ότι ο Χίτλερ υπέστη από τον πατέρα του βαριά κακοποίηση, ταπείνωση και χλευασμό, και όταν επιπλέον ξέρει ότι αρνήθηκε τα συναισθήματά του απέναντι στον πατέρα του, τότε αποκαλύπτεται η πηγή του μίσους του.

Εκτός κι αν προτιμήσει κανείς να μην καταπιαστεί με το θέμα. Εγώ έπρεπε να το κάνω, γιατί ήλπιζα να βρω απαντήσεις για τα κίνητρα όχι μόνο του Χίτλερ, αλλά και άλλων τυράννων.

Σε όλες τις περιπτώσεις, βρήκα επιπτώσεις του μίσους απέναντι σε έναν τουλάχιστον γονιό – μίσος, που παρέμενε ασυνείδητο, όχι μόνο επειδή απαγορευόταν αυστηρά να μισείς τον γονιό σου, αλλά και επειδή για ένα παιδί ήταν θέμα επιβίωσης να διατηρήσει την ψευδαίσθηση ότι έχει έναν καλό γονιό.

Μόνο με τη μετάθεση σε ένα υποκατάστατο του γονιού πρόσωπο, γινόταν επιτρεπτό το μίσος αυτό και μπορούσε να εκδηλωθεί.

Ο Χίτλερ δεν θα έβρισκε πιθανότατα τόσους υποστηρικτές, εάν τα πρότυπα ανατροφής που ο ίδιος είχε γνωρίσει και οι τρομερές συνέπειές τους στη Γερμανία και την Αυστρία δεν ήταν τόσο διαδεδομένα.

[…] δεν έχω συναντήσει κανέναν εγκληματία που στα παιδικά του χρόνια να μην ήταν ο ίδιος θύμα.

Το πρόβλημα έγκειται στο ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους δεν γνωρίζουν τα κίνητρά τους, επειδή δεν έχουν πρόσβαση στα συναισθήματα και τις αναμνήσεις τους.

Ο Daniel J. Goldhagen, ο οποίος σε ένα βιβλίο του (D.J.G., Hitlers willege Vollstrecker, Siedler, 1996) βασίζεται κυρίως σε μαρτυρίες δραστών, αποκαλύπτει παράλληλα τα συναισθήματά τους, καθιστώντας το υλικό αυτό προσβάσιμο προς περαιτέρω έρευνα.

Τα παραθέματα και οι εικόνες του βιβλίου του τεκμηριώνουν σαφέστατα ότι τα ικανοποιημένα, γελαστά πρόσωπα των δραστών έδειχναν να ευχαριστιούνται το βασανισμό.

Δυστυχώς, ο Daniel Goldhagen στην έρευνά του φώτισε μόνο φαινομενολογικά την οικειοθελή συμμετοχή σε πράξεις βασανισμών και εξευτελισμών, μη λαμβάνοντας υπόψη του την παιδική ηλικία των δραστών.

Καταπιάνεται μεν με τα συναισθήματά τους, τα οποία ως τότε είχαν αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό, όμως, χωρίς το υπόβαθρο της ανατροφής στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, η συμπεριφορά τους παραμένει αινιγματική.

Ματαίως ο αναγνώστης αναζητά μια εξήγηση. Πώς είναι δυνατόν άνδρες και γυναίκες που έχαιραν μιας γενικής εκτίμησης να συμπεριφέρθηκαν σαν τέρατα;  Πώς συνέβη ένας πρώην δάσκαλος όπως ο Klaus Barbie και άλλοι άνδρες, που περιγράφονται από τις κόρες τους ως καλοί και στοργικοί πατεράδες, να βασάνισαν ή να έβαλαν να βασανιστούν αθώοι;

Το ερώτημα αυτό δεν το θέτει ο Goldman. Πιστεύει ότι παραπέμποντας στον γερμανικό αντισημιτισμό έχει ήδη προσφέρει μια ικανοποιητική απάντηση. Όμως, δεν το έχει κάνει.

Αν αιτία του Ολοκαυτώματος είναι ο γερμανικός αντισημιτισμός, τότε μένει ανεξήγητο για ποιο λόγο δεν είχαμε στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο κιόλας μια γενοκτονία, τότε που ο αντισημιτισμός ήταν εξίσου ισχυρός.  Και γιατί δεν είχαμε ένα Ολοκαύτωμα στις υπόλοιπες αντισημιτικές χώρες, όπως η Πολωνία, η Ρωσία και άλλα ευρωπαϊκά κράτη;

Το επιχείρημα ότι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης έφερε το λαό σε απόγνωση λόγω της ανεργίας και της φτώχειας, μια απόγνωση που εκτονώθηκε στη δολοφονία των Εβραίων, δεν είναι πειστικό, εάν λάβουμε υπόψη ότι ο Χίτλερ κατάφερε γρήγορα να δαμάσει το πρόβλημα της ανεργίας.

Κατά συνέπεια, υπήρχαν και άλλοι παράγοντες που μέχρι τώρα δεν έχουν εξεταστεί, ενώ θα έριχναν φως στην ερώτηση γιατί το Ολοκαύτωμα συνέβη στη Γερμανία και γιατί συνέβη εκείνη και όχι οποιαδήποτε άλλη χρονική στιγμή.

Κατά την άποψή μου, η αιτία βρίσκεται σαφέστατα στον καταστροφικό τρόπο ανατροφής των μικρών παιδιών, ο οποίος ήταν ευρύτατα διαδεδομένος στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα στη Γερμανία και τον οποίο χαρακτηρίζω ως κακοποίηση νηπίων.

Και σε άλλες χώρες κακοποιούνταν και εξακολουθούν μέχρι σήμερα ακόμη να κακοποιούνται παιδιά με το πρόσχημα της ανατροφής –όμως ούτε κατά διάνοια με τον συστηματικό τρόπο και την επιμέλεια που ήταν τόσο χαρακτηριστικοί για τη μαύρη παιδαγωγική στη Γερμανία.

Στις δύο γενιές που προηγήθηκαν της ανόδου του Χίτλερ στην εξουσία, οι μέθοδοι αυτές τελειοποιήθηκαν.

Ώσπου στο τέλος ο Χίτλερ έλαβε αυτό που χρειαζόταν. Σύμφωνα με τα δικά του λόγια αυτό εκφράστηκε ως εξής:

«Η παιδαγωγική μου είναι σκληρή. Η αδυναμία πρέπει να κοπεί από τη ρίζα. Στα εκπαιδευτήριά μου θα γαλουχηθεί μια νεολαία, που μπροστά της ο κόσμος θα τρομάζει. Μια βίαιη, κυρίαρχη, ατρόμητη, φοβερή νεολαία θέλω. Η νεότητα πρέπει να έχει όλα αυτά τα γνωρίσματα. Πρέπει να υπομένει πόνους. Τίποτε το αδύναμο και τρυφερό δεν πρέπει να βρίσκεται εντός της. Το ελεύθερο, υπέροχο αρπακτικό ζώο πρέπει να αστράφτει και πάλι στο βλέμμα της. Δυνατή και όμορφη τη θέλω τη νεολαία μου (…) έτσι θα μπορέσω να δημιουργήσω Νέο».

Αυτό το παιδαγωγικό πρόγραμμα εξολόθρευσης του ζωντανού στοιχείου προηγήθηκε των σχεδίων εξολόθρευσης ενός λαού. Ήταν, με άλλα λόγια, η προϋπόθεση της επιτυχίας.

[…] Ο μοναδικός παράγοντας που διαφοροποιούσε τους σωτήρες από τους οπαδούς του ναζιστικού καθεστώτος ήταν, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη έρευνα, ο τρόπος διαπαιδαγώγησης των γονιών τους.

Όλοι σχεδόν οι σωτήρες δήλωσαν στις συνεντεύξεις τους ότι οι γονείς τους προσπάθησαν να τους διαπαιδαγωγήσουν με επιχειρήματα και όχι με τιμωρίες.

[…] Άνθρωποι που ως παιδιά έλαβαν στοργή και συμπαράσταση υιοθετούν από νωρίς τον γεμάτο κατανόηση και αυτόνομο τρόπο συμπεριφοράς των γονιών τους. Η αυτοπεποίθηση, η ικανότητα να αποφασίζουν και να συμπονούν ήταν κοινές σε όλους τους σωτήρες.

Το 70% από αυτούς δήλωσαν ότι αποφάσισαν μέσα σε λίγα λεπτά να παρέχουν την πρώτη φορά βοήθεια. Το 80% είπαν ότι δεν το συζήτησαν με κανέναν. Γιατί: «Έπρεπε να το κάνω, δεν άντεχα να βλέπω το άδικο και να μένω άπραγος».

[…] Ένα παιδί που εχει ανατραφεί με τη χρήση βίας φοβάται να προσλάβει νέες εμπειρίες, γιατί στα μάτια του ελλοχεύει παντού ο κίνδυνος εντελώς ξαφνικά να τιμωρηθεί για υποτιθέμενα σφάλματα. Στον μετέπειτα ενήλικο θα λείπει η πυξίδα των εμπειριών, που θα τον καθοδηγούσε.

Γι’ αυτό και θα υποκλίνεται με δουλοπρέπεια μπροστά στην εξουσία και θα φέρεται στους πιο αδύναμους σαν να ήταν δούλοι του, έτσι όπως βίωσε ως παιδί την αυθαιρεσία των γονιών του.

[…] δεν είναι τα τραύματα αυτά καθ’ αυτά που έχουν ως άμεση συνέπεια την εμφάνιση νευρώσεων και τις εγκληματικές σταδιοδρομίες, αλλά ο τρόπος επεξεργασίας τους.

Εάν δεν υπάρξουν θετικοί παράγοντες, αν λείψουν τόσο η τρυφερότητα όσο και τα «πρόσωπα – αρωγοί», παραμένουμε στην άρνηση της οδύνης και την εξιδανίκευση της βαναυσότητας με όλες τις καταστροφικές συνέπειες.

Όποιος έλαβε, ήδη από την προγλωσσική ηλικία, μια άκρως ταπεινωτική και βάναυη διαπαιδαγώγηση, συνήθως χωρίς «ενήμερους μάρτυρες», θα έμαθε ενδεχομένως και να θαυμάζει αυτή τη βαναυσότητα, εάν κανένας στο περιβάλλον των πρώτων χρόνων ζωής του παιδιού δεν την αμφισβήτησε και δεν εκπροσωπούσε ανθρώπινες αξίες.

[…] Αποφεύγοντας την αναζήτηση της αλήθειας δεν διασώζουμε την αγάπη -ούτε καν την αγάπη για τους γονείς μας.

Η πράξη της συγχώρεσης δεν μας βοηθάει, όσο συγκαλύπτει αυτά που συνέβησαν. Γιατί η αγάπη και η αυταπάτη αλληλοαποκλείονται.

Από την αναλήθεια, την άρνηση της οδύνης στο προσωπικό μας παρελθόν, γεννιέται το μίσος που μεταβιβάζεται σε αθώους. Αποτελεί μια προσκόλλληση στην αυταπάτη και αδιέξοδο. Η πραγματική αγάπη αντέχει την αλήθεια.

Απόσπάσματα από το βιβλίο Δρόμοι της ζωής. Πώς οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας επηρεάζουν τη μετέπειτα ζωή μας: Έξι ιστορίες, της Alice Miller, μετάφραση: Πελαγία Τσινάρη, Ροές, 2013, Κεφάλαιο «Πώς γεννιέται το μίσος;» και Επίλογος)

Μέσα από έξι ιστορίες με πρωταγωνιστές ανθρώπους της διπλανής πόρτας, η Alice Miller δίνει μια αισιόδοξη προοπτική για την προσωπική εξέλιξη του καθενός μας, αλλά και το μέλλον της κοινωνίας.

Εάν υπάρξει μια γνήσια και ειλικρινής επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων κι εφόσον διαδοθεί η αλήθεια σχετικά με ορισμένα θέματα-ταμπού, λέει η συγγραφέας, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο, τόσο για το άτομο όσο και για το κοινωνικό σύνολο.

Οι ήρωες αυτού του βιβλίου αφηγούνται ο ένας στον άλλο τη ζωή τους, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες τους, αλλά και το πώς κατάφεραν να αποδεσμευτούν από τα «σκοτεινά» σημεία της παιδικής τους ηλικίας και τα κληροδοτημένα από το πατρικό τους μοντέλα συμπεριφοράς.

Επιχειρώντας να καταδείξει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων που έχουν όσα πρότυπα ανατροφής βασίζονται στην καταπίεση, την αυστηρή πειθαρχία και τις σωματικές τιμωρίες, η Miller αφιερώνει ένα κεφάλαιο στη γένεση του μίσους, όπου διερευνά τα βαθύτερα αίτια των πιο μελανών σελίδων της Ιστορίας της ανθρωπότητας και εξετάζει τις προσωπικές ιστορίες των γκουρού και των ηγετών, που κατά καιρούς έχουν βρει χιλιάδες τυφλούς οπαδούς.

Επιμέλεια: Κρυσταλία Πατούλη

Διαβάστε επίσης:

via: TVXS

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

[…] πρέπει πλέον, χωρίς φόβο ή χωρίς πάθος, να αναπτύξουμε στάσεις και συμπεριφορές οι οποίες μπορούν να υπερβούν την κρίση. Στο πλαίσιο αυτό είναι ανάγκη να αναπτυχθούν τρόποι και είδη λόγων με…
(1)
[…] Ένα χειμωνιάτικο πρωινό, σε απευθείας μετάδοση από την τηλεόραση, ο εισαγγελέας Ιούλιος Σύλλας συνοδευόμενος από δύο δικαστικούς επιμελητές και μια οικογένεια αστέγων, χτυπά την πόρτα ενός…
(0)
[…] Το «Κάντε κάτι επιτέλους!» καταδεικνύει τον εκμαυλισμό και το αδιέξοδο της κοινωνικής ζωής. Οι ήρωες παλεύουν με το τέλος της εφηβείας και με την κατάρα που βαραίνει την εποχή τους….
(0)

Έρευνα: Αιτίες και λύσεις της κρίσης / Enquête: la crise grecque, causes et solutions / Review: the Greek crisis, causes and solutions

(in greek – στα ελληνικά / en français / in english) 

09:47 | 20 Απρ. 2014

«Όταν ήρθε -τον 19ο αιώνα- η αστική τάξη πραγμάτων, η λεγόμενη νεωτερικότητα*, η ενιαία -μέχρι τότε- υπόσταση του ανθρώπου, άρχισε να διαχωρίζεται. Ο πρώτος διαχωρισμός, ήταν στο άτομο και στον πολίτη. Ο δεύτερος διαχωρισμός, ήταν ανάμεσα στην οικονομία, την πολιτική και την κοινωνία.» Karl Polanyi. 

Με βάση τον παραπάνω διαχωρισμό της υπόστασης του ανθρώπου της νεωτερικότητας, διαμορφώνεται η ενδεικτική σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης που -εκτός των άλλων- θέτει το ερώτημα της επιβίωσης ή μη, του συγκεκριμένου ανθρωπολογικού τύπου.
Από τους: Κρυσταλία ΠατούληΚώστα Κατσίμπρα

«Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και κυρίως τι πρέπει να κάνουμε;» απάντησαν (και με ανοιχτή πρόσκληση180 πρόσωπα των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό, στα πλαίσια της εν λόγω έρευνας που δημιούργησε έναν δημόσιο διάλογο στο tvxs.gr με πάνω από 280 άρθρα και συνεντεύξεις.

Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας που διεξάγει ακτιβιστικά η Κρυσταλία Πατούλη από τον Αύγουστο του 2010 έως σήμερα, μελετήθηκαν από την ίδια με την συμμετοχή 5 ακτιβιστών** και κυκλοφόρησαν σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κέδρος το οποίο προλογίζουν ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου και ο Στέλιος Κούλογλου όπου παρουσιάζονται αναλυτικά οι κυριότερες θέσεις και προτάσεις των συμμετεχόντων.

Ακολουθεί ενδεικτική παρουσίαση της σύνοψης των αναλυτικών αποτελεσμάτων σε τρεις ενότητες (ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ,  ΚΟΙΝΩΝΙΑ), με κάποια αποσπάσματα που εκφράζουν την πλειοψηφία των απαντήσεων. Στο τέλος τής κάθε ενότητας δίδεται η περίληψη μαζί με κάποια εύλογα ίσως ερωτήματα που προκύπτουν.

  1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΑΙΤΙΕΣ

Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, συμφωνούν ότι σε οικονομικούς όρους οι βασικότερες αιτίες της ελληνικής κρίσης, είναι:

  • Παγκόσμια δομική κρίση
  • Εκβιασμός του συστήματος / εξάντληση φυσικών πόρων, με σκοπό την κερδοσκοπία
  • Xρηματοπιστωτικός καπιταλισμός της σπέκουλας / φούσκα
  • Tυχοδιωκτικά και κερδοσκοπικά συμφέροντα: αγορές
  • Kατάρρευση του τραπεζικού συστήματος
  • Δανεισμός / Χρέος / Έλλειμμα
  • Προβλήματα ελληνικής οικονομίας: φοροδιαφυγή, αποβιομηχάνιση, μείωση εθνικής παραγωγής, διόγκωση δημοσίου τομέα, κρατικοδίαιτος ιδιωτικός τομέας
  • Σήμερα, τα μέτρα λιτότητας

Σχετικά αποσπάσματα:

«[…] η γενεσιουργός αιτία αυτής της κρίσης είναι το παιχνίδι που παίζεται μεταξύ των λεγόμενων «εταιρειών αξιολόγησης» και των κερδοσκόπων.» Γεράσιμος Νοταράς

«…οι κύριοι παράγοντες της κρίσης (αποτελέσματα μελετών από το 1972) ήταν: α) η εξάντληση των φυσικών πόρων, β) η μόλυνση του περιβάλλοντος, γ) η συνεχής αύξηση του ρυθμού της βιομηχανικής παραγωγής και δ) η δημογραφική έκρηξη. 

[…] Την χαρακτήρισαν «περιοδική», «χρόνια», και «κατάσταση έκτακτης ανάγκης». Πρόκειται όμως για δομική και παγκόσμια κρίση του κοινωνικο-πολιτισμικού σχηματισμού, η οποία δεν ήλθε εξ΄ ουρανού. Αντίθετα είχε προβλεφθεί από διαδοχικές επιστημονικές αναλύσεις που, τόσο αυτές όσο και οι αντιδράσεις για την πρόληψή της, έχουν δημοσιοποιηθεί αλλά σήμερα σκόπιμα αποσιωπούνται.

[…] Το χρήμα συνέχισε να γεννά χρήμα, όχι όμως πλέον μέσα από την ορθολογική βιομηχανική παραγωγή αλλά μέσα από την ανορθολογική σπέκουλα: δανεισμός, χρηματιστήριο, νομισματικές διακυμάνσεις, ομόλογα και κυρίως μέσα από το διατυμπανισμένο σύστημα του εκσυγχρονισμού, με το οποίο το ΔΝΤ λεηλάτησε τις φτωχές χώρες.

[…] Στα 2000 ο καπιταλισμός μετονομάστηκε σε καπιταλισμό της σπέκουλας και οι διακινήσεις του κεφαλαίου μετονομάστηκαν σε «αγορές».  Λέγεται ότι στις αγορές έχουν συγκεντρωθεί 840 τρισεκατομμύρια δολάρια.

[…] Έτσι, τη λεηλασία του Τρίτου Κόσμου διαδέχτηκε η λεηλασία του δημόσιου τομέα στις ίδιες τις χώρες της Δύσης στις οποίες ο δημόσιος τομέας ήταν πλούσιος: ανακατασκευή των συνοικιών, ιδιωτικοποίηση της υγείας, της πρόνοιας, της παιδείας.

Οι διαδικασίες αυτές, που ονομάστηκαν εξορθολογισμός και εκσυγχρονισμός –άλλη μία κατηγορία του κυρίαρχου λόγου που τη δεχτήκαμε άκριτα σαν επαγγελία-, συνοδεύτηκαν με πρόγραμμα λιτότητας, που στην ουσία συνίσταται στη μείωση των μισθών, άρα στην κατάργηση της ομοιοστασίας και την εξόντωση των αδυνάτων στρωμάτων, στη βιοεξουσία όπως την ονόμασε ο Foukault.» Σωτήρης Δημητρίου (Ανθρωπολόγος)

«Έδώ και χρόνια ζούσαμε με χρήματα που εισέρεαν από το εξωτερικό, με επιδοτήσεις και δάνεια. Αλλά δεν είναι αυτή η αιτία που έχει δημιουργήσει τη σημερινή κρίση. Είναι ένα πρόσθετο στοιχείο το οποίο δεν είχε προβλέψει κανείς: η παγκόσμια κρίση από το 2008. Με αυτήν κατέρρευσαν τα δημόσια έσοδα και το αρχικό πρόβλημα απέβη πολύ μεγαλύτερο.
Εκτός αυτού, όπως διαπιστώνει το ΔΝΤ, το 90% των δημοσίων ελλειμμάτων προέρχονται από την επιβράδυνση της οικονομίας, λόγω της διεθνούς κρίσης.

[…] Το ζήτημα είναι ότι οι τράπεζες πήραν τα χρήματα που τους έδωσε το κράτος, αλλά από αυτά που δεν είχε! Συνεπώς τα πήραν τελικά από τον φορολογούμενο, ο λαός δηλαδή έσωσε τις ιδιωτικές τράπεζες από τη χρεοκοπία, προσφέροντας τους δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, πράγμα που προκάλεσε μεγαλύτερο έλλειμμα στο κράτος.

[…] «Είμαστε λοιπόν μη βιώσιμοι; Και θα πρέπει να πεθάνουμε όλοι; Ή αλλιώς να προσαρμοστούμε; Και η λιτότητα οδηγεί πράγματι στην προσαρμογή; Αυτό θα πρέπει να αποδειχθεί! Και όχι να το δεχτούμε επειδή το εμφανίζουν έτσι […] Εάν σήμερα υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της Ευρώπης, αυτή δεν είναι η δήθεν καθυστέρηση στην εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων «μεταρρυθμίσεων», αλλά η έκταση της ανεργίας, που υπερβαίνει τα 20 εκατομμύρια ανέργων στην Ευρωζώνη […] Η Ελλαδα, ενώ από αυτήν ξεκίνησε το «λάθος» του ΔΝΤ, συνεχίζει πάντα όπως και πριν, σαν να μην έχει τίποτα συμβεί, ενώ οι άλλες χωρες επωφελούνται από την κακή κατάληξη των προγραμμάτων «στήριξης» στη χώρα μας. Κώστας Βεργόπουλος

«Οι σημερινοί μας πολιτικοί «ηγέτες» και τα κόμματα εξουσίας κάνουν πως δε βλέπουν ότι η ελληνική κρίση είναι η «εξτρέμ» έκφραση της παγκόσμιας κρίσης, στην οποία βρίσκεται το καπιταλιστικό σύστημα υπό την ηγεσία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Η σχέση πραγματικών αξιών (πρώτες ύλες, πηγές ενέργειας, καταναλωτικά προϊόντα, υπηρεσίες κ.λπ.) προς χρηματικές αξίες (διάφορες μορφές χρήματος-χάρτινες ή ηλεκτρονικές- που κυκλοφορούν από τους κατέχοντες) είναι 1: 10 (πολλές εκτιμήσεις την ανεβάζουν στο 1: 15 ή 1:17) (Τη χρονιά της κρίσης ο συνολικός δανεισμός παγκοσμίως ήταν 300% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μια δεκαετία πριν, το 1995, ήταν στο 200%.)» Γιάννης Μπίλλας / Γιώργος Κολέμπας

«Υπήρξαν τραπεζικά δάνεια στην Αμερική, 600 δις δολάρια, και από αυτά καλυμμένα ήταν μόνο τα 50. Όλα τα άλλα ήταν φούσκα. Και έχουν γίνει κάποιοι υπολογισμοί, που λένε ότι το παγκόσμιο ακαθάριστο εθνικό προϊόν, είναι π.χ. 60 τρις ευρώ. Οι διακινούμενες αξίες, όμως, είναι 600 τρις.
Αυτός είναι ο καπιταλισμός στο απόγειό του! Δεν έχει υλικό αντίκρισμα, η λεγόμενη πραγματική οικονομία.
Η έννοια της παραγωγής και της παραγωγικότητας στον καπιταλισμό της εποχής μας, σχεδόν δεν υπάρχει!»
Τάκης Καφετζής

«Μοιάζει σαν μία νέας μορφής οικονομική γενοκτονία σχεδιασμένη από τις αγορές» Jose Manuel Lamarque

«H διεθνής οικονομική κρίση, που έγινε ιδιαίτερα αισθητή μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, έδειξε τις αδυναμίες του διεθνούς χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος.
Το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης έδειξε ότι στηρίζεται σε πήλινα πόδια και σε ορισμένες χώρες χρειάστηκε την κρατική στήριξη για να σταθεί. Ο  μύθος της αυτορρύθμισης της «ελεύθερης αγοράς» καταρρέει, και οι τραπεζίτες προσφεύγουν στη βοήθεια του κράτους με την απειλή ότι η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος θα έχει περισσότερες αρνητικές επιπτώσεις για την κοινωνία […]

Ο ανεξέλεγκτος δανεισμός, η συνεχής αύξηση των εισαγωγών με ταυτόχρονη μείωση των εξαγωγών, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές, η διόγκωση του δημόσιου τομέα, οι υπερβολικές μισθολογικές απαιτήσεις ορισμένων επαγγελματικών ομάδων, η διαφθορά και η φοροδιαφυγή  δημιούργησαν σταδιακά ένα τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα, οδηγώντας το κράτος σε όλο και περισσότερο δανεισμό  και τελικά σε ένα εξαιρετικά υψηλό δημόσιο χρέος.» Χαράλαμπος Πουλόπουλος

«Την Κρίση, ή αλλιώς την αποτυχία μας, την προκάλεσε ο ασύδοτος χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός, και η Ελλάδα μπήκε σ’ αυτόν το χορό μετά την είσοδο στο Ευρώ, και ήταν ο Σημίτης ο πρωτεργάτης, εκείνος που άνοιξε την πόρτα σε όλο αυτό το πράγμα» Βαγγέλης Ραπτόπουλος

«Η κρίση στην Ελλάδα δεν γεννήθηκε γιατί χάσαμε την εμπιστοσύνη των αγορών, ούτε γιατί είμαστε πολύ διεφθαρμένοι για τα χρηστά ήθη της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας. Αντίθετα προήλθε από το ότι η οικονομία της Ελλάδας, στο όνομα της εξωστρέφειας, ανοίχτηκε στα πιο τυχοδιωκτικά και κερδοσκοπικά συμφέροντα που έχει γεννήσει η αγορά. Το αποτέλεσμα ήταν η λεηλασία της από μια οικονομική και πολιτική ολιγαρχία.» Δημήτρης Καζάκης

«[…] το τραγικό που συνέβη μεταπολιτευτικά, είναι ότι φτάσαμε να περιορίσουμε το οικονομικό μέγεθος της χώρας στην περιουσία κάποιων μεγάλων οικογενειών, και «οίκων». Διότι πιστεύω ότι σ’ αυτή τη χώρα, έχουμε τον μεγαλύτερο κρατικοδίαιτο ιδιωτικό τομέα που υπάρχει. Λέμε συνέχεια ότι για όλα φταίει το δημόσιο, ενώ δεν βλέπουμε τι γίνεται στον ιδιωτικό τομέα […]» Γιάννης Στεφόπουλος

«Η πρόσφατη οικονομική κρίση δεν οφείλεται σε εσωτερικά αίτια αλλά είναι αποτέλεσμα μιας διεθνούς συνωμοσίας (ΗΠΑ, Ευρώπη) με στόχο την οικονομική εξαθλίωση των Ελλήνων εργαζομένων και την διάλυση του κοινωνικού ιστού της ελληνικής κοινωνίας.» Μίκης Θεοδωράκης

«Η κύρια αιτία που φτάσαμε ως εδώ είναι η σιωπηρή επανάσταση των καπιταλιστών, που παίρνει πίσω όσα αναγκάστηκε να δώσει τους τελευταίους δύο αιώνες, κάτω από τη πίεση των επαναστάσεων, των εξεγέρσεων και των αγώνων του παγκόσμιου λαϊκού κινήματος.» Περικλής Κοροβέσης

«Ο δανεισμός που κρατάει από τα γεννοφάσκια του ελληνικού κράτους.» Μένης Κουμανταρέας

«[…] δεν υπάρχει δίκαιη φορολόγηση κλιμακωτά της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, των μεγάλων ιδιοκτητών. Φορολογούνται περισσότερο οι  φτωχοί, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι παρά αυτοί που δεν ξέρουν τι έχουν και πολλές φορές όχι μόνο δεν φορολογούνται αλλά επιχορηγούνται κιόλας […]» Γρηγόρης Ψαριανός

«Το χρήμα εφευρέθηκε, ως μέσον ανταλλαγής αξιών. Το ίδιο το χρήμα δεν παράγει αξίες. Μόνον οι εργαζόμενοι παράγουν αξίες. Από τη στιγμή, όμως, που αλλάζουν το ρόλο του οι ιδιοκτήτες του, τότε επέρχεται και η κρίση στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Τα κράτη τότε σπεύδουν να το σώσουν με χρήματα, είτε από τον Δημόσιο κορβανά, είτε από φόρους σε βάρος του λαού[…]

Μόνιμη κρίση υπάρχει στην οικονομία της Ελλάδας, από το γεγονός ότι η οικονομία της είναι μεταπρατική και δεν στηρίζεται σε πρωτογενείς βάσεις» Μανώλης Γλέζος

«Ενίσχυσαν την πολιτική  περιοριστικών μέτρων, εξαναγκάζοντας, σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο («Τρόικα»), τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας να εφαρμόσουν προγράμματα λιτότητας που οδήγησαν στην περεταίρω μαζικοποίηση της ανεργίας και στην εξαθλίωση ευρύτατων κοινωνικών στρωμάτων.

Παράλληλα  με τις επιταγές λιτότητας, τα μέτρα σταθεροποίησης (Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας κλπ.) είχαν ως στόχο τη συνέχιση της εκμετάλλευσης των οικονομικά ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων και στρωμάτων προς όφελος των δανειστών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.» Karl Heinz Roth / Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου

«Λόγω του ιστορικού δεσμού του Ελληνικού κράτους με το χρηματιστικό κεφάλαιο, η χώρα γίνεται ευαίσθητος δέκτης κάθε κρίσης του χρηματιστικού κεφαλαίου στην ιμπεριαλιστική εποχή. Ας μην ξεχνάμε ότι η ιστορία του καπιταλισμού στην Ελλάδα είναι στην ουσία η ιστορία των χρεοκοπιών του. Είναι επόμενο, λοιπόν, ο μηχανισμός «διάσωσης» της Ελλάδας όχι μόνο να μην λύσει τα προβλήματα αλλά να επιδεινώσει τρομερά την κρίση υπερχρέωσης.» Κατερίνα Μάτσα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΛΥΣΕΙΣ

Οι περισσότεροι συμφωνούν στις παρακάτω λύσεις για να επιλυθούν τα προβλήματα του οικονομικού σκέλους της κρίσης:

  • Διαγραφή χρεών / Παγκόσμια Σεισάχθεια
  • Αναδιανομή πλούτου
  • Αποανάπτυξη / Τοπικοποίηση της οικονομίας
  • Αύξηση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας
  • Οικολογική Γεωργία / Τουρισμός / Πολιτισμός
  • Γερμανικές αποζημιώσεις

Σχετικά αποσπάσματα:

«Ούτε η «επιμήκυνση». Ούτε ο «λογιστικός» προσδιορισμός του «καλού» και του «κακού» χρέους. Ούτε τα «κουρέματα». Αλλά ούτε και να δουλεύουμε περισσότερο με «κινεζοποίηση» των μισθών για να εξασφαλίζουμε τη συνέχιση της κατανάλωσης ή της επιβίωσης (για τους περισσότερους πια).

«Δεν πληρώνουμε τα οικονομικά χρέη, για να μπορέσουμε να εξοφλήσουμε το οικολογικό χρέος προς τις ερχόμενες γενιές. Σε παγκόσμιο επίπεδο να διεκδικήσουμε τη συνολική διαγραφή χρεών! Όχι άλλες «δόσεις» και δάνεια! Παγκόσμια «σεισάχθεια» του οικονομικού χρέους! Στροφή σε αποκεντρωμένες, τοπικοποιημένες, αμεσοδημοκρατικές κοινωνίες ίσης κατανομής και του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος. Παγκόσμια σεισάχθεια με αποανάπτυξη!» Γιάννης Μπίλλας / Γιώργος Κολέμπας

«(…) κατάργηση του καπιταλισμού ως κοινωνική σχέση καταχρηστικής ιδιοποίησης των μέσων παραγωγής και του κοινωνικού πλούτου (…)» Κώστας Λάμπος

«Πιστεύω ότι χρειαζόμαστε νέα γλώσσα και νέες μικρές ισχυρώς αλληλεπιδρώσες αυτόνομες κοινότητες. Η πορεία της ιστορίας είναι τρελή κι αφάνταστη. Αν θέλομε ένα πλανήτη με άλλο συνειδησιακό επίπεδο πρέπει να τολμήσομε να παίξομε με την ιερή ουτοπία της αυτοθέσμισης, με τη βαθιά κατανόηση ότι κάθε ουτοπία είναι πορεία κι όχι κατάσταση. Ως πρώτο λίθο γι’ αυτό, θα πρότεινα ισότητα μισθών και εισοδημάτων για όλες και όλους» Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης

«Να σταματήσουμε να διαβάζουμε εφημερίδες και να περάσουμε στη διαδικασία της έμπνευσης και της παραγωγής έργου, με την έκφρασή μας, με τη ζωή μας, με την εργασία μας. Να παράγουμε έργο, να εργαζόμαστε δηλαδή, για να μην είμαστε δούλοι!» Γιάννης Ζουγανέλης

«Επιτέλους να φορολογηθούν εκείνοι που φοροδιαφεύγουν και επίσης να εξαφανιστεί, να διαγραφεί αυτό το μικροαστικό όνειρο, το γελοίο, η δια βίου εξασφάλιση στη θηλή του κράτους! Εγώ χωρίζω την Ελλάδα σε δύο κατηγορίες. Αυτούς που έχουν το στόμα τους στη θηλή του κράτους(ότι κι αν είναι αυτοί: διοικητικοί, αστυνομικοί, στρατιωτικοί, δικαστικοί, κλητήρες) και απολαμβάνουν κομμουνισμό δια βίου σε συνθήκες καπιταλισμού, και οι άνθρωποι που κάθε πρωί, μα κάθε πρωί, πρέπει να επιβεβαιώσουν την αξία τους, και να κερδίσουν το ψωμί τους! Μόνοι τους! Κάτι πρέπει να γίνει με αυτή την ιστορία […]» Σωτήρης Δημητρίου – συγγραφέας

«Τι πρέπει λοιπόν τώρα να κάνουμε; Μα, να γίνουμε παραγωγικοί! Να απαγκιστρωθούμε από την εξάρτηση, πράγμα καθόλου εύκολο, γιατί είναι θέμα νοοτροπίας. Η κρίση στην Ελλάδα, άλλωστε, είναι ουσιαστικά κρίση νοοτροπίας.» Νάνος Βαλαωρίτης

«Η σκέψη δεν είναι να μπούμε στο πως θα πληρώσουμε τα δανεικά! Είναι στο πως θα δουλέψουμε, πως θα μπορέσουμε να έχουμε παραγωγή, πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε κάτι ούτως ώστε να υπάρχειπραγματική ανάπτυξη.» Κώστας Μακεδόνας

«Στο έργο τώρα. Τι πρέπει να κάνουμε; Εγώ λέω να πάμε πίσω στην εργασία, στην παραγωγή, να ξαναθυμηθεί ο αγρότης να οργώνει, ο βοσκός να βοσκά και να πληθαίνει το κοπάδι του, ο επιχειρηματίας να επιχειρεί και όχι να αποχωρεί για άλλους τόπους και άλλες γλυκές και συμφέρουσες πατρίδες.» Γιώργος Μεράντζας

«(…) η Ελλάδα θα πρέπει να βρει σε τι είδους απασχόληση έχει περισσότερα πλεονεκτήματα, σε ποιους τομείς αποδίδει και κυρίως, σε ποιους τομείς τα ψυχικά χαρακτηριστικά των κατοίκων της ευνοούν τις επιδόσεις της παραγωγής.» Βασίλης Καραποστόλης

«Επιπλέον επιτάχυνση της οικολογικής αναδιάρθρωσης των διαδικασιών παραγωγής και αναπαραγωγής, ιδιαίτερα στην αγροτική οικονομία και την κτηνοτροφία. Μείωση του όγκου μεταφορών και της κατανάλωσης ενέργειας μέσω της επιβράδυνσης και της περιφεριοποίησης.» Karl Heinz Roth / Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου

«(…) παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας μέσα από μια γενναία αναδιανομή πλούτου και εισοδημάτων υπέρ των εργαζομένων (…)» Δημήτρης Καζάκης

«Δεν αρκούν οι μεταρρυθμίσεις. Χρειάζονται γενναίες μεταβολές, αλλά γίνονται γενναίες μεταβολές μέσα στη σφηκοφωλιά της ΕΕ; Από μια κοινωνία εδώ και χρόνια μολυσμένη από το ανδρεοπαπανδρεϊκό ξεσάλωμα που ζητά ιαματικές οδηγίες από μια Ευρώπη παραδομένη στο λογιστήριό της;» Αλέξης Ζήρας

« (…) ποιότητα σε κάθε μορφή κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, στην Παραγωγή, την Αγροτική Οικονομία, τον Τουρισμό, την Παιδεία, τον Πολιτισμό κ.ο.κ.» Κώστας Κουτσομύτης

«Έχω πει επανειλημμένως ότι αυτή η υπόθεση του χρέους της Γερμανίας προς την Ελλάδα, πρέπει να περάσει στα χέρια του ελληνικού λαού. Πρέπει να δημιουργηθούν οργανώσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, οι οποίες θα διεκδικούν το δίκαιο. Αυτό που δικαιούμαστε. Δεν ζητάμε τίποτα παραπάνω από το δίκαιό μας. Δεν επαιτούμε. Απαιτούμε και αξιώνουμε να μας δώσουν οι Γερμανοί αυτά που μας οφείλουνε. Και που τα έχουν δώσει σε όλα τα άλλα κράτη εκτός από την Ελλάδα!» Μανώλης Γλέζος

Περίληψη:

Βλέπουμε ότι πρόκειται για παγκόσμια δομική οικονομική κρίση που είχε προβλεφθεί από το 1972 και επιδεινώθηκε με τον καπιταλισμό των αγορών που επικράτησε τις τελευταίες δεκαετίες συσσωρεύοντας τεράστια χρηματικά ποσά, χωρίς όμως αυτά να αντιστοιχούν σε πραγματικές αξίες, η επονομαζόμενη «φούσκα». Όταν έσκασε το 2008 με την πτώχευση της Lehman Brothers, οδήγησε σε κατάρρευση των εσόδων της ελληνικής οικονομίας και του διεθνούς αλλά και εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο θα στρεφόταν πια στην κρατική στήριξη.

Η κατάρρευση λοιπόν των ελληνικών τραπεζών λόγω της κερδοσκοπίας των καπιταλιστών, τις οδηγεί σε κρατικό δανεισμό από ένα ήδη υπερδανεισμένο, ελλειμματικό και αντιπαραγωγικό κράτος, οπότε οδηγούμαστε σε ένα ακόμη υψηλότερο δημόσιο χρέος. Για να μειωθεί αυτό αποφασίζονται από τους έχοντες την εξουσία (καπιταλιστές και πολιτικούς) μέτρα σκληρής λιτότητας στους φορολογούμενους πολίτες, σε σημείο που τίθενται ερωτηματικά για την βιωσιμότητα και του χρέους και του πολίτη.
Δηλαδή οι αγορές μας δάνεισαν χρήμα που δεν υπήρχε και τους ξεπληρώνουμε με πραγματικό χρήμα και θυσίες ενός ολόκληρου λαού!

Οι λύσεις που προτείνονται στην οικονομία για να βγει η Ελλάδα από αυτή την κρίση, είναι σχεδόν όλες αντίθετες ή άσχετες προς τα μέτρα διάσωσης της οικονομίας που έχουν επιβληθεί. Ποιά είναι η ευθύνη του πολιτικού συστήματος και της κοινωνίας για την επικράτηση αυτής της αντίφασης;

  1. ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Είναι ποιος θα κάνει κουμάντο στον κόσμο, πια. Δεν είναι, πλέον, τα τελευταία χρόνια οι πολίτες η πολιτική. Τα τελευταία χρόνια, πολιτική είναι η διαμεσολάβηση των γυμνών οικονομικών συμφερόντων.» Τάκης Καφετζής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΑΙΤΙΕΣ

Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι σε πολιτικούς όρους οι βασικότερες αιτίες της ελληνικής κρίσης, είναι:

  • Παγκόσμια επιβολή της οικονομίας στην πολιτική
  • Σχέση – νοοτροπία Έλληνα πολίτη / με το κράτος
  • Κομματοκρατία (κύριως των δύο μεγάλων κομμάτων – Πασόκ και ΝΔ)
  • Πελατειακές σχέσεις  
  • Διαφθορά / Διαπλοκή
  • Κρίση θεσμών (εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, δικαιοσύνης, ΜΜΕ)
  • Παραβίαση Συντάγματος
  • Αποτυχία Ευρωπαϊκής πολιτικής ολοκλήρωσης / Κατάρρευση του Ευρωπαϊκού πνεύματος

Σχετικά αποσπάσματα:

«Δεν μπορεί ο Εταίρος να είναι μόνο ένας κύριος ο οποίος δανείζει και θέλει τόκο 100% επάνω! Κι όμως, ο πολιτικός λόγος, διολισθαίνει, μιλώντας περίπου με τον ίδιο τρόπο για Εταίρους και Δανειστές. Η οικονομία, δηλαδή, έχει επιβάλλει την ισχύ της, η οποία όμως, είναι πολιτική ισχύς. Είναι ποιος θα κάνει κουμάντο στον κόσμο, πια. Δεν είναι, πλέον, τα τελευταία χρόνια οι πολίτες η πολιτική. Τα τελευταία χρόνια, πολιτική είναι η διαμεσολάβηση των γυμνών οικονομικών συμφερόντων.

[…] Η Εταιρική σχέση σε έναν υπερεθνικό οργανισμό όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση (και μάλιστα με την ιστορία που έχει πίσω της, όπως η ιστορία αξιών, η ιστορία ιδανικών, κλπ.), δεν μπορεί να είναι μια οικονομική σχέση, γιατί αλλιώς δεν υπάρχει η ιδέα «Ευρώπη». Η Ευρώπη, έγινε για να μην ξαναπάμε σε πόλεμο και να υπάρχει ευημερία στους λαούς.» Τάκης Καφετζής

«Η κρίση είναι απόρροια πολλών ανθρώπων που κυβέρνησαν τον τόπο αυτόν, αρκετές δεκαετίες, και το μόνο που σκεφτόντουσαν ήταν πώς θα γίνουνε αρεστοί και πώς θα φύγουνε με κάποιο κέρδος απ’ την εξουσία. Δόξα το θεό κερδίσανε!» Θύμιος Καρακατσάνης

«(…) η απομυθοποίηση του καπιταλισμού και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, μπορεί να μας πείσει πιο εύκολα πια, ότι η εκχώρηση της αντιπροσώπευσης και η διαμεσολάβηση από τους επαγγελματίες πολιτικούς των κομμάτων, δεν είναι ο καλύτερος τρόπος διακυβέρνησης.»  Γιάννης Μπίλλας / Γιώργος Κολέμπας

«Το ελληνικό πολιτικό σύστημα ιστορικά, και όχι αυτό το οποίο δημιουργήθηκε μετά τη μεταπολίτευση, εγκαλείται για δύο πράγματα: Το ένα είναι η βαθιά ριζωμένη ιδιοποίηση και εκφαυλισμό του κρατικού μηχανισμού, από το πολιτικό προσωπικό και τις δυνάμεις της διαμεσολάβησης ή της διαπλοκής.

Το άλλο είναι η εγκατάσταση μιας σχέσης μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής που εδράζεται στην απο-συλλογικοποίηση του κοινωνικού ιστού, δηλαδή στην προσωπική εξάρτηση του πολίτη από τον πολιτικό. Είναι αυτό που ονομάζουμε πελατειακό σύστημα, το οποίο σε πολιτικό επίπεδο μπορεί να ορισθεί ως κομματοκρατία.

Η πολιτική τάξη έχει δημιουργήσει τόσα αναχώματα για την απαλλαγή της από οποιαδήποτε ευθύνη έναντι της κοινωνίας που κυριολεκτικά εάν τη σχετική αρμοδιότητα την ανέθετε κανείς σε έναν μεγάλο κακοποιό δεν θα μπορούσε αυτός να δημιουργήσει τόσα αναχώματα όσα δημιούργησε η πολιτική τάξη για να προστατέψει τον εαυτό της. Έναντι τίνος; Ποιος είναι ο εχθρός; Η κοινωνία!» Γιώργος Κοντογιώργης

«Ο καπιταλισμός λειτούργησε κι αναπτύχτηκε σε ανθρωπολογικούς τύπους που δεν δημιούργησε ο ίδιος. Βρήκε αδιάφθορους δικαστές, φιλότιμους δασκάλους, εργατικούς δημοσίους υπαλλήλους. Πάτησε πάνω τους. Και μετά, τους διέφθειρε.» Σίλας Σεραφείμ

«[…] το αρχικό περιεχόμενο του οράματος της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, έχει εξαφανιστεί, ιδίως μετά τη δημιουργία του eurogroup […] υποκαταστάθηκε από μια Λέσχη Μονεταριστική, η οποία έγινε περισσότερο το εργαλείο για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα των ισχυρών χωρών της Ευρώπης. Και για να είμαι πιο ακριβής, κάποιων ισχυρών χωρών της Ευρώπης, δηλαδή της Γερμανίας και της περιφέρειάς της […]» Γιάννης Η. Ιωάννου

«Ακριβώς τότε δηλ. από το 1830 και μετά, με την προσπάθεια από τον Καποδίστρια και κατόπιν από την Βαυαρική εξουσία να δημιουργηθεί μια συγκεντρωτική διοίκηση, είχε ως αποτέλεσμα να καταστραφεί το κοινοτικό κύτταρο που υπήρχε στην Ελλάδα νωρίτερα: Από την μια πλευρά «η οικογένεια, ο έλληνας, ο χριστιανός» και από την άλλη «ο τούρκος, ο κατακτητής, ο μουσουλμάνος»! Αυτό καταργήθηκε!

Με αποτέλεσμα οι έλληνες να στραφούν προς την οικογένεια, το μόνο κοινωνικό θεσμό που μπορούσαν να εμπιστευτούν και να δημιουργηθεί μια απέχθεια σχεδόν προς την έννοια του κράτους το οποίο το έβλεπαν ως κάτι ξένο προς αυτούς και το εκμεταλλεύονταν επίσης ως κάτι ξένο! Ακόμη και σήμερα, όταν διορίζεται κάποιος στο Δημόσιο λέμε «κατέλαβε θέση» στην τάδε δημόσια υπηρεσία! Με την έννοια της κατακτήσεως!» Γρηγόρης Γκιζέλης

«Ένας λαός που δημιούργησε το θαύμα της Εθνικής Αντίστασης σύρθηκε, μετά από λάθη και των δύο πλευρών, σ’ έναν εμφύλιο πόλεμο, με αποτέλεσμα να επικρατήσει στο τέλος μια αλαζονική και ανήθικη δεξιά, που με την συμπαράσταση των ξένων, κατακρεούργησε το λαϊκό κίνημα και βράβευσε τους συνεργάτες των κατακτητών.» Μάνος Ζαχαρίας

«Το πελατειακό σύστημα μετατράπηκε σε «οπλισμένο σκυρόδεμα» που έπνιγε την ανάσα της κοινωνίας. Από το 1974 έως σήμερα, περίπου 40 χρόνια, είναι η μόνη περίοδος σταθερής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
Ωστόσο, το πελατειακό σύστημα έδειξε απίστευτη προσαρμοστικότητα στα νέα δεδομένα. Ακόμα και όσοι διέθεταν τα προσόντα για μία «θέση»  έπρεπε να το προσκυνήσουν για να την πάρουν»
Τασούλα Βερβενιώτη

«[…] δεν ευθύνονται μόνο τα κόμματα που άσκησαν την εξουσία αλλά και η Αριστερά με την παράπλευρη δύναμή της που επηρέαζε, και μάλιστα σημαντικά, τη λήψη των αποφάσεων.» Νάσος Βαγενάς

«(…) η έξοδος από την κρίση προϋποθέτει την άρση των πυλώνων που οδήγησαν στην καταστροφή: Οι οποίοι είναι: η κομματική ιδιοποίηση του πολιτικού συστήματος, το δυναστικό και εκφαυλισμένο κράτος και η νομοθεσία που θεσμοθετεί τη διαπλοκή και τη διαφθορά. Να αντιληφθούν, επομένως, ότι η λύση δεν βρίσκεται στην εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία, αφού η πολιτική τάξη εξάντλησε τα όριά της: ούτε θέλει ούτε μπορεί να αλλάξει και μάλιστα να υπερβεί τον εαυτό της.» Σταύρος Ξαρχάκος / Γιώργος Κοντογιώργης

«Η απουσία ικανής πολιτικής ηγεσίας με συνείδηση της αποστολής της επιδείνωσε την κατάσταση. Διακατεχόμενη από την αγωνία της επανεκλογής της καταβρόχθισε όλα τα θεσμικά αντίβαρα που υπάρχουν σε δημοκρατικές κοινωνίες και καθιστούν αποτελεσματική τη λειτουργία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Μέσα ενημέρωσης τα οποία είτε διολίσθησαν σε μια διαπλοκή είτε τα αιχμαλώτισε η πολιτική εξουσία, συνειδητά ή ασυνείδητα.» Παντελής Σαββίδης

«Σύνταγμα υπάρχει, αλλά δεν εφαρμόζεται στο βαθμό που θα έπρεπε. Και νόμοι υπάρχουν, αλλά κι αυτοί δεν εφαρμόζονται στο βαθμό που θα έπρεπε.
Θα έπρεπε να υπάρχει πιο αποτελεσματική δικαστική προστασία! Υπό την έννοια, ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένα Συνταγματικό Δικαστήριο, όπως υπάρχει στα περισσότερα άλλα Ευρωπαϊκά κράτη, το οποίο να μπορεί εν τη γενέσει τους, να καταστέλλει τις παραβιάσεις του Συντάγματος:

Είτε σε μορφή αντισυνταγματικού νόμου, όπως ήταν ο πρόσφατος νόμος για το μεσοπρόθεσμο (Ν.4093), που διαπιστωμένα, με γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, περιείχε αντισυνταγματικές διατάξεις ως προς την μείωση των συντάξεων, και παρόλα αυτά η κοινοβουλευτική πλειοψηφία απτόητη τον ψήφισε.
Είτε, ως προς διοικητικές πράξεις που παραβιάζουν το Σύνταγμα, όπως είναι αυτή η απόφαση του Πρωθυπουργού για επίταξη προσωπικών υπηρεσιών των απεργών στις σταθερές συγκοινωνίες, χωρίς να συντρέχουν οι συνταγματικές προϋποθέσεις.» Κώστας Χρυσόγονος

«Αιτία των σημερινών δεινών μας αποτελεί το γεγονός ότι με το τέλος του Β Παγκοσμίου πολέμου η Ελλάδα βρέθηκε υπό την κηδεμονία της Αγγλίας – όπως είχε αποφασιστεί πολύ πριν το τέλος του πολέμου. Ως συνέπεια, ο λαός δεν μπόρεσε ποτέ να ωριμάσει και να μάθει να διαχειρίζεται την ελευθερία του. Εξ ου και η οικογενειοκρατία και κατ επέκταση κομματοκρατία που αδιαμφισβήτητα κυβερνά έκτοτε.» Μαρία Μπέικου

«[…] η πολιτική που βιώσαμε ήταν θεοκρατική. Είχε αποθεώσει αργά και μεθοδικά την οικονομία της αγοράς ως υπερκείμενη έννοια. Ζήσαμε δηλαδή έναν αντίστροφο σταλινισμό, και οι όποιες κριτικές προσέκρουαν στην αποθέωση της καριέρας, της οικονομικής επιτυχίας με όποιο τίμημα.» Σωτήρης Χατζάκης

ΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΛΥΣΕΙΣ

Οι περισσότεροι συμφωνούν στις παρακάτω λύσεις για να επιλυθεί το πολιτικό σκέλος της κρίσης:

  • Σύγκρουση πολιτικής – οικονομίας
  • Ανάκτηση εθνικής κυριαρχίας
  • Θεσμοθέτηση της πολιτικής λειτουργίας της κοινωνίας
  • Άμεση Δημοκρατία / Συμμετοχή του πολίτη στις πολιτικές αποφάσεις / Έλεγχος του πολιτικού συστήματος
  • Αλλαγή Συντάγματος / Διαχωρισμός εξουσιών
  • Αλλαγή δομών και θεσμών Ε.Ε.
  • Πάταξη της διαφθοράς / Εξυγίανση / Δικαιοσύνη

Σχετικά αποσπάσματα:

«Πλέον, έχει δοκιμαστεί η δημοκρατία σε όλη την Ευρώπη, με την άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων. Αυτά που βλέπουμε σήμερα στην Ελλάδα, το οποίο είναι μια ακραία μορφή, θα συμβεί σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες. Δηλαδή, τα πτώματα των ξένων στα σκουπίδια… Κι αυτό δεν είναι ανεξάρτητο από το τί συμβαίνει μέσα στην κρίση.

Θα γυρίσουμε πολύ πίσω (στην Ιστορία). Γιατί, η πολιτική, δεν μπορεί να αποκτήσει ξανά τα σκήπτρα απέναντι στο μεγάλο κεφάλαιο, εάν δεν γίνει πολύ μεγάλη σύγκρουση, με απροσμέτρητες συνέπειες» Τάκης Καφετζής

«Τι πρέπει να γίνει; Κατά τη γνώμη μου, ένας τρόπος υπάρχει: να θεσμοθετηθεί η πολιτική λειτουργία της κοινωνίας. Αντί δηλαδή ο κόσμος να κατεβαίνει στους δρόμους ή να απεργεί, να λειτουργεί εξωθεσμικά, να τρέχει και να χτυπά την πόρτα της εξουσίας, για να ακούσει τα αιτήματά της, να ανασυγκροτηθεί το πολιτικό σύστημα, ώστε να γίνει θεσμός της πολιτείας και να συνεκτιμάται η βούλησή της στις πολιτικές αποφάσεις.» Γιώργος Κοντογιώργης

«Κάθε πρόταση λύσης την θεωρώ υποκριτική αν δεν στηρίζεται στην άμεση τιμωρία όσων πολιτικών και θεσμικών κλέψανε και κάνανε μπουρδέλο την έννοια της δικαιοσύνης. Πρώτα αυτό, να δείξουμε στα παιδιά μας ότι το θεμέλιο του κόσμου μας από δω και πέρα θα είναι η δικαιοσύνη και μετά συζητάμε.» Θανάσης Σκρουμπέλος

«Απαιτείται ένα νέο πολιτικό σύνταγμα δεσμευτικού χαρακτήρα. Αυτό προϋποθέτει,, κατά την άποψή μας, την υπέρβαση του έθνους-κράτους.

Δεν είναι δυνατόν να προκύψει μέσα από τις σημερινές δομές της Ε.Ε., γιατί αυτές εκφράζουν μια ιεραρχικά συντονισμένη ομάδα εθνικών κρατών, η οποία στερείται της απαραίτητης κοινωνικής νομιμοποίησης. Αντίθετα, το πρότυπο οργάνωσης που προτείνουμε, στηρίζεται στις αρχές της άμεσης δημοκρατίας, η οποία ξεπερνά τα ελλείμματα του κοινοβουλευτικού κομματικού συστήματος και υπακούει στους κανόνες της οικουμενικότητας της ανθρώπινης ύπαρξης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.» Karl Heinz Roth / Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί πάνω στη βάση αυτής της νεοφιλελεύθερης και άκριτα νεοφιλελεύθερης δογματικής αντιμετώπισης, του οικονομικού γίγνεσθαι. Είναι υποχρεωμένη ν’ αλλάξει.» Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

«Εγώ είμαι υπέρ της άμεσης δημοκρατίας, υπέρ των μικρών κοινοτήτων, και το μόνο που θα έλεγα σήμερα που η χώρα μας περνάει κρίση, θα ‘τανε, πάρτε τα βουνά, ξαναγυρίστε στα χωριά σας! Ξαναεποικήστε την Ελλάδα!» Χρόνης Μίσσιος

«Γι αυτό είπα εξ αρχής ότι έχουμε φτάσει σε ένα όριο, στην ανάγκη αλλαγής καθεστώτος που στην Ελλάδα δεν είναι η δημοκρατία! Μην βαυκαλιζόμαστε. Είναι κομματοκρατία! Την απόλυτη εξουσία με την έννοια του απόλυτου μονάρχη όπως στον Μεσαίωνα, την έχουν στην Ελλάδα τα κόμματα. Εάν λοιπόν δεν αλλάξει το Σύνταγμα της χώρας και οι προϋποθέσεις της σύνταξής του, δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα. Ταπεινά φρονώ, ότι η μόνη δυνατότητα που εγώ τουλάχιστον βλέπω στον ορίζοντα είναι: Να απαιτήσουμε σύγκληση συντακτικής εθνοσυνέλευσης!» Χρήστος Γιανναράς

«[…] είμαστε υποχρεωμένοι ως πολίτες, να είμαστε μάχιμοι ή να γίνουμε μάχιμοι, για την ανατροπή της διαφθοράς» Άγγελος Αντωνόπουλος

«Υπεύθυνος είναι ο λαός όταν είναι πλήρως πληροφορημένος για το τι πράγματι συμβαίνει κι αυτό το έχουμε στην Άμεση Δημοκρατία, όπου όλοι είναι συνειδητοί πολίτες, κυβερνώμενοι από τον δήμο κι όταν ακόμα κυβερνούν, κυβερνώντες κι όταν ακόμα κυβερνώνται.» Γιάννης Υφαντής

«Η γενίκευση ενός είδους «επιτροπών διαχείρισης της πολιτείας» στις οποίες θα συμμετέχουν κατά διαστήματα όλοι οι πολίτες και των οποίων η γνώμη θα είναι απαραίτητη και θα επιβάλλεται για την επικύρωση κάθε νόμου, καθώς και για την επαλήθευση εφαρμογής του, νομίζω πως μπορεί να επιτρέψει την καλλιέργεια της έννοιας του πολίτη, της αλληλεγγύης με τον συν-πολίτη, της φροντίδας των κοινών και του σεβασμού των νόμων που τα διέπουν.» Κώστας Νασίκας

«Αυτός ο οποίος είναι ο τελικός εγγυητής του Συντάγματος, δεν είναι οι Συνταγματολόγοι. Οι Συνταγματολόγοι, μπορούν απλώς να επισημάνουν την παραβίαση του Συντάγματος.
Ο εγγυητής του Συντάγματος, είναι η ελληνική κοινωνία. Αν η ελληνική κοινωνία δεν αντιδράσει, η συστηματική παραβίαση του Συντάγματος θα συνεχιστεί και θα διευρυνθεί.»
Κώστας Χρυσόγονος

«Για όλους αυτούς τους λόγους έχει αρχίσει και δημιουργείται ένα αξιόλογο κίνημα, σ’ όλη την Ελλάδα, το οποίο επιδιώκει αυτό πού ορίζεται στο πρώτο άρθρο του Συντάγματος: «Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία».

Αγωνίζεται, δηλαδή, να γίνει πραγματικότητα και να κυριαρχήσει η αρχή: «Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, ανήκουν στο Λαό και ασκούνται από τον ίδιο το Λαό».

Για τον τρόπο που θα γίνει η άσκηση της εξουσίας έχει αρχίσει η έρευνα και η μελέτη και έχουν κατατεθεί οι πρώτες προτάσεις για να σταματήσει ο σφετερισμός της λαϊκής κυριαρχίας, όπως: Θεμέλιο της εξουσίας είναι οι λαϊκές συνελεύσεις. Όλα τα εκτελεστικά όργανα, που εκλέγονται με την απλή αναλογική, δεν αποφασίζουν, αλλά υλοποιούν τις αποφάσεις των συνελεύσεων. Η θητεία τους είναι ενιαύσια και μπορούν να ανακληθούν, όποτε αποφασίσει η λαϊκή συνέλευση.

  • Διαχωρισμός των εξουσιών.
  • Καταργούνται οι εξ επαγγέλματος πολιτικοί.
  • Αποκλείεται η εκλογή για δεύτερη φορά στο ίδιο όργανο.

Με βάση τα παραπάνω η ουσιαστική αιτία που έχει φέρει την Ελλάδα σ’ αυτή την κατάσταση, με την οικονομική κρίση και την κρίση θεσμών, είναι η έλλειψη εθνικής κυριαρχίας.» Μανώλης Γλέζος

«[…] φτάνουμε σε ένα σημείο και αντιλαμβανόμαστε ό,τι δεν είναι μόνο οικονομικό το πρόβλημά μας. Το πρόβλημα του λαού μας, είναι πρόβλημα ελευθερίας. Είναι πρόβλημα ανεξαρτησίας, εθνικής κυριαρχίας. Και είναι αυτές οι έννοιες που έχουν καταστραφεί, έχουν χαθεί από το λεξιλόγιο, πια, δεν αναφέρονται από κανέναν πλέον. Αυτά όλα έχουνε πουληθεί!» Κώστας Καζάκος

«Εάν τώρα θέλουμε να συζητήσουμε για την έξοδο από την κρίση, νομίζω ότι πρέπει να έχουμε κατά νουν το γεγονός ότι το κράτος την δημιούργησε. Άρα χωρίς να αρθούν τα αίτια, το κράτος κατοχής, δεν μπορούμε να μιλάμε σοβαρά για έξοδο από αυτήν.» Γιώργος Κοντογιώργης

Περίληψη:

Τα παγκόσμια οικονομικά συμφέροντα επιβλήθηκαν της πολιτικής. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα, πελατειακό και διεφθαρμένο, δεν είχε την δύναμη να αντιταχθεί στην πολιτική λιτότητας της Ε.Ε. που καθορίζεται από τα συμφέροντα αυτά.
Η συμμετοχή των πολιτών στην λήψη των αποφάσεων που αφορούν την επιβίωσή του, αλλά και στην χάραξη πολιτικής γενικότερα, είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Οι υπάρχοντες θεσμοί της Πολιτείας αδύναμοι ή καταστρατηγημένοι.
Γιατί όμως οι πολίτες δεν μπορούν να θεσπίσουν μια κοινωνία η οποία θα έχει πλέον θεσμικό ρόλο στην λήψη των αποφάσεων; Γιατί εκχώρησαν την εξουσία σε επαγγελματίες πολιτικούς που αποδεδειγμένα έχουν το τεράστιο μερίδιο ευθύνης για την σημερινή κρίση; Συμπεριλαμβάνοντας και το εξής:«Σήμερα, έχουμε φτάσει στο εξής σημείο: Δεν υπάρχουν άνθρωποι για να επανδρώσεις αυτή τη χώρα, που από τη μια να έχουν όλα αυτά τα στοιχεία των ικανοτήτων για τις ευθύνες που μπορούν να αναλάβουν, και από την άλλη να έχουν εκείνες τις ηθικές αξίες, ώστε να πραγματοποιήσουν έργο υπέρ της κοινωνίας…» Φοίβος Οικονομίδης

  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Το ίδιο το σύστημα καταστρέφει βαθμιαία όλους τους ανθρωπολογικούς τύπους, που είναι αναγκαίοι για την ύπαρξη και λειτουργία του» Κορνήλιος Καστοριάδης

ΚΟΙΝΩΝΙΑ – ΑΙΤΙΕΣ

Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι σε κοινωνικούς όρους οι βασικότερες αιτίες της ελληνικής κρίσης, είναι:

  • Απληστία / καταναλωτισμός
  • Αποδοχή / συμμετοχή – συνενοχή, στην πολιτική διαφθορά
  • Ατομικισμός / έλλειψη συλλογικότητας και αλληλεγγύης
  • Απουσία α)ισχυρής κοινωνικής οργάνωσης (συνδικάτα, σωματεία, κλπ), β) συμμετοχής στα κοινά, γ) όπως και ελεγχου της εξουσίας
  • Έλλειψη παιδείας / πολιτισμού
  • Το άτομο καταναλωτής / πελάτης

Σχετικά αποσπάσματα:

«Φτάσαμε ως εδώ, κυρίως από έλλειψη Παιδείας, γιατί κανείς δεν φρόντισε ουσιαστικά για την Παιδεία αυτού του τόπου. Και όποιος λαός δεν έχει Παιδεία, δεν έχει πόδια, δεν πατάει στα πόδια του…» Άννα Βαγενά

«Οι επιδιώξεις μας και τα όνειρά μας χαρακτηρίζονται από το κυνήγι του εφήμερου και την αισθητική ευτέλεια·[…] γίναμε σκληρόκαρδοι, θύματα της απληστίας, της αλαζονείας και των μικροπρεπών συμπεριφορών […] εξοστρακίσαμε ό,τι σηματοδοτεί την αξιοπρέπειά μας· προσκολληθήκαμε άκριτα σε θεωρίες και τσιτάτα εγκαταλείποντας τη γόνιμη αμφισβήτηση, την ελεύθερη σκέψη, την έρευνα και την αναζήτηση» Γιάννης Καλπούζος

«Εξελιχθήκαμε με μία λογική θυλάκων! Το βλέπετε και σήμερα, αυτό, μπροστά σας. Ε, αυτό, έκανε μεγάλη ζημιά, και δημιούργησε μία αντίφαση η οποία μάς έκανε μεγάλο κακό, με την εξής έννοια: Ενώ θεσμικά περάσαμε (ας μη γελιόμαστε, εγώ που ξέρω και το παρελθόν…) την περίοδο της καλύτερα οργανωμένης δημοκρατίας και της ανοιχτής κοινωνίας, ταυτόχρονα εγκλωβιστήκαμε στα επί μέρους ενδιαφέροντα και συμφέροντά μας! Αυτή η αντίφαση μάς πήγε πίσω και στο χώρο του πνεύματος και στο χώρο της γραφής και στο χώρο της τέχνης. Παντού!» Πέτρος Μάρκαρης

«Πώς να καταλάβει ο Νεοέλληνας γιατί έφτασε ως εδώ, αν δεν ξέρει πως ήδη, από τα χρόνια που πολεμούσαν ενάντια στους Οθωμανούς, οι Έλληνες μάχονταν κυρίως ο ένας τον άλλο;» Μαρία Σκιαδαρέση

«Ο Επίκουρος πριν από τόσες χιλιάδες χρόνια είπε: «Προσέχτε ρε φιλαράκια, οι κτήσεις γίνονται κτήτορες και σας κάνουν σκλάβους!» και σήμερα βρισκόμαστε σε έναν καταναλωτικό κόσμο, ο οποίος στερείται τα αγαθά και έχει κατακλυστεί από προϊόντα! […] Βλέπεις, δεν υπάρχει ούτε συνδικαλιστικό κίνημα ρε παιδί μου! Δεν υπάρχει πουθενά μια ζωντάνια, κάπου η κοινωνία να γεννάει πολιτισμό, όραμα…

[…] Η κοινωνία δείχνει να ‘χει πάθει εγκεφαλικό! Δεν αντιδρά με τίποτα! Αλλά, δεν υπάρχει παιδεία, σήμερα. Μη γελιόμαστε. Υπάρχει εκπαίδευση. Άλλο πράγμα η παιδεία κι άλλο πράγμα η εκπαίδευση.

Σήμερα, λοιπόν, τα παιδιά εκπαιδεύονται. Γιατί; Για να βρούνε τη μηχανή του κέρδους! Να εξασφαλίσουν κάποια θέση σε κάποιο επάγγελμα. Τη μηχανή του κέρδους! Αυτό είναι το πρόβλημα. Όσο στην κοινωνία μας η κυρίαρχη αξία του συστήματος είναι το κέρδος, από κει και πέρα μην ψάχνεις να βρεις… αυτό διαποτίζει όλες τις ανθρώπινες σχέσεις και διαποτίζει όλες τις κοινωνικές δραστηριότητες όπως είναι η παιδεία και όλα τα πράγματα.» Χρόνης Μίσσιος

«Η Ελλάδα θέλησε μ’ ένα άλμα να περάσει από τον μόχθο στην κατανάλωση» Βασίλης Καραποστόλης

«Η εκμαυλιστική όμως εκπόρνευση της κοινωνίας μας απ’ το πολιτικό της σύστημα δεν γίνεται… παρά τη θέλησή της. Η πολιτική ενοχή συμβαδίζει με την κοινωνική συνενοχή, που οδηγεί στο πολιτιστικό βάθος της μεταπολιτευτικής χρεοκοπίας (στην κυριαρχία δηλαδή του καταναλωτικού προτύπου και στη συνακόλουθη αποσύνθεση της αξιακής βάσης του ελληνικού πολιτιστικού προτύπου ζωής)» Λαοκράτης Βάσσης

«Είμαστε τα χαρτζιλικωμένα παιδιά τριών δεκαετιών. Πολιτικά θύματα πρακτικών εξαγοράς. Κανείς και ποτέ δεν ασχολήθηκε με τα θεμελιώδη προβλήματα που είχαμε πάνω στην «εφηβεία μας» ως κοινωνία, κι εμείς το ίδιο πονηρά -για ένα βολεματάκι-, δεν το απαιτήσαμε Παιδιά κακών «γονιών». Δεν υποστήκαμε άλλη εκπαίδευση από την συγκομιδή και κατανάλωση χρημάτων, με αποτέλεσμα να χάσουμε και τον στοιχειώδη πολιτισμό που κάπως μας νοστίμευε.» Νίκος Ζούδιαρης

«Κανείς δε διαμαρτυρόταν όταν ο δικαστής έβγαζε άδικες αποφάσεις και κουκούλωνε σκάνδαλα. Ξαναψηφίζαμε για πρωθυπουργό, ως μέγα μάγκα και νοικοκύρη, αυτόν που έθετε το πλαφόν της εθνικής μίζας και γελούσαμε με τον υπουργό που δημοσίως και επισήμως διαπραγματευόταν την τιμή του γρηγορόσημου. Αδιαφορούσαμε όταν πολιτικά παχύδερμα αποκαλούσαν τους ποιητές λαπάδες και κουραμπιέδες.

Σκύβαμε το κεφάλι και τα χώναμε μαύρα στους γιατρούς, αντί να στρίψουμε λαρύγγια. Και το χειρότερο απ’ όλα, δεν τηρήσαμε το τελευταίο άρθρο του συντάγματος και επιτρέψαμε στους μαφιόζους της βουλής να το κουρελιάσουν.» Θανάσης Γκαϊφύλλιας

«[…] Η απώλεια της ταυτότητας του Έλληνα, είναι θα έλεγα και η μεγαλύτερη καταστροφή που έχει συντελεστεί! H βασικότερη αιτία της κρίσης αυτή πιστεύω ότι είναι. Και σε αυτόν τον τρόπο ζωής του νεοέλληνα συμμετείχαν απόλυτα συνεργαζόμενοι πολιτικοί και πολιτεία.» Θόδωρος Τερζόπουλος

«Ο κύριος εσωτερικός εχθρός δεν είναι μόνο ο ατομικισμός, ο προσωπικός εμπλουτισμός και διάφορες άλλες διαστάσεις του σύγχρονου ναρκισσισμού όπως τις εννοεί ο μεγάλος αμερικανός κοινωνιολόγος Christopher Lash. Είναι κυρίως η ανάπτυξη και η καλλιέργεια της νοοτροπίας του κορόιδου (βλέπε άρθρο του Δημήτρη Σουλιώτη στο περιοδικό Ομπρέλα, καλοκαίρι 2010).

Η νοοτροπία αυτή καταστρέφει την έννοια του κοινού χώρου, των κοινών αγαθών, του σεβασμού και τη φροντίδα γι’ αυτά. Κυρίως όμως, αυτό που καταστρέφεται είναι η βαθύτερη διάσταση του πολίτη σαν όμοιος και αλληλέγγυος του πλησίον του και σαν μέρος ενός συνόλου, τωρινού και ιστορικού, από το οποίο πηγάζουν οι κοινοί νόμοι.» Κώστας Νασίκας

«Σήμερα δεν αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο να γίνουμε σκλάβοι με την έννοια του παρελθόντος αλλά τον κίνδυνο να ζήσουμε σαν σκλάβοι σε μια ζωή χωρίς νόημα.
Δεν υπάρχει πια μια ανοικτή εξουσία που να μας διατάσσει, υπάρχει όμως η διακυβέρνηση μέσω του φόβου της καταστροφής. Κι όσο πιο κλεισμένοι, εξαρτημένοι και απομονωμένοι είναι οι άνθρωποι σε αυτό το προς πώληση «εγώ» σ αυτή την «αυτιστική» ατομικότητα, τόσο πιο ευάλωτοι είναι στο φόβο της απώλειας.»
Ελένη Νίνα

«Σε επίπεδο κοινωνίας οι αντιλήψεις που διαμορφώσαμε για την εργασία, την επιχείρηση και τη λειτουργία της, την παιδεία και την εκπαίδευση, το συνδικαλισμό, τον τρόπο που εργαζόμαστε, το δημόσιο χώρο, τη συνύπαρξη με τον άλλο, διαμόρφωσαν αποδομητικά φαινόμενα τα οποία βιώνουμε και στον εργασιακό μας χώρο και στο δημόσιο. Μια αναξιοκρατική επιλογή των προσώπων που θα στελεχώσουν θέσεις του δημοσίου κυρίως τομέα επιδείνωσε την κατάσταση.

Όλα αυτά παρήγαγαν ένα κράτος που μισούσε τους πολίτες του, πολίτες που προσπαθούσαν να ξεφύγουν ή να κοροϊδέψουν το κράτος τους, μια χώρα που όλοι την εξυμνούσαν αλλά ελάχιστοι πραγματικά αγαπούσαν.

Στα παραπάνω, αν προστεθεί και μια νέα «εκσυγχρονιστική», αποδομητική του κράτους- έθνους ιδεολογία, χωρίς πρόταση αντικατάστασής του, η οποία ιδεολογία, στο όνομα της ανάγκης αποδόμησης εφηύρε αυθαίρετα ιστορικές και εθνικές κατασκευές που προκάλεσαν την αντίπερα ακραία όχθη, διαμορφώνεται το πλαίσιο της διάλυσης.

Η ελληνική κοινωνία την παραμονή της ανακοίνωσης, όχι της εκδήλωσης της κρίσης, ήταν και δυστυχώς παραμένει μια κοινωνία διαιρεμένη, ατομιστική, καταναλωτική, με την έννοια της τάσης, με παιδεία που δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές της ανάγκες, αδιάφορη για το δημόσιο χώρο και το δημόσιο συμφέρον, φορέας της οθωμανικής νοοτροπίας «να κοροϊδέψουμε το ντοβλέτι για να ξεφύγουμε από τις δαγκάνες του». Παντελής Σαββίδης

«Η εξέγερση των μικροαστών δεν είναι εναντίον του μεγάλου κεφαλαίου, αλλά εναντίον του κράτους, με ένα και μοναδικό αίτημα: Να συνεχισθεί η λεηλασία του, το κομματικό πλιάτσικο, έτσι όπως αρχικώς συμφωνήθηκε, με τον μηχανισμό των αθρόων διορισμών και των ανεξέλεγκτων παροχών. Να τηρηθεί με άλλα λόγια το περίφημο «Συμβόλαιο με το λαό». Εσείς μας πληρώνετε, εμείς σας ψηφίζουμε.» Νίκος Δαββέτας

«Ο πολιτισμός είναι η βάση. Χωρίς πολιτισμό, ούτε οικονομία υπάρχει, ούτε μισθοί, ούτε συντάξεις, ούτε καν κοινωνία.
Ο πολιτισμός είναι σαν την κουβερτούλα που μας σκεπάζει η μανούλα μας, όταν κρυώνουμε! […] ένας πυκνός, αόρατος συν-ψυχισμός, που μας ανατείνει και δε μας αφήνει να είμαστε, απλά, κτήνη…

Δυστυχώς, σαν νεοελληνικό «έθνος», δεν έχουμε κατορθώσει να φτιάξουμε, έναν, ανεξάρτητο, «δικό μας», πολιτισμό…Ένας Καζαντζάκης, ένας Καβάφης, ο Ελύτης, ο Χατζηδάκις, ο Σικελιανός, ο Παπαδιαμάντης, ο Βρεττάκος, ο Τσαρούχης, ο Βαμβακάρης, ο Τσιτσάνης, ο Σκαλκώτας, ο Δ.Μητρόπουλος και πολλοί άλλοι, είναι σημαντικά μεν, αλλά κομμάτια ενός πάζλ, που ποτέ δεν μπορέσαμε να συν-πληρώσουμε, για να φανεί και μια καθαρή εικόνα της σημερινής μας παρουσίας, ως αυτούσιας πολιτισμικής ύπαρξης.

Ο σημερινός «πολιτισμός» μας, είναι σαν μια κουρελού, (μ’ ένα μεγάλο μπάλωμα, τον Παρθενώνα ως σύμβολο του αρχαίου κλέους μας), που μπάζει όμως, από παντού και ως εκ τούτου δεν μας προσφέρει τη «συλλογική» ζεστασιά, που έχουμε ανάγκη…» Δημήτρης Πουλικάκος

«Γιατί δεν δημιουργήθηκαν Πανευρωπαϊκοί φορείς λαϊκών αγώνων και επαγρύπνησης, μία Συνοποσπονδία εργαζομένων με κεντρική πανευρωπαϊκή καθοδήγηση, που, αν για παράδειγμα, απεργούσαν για σοβαρά αιτήματα οι λιμενεργάτες στη Μασσαλία, θα παρέλυαν όλα τα λιμάνια της Ευρώπης, ή θα επαγρυπνούσε και θα παρενέβαινε στην πολιτική των τραπεζών; Ίσως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που μια καπιταλιστική Ένωση πανευρωπαϊκή δεν είχε το αντίθετο λαϊκό σκέλος, το φρένο των εργαζομένων στην αχαλίνωτη αφαίμαξη των λαών.» Κατίνα Λατίφη

«Η κατηγορία πολίτης αντικαταστάθηκε με την κατηγορία καταναλωτής» Χαϊνης Δημήτρης Αποστολάκης

«…το ελληνικό σχολείο –και γενικά η Παιδεία- νοσεί, και δεν διδάσκεται η κριτική σκέψη» Κώστας Ακρίβος

«Η παρούσα κρίση έχει την εξής πρωτοτυπία: είναι η μάνα όλων των κρίσεων. Δηλαδή συντέλεια, δηλαδή Δευτέρα Παρουσία, δηλαδή πάπαλα. […] Κλείνω με το πιστεύω μου ότι πριν φτωχύνουμε οικονομικά, καταρρεύσαμε πολιτισμικά» Μανώλης Ρασούλης

«Εδώ, γίνεται κάτι πολύ πιο σοβαρό, και είναι αυτό που οι θεωρητικοί θα λέγανε: “δημοκρατία, χωρίς Δήμο”, ή “κοινωνία, χωρίς ανθρώπους”, ή “έθνη, χωρίς εθνότητα”. Δείτε, τα πράγματα εξελίσσονται σε έναν φασισμό, ο οποίος δεν υπήρξε ούτε καν στις ιστορικές του στιγμές […] Κινδυνεύει η κοινωνία στο σύνολό της! Κινδυνεύει η κοινωνία, ως υπόσταση των λαών του κόσμου. Πρόκειται για μια εποχή τεράτων […] Εάν αφήσουμε τα πράγματα στη μοίρα τους κινδυνεύουμε να τερατοποιηθούμε οι ίδιοι» Στέφανος Ροζάνης

ΚΟΙΝΩΝΙΑ – ΛΥΣΕΙΣ

Οι περισσότεροι συμφωνούν στις παρακάτω λύσεις για να επιλυθεί το κοινωνικό σκέλος της κρίσης:

  • Αλλαγή στο αξιακό κοινωνικό σύστημα
  • Ανατροπή και αναδόμηση (του πολιτικού συστήματος & του πολιτισμού – τρόπου ζωής)
  • Αντίσταση / κοινωνικά κινήματα / συνεργασία των λαών
  • Σωστή παιδεία / ιστορική γνώση
  • Έλεγχος της εξουσίας
  • Συμμετοχή στα κοινά / Δημιουργία μίας κοινωνίας πολιτών που συμμετέχει ενεργά στις πολιτικές αποφάσεις
  • Αλληλεγγύη / Αλληλοβοήθεια / Αξιοπρέπεια / Αγάπη

Σχετικά αποσπάσματα:

«Υπάρχει η ανάγκη για τη δημιουργία ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου, διότι δεν είναι δυνατό να δημιουργηθεί μια αυτόνομη δημοκρατική και οικολογική κοινωνία η οποία θα βασίζεται στο σημερινό άνθρωπο. Αυτός ο πολιτισμός και η κοινωνία θα χρειασθεί να μετατρέψει το κυρίαρχο τώρα πολιτισμικό είδος του homo economicus στο νέο είδος του homo ecosoziologicus (ας μου επιτραπεί η έκφραση).»

[…] Την υπέρβαση αυτή θα μπορέσει να την κάνει ένα κοινωνικό κίνημα νέων ανθρώπων-ενός νέου ανθρωπολογικού τύπου- που στοιχεία του υπάρχουν ήδη(δείτε το κείμενό μου «παγκοσμιοποίηση, οικουμενικότητα, αποανάπτυξη, τοπικοποίηση» στο: http://www.topikopoiisi.com/2/post/2012/09/21.html).
Δεν θα την κάνει ο κυρίαρχος σημερινός ανθρωπολογικός τύπος του «μαζικού κατακερματισμένου συνειδησιακά ατόμου», καταναλωτή βιοτικών, χρηστικών και ιδεοπολιτικών  αξιών.» Γιώργος Κολέμπας  

«Xρειάζεται, ένα αρθρωμένο κίνημα, διαφορετικού τελείως τύπου. Δηλαδή, δεν μπορεί να είναι το κίνημα, το οποίο ενεργοποιείται από κλασσικά κόμματα, ούτε ένα κίνημα το οποίο ενεργοποιείται από μία συνδικαλιστική γραφειοκρατία.
Θα είναι, (έχει μιλήσει γι αυτό και ο Alain Badiou, όπως και ο Κώστας Δουζίνας), μία κινηματική δημοκρατία, θα είναι έστω ένα υβρίδιο στην αρχή, το οποίο συναντήσαμε στην Αραβική Άνοιξη, το οποίο είδαμε στη χώρα μας με τις δικές του ιδιομορφίες, στους λεγόμενους Αγανακτισμένους, μέχρι να μεταμορφωθεί σε κάτι πιο στέρεο, πιο σταθερό, πιο μακρόπνοο.»
Τάκης Καφετζής

«Θα έπρεπε να είναι πολύ μεγαλύτερη η αντίδραση του λαού, αλλά δυστυχώς είναι οι εποχές δύσκολες… ξεκινάνε, διαμαρτύρονται οι λαοί, αλλά  όταν ξεκινάνε, όπως πρόσφατα στον αραβικό κόσμο στην Αφρική σε σύντομο χρόνο οι φωνές κατασιγάζονται. Σιωπούν οι άνθρωποι γιατί… τα σκίαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά. Υπάρχουν τρόποι και συστήματα πλέον που οι φωνές φιμώνονται…» Νικήτας Τσακίρογλου

«[…] ο Έλληνας, θα πρέπει πια, να μάθει να ελέγχει την εξουσία του! Δεν γίνεται! Όποιος έχει το μέλι στα δάχτυλά του, το γλύφει και θα το γλύφει. Εάν, λοιπόν, δεν βρεθεί ένας τρόπος, που να κατοχυρωθεί συνταγματικά ο έλεγχος της εξουσίας, ένας τρόπος δηλαδή, όπου θα μπορεί να ελέγχεται η εξουσία από τους πολίτες, δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα!» Αφροδίτη Μάνου

«Συνεπώς πρέπει να συναντηθούμε και με τους άλλους λαούς. Δεν μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα μέλλον διαφορετικό αν δε διαμορφώσουμε πρώτα μια πολιτισμική ενότητα του κόσμου, διατηρώντας τη διαφορετικότητα του καθενός. Μέσα σε δυο αιώνες έχουμε καταστρέψει εκατομμύρια διαφορετικούς τρόπους ζωής.

Αυτό ήταν πλούτος για την ανθρωπότητα, και τον καταστρέψαμε, τον ισοπεδώσαμε. Πρέπει να βρούμε ότι διασώθηκε και να ξανανταμώσουμε γύρω απ’ αυτά τα πράγματα.» Χρόνης Μίσσιος

«Ζούμε σε πόλεμο. Κανονικό παγκόσμιο πόλεμο. Και πρέπει να ενωθούμε! […] Σ’ αυτές τις περιστάσεις πρέπει αν είναι δυνατόν να γίνουμε όλοι ένα (μιλώ πάντα για το υγιές κομμάτι της κοινωνίας μας και του πολιτικού μας κόσμου) και με κοινωνική και συλλογική ευθύνη να πορευτούμε μαζί και μάλιστα αν είναι δυνατόν σε απόλυτη συνεννόηση.» Δήμητρα Γαλάνη

«Πολλές από τις αξίες που μπορούν να μας οδηγήσουν σε πιο φωτεινά μονοπάτια έχουν το  ΣΥΝ σαν πρώτο συνθετικό: συλλογικότητα, συμμετοχή, συνεργασία, συναίσθημα, συνεννόηση, συνοχή, συνεκτικότητα, συντροφικότητα, συναίνεση αλλά και άλλες αξίες που θα μπορούσαν να μας βάλουν σε μια καινούργια τροχιά είναι νοηματικά συνδεδεμένες με τον κώδικα ΣΥΝ, όπως  μοίρασμα, αλληλεγγύη, κοινωνική συνείδηση, προσωπική ευθύνη. Είναι ίσως ενδεικτικό το ότι πάρα πολλές ελληνικές λέξεις έχουν το ΣΥΝ ως πρώτο συνθετικό και εκφράζουν την πολιτισμική προσήλωσή μας στο ΣΥΝ.» Χάρις Κατάκη

«Δεν αντιληφθήκαμε ότι υπάρχουν λύσεις. Ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το τέλμα αν γίνουμε μεγάλες οικογένειες, αν δημιουργήσουμε μικρές, αταξικές, παρεΐστικες  ομάδες που θα στηρίζονται στην αλληλεγγύη, την αυτοοργάνωση και θα αποφασίζουν σε ελεύθερες συναθροίσεις και με ελεύθερη βούληση  για ένα άλλο ποιοτικότερο τρόπο ζωής, μακριά από την κατανάλωση σκουπιδιών,  σε αρμονία με τη φύση και τον εαυτό μας.» Τέος Ρόμβος

«Η αλληλεγγύη και η αλληλοβοήθεια, δεν είναι μόνο από βαθύτερο πνεύμα, είναι και ανάγκη αυτοσυντήρησης.
Διάβασα ένα πολύ συγκινητικό άρθρο της Φωτεινής Τσαλίκογλου, που έλεγε ότι στην Αφρική, ένας λευκός, παρατηρώντας την ομαδικότητα και την αλληλεγγύη, σε ένα χωριό πρωτόγονων, έβαλε φρούτα σε ένα δέντρο και είπε ότι όποιο παιδάκι φτάσει πρώτο θα τα κάνει δικά του. Όλα τα παιδιά πιάστηκαν από το χέρι, και έκαναν ένα γύρο, από τα φρούτα.

Τότε εκείνος τους ρώτησε, γιατί, το έκαναν αυτό; Και εκείνα απάντησαν, ότι αν έμενε έστω και ένα παιδάκι νηστικό, δεν θα ήταν κανένα τους ευτυχισμένο.
Αυτό, βέβαια, ενέχει και μία παιδική αφέλεια. Αλλά ίσως πρέπει να ανακαλύψουμε ένα μικρό κομματάκι της παιδικής αφέλειας.» Στέλιος Μάινας

«Πρέπει να ενημερωθούμε οι πολίτες σωστά για κάθε ξεχωριστό μας δικαίωμα και να ενημερώσουμε τον κόσμο της Ευρώπης για το τί πραγματικά συμβαίνει στην Ελλάδα.» Μάνια Παπαδημητρίου

«Και, βέβαια, να κρατήσουμε τους αγώνες μας! Και οι αγώνες δεν είναι ατομικοί, είναι συλλογικοί. Να κρατήσουμε τη μνήμη π.χ. της Μαρίας Μπέικου… τη μνήμη της Κούλας Ξηραδάκη που παρόλο που δεν μπόρεσε να σπουδάσει Ιστορία, έγινε ιστορικός… Να κρατήσουμε τους αγώνες των ανθρώπων που έκαναν για να καλυτερεύσουν την καθημερινότητά τους και όχι μόνο τους ήρωες.
Αυτό που είμαστε, αυτό θα κάνουμε. Αν είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε προς το καλύτερο τον κόσμο και τη ζωή μας, θα το κάνουμε. Θα νικήσουμε και τους δισταγμούς και τους φόβους… Υπάρχει δισταγμός και φόβος, γιατί υπάρχει το άγνωστο και κανείς δεν θέλει να χάσει όσα είχε.» 
Τασούλα Βερβενιώτη

«Να λέμε αλήθειες όσο γίνεται περισσότερες, στα παιδιά μας, στις γυναίκες μας, στους φίλους μας, ναι, στους φίλους μας που είναι και η μεγαλύτερη περιουσία μας. Να ξαναχτίσουμε τα σχολειά μας, με βιβλία που θα ‘χουν μέσα χρήσιμη γνώση για τα παιδιά μας και θα τα οδηγήσει σε μια κοινωνία με κανόνες και αξιοκρατία. Η εργασία δεν θα είναι παράνομη λέξη αλλά βασικό δικαίωμα. Γιατί τόσα χρόνια είχαμε κατρακυλήσει στην ευκολία και είχαμε κάνει τη συνείδησή μας λάστιχο» Γιώργος Μεράντζας

«… Μήπως να σταματήσουμε να τους χαριζόμαστε ως αντικείμενα στυγνής εκμετάλλευσης; Μήπως να ενδιαφερθούμε πραγματικά για το ποιος ζει δίπλα μας; Μήπως να αρχίσουμε να μιλάμε πάλι από την αρχή; Μήπως να δώσουμε χώρο στην τέχνη από την ψυχή μας;
Μήπως τελικά να σηκωθούμε λίγο μέσα μας! Η μόνη μας λύση, είναι η αναζήτηση και αποκατάσταση του χαμένου μας κοινωνικού ιστού και το ΟΧΙ!»
Δημήτρης Ζερβουδάκης

«Μόνος σου τίποτε δεν κάνεις σ’ αυτή τη ζωή. Και μόνος σου ποτέ δεν είσαι. Αυτό είναι το κέρδος, αυτό το τίμημα κι αυτή η μόνη υπαρκτή διέξοδος από την ανθρωπιστική (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) κρίση που ζούμε σήμερα» Άρης Μαραγκόπουλος

«Τί πρέπει να κάνουμε; Γενική απεργία διαρκείας με οργάνωση από τα κάτω, πολιτική ανυπακοή, αποκέντρωση, ενεργειακή και διατροφική αυτονομία, δίκτυα ανταλλαγών και αλληλεγγύης, οργάνωση δομών εξουσίας του λαού σε λαϊκές συνελεύσεις χωριών/γειτονιάς…» Νέλλη Ψαρρού

«Δεν έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή η κοινωνία μας από στείρο και τυφλό μίσος. Έχει ανάγκη από ανθρώπους που μέσα από συλλογικότητες θα μπορέσουν να προσφέρουν» Αλκίνοος Ιωαννίδης

«Ο μόνος τρόπος κι ο πιο δυνατός για ν’ αλλάξουμε τα πράγματα είναι η παρουσία μας έξω απ’ τη βουλή. Ένα εκατομμύριο ανέργους έχει σχεδόν η πατρίδα! Που είναι; Εάν μέρα-νύχτα η πλατεία έχει εκατό χιλιάδες πολίτες, μέσα σε δύο εβδομάδες θα ‘χει αλλάξει το σκηνικό και θα πάρουμε τις τύχες μας στα χέρια μας!» Νίκος Καλογερόπουλος

«Νομίζω ότι το βασικότερο που έχουμε να κάνουμε είναι να αναθεωρήσουμε τη στάση ζωής μας στρεφόμενοι προς έννοιες βασικές, πρωταρχικές, τις οποίες ως σύγχρονοι άνθρωποι γνωρίσαμε μόνο σε θεωρητικό επίπεδο αλλά ουσιαστικά δεν τις αντιληφθήκαμε ποτέ.» Γιάννης Μακριδάκης

«Αντισταθείτε! Δεν μπορώ να πω τίποτε άλλο. Αντισταθείτε, ο καθένας με το προσωπικό του «οπλισμό». Πρέπει να αντισταθούμε σε όλα αυτά που βλέπουμε γύρω μας. Πρέπει να ψάξουμε οξυγόνο να ανασάνουμε… Πού θα ‘ναι αυτό το οξυγόνο; Σε… χαραμάδα; Σε… παράθυρο; Πρέπει να το ψάχνουμε…» Γιώργος Μιχαλακόπουλος

«Η προσέγγιση λοιπόν της λύσης με κάποιον μεγαλομανιακό τρόπο είναι παιδαριώδης. Η αντίληψη ότι η αλλαγή θα έρθει με κάποια διατάγματα είναι νηπιακή. Η αλλαγή αντίθετα, γίνεται στον κάθε άνθρωπο που διαλέγει να αλλάξει το σύστημα αξιών του, και αυτόματα και άμεσα βρίσκει και πληρότητα και ποιότητα στη ζωή του.» Πατήρ Φιλόθεος Φάρος

«Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στη χιονοθύελα και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν. Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον […]

Χρειάζεται λοιπόν να συμβάλλουμε σ’ ένα βήμα παρά πάνω ως προς την αλλαγή αυτού του σκεπτικού και τρόπου ζωής, που μας έφερε ως εδώ, ώστε τα παιδιά μας να μην εγκλωβιστούν στο πένθος, να μην βρουν μόνο καμένη γη και χρέη, αλλά και επίγνωση. Η φύση, άλλωστε, είναι μέγας χορηγός αγαθών, τα οποία φτάνουν για όλους, και μακάρι η ανθρώπινη ζωή να μάθει να βολεύεται πάνω στη γη.» Ελένη Νίνα

«Συμπέρασμα: εφόσον το καθεστώς εξαίρεσης* αποτελεί συστατικό της νεωτερικότητας* και η γενίκευσή του οφείλεται στην αποδόμηση του βιομηχανικού μοντέλου που τη θεμελιώνει, είναι αδιανόητη η διάσωση με επιστροφή στη νεωτερικότητα διαμέσου μεταρρυθμίσεων.

Αντιμετωπίζουμε μεταδόμηση πολιτισμού, συνεπώς, μοναδική ιστορική έξοδος από την παγκόσμια κρίση είναι η ανατροπή και η αναδόμηση του συστήματος.
Έχουν αναπτυχθεί πλέον οι τεχνικές προϋποθέσεις γι’ αυτήν –υπολογιστές, θεωρία του προγραμματισμού κ.ά.
Απομένει να αναπτυχθούν και οι κοινωνικές: αλληλεγγύη και αξιοπρέπεια.» Σωτήρης Δημητρίου (Ανθρωπολόγος)

«Εγώ θα πρότεινα ανασυγκρότηση δυνάμεων, ορθολογική σκέψη, αναζήτηση των βασικών αξιών και της ομορφιάς της ζωής, πέρα από εφήμερα φτιασίδια. Προτείνω ακόμη ένα μικρό μανιφέστο της κάθε μέρας κάτι σαν μια προσευχή …Να απολαμβάνεις κάθε πρωί την Ανατολή του ήλιου σαν προσευχή στη μέρα που ακολουθεί, να ταξιδεύεις με το νου και το κορμί πάντα ανοιχτά στην ευωδιά της φύσης, να σφίγγεις δυνατά το χέρι στους τρυφερούς ανθρώπους που συναντάς και να αγκαλιάζεις τους βαθειά ανυπότακτους, να γελάς δυνατά με τον παλμό της χαράς κι όταν κλαις να μη φοβάσαι τη γεύση των δακρύων σου, πάντα, κάτι έχουν πάντα να σου πουν, αυτά τα εφήμερα στολίδια των ματιών.» Λουκία Ρικάκη

«Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς που έχουμε υποστεί όλη αυτή την κατάσταση; Θα πω αυτό που είχε απαντήσει ο Μπρεχτ όταν ήταν εξόριστος στη Ρωσία και είχαν επικοινωνήσει μαζί του οι σύντροφοί του οι γερμανοί λέγοντάς του: «Δάσκαλε εδώ ανεβαίνει το 3ο Ράιχ, τι πρέπει να κάνουμε; Τι έργο να ανεβάσουμε;». Και εκείνος τους είπε «…το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ένα ερωτικό έργο, ένα έργο που μιλάει για αγάπη». Ας αγαπηθούμε εμείς τουλάχιστον. Κι όταν αγαπηθούμε εμείς, μπορούμε όλους αυτούς να τους κάνουμε πέρα, να τους δείξουμε πόσο μικροί είναι. Τίποτε άλλο.» Γιώργος Αρμένης

Περίληψη:

Η Ελλάδα που ήταν η πιο αδύναμη στην πραγματική της οικονομία, με ένα διαχρονικό πελατειακό σύστημα μεταξύ πολιτικών-πολιτών και με έλλειψη Παιδείας και Ιστορικής μνήμης, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμυνα (πολιτισμός, ιστορική γνώση, κλπ), οδήγησε ειδικά την ελληνική κρίση να μεγεθυνθεί σε σχέση με άλλες χώρες, να γίνει ο «επίσημος ασθενής» της Ευρώπης, αλλά και να μην μπορέσει να αναπτυχθεί μια συλλογική κοινωνική αντίσταση παρά το τεράστιο και συνεχώς διογκούμενο μέγεθος κυρίως της ανθρωπιστικής και πολιτιστικής κρίσης.
Μένει λοιπόν να δούμε αν η εξατομικευμένη κοινωνία μας θα βρει τους συνεκτικούς ιστούς ώστε να αποτελέσει σώμα και πολιτικό θεσμό, ως κοινωνία πολιτών, η οποία θα αποφασίσει να συγκρουστεί αποτελεσματικά με την «επανάσταση» των καπιταλιστών – τεχνοκρατών, που βρίσκεται σε εξέλιξη.-

Παραπομπές:

(*) Η νεωτερικότητα συνδέεται με την ιδέα της «ευρωπαίκής ταυτότητας», δηλαδή με την αντίληψη ότι, με αφετηρία το Διαφωτισμό, η Ευρώπη αφενός έγινε παγκόσμιο κέντρο της επιστημονικής προόδου και της, κατά τον Max Weber, ¨απομάγευσης του κόσμου¨ (της εκδίωξης των δεισιδαιμονιών), και αφετέρου κατέκτησε τον υψηλότερο πολιτισμό και, ταυτόχρονα, την αποστολή να τον διαδώσει στον κόσμο.
-Καθεστώς εξαίρεσης ή ανάγκης είναι η ψήφιση από τη Βουλή νομοθετικών διαταγμάτων καθ’ υπέρβασιν του συντάγματος, χωρίς να περνούν προηγούμενα από τον έλεγχο της συνταγματικότητας, με το επιχείρημα ότι η χώρα απειλείται από εξωτερικό ή από εσωτερικό εχθρό. Εφαρμόστηκε αρχικά στη δημοκρατία της Βαϊμάρης, στα 1930-32.

(**) Κώστας Κατσίμπρας, Λάζαρος Μαυροματίδης, Anna Bykalyuk, Στέλιος Καβύρης και Ρένια Πουρνάρα.

Φωτογραφία: Ευσταθία Πατούλη

*********************************

Enquête: la crise grecque, causes et solutions

«L’apparition de l’ordre bourgeois et de la modernité*- au 19e siècle- fut associée aux premières divisions concernant l’être humain. La première fut celle opérée entre individu et citoyen. Une autre division fut celle opérée entre économie, politique et société. » Karl Polanyi.

En nous fondant sur cette séparation due à la modernité, nous nous proposons de fournir un résumé des résultats de l’enquête approfondie que nous avons menée sur les causes et les solutions de la crise. Une enquête qui pose, entre autres, la question primordiale de la survie de ce type anthropologique moderne.

Par : Crystalia PatouliKostas KatsimprasTraduction du Grec : Lazaros MavromatidisCristine Cooreman » Quelles sont les causes qui nous ont mené ici et, surtout, que devrions-nous faire ? » 161 personnalités de la littérature, de la science et des arts qui évoluent en Grèce, à Chypre et à l’étranger, et 19 personnes supplémentaires (180 personnes, au total) furent interviewées en fonction de l’actualité du quotidien ont répondu (suite à une invitation ouverte), ou ont rédigé des textes et des lettres publiées dans le cadre de cette enquête. L’ensemble a créé un débat parallèle constamment mis à jour sur le site www.tvxs.gr avec plus de 270 articles et entretiens.Les résultats de cette enquête menée par l’activiste Crystalia Patouli depuis août 2010 jusqu’à aujourd’hui, ont été étudiés avec la participation de cinq activistes volontaires ** et seront publiés bientôt dans un ouvrage (éditions Kedros / préface de Zissis D. Papadimitriou et Stelios Kouloglou) qui présente les principales thèses et propositions des participants, réparties en 16 sous-unités thématiques en fonction de la qualité des participants.Cet article présente la synthèse des résultats de l’analyse en trois sections (économie, politique, société). À la fin de chaque section, un résumé est donné assorti de quelques questions que l’on peut raisonnablement se poser (en outre, un lien renvoyant aux extraits exprimant la majorité des réponses dans chaque section).1. ÉCONOMIE ÉCONOMIE – LES CAUSESLa plupart des participants à l’enquête conviennent que, sur le plan économique, les principales causes de la crise grecque sont les suivantes:

• crise structurelle mondiale

• chantage systémique / épuisement des ressources naturelles, en vue de la spéculation

• capitalisme de spéculation

• Amoralisme et intérêts spéculatifs: dictature des marchés

• Effondrement du système bancaire

• dette / emprunts / déficit

• Problèmes de l’économie grecque: l’évasion fiscale, la désindustrialisation, la baisse de la production nationale, le secteur public démesuré, le secteur privé financé par l’État

• les mesures d’austérité

Quelques extraits: ICI

ÉCONOMIE – SOLUTIONS

La plupart des participants conviennent que les solutions suivantes pourraient résoudre les problèmes de l’aspect purement économique de la crise:

• Effacement des dettes / Seisachtheia mondiale

• Redistribution de la richesse

• Décroissance / Localisation de l’économie

• Augmentation de la productivité de l’économie grecque

• Agriculture écologique / Tourisme / Culture

• Réparations allemandes (que l’Allemagne doit à la Grèce depuis la fin de la deuxième guerre mondiale)

Quelques extraits: ICI

 

Résumé :

L’on voit qu’il s’agit d’une crise économique structurelle globale qui avait été prévue dès 1972 et s’est détériorée à cause du capitalisme des marchés qui a prévalu au cours des dernières décennies avec l’accumulation d’énormes quantités d’argent. Cependant cet argent ne correspond pas à des valeurs réelles, il s’agit de ce que l’on appelle la «bulle ». Lorsque la crise économique a éclaté en 2008 suite à la faillite de Lehman Brothers, ce nouvel ordre économique a conduit à un effondrement des revenus de l’économie grecque qui a touché également le système financier international et national, qui s’est tourné vers l’État à la recherche de soutien.

Ainsi, l’effondrement des banques grecques, dû à la spéculation des capitalistes, a conduit à des emprunts dans le contexte d’un État déjà endetté, peu rentable et contreproductif. Ces emprunts ont eu pour effet un accroissement ultérieur de la dette. Afin de réduire celle-ci, le pouvoir (capitalistes et politiciens) a décidé d’adopter des mesures d’austérité touchant les contribuables, au point où des questions se posent quant à la viabilité à la fois de la dette et des citoyens.

La réalité se résume donc au fait que les marchés ont prêté de l’argent qui n’existait pas et sont remboursés avec de l’argent réel issu des sacrifices d’une nation entière!

Les solutions proposées, du point de vue économique, pour faire sortir la Grèce de cette crise sont presque toutes opposées aux mesures déjà imposées. Quelle est donc la responsabilité du système politique et de la société pour la prévalence de ce paradoxe ?

2. POLITIQUE

«Il s’agit, dorénavant, de savoir qui va diriger le monde. La politique n’est plus, depuis quelques années, une affaire des citoyens. Ces dernières années, la politique se résume en la médiation visant à préserver les intérêts économiques nus.» Takis Kafetzis

POLITIQUE – CAUSES

La majorité des participants conviennent que, en termes politiques, les principales causes de la crise grecque sont :

• la domination mondiale de l’économie sur la politique

• la mentalité du citoyen grec et sa relation avec l’État

• la « particratie » (domination des partis et, principalement, celle des deux grands partis – PASOK et ND)

• le clientélisme

• Corruption / Interweaving

• La crise des institutions (exécutif et législatif, judiciaire, médias)

• Violation de la Constitution

• Le défaut d’intégration politique de l’Europe / Effondrement de l’esprit européen

Quelques extraits: ICI

POLITIQUE – SOLUTIONS

La majorité des participants sont d’accord sur les solutions suivantes pour résoudre l’aspect politique de la crise :

• Dissocier dipôle politique-économie

• Récupération de la souveraineté nationale

• Mise en place d’une société civile et responsable

• la démocratie directe / la participation civique dans la politique / le contrôle du système politique

• Changer de Constitution / Séparation des pouvoirs

• Modification des structures et des institutions de l’UE

• Lutte contre la corruption / Assainissement / Justice

Quelques extraits: ICI

Résumé :

Les intérêts économiques mondiaux se sont imposés sur la vie politique. Le système politique grec, fondé sur le clientélisme et la corruption, n’avait pas le pouvoir de s’opposer à la politique d’austérité de l’UE déterminée par les intérêts économiques privés et la spéculation.

La participation des citoyens dans la prise des décisions liée à la survie, mais aussi dans la politique en général, est presque inexistante. Les institutions étatiques existantes sont faibles ou quasiment inactives.

Mais pourquoi les citoyens ne peuvent pas mettre en place une société qui jouerait, dorénavant, un rôle institutionnel dans la prise de décisions ? Pourquoi le pouvoir est-il cédé aux politiciens-professionnels qui ont fait leurs preuves, et ont une part énorme de responsabilité dans la crise actuelle ? Soulignons, notamment, ceci: «Aujourd’hui, nous avons atteint le point ultime: Il n’y a pas de personnes susceptibles d’encadrer ce pays, qui auraient les compétences requises au vu des responsabilités qu’ils entreprendraient, et les valeurs morales requises afin d’œuvrer en faveur de la société … » Phoebus Economides

3. SOCIÉTÉ

«Le système détruit progressivement tous les types humains qui sont nécessaires à son existence et son fonctionnement » Cornelius Castoriadis

SOCIÉTÉ – CAUSES

La majorité des participants considèrent que, en termes de société, les principales causes de la crise grecque sont les suivantes :

• Avidité / consommation

• Acceptation de la situation / participation – complicité dans la corruption politique

• L’individualisme / manque de collégialité et de solidarité

• Absence a) d’une forte organisation sociale (syndicats, associations, etc.) , b ) de participation au fonctionnement de la société , c ) pouvoir de contrôle faible

• Manque d’éducation / culture

• L’individu est devenu consommateur / client

Quelques extraits: ICI

SOCIÉTÉ – SOLUTIONS

Les solutions suivantes sont proposées afin de résoudre l’aspect social de la crise :

• Changement du système des valeurs de la société

•Renversement et reconstruction (du système politique et de la culture – mode de vie)

• Résistance / mouvements sociaux / coopération entre les peuples

• éducation / connaissance historique correctes

• Contrôle du pouvoir

• Citoyenneté / Création d’une société civile et participation active aux décisions politiques

• Solidarité / aide mutuelle / Dignité / amour

Quelques extraits: ICI

Résumé :

La Grèce, qui était le pays le plus faible du point de vue de l’économie réelle, avec un clientélisme intemporel liant le citoyen au politicien et le manque d’éducation et de mémoire historique, qui pourrait agir comme un moyen de défense (culture, connaissance historique, etc.), ont eu pour effet de produire une crise particulièrement aiguë, par comparaison à celle touchant d’autres pays ; la Grèce devint, ainsi, le «patient officiel» de l’Europe. Il s’agit donc d’un pays qui n’a pas été en mesure de développer une résistance sociale collective en dépit de la gravité, toujours croissante, de la crise et, surtout, de ses aspects humanitaire et culturel.

Il reste donc à voir si notre société individualiste trouvera des tissus conjonctifs de sorte à former un corps et une institution politique, en tant que société civile, qui décidera de se confronter efficacement avec la «révolution» des capitalistes – technocrates, qui est en cours. –

Références:

( * ) La modernité associée à l’idée de «l’identité européenne», c’est-à-dire, l’idée selon laquelle, à partir du siècle des Lumières, d’une part, l’Europe est devenue un centre mondial du progrès scientifique et, selon Max Weber, un symbole de désenchantement du monde ( « chasser la superstition » ), et, d’autre part, a conquis le degré de civilisation le plus élevé, et s’est, simultanément, investie de la mission de la diffuser de par le monde.

– L’état d’exception ou d’urgence consiste en l’adoption, par le Parlement, de lois par le biais de décrets législatifs qui ne sont pas préalablement soumis au contrôle de constitutionnalité, sous rétexte que le pays est menacé par un ennemi externe ou interne. Cette stratégie de manipulation de la vie politique fut initialement appliquée à la République de Weimar, en 1930-1932.

(**) Kostas Katsimpras, Lazaros Mavromatidis, Anna Bykalyuk, Stelios Kavyris et Renia Pournara.

Photo: Efstathia Patouli

Δείτε επίσης:

*******************

 υγ. Αναζητούνται μεταφραστές και για τα ισπανικά, γερμανικά, κ.ά.

***************

Το μανιφέστο «Ύστατη έκκληση» των Ισπανών και η ελληνική έρευνα για την κρίση

Το τι μας έφερε ως εδώ και γιατί είναι πλέον επιτακτικό να αλλάξει ο πολιτισμός μας, γίνεται συνεχώς όλο και πιο προφανές στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Είναι σημαντικό όσο και ενδιαφέρον ότι τα συμπεράσματα της ελληνικής ακτιβιστικής έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης συμφωνούν με το Μανιφέστο «Ύστατη Έκκληση» των Ισπανών (Περισσότερα: ΕΔΩ).

Ο Αθηναίος της Εβδομάδας: Περικλής Κοροβέσης

Ποιητής, λογοτέχνης, αρθρογράφος, κοινωνικός ακτιβιστής. Γεννήθηκε και ζει στην Πατησίων. Είναι φτωχός σε υλικά αγαθά, πλούσιος όμως πολύ σε εμπειρίες.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟ

Magnify Image

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
  • Την Αθήνα πρωτογνώρισα κι αγάπησα ως πόλη της εφηβείας μου. Ήρθαμε οικογενειακώς από την Κεφαλονιά το ’57, εγκατασταθήκαμε στα Πατήσια κι έκτοτε δεν εγκατέλειψα ποτέ αυτήν τη γειτονιά. Ήταν, επιπλέον, η πόλη της ελευθερίας μου που απολάμβανα σε όλη της την έκταση διότι δούλευα, ξέρεις, εξαρχής, έβγαζα μεροκάματο, άρα ήμουν αυτόνομος! Η πρώτη μου απασχόληση ήταν σε μια ασφαλιστική στην πλατεία Αγίων Θεοδώρων, τύπου παιδί για όλες τις δουλειές. Έκανα θελήματα, χτύπαγα και κάνα συμβόλαιο στην ανάγκη, όντας εγγράμματος. Πήγαινα, παράλληλα, νυχτερινό στη Σχολή Εμποροϋπαλλήλων στη Μητρόπολη. Τα βράδια της σχόλης με έβρισκες στο Παλιό Πανεπιστήμιο, ένα γνωστό ταβερνείο της εποχής στη Θόλου, απ’ όπου συνήθιζα να επιστρέφω σπίτι πεζός.
  • Υπέροχη διαδρομή τότε το Πλάκα-Πατήσια. Ειδικά την άνοιξη, οπότε μεθούσες κυριολεκτικά από τις ευωδίες των λουλουδιών. Έβλεπες κάτι υπέροχες μονοκατοικίες και παραδίπλα κήπους, χωράφια, αλάνες… Φρούτα, λαχανικά κι αυγά ψώνιζα απ’ το μποστάνι του γείτονα στην παρακάτω γωνία, σκέψου. Όλη η Αθήνα τότε ήταν ένα μεγάλο χωριό, πολύ φιλικό, πολύ ζωντανό επίσης. Υπήρχε ζωή προσιτή και προσωποποιημένη, υπήρχε ένα κλίμα αισιοδοξίας, ελπίδας, αμφισβήτησης, πειραματισμών – είχαμε, άλλωστε, ήδη μπει στη δεκαετία του ’60. Αρχίσαμε με την παρέα να ανακαλύπτουμε τις μπουάτ, τον Σαββόπουλο κι εγώ τις καλλιτεχνικές μου ανησυχίες και τη «βαθιά» αθηναϊκή κουλτούρα στη Δραματική Σχολή του Ροντήρη και στο Ωδείο Αθηνών.
  • Βρέθηκα, που λες, την ίδια χρονιά συμφοιτητής με τον Γιάννη Μαρκόπουλο και τον Χρήστο Λεοντή, που κάναμε θαυμάσια παρέα. Μας συνέδεε αφενός το ότι επενδύαμε σε αβέβαιες δουλειές (εγώ ηθοποιός, εκείνοι μουσικοί), αφετέρου το ότι δεν είχαμε τον πανικό του μέλλοντος, τόσο διαδεδομένο σήμερα. Η παρέα σύντομα μεγάλωσε με τους Τζάγκα, Στυλιάρη, Ευαγγελίδη, Μεντή, Δουγλερή, Βουγιούκα και άλλους προσκείμενους στην ΕΔΑ καλλιτέχνες, που μαζί ιδρύσαμε τον Σύλλογο Σπουδαστών Δραματικών Σχολών «Θέσπις» (1962). Υπόψη πως στην παρέα αυτή είχαμε κάποιους γκέι πολύ ανοιχτούς και δυναμικούς, τρομοκράτες κανονικούς για τα ήθη της εποχής. Αφού έχω να λέω πως αν δεν μεσολαβούσε η χούντα, ίσως το κίνημα για την γκέι απελευθέρωση να ξεκινούσε από την Αθήνα, όχι το Σαν Φρανσίσκο!
Magnify Image

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO

 

  • Τα χειριστήκαμε καλά τα νιάτα μας η γενιά εκείνη. Κάναμε κανονικά του κεφαλιού μας στην τέχνη αλλά και στην προσωπική μας ζωή. Πράγματα πρωτοποριακά, ανατρεπτικά, ρηξικέλευθα, που τότε βέβαια δεν αντιλαμβανόμασταν τη σημασία τους. Κι εκεί, πάνω στο καλύτερο, ήρθαν και μας κάθισαν στον σβέρκο τον Απρίλη του ’67 οι συνταγματάρχες… Τις μέρες εκείνες, στο Θέατρο της Νέας Ιωνίας όπου συμμετείχα επήλθε διάσπαση και οι αποχωρήσαντες ετοιμαζόμασταν να ανεβάσουμε παραμονές της 21ης στο Περιστέρι τον Μανδραγόρα του Μακιαβέλι σε σκηνοθεσία Κανέλλου Αποστόλου. Η παράσταση ακυρώθηκε και όταν συλλάβανε ως Αριστερό τον δήμαρχο, η προκάτ μακέτα του σκηνικού που μας είχαν ετοιμάσει φίλοι αρχιτέκτονες κατασχέθηκε από την αστυνομία ως αποδεικτικό στοιχείο, πως τάχα σχεδίαζε οδοφράγματα! Αναστατωμένοι, κατεβήκαμε στο κέντρο να δούμε τι γίνεται, ερημιά παντού – πού τα εκατομμύρια λαού που θα έσπευδαν να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία, όπως ονειροπολούσε η Αριστερά. Μόνο τανκς κυκλοφορούσαν, ενώ φαντάροι περιπολούσαν νευρικά έξω από τον ΟΤΕ και άλλα κυβερνητικά κτίρια, κρατώντας μυδράλια στα τρεμάμενα χέρια τους. Τότε συνειδητοποίησα πως πάει, την έχασα την Αθήνα μου, πως η ελευθεριότητα, η ξενοιασιά της αποτελούσαν παρελθόν. Ήταν η πρώτη μου μεγάλη απογοήτευση…
  • Δεν αποθαρρυνθήκαμε, όμως. Την επομένη κιόλας μαζευόμαστε και διαμορφώνουμε την πρώτη αντιστασιακή ομάδα, γοητευμένοι από την προοπτική μιας γενικής εξέγερσης. Από τις πρώτες ενέργειές μας ήταν να τυπώνουμε σε τηλεφωνικούς θαλάμους το σύνθημα «δημοκρατία» με κομμένες στη μέση πατάτες, που αν χαράξεις κάτι πάνω τους μετατρέπονται σε σφραγίδες! Η χαμένη μας Αθήνα ξαναζωντάνευε μέσα από τη δράση μας. Ο Αριστείδης Μανωλάκος μάς προτείνει ένταξη στο Πατριωτικό Μέτωπο. Ρωτήσαμε αν ήταν ακηδεμόνευτοι και όχι σοβιετικό «πρακτορείο». Μας διαβεβαίωσαν για το πρώτο –ψευδόμενοι, όπως αργότερα αποκαλύφθηκε– και μπλέξαμε με τις πολιτικές γραφειοκρατίες. Εξαιτίας αυτής της εξέλιξης, των λαθών τακτικής και μιας προμελετημένης «καρφωτής» πιστεύω πως συνελήφθηκα τότε.
  • Μπουκάρουν, που λες, οι ασφαλίτες νύχτα στο σπίτι καθώς τρώγαμε, βουτάνε εμένα και τον Στυλιάρη, αφήνουν πίσω τη Νένα Μεντή και τη γυναίκα μου. Ανακατεύουν με τα βρομόχερά τους μέχρι και τα εσώρουχά της, που είχε πάντα θαυμάσια τακτοποιημένα, ένας κανονικός βιασμός. Ε, μετά, ακολούθησαν τα γνωστά, Μπουμπουλίνας, Αβέρωφ, Αίγινα, εξευτελισμός, ξύλο, βασανιστήρια… Είχα, όμως, αποφασίσει ότι δεν θα τους περνούσε, ότι η δική μου πίστη ήταν ισχυρότερη. Έκανα, ταυτόχρονα, και την προσωπική μου σύνδεση με την ιστορία, που πλέον βίωνα ως ζωντανή εμπειρία. Το ΕΑΜ, ας πούμε, δεν ήταν πια ανάγνωσμα, γνώρισα προσωπικά αγωνιστές που σάπιζαν στη φυλακή από το ’47. Δεν θα ξεχάσω το παιδικό πρόσωπο που παρά τις κακουχίες διατηρούσαν, λες και ο χρόνος είχε σταματήσει τη στιγμή της σύλληψης… Ήταν η κρυμμένη, φυλακισμένη, βασανισμένη πλευρά της ανέμελης Αθήνας των φοιτητικών μου χρόνων που προσπαθούσε να αμυνθεί τραγουδώντας, κυρίως Θεοδωράκη, επειδή ξέραμε πόσο εκνεύριζε τους δεσμώτες μας. Να πω εδώ κάτι νόστιμο: ήμασταν συγκρατούμενοι στην Αίγινα με τον Ραφαηλίδη, είχε κρυώσει και μου ζήτησε μια εντριβή με Vicks. Του έκανα, λοιπόν, αλλά εκείνος ανησυχούσε μην τυχόν μας δουν οι ποινικοί και μας παρεξηγήσουν ότι τάχα γαμιόμαστε. «Αυτό σε πείραξε, ρε Βασίλη, του κάνω, εδώ είμαστε ήδη στον πάτο!».

 

  • Με την αμνηστία του ’68, στην πρώτη ευκαιρία την κοπανάω –γιατί είχα υποχρέωση να παρουσιάζομαι στο οικείο αστυνομικό τμήμα κάθε 15– και πάω να βρω την πρώτη γυναίκα μου, την Κατερίνα Πατρώνη, που ήταν με τον Χατζηχρήστο στα Γιαννιτσά. Στον ίδιο θίασο ήταν κι ο Παπαχρήστος, ο διορισμένος χουντικός πρόεδρος του ΣΕΗ. Του αναφέρει ο Χατζηχρήστος τα βασανιστήρια που μου έκαναν, «ψέματα λέει» κάνει εκείνος και τότε τον απολύει! «Να πάει να γαμηθεί ο μαλάκας, πάρε εσύ τον ρόλο του, παίζεις απόψε κιόλας» μου λέει. «Μα, δεν έχω ιδέα» απαντώ. «Κομέντια ντελ άρτε παίζουμε, απλώς κοίτα το χέρι μου και λέγε ό,τι σου έρθει» με προστάζει. Έχω ακόμα εφιάλτες από τότε ότι βγαίνω να παίξω και δεν ξέρω τα λόγια! Πίσω στην Αθήνα δίνω συνέντευξη στη «Sun» για τη χούντα και τα βασανιστήρια, προειδοποιώντας να μη γράψουν επακριβώς όσα τους έλεγα, ώστε να μη με εντοπίσουν. Δεν το κάνουν και το ίδιο βράδυ αντιλαμβάνομαι ότι οι ασφαλίτες με ψάχνανε, από τα πολλά πατήματα πάνω στο αλεύρι που είχα σκορπίσει επίτηδες έξω από την πόρτα. 
Magnify Image

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
  • Βγαίνω οπότε κανονικά πια στην παρανομία και καταλήγω Ευρώπη μέσω Τουρκίας, με τη βοήθεια της Αμαλίας Φλέμινγκ. Καταθέτω στο Συμβούλιο της Ευρώπης, εκδίδω τους Ανθρωποφύλακες (1969) που έγιναν παγκόσμιο γεγονός και συνέβαλαν σημαντικά στην εκδίωξη της χουντικής Ελλάδας από αυτό τον οργανισμό. Έμεινα Αγγλία, Γερμανία, Ελβετία, Σουηδία, Γαλλία, όπου ευτύχησα να μαθητεύσω στους Ρολάν Μπαρτ και Βιντάλ Νακέ… Το σπουδαιότερο, όμως, ήταν πως ένα μικρό βιβλιαράκι, γραμμένο όπως-όπως, κατάφερε να αναποδογυρίσει την προπαγανδιστική εκστρατεία εξωραϊσμού που το καθεστώς είχε χρυσοπληρώσει. Γι’ αυτό, όποιον ακούς να λέει «δεν γίνεται τίποτα», κόψε τον από φίλο, χαλάει και το δικό σου κέφι, τη δική σου δημιουργικότητα.
  • Με τη Μεταπολίτευση επιστρέφω οριστικά Αθήνα και τη βρίσκω ήδη αγνώριστη. Απέραντο στρατόπεδο συγκέντρωσης μού θύμιζε έτσι όπως είχε χτιστεί. Κάτι που βέβαια χειροτέρεψε τα επόμενα χρόνια. Με εξαίρεση το ιστορικό κέντρο, τα περισσότερα σημεία αναφοράς μου είχαν χαθεί – η πόλη αυτή λες και μισεί κάθε προηγούμενη μνήμη της. Η τσιμεντοποίηση και η άναρχη δόμηση ασχήμυναν την πόλη, όχι οι μετανάστες, όπως μας τσαμπουνάνε μερικοί. Δεν περίμεναν τα Πατήσια τους ξένους για να χαλάσουν, ήταν ήδη χάλια! Απλώς τους χρησιμοποίησε η εξουσία ως αποδιοπομπαίους τράγους ώστε να δικαιολογήσει τη μαζική ληστεία που διαπράττει σε βάρος όλων εμάς των «γηγενών» μετά την κρίση. Αν ενδιαφερόταν πραγματικά να λύσει το πρόβλημα, θα έδινε σε όλους χαρτιά, ακυρώνοντας τη Συνθήκη του Δουβλίνου. Η πολυπολιτισμικότητα είναι πλούτος στο φαγητό, στην τέχνη, στη διανόηση, στον πολιτισμό, στον έρωτα, στη διασκέδαση, παντού. Κανείς δεν στέκεται μόνος του.
  • Μπορούμε και αξίζουμε να έχουμε μια καλύτερη Αθήνα. Να «πρασινίσουν» οι πολυκατοικίες, να αποκτήσουμε περισσότερα πάρκα, πυκνότερα δίκτυα πεζοδρόμων, καλύτερες συγκοινωνίες. Να ζωντανέψουν οι άστεγοι τα άδεια σπίτια κι όλα εκείνα τα νεοκλασικά που ρημάζουν. Να βγει στον δρόμο ο πολιτισμός. Τα είχα προτείνει αυτά και παλιότερα ως δημοτικός σύμβουλος. Χρειαζόμαστε, επίσης, υποδομές. Έχουμε Μέγαρο Μουσικής, αλλά όχι μουσικές σχολές. Στάδια-φαντάσματα που ξέμειναν από τους Ολυμπιακούς, αλλά όχι οργανωμένο αθλητισμό. Προσπάθειες για ήπια και ουσιαστική, αποκεντρωμένη ανάπτυξη, αντί για πομπώδη έργα βιτρίνας. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε την ανάκαμψη. Πολλές μικρές δράσεις, ατομικές και συλλογικές, μπορούν να μεταμορφώσουν την καθημερινότητά μας.
  • Δυστυχώς, οι Ανθρωποφύλακες δεν έχασαν σε επικαιρότητα. Το ίδιο «βαθύ κράτος» που εξέθρεψε τις χούντες του Μεταξά και του Παπαδόπουλου συντηρεί και τη Χρυσή Αυγή. Ρωτάτε γιατί ο κόσμος δεν αντέδρασε στη χούντα – μήπως αντιδρά στη φασίζουσα συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ; Όταν την αποκαλούσα έτσι, με λέγανε εξτρεμιστή, αλλά να που η υπόθεση Μπαλτάκου το επιβεβαιώνει. Το ακαταλόγιστο για ασφαλίτες και βασανιστές παραμένει: «Κάνε ό,τι θες, θα είσαι και μάγκας». Καμία συνέπεια, καμία τιμωρία. Βλέπουμε πώς αντιμετωπίζει η αστυνομία τους διαδηλωτές, είδαμε ότι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δολοφόνησαν τον βαρυποινίτη Ιλίρ Καρέλι που το ίδιο το σύστημα έσπρωξε στην απελπισία, μετατρέποντάς τον σε θύτη και θύμα ταυτόχρονα. Αναβίωση φασιστικών φαντασμάτων συμβαίνει βέβαια κι αλλού, σε χώρες όπως η Ουκρανία αλλά και η πλούσια, πολιτισμένη Νορβηγία. Προφανώς κάτι πάει στραβά με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.
  • Δεν είμαι πολιτικός. Είμαι καταρχάς κοινωνικός ακτιβιστής. Στην πολιτική αρένα είχα βγει για το «μπούγιο», για να ενισχύσω την Αριστερά. Εκλέχτηκα βουλευτής το 2009 (με τον ΣΥΡΙΖΑ), ξοδεύοντας μόλις 150 ευρώ. Είχαν πάθει πλάκα οι συνάδελφοι! Δεν είναι, ξέρεις, τόσο η ιδεολογική αναφορά όσο το ενδιαφέρον για το κοινό καλό που είναι, ταυτόχρονα, ατομικό. Δίνω προτεραιότητα στη δράση «από τα κάτω», με όλη την υπομονή και την επιμονή που απαιτεί. Όταν δεν γράφω ή μελετώ, πηγαίνω σε συζητήσεις, ομιλίες, καλέσματα… Ευαισθητοποιούμαι, βέβαια, ιδιαίτερα σε θέματα φυλακών, κρατουμένων και αστυνομικής βίας. Χρειαζόμαστε, καταρχάς, πιστεύω, έναν νέο Διαφωτισμό. Γιατί με τον σκοταδισμό δεν τελειώσαμε ακόμα, παραμονεύει πάντα στους διαδρόμους της εξουσίας, στον λαϊκισμό και στα τηλεοπτικά παράθυρα.
Magnify Image

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
  • Με γοητεύει η ειλικρίνεια του βιώματος στους ανθρώπους. Αντιπαθώ την επίδειξη προσωπικότητας, μου θυμίζει εξουσία που αγιογραφεί εαυτήν. Κι εγώ δεν έχω μάθει, ξέρεις, να προσκυνώ, θέλω ισότιμους συνομιλητές απέναντί μου. Για τον ίδιο λόγο προτιμώ τη φυσική ομορφιά στις γυναίκες, όχι την επιτηδευμένη. Να, σαν τα μοντέλα των αγίων του Καραβάτζιο, που ήσαν αλήτες. Αν ήταν όλα τα θηλυκά όπως δείχνουν στην τηλεόραση, θα γινόμουν ευνούχος! Ναι, εξακολουθώ να πίνω, να καπνίζω και να ξενυχτώ όσο μου επιτρέπουν η φυσική κατάσταση και οι δραστηριότητές μου. Η ηδονή δεν είναι δωρεά, με τη φθορά αποκτιέται και μέσω αυτής δημιουργεί αντισώματα ζωής. Χρειάζεται όμως να οριοθετείς την ευχαρίστηση απέναντι στην καταστροφή, φροντίζοντας πνεύμα αλλά και σώμα. Η γερή κράση είναι προϋπόθεση ελευθερίας.
  • Το να ακολουθεί κάποιος την κάβλα, τη φουσκοδεντριά , τη λίμπιντό του, να αναζητά να γονιμοποιήσει το φως στον πλησίον του, ανεξάρτητα από σεξουαλικότητες, φύλα και κοινωνικά πρότυπα, είναι μια διαδικασία εξανθρωπισμού, μια επιθυμία ζωής χωρίς κριτήριο. Τα κριτήρια είναι φυλακή! Και δεν το εννοώ μόνο σαρκικά, όπως συμβαίνει στη Δύση, όπου ο ελεύθερος έρωτας εξελίχθηκε σε καταναγκασμό. Ετεροφυλόφιλοι κι ομοφυλόφιλοι μάθαμε να κατακτάμε τον άλλο, όχι να τον συναντάμε πραγματικά. Όμως η πεμπτουσία της σεξουαλικότητας είναι καταρχάς πνευματική, σε κάνει ένθεο, τρόπον τινά.
  • Είμαι φτωχός σε υλικά αγαθά, πλούσιος όμως πολύ σε εμπειρίες. Έζησα ανοιχτά, ελεύθερα, σύμφωνα με τις επιθυμίες μου, δίχως εξαναγκασμούς και συμβιβασμούς. Ήμουν πάντα με την Εύα, που δεν δέχτηκε τον μισό Παράδεισο που της δόθηκε αλλά τον διεκδίκησε ολόκληρο, γι’ αυτό και δάγκωσε το Απαγορευμένο Μήλο – το θέμα του επόμενου βιβλίου μου. Χάρηκα το διάβασμα, τη γραφή, τον έρωτα, τη δράση, τη δημιουργία. Ταξίδεψα, ξενιτεύτηκα, έκανα δύο γάμους κι έναν γιο, ζω είκοσι χρόνια τώρα αγαπημένα με την τελευταία σύντροφό μου, τη Μαρία, με την οποία δεν παντρευτήκαμε για να μη χρειαστεί να χωρίσουμε! Τελώ σε έναν διαρκή ενθουσιασμό. Μπορώ να πω, λοιπόν, ότι ναι, την ευχαριστήθηκα τη ζωή μου. Και ότι, τουλάχιστον, δεν θα πεθάνω ηλίθιος.

via: https://www.lifo.gr/team/selides/47622

Η ολοκλήρωση ενός ιστορικού αγώνα 84 χρόνια μετά

14:20 | 12 Απρ. 2014

Ογδόντα τέσσερα χρόνια μετά, στη Χίο, την Κυριακή 11 Μαϊου θα ολοκληρωθεί ένας ιστορικός αγώνας φιλίας μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, που ξεκίνησε το απόγευμα της Κυριακής 7 Δεκεμβρίου του 1930, αλλά διεκόπη στο 3ο λεπτό λόγω μιας δυνατής βροχής.

Περίπου 1.500 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί εκείνη την Κυριακή του 1930 στο γήπεδο Μεζάρια της Χίου για να παρακολουθήσουν τον φιλικό αγώνα μεταξύ της «Λαίλαπας Χίου» και της Καρσιγιακά Σπορ. Ήταν ο πρώτος αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ ομάδων της Ελλάδας και της Τουρκίας, οκτώ χρόνια μετά τα γεγονότα της Σμύρνης.

Την τουρκική ομάδα είχαν ακολουθήσει στη Χίο φίλαθλοι αλλά και παράγοντες του Δήμου Σμύρνης. Η αποστολή έφτασε στο νησί το Σάββατο 6 Δεκεμβρίου. Ελληνικές και τουρκικές σημαίες στόλιζαν το λιμάνι, ενώ το πρόγραμμα περιελάμβανε και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις για την προώθηση της φιλίας των δύο λαών.

Το απόγευμα της 7ης Απριλίου είχε προγραμματιστεί ο φιλικός αγώνας. Το γήπεδο γέμισε και οι δύο ομάδες έκαναν την εμφάνισή τους στον αγωνιστικό χώρο. Ωστόσο τρία λεπτά μετά την έναρξη της αναμέτρησης ξέσπασε μια καταρρακτώδης βροχή και αγώνας διεκόπη άδοξα.

Ογδόντα τέσσερα χρόνια μετά ο αγώνας θα συνεχιστεί από εκείνο το λεπτό, στο Φαφαλίειο στάδιο Χίου. Την παραμονή του αγώνα, Σάββατο 10 Μαϊου, η ομάδα της Χίου ως οικοδεσπότης θα διοργανώσει εκδηλώσεις τιμής και μνήμης, οι οποίες θα περιλαμβάνουν ξενάγηση των τούρκων επισκεπτών στα μνημεία της πόλης, εκδήλωση και διαλέξεις για το γεγονός τότε και σήμερα καθώς και συναυλία.

Εμπνευστής της ιδέας ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, μιας ιδέας που γεννήθηκε κατά την έρευνα για τη συγγραφή του βιβλίου «10.516 μέρες, ιστορία της νεοελληνικής Χίου, 1912-1940». Οι λεπτομέρειες του προγράμματος θα ανακοινωθούν σε συνέντευξη τύπου που θα δοθεί σύντομα από τους διοργανωτές.

«Η ιδέα, η μεταλαμπάδευσή της, οι προσπάθειες των ανθρώπων που την προχώρησαν, η υλοποίησή της. Η συνεργασία ανθρώπων που διαθέτουν την ικανότητα να νιώσουν την ουσία της ζωής, φέρνει πολύ όμορφες και ιστορικές στιγμές. Ενάντια στον φασισμό, στον ρατσισμό, στον εθνικισμό, υπέρ των ανθρώπων, των λαών, της Ιστορίας το όραμά μας, οι δράσεις και οι προσπάθειές μας, ο αγώνας μας», αναφέρει στο blog του ο συγγραφές.

«Αποδελτιώνοντας τα σχετικά δημοσιεύματα αισθάνθηκα μια μεγάλη απογοήτευση για αυτή την άδοξη διακοπή του αγώνα και ένιωσα την εσωτερική ανάγκη να ολοκληρωθεί έστω και έπειτα από πολλά χρόνια» δήλωσε ο Γιάννης Μακριδάκης, στο Βήμα και πρόσθεσε: «Το 2006 όμως διαπίστωσα ότι ο Λαίλαπας Χίου δεν υπήρχε από τη δεκαετία του 1980. Το 2009 όμως το ποδοσφαιρικό σωματείο «επανιδρύθηκε» και έτσι επικοινώνησα με τον κ. Παναγιώτη Δημητρακόπουλο εξηγώντας του την ιδέα για την επαναδιοργάνωση εκείνου του αγώνα»/

Τελικά το καλοκαίρι του 2012, ο τότε προπονητής της ομάδας Μιχάλης Κωττάκης έμαθε για την ιστορία του αγώνα και ξεκίνησε της διαδικασίες για την υλοποίηση της ιδέας επικοινωνώντας με τη διοίκηση της Καρσίγιακα Σπορ. «Θα είναι ένας αγώνας καθαρά συμβολικός και με χαρακτήρα αντιρατσιστικό, ο οποίος θα προάγει μόνο τη φιλία και την αλληλεγγύη μεταξύ των λαών. Γιατί ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις όπως εκείνες του πολέμου οι άνθρωποι ήταν φίλοι μεταξύ τους», τονίζει ο Γιάννης Μακριδάκης.

Διαβάστε επίσης στο tvxs.gr:

via tvxs.gr

Ραντεβού στις σπηλιές, λοιπόν.

02:11 | 10 Απρ. 2014
Κρυσταλία Πατούλη

Σιωπηροί ή όχι, συνένοχοι ή όχι και συνυπεύθυνοι ή όχι, γι’ αυτήν την χωρίς τέλος «πολιτιστική» όσο και «δημοκρατική» ζούγκλα, οπισθοχωρούμε όλοι μαζί ολοταχώς εδώ και 4 χρόνια στις …σπηλιές, μάλλον έως την πλήρη εξαφάνιση κάθε δείγματος πολιτισμού και κοινωνίας πολιτών.
Ραντεβού στις σπηλιές, λοιπόν.

Παρόλο που βρίσκομαι σε σοκ από το έγκλημα στις «φυλακές» Νιγρήτας, και όλων όσων τραγικά καταμαρτυρεί για την κοινωνία μας, στο μυαλό μου συνεχίζει να σφυροκοπάει η φράση υπουργού της παρούσης κυβέρνησης: «Μισώ και σιχαίνομαι τους απεργούς».
Μισούν φαίνεται και σιχαίνονται παρόμοιοι σημερινοί -και πλείστοι χθεσινοί- κυβερνητικοί λειτουργοί, κάτι … αποβράσματα σαν τον Κάρλ Μάρξ, τον Φρίντριχ Ένγκελς, τον Βλαντιμίρ Λένιν, αλλά και τον Γιάννη Κορδάτο, ή τον Τόνι Κλιφ, τον Λουί Αλτουσέρ, φυσικά την Ρόζα Λούξεμπουργκ, ή τον Μιχάλη Ράπτη, πόσο μάλλον τον Τσε Γκεβάρα, αλλά γιατί όχι και τον Νίκο Κούνδουρο, ή τον Αντόνιο Νέγκρι, τον Νίκο Πουλαντζά, τον Νικολάι Μπουχάριν, φυσικά τον Γιάννη Ρίτσο, και αναπόφευκτα –και ακόμα χειρότερα- τον Μιχαήλ Μπακούνιν, αλλά και τον Νόαμ Τσόμσκι, όπως τον Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν, τον Πιοτρ Κροπότκιν, τον Μαξ Στίρνερ, τον Ζοζέ Σαραμάγκου, ή τον Βίλχελμ Ράιχ.
Φαντάζομαι δεν γλυτώνουν από το μένος τους, τύποι σαν τον Λέων Τολστόι, πόσο μάλλον σαν τον Κώστα Βάρναλη και τον Τάσο Λειβαδίτη. Μισούν θεωρώ σίγουρα και τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Μπέρτολτ Μπρεχτ, και τον Μαξίμ Γκόργκι, ή τον Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι, τον Ναζίμ Χικμετ, ή τον Πάμπλο Νερούδα.
Προφανώς και πολλούς άλλους της μαύρης λίστας τους, σαν την Κατερίνα Γώγου, τον Φραντς Καφκα, τον Ερρίκο Ίψεν, τον Νικόλα Άσιμο, τον Νίκο Σκαρίμπα, την Έλλη Αλεξίου, τον Μενέλαο Λουντέμη, τον Ηλία Πετρόπουλο, την Μέλπω Αξιώτη, τον Ντάριο Φο, τον Τζωρτζ Όργουελ, τον Περικλή Κοροβέση, τον Λουί Αραγκόν, ή τον Κορνήλιο Καστοριάδη.
Δεν …σώζονται νομίζω ούτε ονόματα σαν τον Ζαν-Πωλ Σαρτρ, ή τον Χρόνη Μίσσιο, τον Αλμπέρ Καμύ, αλλά και τον Νίκο Καζαντζάκη, ή τον Νίκο Καρούζο, τον Άρη Αλεξάνδρου, τον Μανώλη Ρασούλη, τον Μάριο Χάκα, τον Στρατή Τσίρκα, τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Νίκο Ξυλούρη, τον Μανόλη Γλέζο, τον Τάσσο(Αναστάσιο Αλεβίζο), ή τον Φρεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, αλλά και τον Μάνο Κατράκη, τον Κωστή Μοσκώφ, ή τον Νικηφόρο Βρεττάκο, για διαφορετικούς έστω λόγους ο καθένας. Γι’ αυτό ατέλειωτη η λίστα τους…
Χιλιάδες και χιλιάδες ονοματεπώνυμα το ένα κάτω από το άλλο, επειδή τόλμησαν να συμμετέχουν ο καθένας με τον δικό του τρόπο, στην διεκδίκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενάντια στη βία και τον φασισμό ή υπέρ των εργασιακών δικαιωμάτων, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της κοινωνίας, και φυσικά της ασφάλειας των πολιτών.
Στον Καιάδα όσοι προσπάθησαν με οποιονδήποτε τρόπο να σφραγίσουν τη λέξη «ανθρωπιά» με την ψυχή, τη σκέψη και την πράξη τους στους αιώνες.
Στο πυρ το εξώτερον, επειδή άφησαν ανεξίτηλο ο καθένας το δικό του αποτύπωμα, με το έργο τους, πολλοί ακόμα και με τις θυσίες τους ή απλά και μόνο με την προσπάθειά τους, για τον αέναο αγώνα του πλανήτη να κρατηθεί όλο και πιο μακριά από τις σπηλιές… Για τον περίφημο πολιτισμό.

Διότι τον αντιπολιτισμό πρεσβεύουν όσοι διατείνονται ότι είναι κατά των αγώνων κάθε μορφής Ανθρωπιάς. Κι αυτή τη μαύρη νοοτροπία υποστηρίζουν, υπηρετούν, και εμπνέουν και στους υφισταμένους τους.

Γι’ αυτό και όταν οι λειτουργοί –υποτίθεται- της ασφάλειας και της δικαιοσύνης μιας χώρας με παρόμοιους εμπνευστές, έχουν στα χέρια τους έναν δολοφόνο, δεν κάνουν προφανώς και τον κόπο να σεβαστούν τις αποφάσεις της δικαιοσύνης, ούτε να αγωνιστούν έστω για μία άλλη δικαστική απόφαση εις βάρος του, ούτε βέβαια να απεργήσουν διεκδικώντας ίσως και την δική τους μεγαλύτερη ασφάλεια, αλλά τον δολοφονούν με τον ειδεχθέστερο τρόπο. Δεκαπέντε σωφρονιστικοί υπάλληλοι, βασάνισαν σαδιστικά «συστηματικά και αδιαλείπτως» έως θανάτου, έναν φυλακισμένο δολοφόνο…
Σαδιστικές συμμορίες σαν κι αυτούς δεν θα κάνουν αγώνες για τα δικαιώματά τους. Σιχαίνονται -είπαμε- τους αγώνες, τις διαμαρτυρίες και κυρίως τις απεργίες. Σιχαίνονται τον αγώνα για δικαιοσύνη και πολιτισμό. Τσακίζουν κάθε διαμαρτυρόμενο και αγωνιστή, πόσο μάλλον έναν δολοφόνο και μετανάστη.
Τα δικαιώματά της, αυτή η ψυχοπαθητική φάρα βασανιστών κρατουμένων, που χρήζει μακράς ψυχολογικής βοήθειας, όσο και εγκλεισμό – σωφρονισμό – παραδειγματική τιμωρία για τα εγκλήματά της, γαλουχήθηκε από ανάλογες μετεμφυλιακές νοοτροπίες να μην αγωνίζεται για την κοινωνία, αλλά να αρπάζει και να κάνει ότι θέλει με τη βία της εξουσίας της.
Και όχι μόνο να τα αρπάζει όπως η ίδια μάλιστα τα ορίζει αυθαίρετα, αλλά και -κυρίως- να συνθλίβει τα δικαιώματα όλων των άλλων, όπως και το δικαίωμά τους να τα διεκδικούν. Το κρεσέντο όλων αυτών των παραλογισμών είναι αυτή η στυγνή δολοφονία.
Αυτόδικη και υπεράνω δικαιοσύνης, η «λογική» τους, δεν πρόκειται να σεβαστεί ούτε τον πολιτισμό ούτε και τους νόμους, ούτε το σύνταγμα, ενώ θα ξυλοκοπάει και θα δολοφονεί, υποχρεώνοντας όσους προστάζει να την σέβονται, φυσικά με τη βία και την κρυφή όσο και ανομολόγητη …υποστήριξη όλων των εμπνευστών της. Αυτό μάς δηλώνουν, με κάθε δυνατό και αδιανόητο τρόπο.
Η συνένοχη στυγνή βία ενός κράτους που μισεί και σιχαίνεται όσους αγωνίζονται, είναι εκείνη που λατρεύει να εμπνέει τη βία των σπηλαίων και την καθιερώνει έμμεσα ή άμεσα, τυπικά ή άτυπα, επίσημα ή ανεπίσημα. Ξηλώνει δημόσια και εθνικά μέσα ενημέρωσης, απολύει εργαζόμενους, φυλακίζει διαμαρτυρόμενους, ξεπουλάει τους πάντες και τα πάντα, κάνει ότι τής καπνίσει, βασανίζει και σκοτώνει όποιον γουστάρει και ρίχνει φωτογραφίες ενίοτε στην πιάτσα για να χειροκροτηθεί από τους ομοίους της και να τρομοκρατήσει τα παθητικά πλήθη.

Σιωπηροί -όμως- ή όχι, συνένοχοι ή όχι και συνυπεύθυνοι ή όχι, γι’ αυτήν την χωρίς τέλος «πολιτιστική» όσο και «δημοκρατική» ζούγκλα, οπισθοχωρούμε όλοι μαζί ολοταχώς εδώ και 4 χρόνια στις …σπηλιές, μάλλον έως την πλήρη εξαφάνιση κάθε δείγματος πολιτισμού και κοινωνίας πολιτών. Ραντεβού στις σπηλιές, λοιπόν.-

Κρυσταλία Πατούλη
Αίγινα, 2 Απριλίου 2014

Διαβάστε επίσης:

Η χώρα εγκαθίσταται οριστικά σε αιώνια ύφεση και ανεργία!

07:48 | 10 Απρ. 2014

[…] Όταν δεσμεύεται η χώρα να πληρώνει στους δανειστές 5,25%, για το χρέος κάθε χρόνο και η ανάπτυξη παραμένει σε αρνητικούς ρυθμούς, τότε η χώρα εγκαθίσταται οριστικά σε αιώνια ύφεση και σε αιώνια ανεργία! […] αυτό δεν είναι το χειρότερο; Το να βγούμε δηλαδή στις αγορές με τέτοιες προϋποθέσεις; Και το χειρότερο, το εμφανίζουν ως καλύτερο! Και για αυτό η κυβέρνηση δεν σταματά να δέχεται βροχή από συγχαρητήρια! […] Ο Κώστας Βεργόπουλος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο VIII του Παρισιού, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή την επίσημη ανακοίνωση της εξόδου της χώρας μας στις αγορές, αλλά και την επίσκεψη της Γερμανίδας καγκελαρίου, συμμετέχοντας στην Έρευνα για την Κρίση.

Κρ.Π.: Μετά τις δημοτικές εκλογές στη Γαλλία, και λαμβάνοντας υπόψη τις επικείμενες Ευρωεκλογές, πώς βλέπετε να διαμορφώνεται η πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη;

Κ.Β.: Προεξοφλείται για τις Ευρωεκλογές σοβαρή άνοδος της ακροδεξιάς σε όλες τις χώρες. Όχι μόνο στη Γαλλία.. Στην Αγγλία πιο πολύ, Ολλανδία, Φιλανδία, Γερμανία, Αυστρία, κλπ., και μάλιστα μεγαλύτερη από ό,τι στην Ελλάδα.

Όμως, οι πρόσφατες δημοτικές εκλογές στη Γαλλία καταγράφουν κυρίως συντριβή των Σοσιαλιστών και Σοσιαλδημοκρατών, και μεγαλύτερη άνοδο της κλασσικής Δεξιάς, παρά της άκρας Δεξιάς.

Οπωσδήποτε, η ευρωπαϊκή Αριστερά υπό όλες τις εκδοχές της μένει στη γωνία:

  • είτε συρρικνώνεται, όπως το γαλλικό ΚΚ, που συνεργάστηκε σε κοινά ψηφοδέλτια με τους Σοσιαλιστές,
  • είτε διατηρεί τις δυνάμεις της,
  • αλλά δεν αυξάνεται σε αυτή την περίοδο της κρίσης.

Μοναδική εξαίρεση στην Ευρώπη είναι η Ελλάδα, όπου ο Σύριζα έχει εκτιναχθεί και γι’ αυτό συγκεντρώνει το ενδιαφέρον από όλη την Ευρώπη, αλλά και από τον υπόλοιπο κόσμο.

Η γαλλική εμπειρία δείχνει ότι οι σημερινές αναφορές στον φασισμό και τον νεοναζισμό δεν αρκούν, αφού προέρχονται από παρωχημένες εποχές.

Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι κερδίζει την εμπιστοσύνη τής κοινωνίας αυτός που παρουσιάζει συγκεκριμένες προτάσεις για τα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζουμε.

Η ιστορία πρέπει να μας εμπνέει, αλλά όχι και να την αντιγράφουμε προσκολλημένοι στο παρελθόν.  Οι ετικέτες του παρελθόντος είναι σήμερα νεκρές. Τα προβλήματα τίθενται με νέους όρους.

Κοινό στοιχείο του ευρωσκεπτικισμού σήμερα δεν είναι ο φασισμός και ο ναζισμός, αλλά η αναζήτηση εθνικών λύσεων, αφού η Ευρώπη, αντί να προστατεύει τις χώρες μέλη της, τις εκθέτει όλο και περισσότερο στους κινδύνους από τους οποίους επαγγελλόταν ότι θα τις προφύλασσε.

Το ευρύτερο φαινόμενο που αναπτύσσεται σήμερα στην Ευρώπη είναι ο εθνικισμός, ενώ ο νεοφασισμός και ο νεοναζισμός δεν είναι παρά υποπροϊόντα της παθολογίας του. Η Ευρώπη σήμερα βλέπει τον κίνδυνο να επέρχεται, αλλά δεν κάνει τίποτα για να τον προλάβει, ενώ θα όφειλε και θα μπορούσε προς συμφέρον της να δείξει ότι είναι ικανή τηρήσει τις ιδρυτικές επαγγελίες της.

Εάν υπάρχει σήμερα ένα ευρωπαϊκό αδιέξοδο, αυτό δεν απορρέει από τις ευρωπαϊκές επαγγελίες, αλλά από την αθέτηση αυτών.

Η πολιτική της ύφεσης και της μαζικής ανεργίας που επιβάλλει σήμερα η Ευρώπη στις χώρες μέλη, ακόμη και στη Γερμανία, ενισχύει την αναζήτηση λύσεων έκτος αυτής, σε εθνικά πλαίσια, όπως περίπου έγινε και το 1930, είτε με την μορφή της ακροδεξιάς (Γερμανία και ανατολική Ευρώπη) είτε με την μορφή των λαϊκών μετώπων (Γάλλια, Ισπανία).

Στις σημερινές συνθήκες, η έξοδος από την Ευρώπη καταλήγει να είναι εμπόρευμα της ακροδεξιάς. Ενώ η Αριστερά θα όφειλε και θα μπορούσε να υποστηρίζει πιο κριτική και πιο δυναμική πολιτική απέναντι στις σημερινές καταστροφικές ευρωπαϊκές επιλογές.

Στη Γαλλία δεν κέρδισε η άκρα Δεξιά. Κυρίως κέρδισε η κλασσική Δεξιά. Φαίνεται ότι επί του παρόντος πείθει περισσότερο από την σοσιαλδημοκρατία ότι ενδιαφέρεται για την εθνική διαχείριση ακόμη και των κοινωνικών προβλημάτων, ενώ η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία ευθυγραμμίζεται χωρίς αντίσταση στην γραμμή του Βερολίνου.

Υπάρχει σοβαρό ευρωπαϊκό πρόβλημα: η Ευρώπη καταργεί τις εθνικές ρυθμίσεις, χωρίς όμως να βάζει στην θέση τους ευρωπαϊκές, με συνέπεια ότι οι κοινωνίες απορρυθμίζονται και παραδίδονται ανυπεράσπιστες στους κινδύνους της παγκοσμιοποίησης. Παραλύουν οι οικονομίες, επεκτείνεται ταχύτατα η μαζική ανεργία, η βαθιά ύφεση, και φτώχεια.

Η πρωτόγονη αντίδραση είναι η έξοδος από την Ευρώπη.  Κι αυτό εκμεταλλεύονται η Δεξιά και η άκρα Δεξιά. Υπάρχει ένας ανταγωνισμός μεταξύ τους στην οικειοποίηση της αντιευρωπαϊκής απογοήτευσης και δυσαρέσκειας.

Αυτοί που στρέφονται στην άκρα Δεξιά προέρχονται κυρίως από τις δεξαμενές των συντηρητικών ψηφοφόρων. Και ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο συντηρητικών παρατάξεων είναι να δείξει η κάθε μια πόσο πιο δυναμική και πιο αποτελεσματική είναι στην αντιμετώπιση του αριστερού κινδύνου, τον οποίον αμφότερες ταυτίζουν με την εγκατάλειψη των εθνικών συμφερόντων και την αδιαφορία απέναντι το πρόβλημα της εθνικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητος.

Στη Γάλλια, η κομμουνιστική Αριστερά έχασε τα μισά λαϊκά προάστια των μεγάλων πόλεων, του Παρισιού, της Λιλης, της Λυών, της Μασσαλίας. Όμως, δεν τα κέρδισε η άκρα Δεξιά, αλλά η κλασσική Δεξιά, επισείοντας και αυτή τον κίνδυνο απώλειας της παραδοσιακής ταυτότητος τους.

Κρ.Π.: Δηλαδή φαίνεται να συντηρητικοποιείται ο κόσμος λόγω της κρίσης;

Κ.Β.: Και λόγω της κρίσης και λόγω της ανυπαρξίας της Ευρώπης, πράγμα που δεν ήταν καθόλου αναγκαίο, αλλά ούτε και προς το συμφέρον της, ούτε βέβαια και προς το συμφέρον των ισχυρών της Ένωσης.

Κρ.Π.: Και τα πρώτα θύματα είναι οι μετανάστες και οι πιο αδύναμοι γενικώς…

Κ.Β.: Φυσικά. Για κάθε τι, για όλα, οι αδύναμοι πλήττονται. Διότι όλοι επιρρίπτουν τα βάρη στον πιο αδύναμο, και τελικά οι πιο αδύναμοι συνθλίβονται από τα βάρη όλων και όλης της κοινωνίας. Αυτό δεν ήταν απαραίτητο, αλλά ούτε και αποτελεσματικό για την διαχείριση της σημερινής κρίσης.

Θα έπρεπε τα βάρη να επιμερίζονται σε όλες τις τάξεις και μάλιστα περισσότερα στις ανώτερες, αφού αυτές έχουν οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο.

Όσον αφόρα την Αριστερά, δεν ανεβαίνει, δεν πείθει αρκετά, δεν χρησιμοποιεί πειστική γλώσσα, φθάνει μόνον στο σημείο να πείθει για την αποχή, αλλά όχι για την ρεαλιστικότητα των προτάσεων της.

Όπως έλεγε ο Μαρξ, η εργατική τάξη θα πείσει όταν δείξει ότι μιλάει για ολόκληρη την κοινωνία, και όχι μόνον για τα δικά της ταξικά συμφέροντα.

Δεν είναι λίγοι  σήμερα, όπως και το 1930, οι αυτό-ανακηρυγμένοι «μαρξιστές», που με αυτό-επαναστατική αυτό-ικανοποίηση, έξαρση, έπαρση, αυτάρκεια και περιφρόνηση απορρίπτουν κάθε πρόταση διαφορετικής εναλλακτικής διαχείρισης, χαρακτηρίζοντας την αφ’ υψηλού ως «κεϋνσιανή».

Χρησιμοποιούν ως ύβρη το όνομα του μεγαλύτερου οικονομολόγου του 20ου αιώνα, επεξηγώντας  ότι δεν ενδιαφέρονται για την έξοδο του καπιταλισμού από την κρίση του, αλλά αποκλειστικά και μόνον για την κατάρρευση του και την επανάσταση.

Όμως, εάν μιλάμε για πραγματικές μεταρρυθμίσεις και όχι αντι-μεταρρυθμίσεις, εάν μιλάμε για εναλλακτική διαχείριση και κοινωνία, ο Κέυνς παραμένει μέχρι σήμερα βασική πηγή όχι βέβαια αντιγραφής, αλλά έμπνευσης.

Κρ.Π.: Εδώ στην Ελλάδα, όμως;

Κ.Β.: Η Ελλάδα είναι μια εξαίρεση. Είναι η μόνη χώρα της Ευρώπης στην οποία η αριστερά αναπτύσσεται στην περίοδο της σημερινής κρίσης, ενώ σε όλες τις άλλες παραμένει στάσιμη. Γι’ αυτό έχει πανευρωπαϊκή και παγκόσμια σημασία το ελληνικό παράδειγμα.

Κρ.Π.: Και εδώ στην Ελλάδα βλέπουμε επίσης ότι η δεξιά προσπαθεί να πάρει ψήφους από την άκρα δεξιά.

Κ.Β.: Αναπτύσσεται και εδώ ένας ανταγωνισμός με όλα τα μέσα: ποιος θα πάρει τις ψήφους του άλλου, η Δεξιά από την άκρα Δεξιά και το αντίστροφο.

Κρ.Π.: Έχετε κάποια πρόβλεψη για τις Ευρωεκλογές;

Κ.Β.: Όχι. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι αυτή τη στιγμή το αποτέλεσμα πολύ απέχει από το να έχει κριθεί, μολονότι τα μάτια όλου του κόσμου είναι στραμμένα προς τον Σύριζα. Από την Αμερική και από την Ευρώπη μελετούν με ενδιαφέρον το νέο φαινόμενο. Ο Σύριζα είναι το μοναδικό νέο φαινόμενο της εποχής της κρίσης.

Κρ.Π.: Η Μέρκελ που έρχεται την Παρασκευή, είναι η μόνη μάλλον που δεν θέλει να κοιτάει προς τον Σύριζα, και λέει αντίθετα πως είναι ευχαριστημένη με την Ελλάδα… παρόλο που δεν συζητά για κούρεμα, αλλά για μάλλον ακόμα περισσότερες μεταρρυθμίσεις και δάνεια;

Κ.Β.: Αυτό είναι ανοησία, γιατί θα πρέπει να δώσει νέα δάνεια, οπότε το χρέος θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο αντί να μειωθεί, ενώ παράλληλα με τις περικοπές δαπανών και την λιτότητα συρρικνώνεται ταχύτατα το εθνικό εισόδημα που υποτίθεται ότι εξυπηρετεί το χρέος.

Ήδη το ελληνικό χρέος δεν ήταν βιώσιμο από το 2010, όταν ανερχόταν σε 115% του ΑΕΠ, όπως αναγνώρισε έστω και καθυστερημένα το ΔΝΤ. Σήμερα, έπειτα από 4 χρόνια, το χρέος έχει εκτιναχθεί προς τα επάνω και το εθνικό εισόδημα προς τα κάτω, με αυτονόητη συνέπεια, ότι το πρώτο έχει αποβεί ακόμη λιγότερο βιώσιμο, αλλά και η χώρα και η κοινωνία είναι πλέον σήμερα ακόμη λιγότερο βιώσιμες από ό,τι ήσαν προ 4ετιας.

Κρ.Π.: Ανακοινώθηκε επιπλέον και επίσημα, βγαίνουμε στις αγορές…

Κ.Β.: Μα κι αυτό είναι ανοησία. Διότι αν βγούμε στις αγορές, θεωρείται μεγάλη επιτυχία ο δανεισμός π.χ. με 5,25%. Το εθνικό εισόδημα της Ελλάδας μειώνεται, και βρίσκεται σήμερα στο -28%, όταν το νέο χρέος θα συνάπτεται με επιτόκιο 5,25%,  αυτό κι αν δεν είναι βιώσιμο! Με τι χρήματα θα αποπληρώνονται αυτά τα χρέη, ενόσω πραγματοποιούμε όλο και λιγότερο εισόδημα;

Κρ.Π.: Παρόλα αυτά βλέπουμε να διατείνονται για το αντίθετο όσοι είναι στην κυβέρνηση.

Κ.Β.: Αυτό είναι παραμύθι! Δεν βγαίνουμε έτσι από την κρίση. Αντίθετα, μπαίνουμε βαθύτερα σε αυτήν. Το χρέος γίνεται δύο και τρεις φορές περισσότερο μη βιώσιμο μ’ αυτόν τον τρόπο.

Και δεν θα είχα αντίρρηση, αφού δεν διαγράφουν το χρέος, να δοθεί περισσότερη επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής, αλλά αυτό που προτείνει γερμανική πλευρά και αποδέχεται η ελληνική, δεν είναι λύση.

Θα έπρεπε να επιμηκυνθεί η αποπληρωμή στα 100 χρόνια ή στα 200 χρόνια, ώστε να μειωθούν οι ετήσιες δόσεις. Μόνο έτσι θα μπορέσει να γίνει βιώσιμο, και η οικονομία να ανακάμψει. Επίσης, πρέπει η δόση αποπληρωμής να μην υπερβαίνει ένα ποσοστό του ρυθμού ανάπτυξης του εθνικού εισοδήματος, ώστε να διατηρείται η οικονομία σε ανάπτυξη και να αυξάνεται η απασχόληση.

Όταν δεσμεύεται η χώρα να πληρώνει στους δανειστές 5,25%, για το χρέος κάθε χρόνο και η ανάπτυξη παραμένει σε αρνητικούς ρυθμούς, τότε η χώρα εγκαθίσταται οριστικά σε αιώνια ύφεση και σε αιώνια ανεργία!

Κρ.Π.: Άρα πάμε συνεχώς προς το χειρότερο;

Κ.Β.: Πράγματι: αυτό δεν είναι το χειρότερο; Το να βγούμε δηλαδή στις αγορές με τέτοιες προϋποθέσεις; Και το χειρότερο, το εμφανίζουν ως καλύτερο! Και για αυτό η κυβέρνηση δεν σταματά να δέχεται βροχή από συγχαρητήρια!

Κρ.Π.: Τι άλλο θα έπρεπε να γίνει; Διότι εκτός όλων αυτών που λέτε, υπάρχει ο φόβος να βρεθούμε σύντομα και επισήμως με ακροδεξιά κυβέρνηση, με όλα τα επακόλουθα και στην οικονομία. Κι όταν σήμερα ακούμε ότι ένας υπουργός δηλώνει ότι «μισεί και σιχαίνεται» τους απεργούς, δηλαδή το μόνο νόμιμο δικαίωμα των εργαζομένων για διεκδίκηση του δικαίου και των δικαιωμάτων τους, τι μπορούμε να περιμένουμε;

Κ.Β.: Μα γι’ αυτό η αριστερά έχει ευθύνη, να μιλήσει στην κοινωνία, να αφυπνίσει την κοινωνία. Όχι να αντιδικεί με το Σαμαρά και την κυβέρνηση, αλλά να μιλήσει απευθείας στον κόσμο. Να του εξηγήσει να καταλάβει αυτή τη στροφή που γίνεται προς την συντηρητικοποίηση, που επιταχύνεται και μπορεί να οδηγήσει σε εκτροπές από την όποια δημοκρατική ομαλότητα μας απέμεινε.

Κρ.Π.: Συντηρητικοποίηση και κανιβαλισμός. Διότι όταν επιτίθεται η κυβέρνηση π.χ. σε απολυμένες καθαρίστριες που έχουν κάθε δικαίωμα να διαμαρτύρονται, τί άλλο είναι; Όταν δέρνεις κάποιον ο οποίος είναι άνεργος και δεν τον αφήνεις ούτε να διαμαρτυρηθεί γι’ αυτό, τι μπορούμε να περιμένουμε ότι θα ακολουθήσει;

Κ.Β.: Σωστά. Γι’ αυτό ο Σύριζα πρέπει να μιλήσει στον κόσμο, αλλά και επιπλέον να ακούσει την φωνή της κοινωνίας. Η Αριστερά φέρει κι αυτή το δικό της μερίδιο από την ευθύνη όλων για να μην φτάσουμε σε ακραίες καταστάσεις και εκτροπές.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

Η Ευρώπη, ο κόσμος σήμερα, βαδίζουν προς το πουθενά, ενώ η Αγγλία ενδιαφέρεται να εγκλείσει τους Έλληνες εντός Ελλάδος, σαν να μεταβάλλεται η χώρα μας σε τόπο σωφρονιστηρίου. Συγχρόνως, η ύφεση…
(0)
Πιστεύω ότι όπως και στη Γαλλία και γενικότερα σ’ όλες τις χώρες της Ευρώπης, τα κόμματα που έχουν δεθεί βαθιά και έχουν υποστηρίξει τον Γαλλογερμανικό άξονα, τον λεγόμενο Μερκοζί, αυτή την «…
(160)
O Κώστας Βεργόπουλος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστημίου VIII του Παρισιού, στα πλαίσια της ακτιβιστικής έρευνας για την κρίση που δημοσιεύεται στο tvxs, εξηγεί στην Κρυσταλία Πατούλη…
(0)

Υπόθεση Καρέλι: «Η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα!»

08:16 | 10 Απρ. 2014
Ελένη Νίνα

[…] για άλλη μια φορά η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα!  Και από την άλλη, τραυματίζεται η συνοχή του κοινωνικού ιστού […] αυτό που συνέβη είναι τραγικό, κυρίως επειδή μιλάμε για σώματα ασφαλείας […] Απέδωσαν κατά τη γνώμη τους το δίκαιο, επειδή δολοφονήθηκε ένας από τη φυλή τους. Δεν είναι πόλεμος αξιών, αυτός; Δεν είναι ένα μήνυμα προς όλους μας, το οποίο λέει ότι ο δυνατός μπορεί να ασκήσει εξουσία με όποιον τρόπο αυτός κρίνει καλύτερο; […] Υπάρχουν λοιπόν και πόλεμοι τέτοιου τύπου, που ολόκληροι λαοί εξαθλιώνονται, που εξαφανίζονται οι αρχές, οι κοινωνικοί ιστοί, που διαβρώνονται τα πάντα και που μετά ο καθένας παίρνει το νόμο να τον ασκήσει κατά βούληση […]
Η κλινικός ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Ελένη Νίνα μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, με αφορμή το ομαδικό έγκλημα στις «φυλακές» Νιγρίτας Σερρών.

Κρ.Π.: Όπως μαθεύτηκε 15 σωφρονιστικοί υπάλληλοι των φυλακών Νιγρίτας Σερρών. υπέβαλαν «σε βασανιστήρια» έως θανάτου τον βαρυποινίτη Ιλί Καρέλι, για να τον τιμωρήσουν για τη δολοφονία του συναδέλφου τους Γιώργου Τσιρώνη.

Έλ.Ν.: Απέδωσαν «δικαιοσύνη» με τον δικό τους ψυχοπαθητικό τρόπο…

Κρ.Π.: Μήπως κάπως έτσι χτίζεται πλέον μία ανάλογη νοοτροπία αυτοδικίας;

Ελ.Ν.: Χτίζεται μία νοοτροπία αυτοδικίας που μας γυρίζει πολλά χρόνια πίσω

Ανέλαβαν να αποδώσουν δικαιοσύνη με ψυχοπαθητικό τρόπο, να αυτοδικήσουν, ασκώντας κατάχρηση εξουσίας, ασκώντας βία. Κι όταν αναφερόμαστε στην έννοια «ψυχοπαθητικός» εννοούμε μια πολύ σοβαρή διαταραχή προσωπικότητας, όπου το ψυχοπαθητικό άτομο υπερβαίνει τα όρια και προβαίνει σε αντικοινωνικές, παραπτωματικές και βίαιες πράξεις.

Η συγκεκριμένη διαταραχή χτίζεται από τότε που ο άνθρωπος είναι μικρός και συχνότατα έχει και ο ίδιος εκτεθεί σε βία. Ως εκ τούτου λόγω σοβαρών διαταραχών στο οικογενειακό του περιβάλλον αλλά και άλλων επιπρόσθετων λόγων, χτίζει μια άρρωστη προσωπικότητα η οποία μπορεί να έχει λειτουργικό προσωπείο αλλά φιλοξενεί σαδισμό, επιθετικότητα και βία. 

Αυτοί οι διαταραγμένοι άνθρωποι, λοιπόν, ανέλαβαν να αποδώσουν δικαιοσύνη με τον δικό τους άρρωστο, ψυχοπαθητικό τρόπο, ενώ η δικαιοσύνη είχε ήδη αποδοθεί.

Έτσι 15 άνδρες, 15 σωφρονιστικοί υπάλληλοι, υπεύθυνοι για την ασφάλεια των πολιτών, αλλά και των κρατουμένων, αποφάσισαν να βασανίσουν και να δολοφονήσουν έναν κρατούμενο, γιατί προφανώς δεν ήταν ικανοποιημένοι από την απόφαση του Δικαστηρίου. Και έτσι οι φύλακες, οι κρατικοί λειτουργοί, έγιναν πιο κακοποιοί από τους κακοποιούς!

Αν αυτοί που σαν κύριο έργο τους έχουν την διαφύλαξη της ασφάλειάς μας εγκληματούν, τότε κατακρημνίζεται η έννοια της ασφάλειας! Και τελευταία η έννοια της ασφάλειας περνά και πάλι κρίση. Τρομοκράτες μπαινοβγαίνουν στις φυλακές, βαρυποινίτες κάνουν «πάρτυ» στις φυλακές, και φύλακες αναλαμβάνουν βασανισμό μετά δολοφονίας. Δηλαδή για άλλη μια φορά η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα! Και από την άλλη, τραυματίζεται η συνοχή του κοινωνικού ιστού.

Γιατί κάθε έγκλημα που γίνεται είναι ρωγμή στον κοινωνικό ιστό. Κάθε πράξη βίας είναι ρήγμα στην προσπάθεια των ανθρώπων να χτίσουν πολιτισμό.

Κανένας μας δεν έχει το δικαίωμα να πάρει το νόμο στα χέρια του και να σκοτώσει όποιον θεωρεί υπεύθυνο για κάτι, επειδή είναι μετανάστης, φασίστας, αριστερός, βαρυποινίτης, ή οτιδήποτε άλλο.

Και οι συγκεκριμένοι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δεν τον σκότωσαν απλώς, κατέστρωσαν σχέδιο, έδρασαν σαν συμμορία, φρόντισαν να έχει αργό και βασανιστικό θάνατο. Το ευχαριστήθηκαν. Έβγαλαν το θυμό τους, την απελπισία τους, την επιθετικότητα και τον σαδισμό τους πάνω στο θύμα και τελικά τον δολοφόνησαν.

Κρ.Π.: Λέχθηκε, επίσης, πως κάποιος από εκείνους που κτυπούσαν τον Καρέλι φώναξε «σταματήστε θα τον σκοτώσουμε», όμως κανείς δεν τον άκουσε και κατόπιν και ο ίδιος συμμετείχε στον ξυλοδαρμό. Και επιπλέον: «…ο διευθυντής άκουσε τις κραυγές του κρατούμενου και μπήκε στο δωμάτιο που τον κτυπούσαν. Μόλις τον είδε κακοποιημένο είπε στους υπαλλήλους «όποιος θέλει να τον βαρέσει να το κάνει και τώρα και να πάρει την ευθύνη(!). Αν πεθάνει θα χάσουμε τα σπίτια μας»».

Ελ. Ν.: Όποιος συγκαλύπτει σε μια τέτοια περίπτωση συμμετέχει στο έγκλημα, και βλέπουμε επίσης ότι οι άμυνες αυτού που επενέβει ήταν σαθρές και κατέρρευσαν, με αποτέλεσμα να συναινέσει και να συμμετάσχει στο έγκλημα.

Κρ.Π.: Λέει ο Μπερτ Χέλινγκερ «Οι χειρότερες αγριότητες και αδικίες έχουν διαπραχθεί με καθαρή συνείδηση, ενώ νοιώθουμε κάπως ένοχοι κάνοντας καλό, όταν παρεκκλίνει από αυτό που οι άλλοι περιμένουν από εμάς» δηλαδή, το αίσθημα του «ανήκειν» σε μία ομάδα, κάνει κάποιους ανθρώπους να απενοχοποιούνται για τις εγκληματικές πράξεις τους, όταν αυτές είναι αποδεκτές από την ομάδα που ανήκουν…

Ελ.Ν.: Ακριβώς. Που σημαίνει, όμως, ότι αυτός ο άνθρωπος –αν είναι έτσι- και ο ίδιος φιλοξενούσε μία μεγάλη διαταραχή προσωπικότητας, ώστε να κρίνει τελικώς ότι αυτή η ομάδα σωστά πράττει.

Και επαναλαμβάνω μιλάμε για ένα οργανωμένο έγκλημα από σωφρονιστικούς υπαλλήλους! Γι’ αυτό πιστεύω ότι πολύ λίγος θόρυβος έγινε σε σχέση με αυτό το έγκλημα. Δεν μπορεί να συμβαίνουν τέτοιου είδους δολοφονίες σε ένα οργανωμένο υποτίθεται κράτος και σε φυλακές υψίστης ασφάλειας, και από την άλλη να γίνεται τόσος λίγος θόρυβος γι’ αυτό. Θα έπρεπε να είχαμε αντιδράσει όλοι περισσότερο, από τη βουλή, μέχρι τους σκεπτόμενους πολίτες. Σα να υπήρξε δηλαδή λίγη «συνομιλία» πάνω σε ένα θέμα τόσο σκανδαλώδες.

Κρ.Π.: Είναι κι αυτό ένα δείγμα αδιαφορίας, και απραξίας, το οποίο είναι κι αυτό δείγμα διαταραχής;

Ελ.Ν.: Η απάθεια, εκτός από συνενοχή, βέβαια είναι επίσης διαταραχή. Γιατί σημαίνει ότι καθησυχάζουμε το συναίσθημά μας –συμβαίνει δίπλα μας αλλά όχι σε μας- και δεν υπάρχουν ενοχές ως προς αυτό, και συνεχίζουμε τη ζωή μας απρόσκοπτα.

Κρ.Π.: Είναι η ρωγμή του κοινωνικού ιστού που ανέφερες πριν;

Ελ.Ν.: Παλεύουμε οι άνθρωποι για να δημιουργήσουμε έναν πολιτισμό. Σωστά; Παλεύουμε για να ελέγξουμε έναν «κροκόδειλο» που όλοι φιλοξενούμε μέσα μας. Κάθε φορά που αυτός ο κροκόδειλος βγαίνει και αρπάζει έναν από εμάς και τον τραβάει στα βάθη της λίμνης του, τραυματίζεται η έννοια του πολιτισμού. Τραυματίζεται η προσπάθεια όλων μας για να χτίσουμε έναν πολιτισμό. Αυτή είναι η ρωγμή.

Κρ.Π.: Παλεύουμε και αγωνιζόμαστε εμείς οι άνθρωποι… όμως για παράδειγμα τις προάλλες υπουργός λέχτηκε πως δήλωσε ότι «μισεί και σιχαίνεται τους απεργούς». Και ακούμε διαφόρους από την κυβέρνηση αλλά και από κόμματα, να δαιμονοποιούν -και όχι μόνο- κατά καιρούς τους αγώνες…

Ελ.Ν.: Ακούμε και διασπαστικές δηλώσεις για να χωριστούν οι πολίτες σε κατηγορίες. Όλοι οι σκεπτόμενοι άνθρωποι έχουν παλέψει για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Γι’ αυτό λέω ότι είναι ρήγμα στον κοινωνικό ιστό και στην προσπάθεια του ανθρώπου να φτιάξει πολιτισμό. Και σαφέστατα, δεν αρμόζει σε υπουργούς και σε πρόσωπα κύρους να κάνουν τέτοιες δηλώσεις.

Κρ.Π.: Επιπροσθέτως, υπάρχει και αυτή η μετεμφυλιακή νοοτροπία -όσο και μεταπολιτευτική- που λέει ότι πρέπει κανείς κυρίως να ιδιωτεύει, να μην ασχολείται με τα κοινά και να είναι απολιτικοποιημένος… Οπότε και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι ίσως θεωρούν μάταιο να αγωνιστούν για τα δικαιώματά τους, και για την δική τους ασφάλεια;

Ελ.Ν.: …ναι, θα έπρεπε να διεκδικήσουν  τα δικαιώματά τους με υγιή τρόπο. Δεν το έκαναν όμως. Αντίθετα, πήραν το νόμο στα χέρια τους και προέβησαν σε κατάχρηση εξουσίας.

Κρ.Π.: Δημιουργείται δηλαδή και ένα κλίμα που όποιος αγωνίζεται θεωρείται σιχαμένος…

Ελ.Ν.: Και επιπλέον καλλιεργείται μια νοοτροπία μίσους. Σαφέστατα όταν κάποιος κατέχει μια θέση εξουσίας, θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικός στις δηλώσεις του και στις πράξεις του. Και όλοι μας πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις δηλώσεις μας, διότι περνάμε μηνύματα και ο λόγος μετά γίνεται δράση.

Κρ.Π.: Φτάσαμε σήμερα να προσβάλλεται ο αγώνας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων άρα και ο πολιτισμός;

Ελ.Ν.: Προσβάλλεται ο πολιτισμός, η δικαιοσύνη, η ασφάλεια, ο κοινωνικός ιστός και η συνοχή, όπως και η προσπάθεια κάποιων ανθρώπων για ανθρώπινα δικαιώματα.

Διότι το ότι κάποιος είναι δολοφόνος ή βαρυποινίτης, δεν σημαίνει ότι δεν έχει ανθρώπινα δικαιώματα. Με το συγκεκριμένο έγκλημα έγινε καταστρατήγηση όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από αυτή τη συμμορία των διαταραγμένων ανθρώπων.

Κρ.Π.: Τι θα έπρεπε να γίνει μετά και από αυτό το γεγονός;

Ελ.Ν.: Υπάρχει μακρά ιστορία, όπου σώματα ασφαλείας, έχουν μετατραπεί σε σώματα βασανιστών. Υπάρχει ένα μεγάλο παρελθόν. Να θυμηθούμε π.χ. την ΕΣΑ, κλπ. Δηλαδή, υπάρχει μια βαριά ιστορία με παραπτωματικές πράξεις άσκησης βίας, κατάχρησης εξουσίας, αυτοδικίας, και ψυχοπαθολογίας.

Άρα θα πρέπει να έχουμε πάρα πολύ στο νου μας, ότι τα σώματα ασφαλείας φιλοξενούν δυστυχώς συχνά ανθρώπους διαταραγμένους που προσπαθούν να έχουν πρόσβαση σε κάποια μορφή εξουσίας προκειμένου να εκφράσουν τον πρωτόγονο εαυτό τους.

Οι ιθύνοντες θα πρέπει αυτό να το έχουν στο νου τους και να κάνουν μία πιο προσεκτική εποπτεία στο ποιον τοποθετούν εκεί μέσα. Υπάρχουν για παράδειγμα, ειδικοί στις φυλακές που ασχολούνται με τους φυλακισμένους, οι οποίοι θα έπρεπε ίσως να εντείνουν τις προσπάθειές τους και να ασχοληθούν ακόμη περισσότερο με την προσεκτική επιλογή όσων εργάζονται στα σώματα ασφαλείας –γιατί ασχολούνται και μ’ αυτό- όπως και με την διαρκή επανεξέτασή τους.

Σίγουρα είναι ένα δύσκολο επάγγελμα, αλλά είναι και θέμα διαφύλαξης κάποιων αρχών. Αυτοί οι άνθρωποι είναι εκείνοι οι οποίοι εκτελούν τις εντολές ενός συστήματος που αποδίδει δικαιοσύνη και θα πρέπει να είναι έντιμοι λειτουργοί και υγιείς προσωπικότητες.

Κρ.Π.: Όταν βλέπουμε όμως ότι επανειλημμένα επιτίθενται βίαια ακόμα και σε ειρηνικά διαμαρτυρόμενους διαδηλωτές… τι μπορούμε να περιμένουμε;

Ελ.Ν.: Γι’ αυτό λέω ότι πρώτον έχουν βαριά ιστορία, και δεύτερον, όταν μπαίνεις στα σώματα ασφαλείας, υποτίθεται ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να επιβάλεις και την τάξη. Την τάξη όμως!

Βέβαια, η ανθρώπινη κατάσταση δεν είναι ιδανική. Ο Άνθρωπος δεν είναι πλασμένος μόνον από φως και υγεία. Φιλοξενεί και πάρα πολύ αρρώστια και σκοτάδι. Η ιστορία της ανθρωπότητας είναι αιματοβαμμένη. Απέχουμε από την ιδανική κοινωνία, γιατί δεν είμαστε ιδανικά φτιαγμένοι.

Παλεύουμε συνεχώς με τα σκοτάδια μας. Ο άνθρωπος αγωνίζεται για να ανυψώσει τον εαυτό του σε Άνθρωπο. Σ’ αυτή την πάλη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο το περιβάλλον μας, η οικογένειά μας, οι αρχές μας, το σχολείο μας, οι παρέες μας, το κράτος -και το κράτος εμείς είμαστε-, οι πολιτικοί μας, κλπ.

Κρ.Π.: Ναι, αλλά να έχουμε και επίγνωση σε τι φάση είμαστε αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα; Όταν κλείνει η Ερτ, όταν καταστρατηγείται το σύνταγμα, κλπ., όταν πηγαίνει κάποιος να ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά του στην διαμαρτυρία και τον δέρνουνε;

Ελ.Ν.: Και επίγνωση ότι είμαστε και ένας λαός υπό διωγμό, μέσα από ενοχές, μέσα από φόβο, ένας λαός με υψηλά ποσοστά απελπισίας. Οπότε είναι ένα περιβάλλον γόνιμο για ξεσπάσματα βίας εναντίον του εαυτού μας(αυτοκτονίες) και εναντίον του διπλανού μας. 

Κρ.Π.: Και κατά των αδυνάμων, όπως έγινε π.χ. με τις καθαρίστριες αλλά και τόσους άλλους…

Ελ.Ν.: Ακριβώς. Θα βγάλουμε το θυμό μας, κάνοντας σάκο του μποξ τους αδύναμους…

Κρ.Π.: Εκτός τού ότι πανευρωπαϊκά βλέπουμε πως αυξάνονται τα ποσοστά της δεξιάς και του εθνικισμού, ο καθηγητής φιλοσοφίας Στέφανος Ροζάνης έχει πει, ότι κινδυνεύει η κοινωνία στο σύνολό της αυτή τη στιγμή. Κινδυνεύει δηλαδή να καταργηθεί ως κοινωνία πολιτών, από την επίθεση που δέχονται τα δικαιώματά της, αλλά και ο πολιτισμός της, όπως όμως και από την αδιαφορία και την απάθεια του κόσμου…

Ελ.Ν.: Γι’ αυτό είπα ότι είναι τραύμα, είναι ρωγμή στον κοινωνικό ιστό, και ρήγμα στην προσπάθειά μας να κάνουμε πολιτισμό.

Και όσο είμαστε ενοχοποιημένοι και τρομαγμένοι, τόσο θα κρυβόμαστε στις φωλιές μας, και από την άλλη θα βγαίνουν έξω οι …κροκόδειλοι που φιλοξενούμε και θα μας σέρνουν στα βάθη της λίμνης. Ο θυμός θέλει διαχείριση και αυτοί οι άνθρωποι – κροκόδειλοι δεν μπορούν να κάνουν διαχείριση του θυμού. Ενώ από την άλλη οι ενοχοποιημένοι και οι φοβισμένοι κάθονται ακίνητοι και προσεύχονται να… μην  τους συμβεί το κακό.

Κρ.Π.: Κι αυτός που φοβάται κινδυνεύει να προκαλέσει αυτό που φοβάται… Και εδώ οι άνθρωποι που φοβούνται για τη ζωή τους, μετατρέπουν το φόβο τους σε θυμό και προκαλούν αυτό που φοβούνται τελικά.

Ελ.Ν.: Αυτό πρέπει κάπου να ξεσπάσει. Και ξεσπάει τώρα με αυτόν τον τρόπο. Να δαρθεί ο γέρος, η καθαρίστρια, ο μετανάστης, ο βαρυποινίτης, ο διπλανός, ο οποιοσδήποτε.

Και ανεβαίνει ο εθνικισμός, που σημαίνει πάλι αυτό: Ανεξέλεγκτος θυμός που δεν ξέρει κανείς πώς να τον διαχειριστεί, και μαζί με την έλλειψη παιδείας, την έλλειψη πολιτισμού, την ψυχοπαθητική προσωπικότητα, συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα. Ξεχειλίζει το πράγμα, γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο.

Κρ.Π.: Και πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;

Ελ.Ν.: Πρέπει συνεχώς, να κρατούν όσοι μπορούν τους υπόλοιπους σε μια εγρήγορση.

Διότι αυτό που συνέβη, μπορεί να συμβεί στον οποιονδήποτε, μπορεί να συμβεί και στους ίδιους. Μεθαύριο, τόσοι άνθρωποι που μπορεί να πάνε στη φυλακή γιατί δεν θα μπορούν να πληρώσουν τα χρέη τους, θα είναι στο έλεος του κάθε ψυχοπαθητικού, ο οποίος θα μπορεί να μπαίνει μέσα και να ξεσπάει το θυμό του και την απελπισία του με όποιον παραπτωματικό τρόπο βρει..

Όταν αυτό που μας συμβαίνει αρχίζει και ξεχειλίζει, μετά δεν είναι εύκολο να το συγκρατήσεις. Άρα πρέπει να κρατηθούμε σε μια εγρήγορση. Κάποιοι έχουν αναλάβει να αφυπνίζουν τους υπόλοιπους…

Και γι’ αυτό είπα πριν ότι είναι εντυπωσιακό πως μετά από ένα τέτοιο γεγονός έγιναν τόσες λίγες δηλώσεις. Δεν έχουμε άλλο τρόπο οι σκεπτόμενοι άνθρωποι, πέραν του λόγου και συγκεκριμένων δράσεων. 

Κρ.Π.: Το ότι ένα τέτοιο γεγονός δεν προκαλεί τον ανάλογο σάλο, τί σημαίνει για την κοινωνία μας; Δεν υπάρχει επίγνωση του τι ακριβώς συνέβη ή του τι σημαίνει; Τί είδους κοινωνία δείχνει, δηλαδή;

Ελ.Ν.: Κοινωνία μουδιασμένων ανθρώπων, που όπου να ‘ναι θα αποκοιμηθούν…

Κρ.Π.: Κάτι σαν κοινωνία …ζωντανών νεκρών;

Ελ.Ν.: Όχι ακόμα, αλλά ανθρώπων που δίνουν δείγματα πως όπου να ‘ναι θα επέλθει ο θάνατος…

Μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει ενοχοποιηθεί κι έχει τρομάξει. Οπότε έχει απομονωθεί στα του οίκου του, που κι αυτόν τον χάνει… Ακόμα τελούμε σε κατάσταση σοκ, που πέφτουν σαν χιονοστιβάδες τα πολυνομοσχέδια και τα μνημόνια το ένα πάνω από το άλλο, τα χαράτσια, οι απειλές, οι μεγαλοστομίες, κλπ., και έχουμε καθίσει και όπου να ‘ναι θα επέλθει και ο θάνατος. Υπάρχουν βέβαια και άνθρωποι που αντιδρούν. Υπάρχουν άνθρωποι. Πάντα υπάρχουν…

Κρ.Π.: Είναι υγιής λοιπόν αυτή η κοινωνία;

Ελ.Ν.: Φυσικά και δεν είναι υγιής η κοινωνία μας. Όπως είπα όμως, πάντα ο άνθρωπος πάλευε με τα σκοτάδια του. Δηλαδή, δεν υπάρχει εποχή που δεν έχει αίμα και αδικία. Γιατί μπορεί η τεχνολογία να πηγαίνει με άλματα και η επιστήμη σταθερά να εξελίσσεται, αλλά ο πολιτισμός προχωράει πάρα πολύ αργά…

Κρ.Π.: Αυτό όμως μπορεί να ακουστεί και απενοχοποιητικά για κάποιους που έχουν βγει από τον δρόμο του πολιτισμού και γυρίζουν στις σπηλιές…

Ελ.Ν.: Γι’ αυτό πρέπει να συνεχίσουμε να μιλάμε. Δεν μπορούμε να μείνουμε αμέτοχοι.  Δηλαδή, πρέπει ο ένας να σκουντάει τον άλλον να ξυπνήσει…

Κρ.Π.: Ναι, αλλά πρώτα πρέπει να καταλάβουμε και σε τι κατάσταση βρισκόμαστε. Διότι για παράδειγμα η συγγραφέας Άλκη Ζέη είπε σε πρόσφατη συνέντευξη, πως θυμώνει όταν ακούει να λένε κάποιοι σήμερα ότι έχουμε πόλεμο, διότι δεν πεθαίνουν οι άνθρωποι στο δρόμο από σφαίρες ούτε από πείνα, όπως στην Κατοχή.

Ελ.Ν.: Είναι πόλεμος. Αυτή τη στιγμή είμαστε σε μία μορφή πολέμου. Και δεν είναι μόνον η Ελλάδα. Υπάρχει αναταραχή σε όλο τον κόσμο, και στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Σήμερα πεθαίνουν οι αρχές μας, πεθαίνουν οι αξίες μας, και σε λίγο θα έρθει να πεθαίνουν και οι άνθρωποι στο δρόμο. Και ήδη κάποιοι άνθρωποι πεινάνε και σχεδόν πεθαίνουν στο δρόμο, και είναι εξαθλιωμένοι, και είναι απογοητευμένοι, και είναι απελπισμένοι.

Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στη χιονοθύελα και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν. Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον. Γιατί αυτό που συνέβη είναι τραγικό, κυρίως όταν μιλάμε για σώματα ασφαλείας. 

Και το βλέπουμε και σε άλλο γεγονός που συνέβη τις προάλλες, που μπήκαν κακοποιοί σε σπίτια και βασάνιζαν τους ανθρώπους. Δεν αρκούνταν δηλαδή μόνο στο να κλέψουν. Βασάνιζαν. Δηλαδή, επικρατεί πάλι μία ικανοποίηση στο έγκλημα, μια ευχαρίστηση, ένας σαδισμός…

Δεν πρέπει το θύμα απλώς να εξοντωθεί, αλλά πρέπει και να βασανιστεί. Να ικανοποιηθούν και τα σαδιστικά μου ένστικτα, να κάνω και άσκηση εξουσίας… με τον ακρότατο τρόπο.

Δεν είναι πόλεμος, λοιπόν, μόνο το να βγεις στους δρόμους και να σκοτώνεσαι. Υπάρχουν και πόλεμοι τέτοιου τύπου, που ολόκληροι λαοί εξαθλιώνονται, που εξαφανίζονται οι αρχές, οι κοινωνικοί ιστοί, που διαβρώνονται τα πάντα και που μετά ο καθένας παίρνει το νόμο να τον ασκήσει κατά βούληση.

Κρ.Π.: Τι πόλεμος ήταν αυτός που έγινε σε αυτές τις φυλακές;

Ελ.Ν.: Απέδωσαν κατά τη γνώμη τους το δίκαιο, επειδή δολοφονήθηκε ένας από τη φυλή τους. Δεν είναι πόλεμος αξιών, αυτός; Δεν είναι ένα μήνυμα προς όλους μας, το οποίο λέει ότι ο δυνατός μπορεί να ασκήσει εξουσία με όποιον τρόπο αυτός κρίνει καλύτερο;

Κρ.Π.: Για τί είδους κοινωνία μιλάμε σε αυτή την περίπτωση;

Ελ.Ν.: Για τί κοινωνία, και για τί κληρονομιά στα παιδιά μας, για ποιες αξίες, που λένε πως όταν θίγεται κάποιος από τη φυλή μας, θα πρέπει να αποδίδουμε κατά βούληση το νόμο; Μιλάμε για μία παραπαίουσα κοινωνία.

Κρ.Π.: Που όλα δηλαδή μπορείς να τα περιμένεις;

Ελ.Ν.: Ναι. Μια κοινωνία, που όλα μπορείς να τα περιμένεις… που δεν νιώθεις καθόλου ασφάλεια. Σε ποιόν να απευθυνθείς;

Κρ.Π.: Και η ασφάλεια δίδεται μόνο με ανταλλάγματα, όπως η «ασφάλεια» της πόρνης από τον νταβατζή της;

Ελ.Ν.: Που του πουλάει εκδούλευση… για να την απομυζά και να την διασύρει, να την καταρρακώνει, και να την κακοποιεί.

Κρ.Π.: …με τους δικούς του όρους…

Ελ.Ν.: Ακριβώς. Είναι μία κοινωνία που ευλογεί την κακοποίηση!


Διαβάστε επίσης:

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

[…] Ο ρατσιστικός τρόπος σκέψης καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνος όταν  συναρθρώνεται με την πολιτική. Γι’ αυτό, η καταπολέμηση της ρατσιστικής φασιστικής νοοτροπίας δεν αφορά μόνον τα πιθανά…
(18)
[…] Η αντίληψη του Τόνι Νέγκρι ουσιαστικά δίνει το αναγκαίο υπόστρωμα για να αντιληφθούμε τον φασισμό ως πολιτική και ιδεολογική κίνηση άρνησης της ίδιας της ζωής […] Για να μην ζήσουμε πάλι την…
(3)
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά προβλήματα που έχουν σημαδέψει την πορεία του ελληνικού εργατικού συνδικαλισμού την τελευταία εικοσαετία είναι η σταδιακή μείωση της συνδικαλιστικής πυκνότητας, δηλ. του…
(9)

Για άλλη μια φορά η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα!

[…] Για άλλη μια φορά η έννοια της ασφάλειας τινάζεται στον αέρα! Και από την άλλη, τραυματίζεται η συνοχή του κοινωνικού ιστού

[…] Έχουμε πόλεμο αξιών και αρχών. Υπάρχουν λοιπόν πολλών ειδών πόλεμοι. Και υπάρχουν και πολλών ειδών θάνατοι. Και ο λήθαργος είναι ένα βήμα πριν το θάνατο. Θυμίζει τα Όνειρα του Κουροσάβα που σε ένα σημείο της ταινίας βλέπουμε τους ανθρώπους να βαδίζουν μέσα στο χιόνι και σιγά σιγά κουράζονται και αρχίζουν να αποκοιμούνται… ενώ ο αρχηγός της αποστολής προσπαθεί να τους ξυπνήσει για να μην πεθάνουν.

Κάπως έτσι είναι και σήμερα. Πέφτει το χιόνι, πέφτουν δηλαδή συνεχώς όλα αυτά τα μέτρα, πέφτουν οι ενοχές, οι φόβοι και οι απειλές από πάνω μας, και σιγά σιγά αποκοιμιόμαστε. Και κινδυνεύουμε να πεθάνουμε. Πρέπει λοιπόν να σκουντάμε ο ένας τον άλλον. Γιατί αυτό που συνέβη είναι τραγικό, κυρίως όταν μιλάμε για σώματα ασφαλείας.

[…] Υπάρχουν και πόλεμοι τέτοιου τύπου, που ολόκληροι λαοί εξαθλιώνονται, που εξαφανίζονται οι αρχές, οι κοινωνικοί ιστοί, που διαβρώνονται τα πάντα και που μετά ο καθένας παίρνει τον νόμο να τον ασκήσει κατά βούληση.

Η κλινικός ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια Ελένη Νίνα μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, με αφορμή το ομαδικό έγκλημα στις «φυλακές» Νιγρίτας Σερρών.
*Απόσπασμα συνέντευξης που σύντομα θα δημοσιευτεί στο tvxs.gr
«Συστηματικά και αδιαλείπτως» για πάνω από δύο ώρες υπέβαλαν «σε βασανιστήρια» οι 15 σωφρονιστικοί υπάλληλοι των φυλακών Νιγρίτας Σερρών τον βαριποινίτη Ιλί Καρέλι, σύμφωνα με το…

Kοινωνική συμμετοχή και οι λαϊκές συνελεύσεις της κρίσης

12:05 | 06 Απρ. 2014
Βασίλειος Χριστόπουλος

Η κοινωνία, τα τελευταία χρόνια της οικονομικής χρεοκοπίας και της κοινωνικής κρίσης, έχει συγκροτήσει, μέσα από τις αντιστάσεις της, μια σειρά από νέες λειτουργίες και δομές των από τα κάτω: λαϊκές συνελεύσεις, εναλλακτικά ανταλλακτικά δίκτυα πολιτών,  δομές αλληλεγγύης, κλπ. Αυτό το κίνημα, αν και δεν είναι ιδιαίτερα μαζικό, διαμόρφωσε, και ακόμη διαμορφώνει, μια νέα πολιτική αντίληψη και κυρίως μια νέα κοινωνική συνείδηση.

Αυτή η νέα αντίληψη και συνείδηση, αναπτύσσεται και λειτουργεί έξω από τις παγιωμένες δομές του πολιτικού συστήματος (κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση, κόμματα, συνδικαλιστικές δομές, διαδικασίες εκλογών).

Αυτές οι παγιωμένες δομές, σύμφωνα με  τον όρο politique instituée του πολιτικού στοχαστή Νίκου Ηλιόπουλου, συγκροτούν τη θεσμισμένη πολιτική (ή και καθεστηκυία πολιτική).

Η Διαχωριστική γραμμή 

Μια διαχωριστική γραμμή, ιδεολογική, αλλά κυρίως πολιτική, χωρίζει τη θεσμισμένη πολιτική (και όσους με τον έναν ή τον άλλον τρόπο συμμετέχουν σε αυτήν) και την υπόλοιπη κοινωνία των πολιτών. Αυτών των πολιτών, που για μια σειρά λόγους – ακόμη και από  επιλογή – δεν συμμετέχουν σε κάποια πολιτική διαδικασία ή δομή.

Η ίδια η θεσμισμένη πολιτική δημιουργεί, παρά τις διακηρύξεις της, αναχώματα απέναντι στην κοινωνία. Και, παρά τις διακηρύξεις της πάλι, επιφυλάσσει για τους πολίτες της κοινωνίας τη θέση του οπαδού, του ψηφοφόρου, του χειροκροτητή. Στην καλύτερη περίπτωση, τον προσκαλεί να ενταχθεί στις δομές της.

Όσες φορές αποπειράται κάποια συνάντηση της κοινωνίας των πολιτών με τη θεσμισμένη  πολιτική,  συνήθως η συνάντησή τους διαμεσολαβείται από  ομάδες που λειτουργούν ως  εκπρόσωποι κάποιου κόμματος, ως αντιπρόσωποι κρατικών δομών (ή δομών των ΟΤΑ), και σε κάθε περίπτωση από ομάδες συγκεκριμένων πολιτικών και κομματικών αντιλήψεων που ενδιαφέρονται, πρωτίστως,  να προβάλουν και να  προωθήσουν τις δικές τους πολιτικές και κομματικές αντιλήψεις.

Την κατάσταση αυτή αναγνωρίζουν και εκπρόσωποι της θεσμισμένη πολιτικής.

Στην Αυγή της 16-3-2014, ο Αριστείδης Μπαλτάς σε σχετικό άρθρο του, αναφέρεται σε δυο κουλτούρες. Για την  πρώτη, εντελώς κομψά και εξωραϊστικά, αναφέρει:

Η μία έρχεται από παλιά:  … διαθέτει στέρεη θεωρητική θεμελίωση, επιτάσσει την ανάγκη οργάνωσης των δυνάμεων, απαιτεί ιεράρχηση στόχων. Και ότι αγγίζει το παν. Όλα συνδέονται, αλλά τόπος συμπύκνωσης είναι η πολιτική εξουσία. Επίκεντρο της ιεράρχησης γίνεται έτσι η κεντρική πολιτική σκηνή και τα εκεί τεκταινόμενα, γιατί η αλλαγή του κόσμου μπορεί να αρχίσει συντεταγμένα μόνο μέσω της κυριαρχίας στο πολιτικό επίπεδο. Όπου πάντα υπονοείται, αλλά σπανίως τίθεται ρητά το ζήτημα της ουσιαστικής εκπροσώπησης.

Για τη δεύτερη κουλτούρα μιλάει, σίγουρα όχι απαξιωτικά, αλλά  κρατώντας αποστάσεις:

Αρνούνται τη μεσολάβηση κομμάτων και συνδικάτων και προσπαθούν να ασκήσουν την άμεση δημοκρατία παντού. Απεχθάνονται συνολοποιητικούς λόγους που πριμοδοτούν το καθαυτό πολιτικό επίπεδο, ενώ στέκονται αμήχανα απέναντι σε ζητήματα που δεν αγγίζουν την καθημερινότητά τους. Ερώτημα εκπροσώπησης δεν τίθεται καν. Και όταν τίθεται εκ των πραγμάτων, το αντιμετωπίζουν από απόσταση, συχνά με ειρωνεία ή χλεύη.

Η ιστορία της διχοτομίας

Η κατάσταση αυτή είναι γέννημα των τελευταίων ετών, του lifestyle, της αδιαφορίας για την πολιτική, της ιδιωτικοποίησης, του υπερκαταναλωτισμού της πλαστικής ευμάρειας και του ηδονισμού; Ή μήπως διαμορφώθηκε ιστορικά σε όλα τα χρόνια του νεοελληνικού βίου;

O καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης, στο ενδιαφέρον άρθρο του στο Δρόμο της Αριστεράς, ανιχνεύει τις αιτίες αυτής της διχοτομίας (ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα-κράτος και την κοινωνία),  στην περίοδο της Βαυαροκρατίας.

Τότε η επίσημη πολιτεία κατήργησε τη «θεσμημένη εντός της πολιτείας, συλλογικότητα του Έλληνα». Τότε, με άλλα λόγια, καταργήθηκαν «των Ελλήνων οι κοινότητες», του  γνωστού τραγουδοποιού μας.

«καταργήθηκε … (η θεσμημένη συλλογικότητα) ως ασύμβατη με την ευρωπαϊκή αντίληψη της προόδου που εξέφραζε η απολυταρχία. Κατ’ αυτήν, η κοινωνία δεν είχε θέση στην πολιτεία, όφειλε να κινείται στο εξωθεσμικό πεδίο ως αγέλη και υπό την καθοδήγηση των ηγητόρων της. Οι συνελεύσεις του λαού, θα υποστηρίξει ο Κάρολος φον Άβελ, «αγγίζουν το επίπεδο των ταπεινών συναισθημάτων και της ιδιοτέλειας, και οι αποφάσεις που προκύπτουν από τις εκεί συζητήσεις είναι πολύ αδύναμες για να προωθήσουν το δημόσιο συμφέρον, επειδή οι συμμετέχοντες δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την αναγκαία, ακριβή και εκ βάθρων γνώση για τα ζητήματα της πολιτικής που συζητούνται«… ».

Η προσήλωση στη θεσμισμένη πολιτική

Ο Νίκος Ηλιόπουλος που ήδη αναφέραμε, (ζει χρόνια στο Παρίσι), θεωρεί πως η προσήλωση των Νεοελλήνων στην «καθεστηκυία πολιτική» αποτελεί το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πολιτικοποίησής τους.

Μια τέτοια πολιτικοποίηση απολύτως δικαιολογημένα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως παθητική και χειραγωγημένη. Επειδή όμως είναι σε μεγάλο βαθμό εθελούσια και γίνεται με τη συναίνεση των ενδιαφερομένων, πρόκειται στην ουσία για μια αλλοτριωμένη και αλλοτριωτική πολιτικοποίηση.

Και ερχόμαστε στα νεότερα χρόνια, κυρίως 1960-1990, στα οποία παρατηρείται αυξημένη πολιτική συμμετοχή. Τι σημαίνει αυτή η συμμετοχή;

Για τον Νίκο Ηλιόπουλο μπορεί να ερμηνευτεί ως άκριτη πρόσδεση στους καθιερωμένους πολιτικούς θεσμούς και όχι αναγκαστικά ως ενδιαφέρον για τα κοινά που είναι η πραγματική πολιτικοποίηση. Και ακόμη παραπέρα:

Η πιο αυξημένη σε σύγκριση με τους άλλους δυτικοευρωπαίους πολιτικοποίηση των σημερινών Ελλήνων δεν τους προφυλάσσει από την ιδιωτικοποίηση  και τον ατομικισμό.

Τα προτάγματα για τον πολιτικό στοχαστή είναι προφανή: η έξοδος από την απάθεια-αδιαφορία και την ιδιώτευση, η πραγματική πολιτικοποίηση, η συμμετοχή σε συλλογικές  πράξεις, μόνο έξω από το σύστημα της «καθεστηκυίας» πολιτικής μπορούν να γίνουν.

Ο Νίκος Ηλιόπουλος στα δοκίμιά του μας έδειξε πως η συμμετοχή της κοινωνίας μπορεί να προέλθει μόνο από τα κάτω, μέσα από μια σειρά τοπικών κινημάτων και  κινήσεων αλληλεγγύης- αντίστασης.

Επίσης πως μια τέτοια πρόταση  δεν αποτελεί μια ακόμη ουτοπία. Τεκμηριώνει πως η  συμμετοχή σε διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας αυτόνομων ανθρώπων, αποτελεί και τη μόνη πραγματική επιλογή:   

Για να  οικοδομήσουμε μια ατομική  ζωή με νόημα (διότι ατομική ζωή δίχως νόημα σημαίνει ουσιαστικά απουσία νοήματος της ζωής με τον άλλο και τους άλλους). Για να οικοδομήσουμε νέες ανθρώπινες σχέσεις, να απαλλαγούμε από τα  καταναλωτικά  πρότυπα  και την τηλεοπτική βουλιμία, και τελικά να οδηγηθούμε στον δημοκρατικό αυτομετασχηματισμό της κοινωνίας, σε μια κοινωνία αυτόνομων ανθρώπων.

Κατά τον συγγραφέα, στην άμεση δημοκρατία δεν υπάρχει επιστήμη, δεν υπάρχουν ειδήμονες ούτε ειδικοί. Γιατί  στην (άμεση) δημοκρατία όλες οι γνώμες είναι ισοδύναμες και όλοι οι συμμετέχοντες είναι πολιτικά ισότιμοι.

Απέναντι στην (άμεση) δημοκρατία βρίσκεται η  αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες δεν θέλουν ή δεν μπορούν και εκλέγουν αντιπροσώπους να διαχειριστούν τις τύχες τους. 

Γι’ αυτό  δημοκρατία και  αντιπροσώπευση είναι δύο διαφορετικές, και για τον Ν. Ηλιόπουλο, ασυμφιλίωτες έννοιες.

Η γνώμη είναι η μόνη απάντηση στη βία

Σε μια  αμεσοδημοκρατική  συλλογικότητα, π.χ. μια λαϊκή συνέλευση, «όλες οι γνώμες είναι ισοδύναμες». Και εκεί  βρίσκεται ο πλέον κατάλληλος δημόσιος χώρος για κάθε άνθρωπο, όπου μπορεί ελεύθερα να διατυπώνει τη γνώμη του.

Η Χάννα Άρεντ, επηρεασμένη από την αρχαιοελληνική δημοκρατία και την αγορά, τον δημόσιο χώρο όπου όλοι οι πολίτες μπορούσαν να εμφανίζονται και να καταθέτουν τη γνώμη τους, θεωρούσε αυτό το γεγονός καταπληκτικό.

Το να βγαίνεις από την ατομικότητά σου ή την ασφάλεια της οικογένειας ή της μικρής σου ομάδας και να εκτίθεσαι δημόσια συνιστά μιαν υπέρβαση. Το να διατυπώνεις ό,τι κατά την κρίση σου θεωρείς σημαντικό, προκειμένου να παροτρύνεις και τους άλλους και την πολιτική να προχωρήσουν προς την κατεύθυνση της υπέρβασης, είναι η βάση της συμμετοχής. Η Άρεντ επιγραμματικά μας λέει  επί πλέον, ότι «η γνώμη είναι η μόνη απάντηση στη βία».

Η Άρεντ στο πολιτικό πεδίο έκανε αυτή την ιδέα της πολιτικό διακύβευμα και προϋπόθεση για τη συμμετοχή και την επανάσταση. Κάποιοι την έχουν κατηγορήσει πως αυτό είναι εντελώς ουτοπικό ή λαϊκιστικό. Αλλά η Άρεντ επιμένει, και πολύ σωστά, ότι μέσα σε αυτή τη διαδικασία (υπέρβαση του εαυτού, έκφραση γνώμης, συμμετοχή) υπάρχουν στοιχεία για να αντιστεκόμαστε και να μετατρέπουμε την τυφλή  βία σε δημιουργικότητα και πολιτική δράση.

Ταυτόχρονα η  ελεύθερη διατύπωση της γνώμης καλλιεργεί τη σκέψη και αναπτύσσει την κριτική ικανότητα.

Εμπειρίες από  λαϊκές συνελεύσεις

Και εδώ, ας μου επιτραπεί να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία από Συνελεύσεις της Πάτρας στις οποίες συμμετέχω.

Λιγοστά μέλη και φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, του ΕΠΑΜ, και άλλων αριστερών πολιτικών οργανώσεων συχνά συμμετέχουν, χωρίς  κομματικές ταμπέλες, στις νέες συλλογικότητες που δημιουργεί η κρίση. Όχι ως κομματικοί εντολοδόχοι, αλλά με γνήσια διάθεση για συμμετοχή και κοινωνική δράση.

Εμπλουτίζουν τις νέες συλλογικότητες και πλουτίζουν από αυτές. Μαθαίνουν τη λειτουργία της άμεσης δημοκρατίας, ασκούνται στο να συν-λειτουργούν με πολίτες που έχουν διαφορετικές ιδεολογικο-πολιτικές αφετηρίες (αναρχικοί, αυτόνομοι, πάσης φύσεως αριστεριστές, παραδοσιακοί  αριστεροί, ακόμη και άνθρωποι χωρίς συγκροτημένη πολιτική τοποθέτηση).

Και το επιτυγχάνουν μαθαίνοντας να μην αναλώνονται σε ιδεολογικές συζητήσεις, σε άγονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, αλλά εστιάζοντας στη δράση. Δράσεις δυναμικές ή μη, κοινωνικής αλληλεγγύης και αντίστασης για την προάσπιση των κοινωφελών αγαθών της υγείας, της παιδείας, της ηλεκτροδότησης, της υδροδότησης, της ενημέρωσης (υποστήριξη στην ΕΡΤ), για την αποτροπή πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, κλπ.

Όσον αφορά  την αντιπροσώπευση, δεν είναι ακριβής η τρέχουσα άποψη ότι οι συλλογικότητες αυτές είναι γενικά  κατά, κάτι τέτοιο  είναι κυρίως  απόρροια σύγχυσης. Οι  γενικές συνελεύσεις είναι υπέρ της δημοκρατίας και η  συνέλευση αποφασίζει σε όλα τα κρίσιμα ζητήματα.

Αυτό σημαίνει  δημοκρατία. Όταν εκλέγεται εκπροσώπηση, αυτή δεν είναι μόνιμη, αλλά προσωρινή και ενός σκοπού. Στην αντίληψη των συνελεύσεων, εκπροσώπηση σημαίνει ότι η συλλογικότητα, στα πλαίσια των αποφάσεών της, αναθέτει σε συγκεκριμένα πρόσωπα κάποια συγκεκριμένη αποστολή. 

Ένα συχνό σημείο τριβής είναι η μεσολάβηση κομμάτων, και εννοώ τη συμμετοχή εκπροσώπων τους με την κομματική ιδιότητά τους. Σε τέτοιες διαδικασίες  η κομματική παρουσία και συμμετοχή  θεωρείται εκ του πονηρού.  Και δικαίως.

Το περίεργο είναι ότι το ζήτημα  δεν τίθεται από μέλη του ΣΥΡΙΖΑ ή των άλλων κομμάτων, αλλά από μέλη μικρών ομάδων που επιδιώκουν μέσα στους νέους «μαζικούς χώρους» να μιλούν ως εκπρόσωποι των ομάδων τους προσδοκώντας κάποια κομματικά οφέλη.

Σε κάθε περίπτωση, οι συνελεύσεις δίνουν τις απαντήσεις τους. Αντιγράφω από πρακτικά Συνελεύσεων:

… η λαϊκή συνέλευση είναι μια συλλογικότητα από τα κάτω, ακηδεμόνευτη, αδιαμεσολάβητη και  ακομμάτιστη. Χωρίς δηλαδή καμιά κομματική ομπρέλα προστασίας ή ελέγχου … Τα μέλη  πολιτικών οργανώσεων και κομμάτων προσέρχονται χωρίς κομματικές ταμπέλες και κυρίως χωρίς να επιδιώκουν τον έλεγχο ή την οικειοποίηση της δράσης της… Λειτουργεί με άμεση δημοκρατία και την απόφαση κάθε φορά λαμβάνουν οι παρόντες με πλειοψηφία. Η συνέλευση δεν αναλώνεται σε ιδεολογικές συζητήσεις αλλά εστιάζει στη δράση… Η εκπροσώπηση είναι πάντα για ένα σκοπό και ποτέ μόνιμη. Στις δράσεις της εκφράζεται προς τα έξω ενιαία με κοινά σύμβολα, συνθήματα, πανό, κλπ.

Το πρόβλημα της Αριστεράς. Το μεγάλο στοίχημα για τον ΣΥΡΙΖΑ

Το ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει η Αριστερά (και σήμερα  ο ΣΥΡΙΖΑ), είναι το πώς θα  μπορέσει να συναντηθεί με τις νέες διαδικασίες συμμετοχής της κοινωνίας, με τις πρωτοβουλίες των από τα κάτω.

Επιπλέον, ως πιθανή αυριανή κυβέρνηση, καλείται να δώσει απάντηση στο ερώτημα: μπορούν οι νέες συλλογικότητες να αποκτήσουν έναν θεσμισμένο ρόλο, χωρίς να θίγεται η αυτονομία τους, προκειμένου να αναδείξουν δικά τους πολιτικά χαρακτηριστικά και αιτήματα και βεβαίως να ελέγχουν την πολιτική;

Η Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν πολλές φορές αναγνωρίσει ότι μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπορεί να λειτουργήσει με τη λογική της ανάθεσης. Γι’ αυτό  επαναλαμβάνουν συχνά στους πολίτες: Μην τρέφετε αυταπάτες ότι κάποιοι άλλοι θα αλλάξουν την κοινωνία για λογαριασμό σας, χωρίς την ενεργό συμμετοχή σας. Χωρίς ένα πλατύ λαϊκό κίνημα συμμετοχής και ανατροπής, που θα συντίθεται από πολλά μικρά αυτόνομα κινήματα, τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.

Παρά τις διακηρύξεις όμως, παρά ακόμη και τις προθέσεις, όσες φορές δημιουργήθηκαν συλλογικότητες με πρωτοβουλία της παραδοσιακής αριστεράς (αυτοδιοικητικές  παρατάξεις, λαϊκές συνελεύσεις και, τελευταία, συνδικαλιστικές παρατάξεις), ουδέποτε ξέφυγαν από τον κομματικό εναγκαλισμό και ουδέποτε αναδείχτηκε η αυτόνομη λειτουργία τους.

Η μέχρι τώρα συμπεριφορά του ΣΥΡΙΖΑ στην ανάδειξη των επικεφαλής των παρατάξεων και υποψηφίων δημάρχων, στη σύνθεση  των προγραμμάτων, στην πολιτικοποίηση των εκλογών που τόσο επιθυμεί, στην κοινωνική ενεργοποίηση, απέτυχε, όσον αφορά αυτό το στοίχημα.

Δεν κατάφερε να δώσει ουσία και περιεχόμενο στην κινητοποίηση της κοινωνίας, αφού  φοβήθηκε και δεν απευθύνθηκε σε αυτήν, ακόμη και μέσα στο απόλυτα ελεγχόμενο και ασφαλές περιβάλλον των παρατάξεων που ο ίδιος δημιούργησε. Λειτούργησε σαν το περιχαρακωμένο κόμμα των μελών για να μην πούμε των στελεχών.

Η αντίληψη που επικρατεί χρόνια τώρα, καταδεικνύει μια γενικευμένη πολιτική παθογένεια που πρέπει να διαγνωστεί και να ξεπεραστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα. Γιατί, αν δεν ξεπεραστεί, δεν υπάρχει καμιά ελπίδα για την κινητοποίηση των από τα κάτω, που τόσο πολύ επιθυμούν η Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και για νικηφόρα αποτελέσματα στις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές.

Σε θεωρητικό επίπεδο, τουλάχιστον ο ΣΥΡΙΖΑ, δείχνει να έχει αντιληφθεί το δρόμο μέσα στον οποίο πρέπει να κινηθεί. Στο άρθρο 25 του καταστατικού του, αναφέρεται: 

«Ο ΣΥΡΙΖΑ παλεύει για μια αυτοδιοίκηση που θα αποτελεί βασικό κύτταρο της δημοκρατίας…  Έναν γνήσιο λαϊκό θεσμό που θα συναρθρώνεται με τα κοινωνικά κινήματα των πολιτών για τα ζητήματα της περιοχής και της καθημερινότητάς τους. …ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να διαμορφώνει και να στηρίζει αυτοδιοικητικά σχήματα αυτόνομα, αντιγραφειοκρατικά, που να λειτουργούν με διαφάνεια, συλλογικότητα, ισότητα και αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες…».

Μένει βέβαια το πιο δύσκολο: Η πράξη, η εφαρμογή του άρθρου 25. Γιατί οι  δυνάμεις αδράνειας λειτουργούν σε βάρος του πνεύματος του συγκεκριμένου άρθρου.-
Βασίλειος Χριστόπουλος

Το παρόν άρθροδημοσιεύεται βάση του δημoσίου διάλογου στο tvxs.gr με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών, τα αποτελέσματα της οποίας σύντομα θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κέδρος.

Ο Βασίλειος Χριστόπουλος γεννήθηκε το 1951 στην Πάτρα. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο της Αθήνας και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Χωροταξία και Περιφερειακή Ανάπτυξη στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Από το 1976 ζει και εργάζεται στην Πάτρα. Έχει δημοσιεύσει μελέτες για την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, δοκίμια για την τέχνη και μικρά πεζογραφήματα. Κυκλοφορούν τα βιβλία του:Τέχνη, μια δυνατότητα (Αχαϊκές Εκδόσεις, 1987), Κάτοικος Πατρών (Κέδρος 1998), Στο φως της ασετιλίνης (Κέδρος 2002), Κι εσύ Έλληνας, ρε; (Κέδρος, 2005),Αναζητώντας το Θεό (Κέδρος, 2008), Δεν θα ησυχάσουμε ποτέ (Κέδρος, 2012)

_____________________________

Αριστείδης Μπαλτάς, «Οι δύο κουλτούρες και η αλλαγή του κόσμου», Η ΑΥΓΗ, 16.03.2014.
Γιώργος Κοντογιώργης, «Η Αριστερά και η Πρόοδος», ΔΡΟΜΟΣ της Αριστεράς, 30.12.2013.
Νίκος Ηλιόπουλος, Άλλες στάσεις ζωής: Δοκίμια πολιτικής σκέψης, εκδόσεις ΝΗΣΙΔΕΣ, 2013.
Χάννα Άρεντ, Περί βίας, εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ, 2000.

Via: http://tvxs.gr/news/ti-na-kanoyme/koinoniki-symmetoxi-kai-oi-laikes-syneleyseis-tis-krisis

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ…

Τί πρέπει να κάνουμε στις 15/6/11 ενόψει της περικύκλωσης της Βουλής; Απαντά ο Γιώργος Κοντογιώργης, Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, στα πλαίσια της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της…
(3)
Ιστορία μιας ξεχασμένης αγανακτισμένης γενιάς των 15 χιλιάδων δραχμών το μήνα που περπατάει αγανακτισμένα δίπλα στην γενιά των 500 ευρώ της πλατείας Συντάγματος, και σε όλους τους εξεγερμένους,…
(13)
Α) Το πλαίσιο του διακυβεύματος. Μην τρέφουμε αυταπάτες. Οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στους δρόμους και στις πλατείες είναι αδιέξοδες, διότι δεν αίρουν την αιτία του προβλήματος…
(27)

«Πολιτισμός είναι να κατανοείς τη γάτα»

09:54 | 06 Απρ. 2014
Ελένη Καρασαββίδου

Πάντοτε αρχές Απρίλη, όπως και τέλη Οκτώβρη, θυμάμαι τον ένα μου παππού… Γιατί  ο παππούς μου είναι ίσως ο άνθρωπος που περισσότερο από όλους τους άλλους μου έμαθε τον πολιτισμό της πράξης. Κι αυτό αφορά την σχέση του με το αδύναμο εκείνο  από το οποίο δεν είχε να προσδοκά ούτε ένα μπράβο, (πόσο μάλλον κάτι που θα τον ωθούσε στον κοινωνικό κορμό) μόνο το περίσσευμα της καρδιάς.. Τα ζώα, που τόσο συχνά οι άνθρωποι τα προσεγγίζουμε μέσα από γενικές κατηγορίες που ελάχιστα περιγράφουν τι είναι το καθένα τους πραγματικά και μέσα από στερεότυπα που μικραίνουν και την δική τους πολυπλοκότητα και τον δικό μας ορίζοντα ψυχής.

Γιατί ο παππούς μου είναι ο μοναδικός άνθρωπος που ξέρω που γηροκομούσε τα γαϊδουράκια του… « Τόσα χρόνια δούλευαν για μένα», έλεγε, αγωγιάτης ο ίδιος στα νιάτα του, θυμίζοντας με τον πιο άδολο τρόπο την θεωρία για το  απλήρωτο εργατικό δυναμικό, την ίδια ώρα που οι αγνοί και ταπεινοί χωρικοί των ρομαντικών χρόνων της αγνής ελληνικής επαρχίας, με το που δεν μπορούσαν τα γαϊδουράκια να κουβαλήσουν τα έριχναν στον γκρεμό…

Ο παππούς μου, (απολίτικος με την κοινή έννοια, στο σπίτι του οποίου χωρούσαν –κυριολεκτικά- οι πάντες κι αυτό το Αριστοτελικό συναμφότερον αποτελεί ύψιστη πολιτική) μου έμαθε πως δεν έχει σημασία τι ιδεολογία λες ότι έχεις, (αριστερή, αντιεξουσιαστική, δεξιά, συντηρητική, πατριωτική, ανθρωπιστική όλα αντίθετα κι όλα αλληλοσυμπληρούμενα…) αν δεν τιμάς την ψήφο σου με την στάση ζωής σου. Πως δεν έχει σημασία τι ψηφίζεις αλλά το πώς ζεις. Όταν οι «τσάποι μας» (τα γαϊδουράκια μας) γερνούσαν, ο παππούς τα έστρωνε χαλί από μαλακά άχυρα στον σταύλο, τους έβαζε λάδι στις πληγές, κατέβαινε με την λάμπα να δει αν θέλουνε κάτι, τα χάιδευε με αλληλεγγύη… Ακόμη και τα χρόνια που συνυπήρχαμε με τον παππού στον πλανήτη και δεν τα χρειάζονταν πραγματικά…

Τα ζώα καταλάβαιναν, και τον κοιτούσαν, μας έλεγε, με απεριόριστη ευγνωμοσύνη. Ίδια γλώσσα, η γλώσσα των ματιών, στιγμές από έναν παράδεισο χαμένο, από μια σχέση βιβλική, σε έναν μικρό σταύλο. Και πραγματικά, τώρα που πλησιάζει το Πάσχα θυμάμαι πάντοτε πως ο Χριστούλης, σύμβολο των καλών και των κακών Χριστιανών, επέλεξε να γεννηθεί ανάμεσα στα ζώα και να πεθάνει ανάμεσα στους ληστές…  Οι «καλοί νοικοκυραίοι» (κάποιοι, ποτέ όλοι) με τις καθαρές, διατηρημένες με φόλα ή με κλωτσιές αυλές, πού ήταν;

Τούτη την εποχή, που χιλιάδες μικρά κουταβάκια ή γατσουνάκια πετιούνται στους κάδους ζωντανά, θυμάμαι τον παππού μου… Θυμάμαι ακόμη κι έναν άλλον, διασημότερο παππού, τον Κοκτό, που έγραψε: «Ο άνθρωπος είναι πολιτισμένος, στον βαθμό που ξέρει να κατανοήσει τη γάτα»…

Το ίδιο ισχύει για όλα τα ζώα, συγκατοίκους μας σε αυτόν τον πλανήτη, πάνω στα οποία εξασκήσαμε τις πρώτες μορφές καταπίεσης και ιεραρχίας, πριν τις μεταφέρουμε αυτούσιες στην κοινωνία των ανθρώπων. Σε έναν πλανήτη που βιάζουμε, μολύνουμε, σφάζουμε, ηχορυπαίνουμε, μας ενοχλούν τα .. κόπρανα ή οι κραυγές των ζώων… Γεμάτη η ελληνική επαρχία από «καλούς καγαθούς» που πετούν ζωντανές ψυχούλες τις εποχές της αναπαραγωγής σε κάδους καταδικάζοντας τες σε ένα θάνατο μαρτυρικό.  Όπως σωστά σχολιάστηκε κάποτε «για τα ζώα κάθε άνθρωπος είναι ναζί…»

Κι ανάμεσα τους τα κατοικίδια, που μας φυλούν με κίνδυνο της ζωής τους όπως τα σκυλιά (υπάκουα δυστυχώς σε όποιο αφεντικό γι αυτό και τα υπέροχα αυτά πλάσματα χρησιμοποιήθηκαν ως ανθρωποφύλακες από βάρβαρα καθεστώτα) κι οι γατούλες…

Τα σκυλάκια που όταν αγαπούν, αγαπούν για πάντα, με τον πιο άδολο τρόπο του κόσμου, και ι περισσότερες φυλές τους  θα πεθάνουν για σένα (ή και  σε σκοτώσουν για σένα… κι ιδού το πρόβλημα!)

Αν το σκεφτείτε, όπως μου επεσήμανε κάποτε ο Αργύρης Κουνάδης, η γάτα είναι το μοναδικό ζώο που ο άνθρωπος δεν έβαλε στο τσίρκο. Ανεξάρτητη, αξιοπρεπής απόλυτα ανίκανη να κάνει τούμπες για ένα πιάτο φαί, δεν μπορεί ποτέ ν αγαπηθεί από ένα ελλειμματικό εγώ που ζητά οπαδούς και όχι ισότιμους παίκτες… Μισήθηκε από όλους τους δικτάτορες του κόσμου Κι όμως, όταν εξοντώθηκε στην Ευρώπη του  Μεσαίωνα κι έλειψε η φυσική και δωρεάν προστασία που παρείχε από τρωκτικά της εποχής, ήρθε η Πανούκλα, ο Μαύρος Θάνατος. Και στη Νάξο, την χρονιά που τις εξοντώσαν όλες κάναν 2 χρόνια να δουν σοδειά, αφού τα τρωκτικά κόβαν τις ρίζες (για να ζήσουν κι αυτά)… Οι γάτες τα’ Άι Νικόλα, που γραψε ο Σεφέρης για την ιδιότητα να ορμούν στα φίδια και να ρουφούν το κακό και το φαρμάκι έως μιας…

Αλλά και τα ζώα αναπαραγωγής όπως τα θέλει η οικονομικίστικη  αντίληψη του πολιτισμού μας, που δεν πετιούνται σε κάδους αλλά βλέπουν τα μωράκια τους (γάλακτος τα αποκαλεί ο υπερχορτάτος ουρανίσκος των Δυτικών) να κρέμονται σφαγμένα σε τσιγκέλια… (Α! αν δημιουργούνταν κάποτε ένα αντίστοιχο καρτούν με μωρά ανθρώπων πόσο οι καλοφαγάδες ηθικολόγοι θα το ονόμαζαν… αρρωστημένο, καταπίνοντας μωρά! Αρρώστια!)

Αλλά τα ζωάκια παραμένουν οι συγκάτοικοι που μας βοήθησαν όταν δεν είχαμε τεχνολογία και τεχνογνωσία να ανεβάσουμε το επίπεδο και το προσδόκιμο ζωής μας, συγκάτοικοι κι εργατικό δυναμικό διαρκώς προδομένο όταν έχανε την εργατική του δύναμη, ή αλλιώς σκοτώνουν τα’ άλογα όταν γεράσουν κατά πως το θελε η συμβολική φράση που μεστά περιέγραψε την θηριωδία αυτού του πλανήτη… Παράδειγμα που ξαναεφαρμόζεται στις κοινωνίες των ανθρώπων κάθε που ο ολοκληρωτισμός βγαίνει από τον μαύρο του τάφο, αλλά που έχει παγιωθεί πρώτα στις σχέσεις μας με την φύση, έτσι κι αλλιώς…

Όμως ο άνθρωπος έχει πολύ δρόμο για να γίνει ζώο, αφού είμαστε το πλάσμα που δεν σκοτώνει μόνο από ανάγκη αλλά κι από κέρδος ή από εκδίκηση. Τα ζώα έχουν τον δικό τους πολιτισμό και πολιτισμό μας μαθαίνουν αν είναι τα ιστία της ψυχής και του μυαλού μας στην ανοιχτή θάλασσα της πραγματικότητας.. . Πχ διακριτικά και γενναία, τόσο διακριτικά και γενναία ώστε (σε αντίθεση με τους υστερικούς εμάς) όταν νιώσουν πως έφτασε η ώρα του θανάτου τους πάνε και κρύβονται να τον συναντήσουν μόνα, «κοίταξαν» όπως γράφτηκε για την γάτα, «από το μικρό ύψος τους τις εξουσίες στα μάτια κι αγαπήθηκαν τρελά από καλλιτέχνες και παρίες ή από αρχαίους λαούς που θα ήθελαν να ‘ναι όπως αυτή μπροστά στον μονάρχη». Εξόριστα να ψάχνουν στα σκουπίδια
του κυνικού πολιτισμού μας στις μέρες μας, υποχείριο στην μπότα, στην ρόδα στη φόλα  και στο βλέμμα κάθε ηλίθιου που θαρρεί πως είναι δικαίωμα του να δυναστεύει τον πλανήτη…… Τώρα που οι φόλες θα θεωρηθούν φτηνότερες από προγράμματα αντιλυσικού εμβολιασμού και στειρώσεων νέες κατακόμβες, ακαταμέτρητες από τις επίσημες ιστορίες του πλανήτη αφού τους λείπει η γραπτή γλώσσα, θα συμβούν.

Ανάμεσα σε όλον αυτόν τον ορυμαγδό οι μετέχοντες στο φιλοζωικό κίνημα, κάποιοι/ες μεταφέροντας τις υστερίες, τις ιδεοληψίες, και τις σεπαρατίστικες ιδεολογίες των ανθρώπων κι εκεί δυστυχώς, αφού είναι απλώς ιδιοκτήτες ζώων (κατά κανόνα «ακριβών»…) ή σπισιστές, αγαπώντας μονάχα ένα είδος, ή ακόμη και μισάνθρωποι, αφού δεν μπορούν ν αποδεχτούν αυτό που είμαστε πραγματικά και να παλέψουν να το καλυτερέψουν… Κι όμως! Ανάμεσα τους και οι φιλόζωοι που κατανοούν πως είτε με δυο πόδια είτε με τέσσερα σε πλησιάσει το άλλο πλάσμα, σου θέτει την ίδια ερώτηση «τι είδους άνθρωπος είσαι; Σε τι κόσμο θέλεις τα παιδιά του κόσμου να ζήσουν;» (Και δεν είναι καθόλου τυχαίο πως τα ίδια πάνω κάτω υγειονομικού τύπου επιχειρήματα χρησιμοποιούν οι αποκαθαρμένοι εναντίον των διαφορετικών και των «άπλυτων», ανθρώπων και ζώων… αλήθεια αποκαθαρμένοι βρωμιάρηδες;) Ανάμεσα σε όλον αυτόν τον ορυμαγδό άνθρωποι που ταΐζουν με μπιμπερό παρατημένα πλάσματα αυτήν  την εποχή κι ας τους δυσκολεύει, σε ένα ταξίδι ψυχής, που σιτίζουν αδέσποτα επεκτείνοντας κι εκεί στα πιο αθώα την έννοια της αλληλεγγύης κι ας τους στραγγίζει. Γιατί οι γνήσιοι φιλόζωοι τιμούν μέσα από τα ζώα την Ζωή.
Κι έτσι η ανθρωπότητα δεν θα ξεμπερδέψει εύκολα (όσο κι αν το προσπαθεί) από τους εναπομείναντες συγκατοίκους της…

Κάθε 4 Απρίλη λοιπόν, Παγκόσμια Ημέρα των Αδέσποτων, τον θυμάμαι τον παππού. Θυμάμαι αυτό που αντιπροσώπευε. Μπορεί να μην ήταν «εθνικός ήρωας» του ποντιακού ελληνισμού όπως ο «Ιστιλίν» ο  άλλος μου παππούς, αλλά ήταν ο ήρωας μου…

Ελένη Καρασαββίδου

ΥΓ Στη Μερλίνα μου, την υπέροχη Λύκο-σκυλίτσα μου που μου φωλιάσανε, αυτήν που μου μαθε επίσης πολιτισμό, στις γατούλες μου που ‘πάθαν το ίδιο, αυτές που μου ‘μαθαν να τις σέβομαι και να σέβομαι λιγάκι περισσότερο κι εμένα… Έφυγαν δίχως να πάρουν πίσω τ’ όνομά τους…

http://tvxs.gr/news/ellada/politismos-einai-na-katanoeis-ti-gata

Όμηροι του «Στούντιο Χρυσή Αυγή» κυβέρνηση και χώρα. Του Στέλιου Κούλογλου

23:53 | 03 Απρ. 2014
Στέλιος Κούλογλου

Παραλυσία έχει προκαλέσει στο Μέγαρο Μαξίμου η βεβαιότητα, πλέον, ότι η ηγεσία της Χρυσής Αυγής έχει στη κατοχή της και άλλες αποκαλυπτικές  μαγνητοφωνημένες συνομιλίες του Τ. Μπαλτάκου, τις οποίες θα μπορεί να χρησιμοποιεί ανάλογα με την δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης αλλά και τις πολιτικές της ανάγκες.

Στην συνέντευξη του στον Ν. Χατζηνικολάου, ο πρώην γενικός  γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου παραδέχθηκε ότι πραγματοποίησε παρόμοιες συζητήσεις με ηγετικά στελέχη της Χρυσής Αυγής και πριν την δολοφονία Φύσσα αλλά και “μία δύο και μετά”. Ενώ θεωρείται πλέον βέβαιο ότι αυτές οι τελευταίες έχουν μαγνητοσκοπηθεί, στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί πανικός καθώς ο κ. Μπαλτάκος εμμέσως παραδέχθηκε ότι έχει πει “και χειρότερα πράγματα”, από τα όσα τρομερά λέει σε αυτή που δημοσιοποιήθηκε. Στην ίδια συνέντευξη, δεν απέκλεισε να έχουν μαγνητοσκοπηθεί και τηλεφωνικές του συνομιλίες με τους Δένδια-Αθανασίου ή και με άλλους πολιτικούς, παρουσία προφανώς των νεοναζί συνομιλητών του που τις κατέγραφαν με μικροκάμερες στο πέτο τους.

Αν μάλιστα τις “πρακτικές ντετέκτιβ” του Κασιδιάρη ακολουθούσαν και οι Μιχαλολιάκος- Παπάς τους οποίους ο Μπαλτάκος επίσης παραδέχθηκε ότι είχε συναντήσει πριν την σύλληψη τους, τότε πιθανότατα να βγουν στον αέρα γαργαλιστικές λεπτομέρειες από την περίοδο της “σοβαρής” Χρυσής Αυγής: όταν δηλαδή το Μέγαρο Μαξίμου φλέρταρε σοβαρά με την ιδέα συνεργασίας σε κυβερνητικό επίπεδο με την Χρυσή Αυγή, μετά την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ από την κυβέρνηση το περασμένο καλοκαίρι. Ιδίως αυτές οι συζητήσεις ίσως αποδείξουν ότι ο Μπαλτάκος ακολουθούσε, στις “διερευνητικές’ του επαφές, οδηγίες του Σαμαρά.

Η έκρηξη της πρώτης από τις βόμβες Μπαλτάκου έχει διαλύσει ολόκληρη την νέα εκδοχή του success story που είχε επεξεργαστεί το Μέγαρο Μαξίμου, με την έξοδο στις αγορές το πρωτογενές πλεόνασμα και την επίσκεψη την επόμενη εβδομάδα στην Αθήνα  της ‘Ανγκελα Μέρκελ. Η Γερμανίδα καγκελάριος, όπως και η “χαλαρή” τρόικα που έκανε τα στραβά μάτια για δεκάδες αθετήσεις συμφωνημένων, φαίνεται να θέλει να αποτρέψει με κάθε τρόπο την νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές, με τους συμβολισμούς που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη για όλη την Ευρώπη.

Η πρώτη αντίδραση του Μαξίμου που μετέδωσαν την Τετάρτη τα δελτία ειδήσεων-παπαγαλάκια, να αποδοθεί δηλαδή η πρωτοβουλία της “αποπομπής” Μπαλτάκου στην γρήγορη και αποφασιστική αντίδραση Σαμαρά, έπεσε στο κενό: στην συνέντευξη του ο Μπαλτάκος διευκρίνισε ότι ήταν ο ίδιος που παραιτήθηκε, δείχνοντας ότι είναι αποφασισμένος περισσότερο να πουλήσει ακριβά το τομάρι του, παρά να προστατεύσει τον. πρωθυπουργό του.

Σίγουρα τις επόμενες ημέρες η κυβέρνηση θα επιδιώξει να μεταφέρει την δημόσια συζήτηση στα οικονομικά της “επιτεύγματα” και στην ευλογία τους από το Βερολίνο, αλλά η ωρολογιακή βόμβα θα είναι πάντα εκεί: τι άλλο θα βγάλει στη φόρα ο Κασιδιάρης, αν προφυλακιστεί; Δεν ήταν άλλωστε, όσα είδαν το φως, η  απάντηση στην απόφαση για την άρση της ασυλίας των βουλευτών της Χρυσής Αυγής την ίδια μέρα;

Ρεαλιστικά, ο Σαμαράς δεν διαθέτει παρά δύο επιλογές: ή να κλείσει μια άτυπη συμφωνία με τους Χρυσαυγίτες ότι δεν θα προφυλακιστούν με αντάλλαγμα την μη δημοσιοποίηση άλλων συνομιλιών. Κάτι τέτοιο όμως προϋποθέτει συνεργασία με την Δικαιοσύνη που δικαιολογημένα έχει εξαγριωθεί από τα λεγόμενα Μπαλτάκου, τη στιγμή μάλιστα που πολλοί λειτουργοί της έχουν κυριολεκτικά “ματώσει” προκειμένου να φέρουν σε πέρας τις δύσκολες ανακρίσεις. ‘Η να αναλάβει την αναμφισβήτητη και μεγάλη του πολιτική ευθύνη, δίνοντας  το δικαίωμα στη χώρα να αποφασίσει για την πορεία της χωρίς να εκβιάζεται από τον κάθε Κασιδιάρη.

Επειδή η Μέρκελ με τους δανειστές δεν θέλουν πολιτικές περιπέτειες με εκλογές και το πλιάτσικο της χώρας συνεχίζεται, είναι πολύ πιθανό ότι θα προσπαθήσουν να κυβερνήσουν όπως όπως, ελπίζοντας ότι το επεισόδιο Μπαλτάκου θα ξεχαστεί. Τι θα γίνει όμως αν ο Κασιδιάρης ή ο Παναγιώταρος θελήσουν να  κερδίσουν ψήφους μια εβδομάδα, παραδείγματος χάριν, πριν τις εκλογές;

Πρόκειται για ένα πολιτικό έγκλημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο: η ακροδεξιά ομάδα του Μαξίμου και ο πρωθυπουργός της, έχουν μετατρέψει όχι μόνο τους ίδιους αλλά την Δικαιοσύνη, τους θεσμούς και την πολιτική σταθερότητα της χώρας σε όμηρους του παράνομου στούντιο “Η Χρυσή Αυγή”.

Διαβάστε επίσης: Βίντεο κλαμπ η άμοιρη Ελλάς

via: http://tvxs.gr/

Πώς στρώθηκε ο δρόμος για τον φασισμό

Αν μου ζητούσαν να επιλέξω μια φράση-κλειδί που ακουγόταν πολύ στην Ελλάδα τις προηγούμενες δυο δεκαετίες, δεν θα είχα κανένα ενδοιασμό: «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». Ακούστηκε πολλές φορές από χιλιάδες χείλη απλών πολιτών. Μπορεί να την είπες κι εσύ. «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». Ακούστηκε, ως απάντηση, από εκατοντάδες «καλλιτέχνες» και ηθοποιούς, όταν ερωτήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια για τα όσα συνέβαιναν στη χώρα μας. Το πίστευαν; Το έλεγαν γιατί ήθελαν να τα έχουν καλά με όλους και να μη χάσουν «πελάτες»; Πάντως, το έλεγαν.

Τις προηγούμενες δεκαετίες, η πολιτική στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο δημοφιλής όσο είναι σήμερα. Αν ξεκινούσες πολιτική συζήτηση, οι άνθρωποι δυσανασχετούσαν. Ήταν «βαρετό».

Κάτι ακόμα που δεν ήταν διόλου δημοφιλές στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες ήταν η γνώση και η πνευματικότητα. Ο χαρακτηρισμός «κουλτουριάρης» σου ερχόταν αμέσως σαν ταμπέλα όχι αν προσπαθούσες να πεις κάτι πολύ βαρύ και ασήκωτο αλλά αν έκανες το λάθος να ξεφύγεις λίγο από το Κλικ, το Nitro, το ποδόσφαιρο και τα τηλεοπτικά κλισέ.

Αν δεν άκουγες Βίσση, Ρέμο, Σφακιανάκη, Ρουβά και Χατζηγιάννη, ήσουν κουλτουριάρης. Κι έτσι φτάσαμε κάποια στιγμή να θεωρούνται κουλτουριάρικα τα λαϊκά τραγούδια του Τσιτσάνη και του Χατζιδάκι.

Μιλώντας με νέους ανθρώπους, συνειδητοποιείς πως δεν έχουν διαβάσει σχεδόν τίποτα. Εντάξει, δεν ήμασταν ποτέ ένας λαός βιβλιολάγνων που δεν άφηναν το βιβλίο από το χέρι αλλά οι παλαιότερες γενιές όλο και κάτι είχαν διαβάσει. Έστω, τους κλασικούς συγγραφείς. Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν κορόιδευαν αυτούς που αγαπούσαν το διάβασμα.

Δεν είναι τυχαία η επιτυχία του «Αλχημιστή» του Πάολο Κοέλιο στη χώρα μας. Αφενός το βιβλίο ήταν μικρό και αφετέρου περιείχε μια φράση που οι Έλληνες αποστήθισαν μαζικά: «Όταν επιθυμείς κάτι, ολόκληρο το σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις». Πώς; Μόνο με την επιθυμία; Χωρίς κόπο; Χωρίς πόνο; Χωρίς διάβασμα; Χωρίς γνώση; Ό,τι κι αν εννοούσε ο Κοέλιο, οι παθητικοί -και λόγω Ορθοδοξίας- Έλληνες καθησυχάστηκαν, αφέθηκαν στο σύμπαν και το περίμεναν να συνωμοτήσει υπέρ τους. Το σύμπαν δεν συνωμότησε.

Η αδιαφορία για την πολιτική και η απόλυτη αντιπνευματικότητα οδήγησαν στην χρεοκοπία. Πρώτα στην κοινωνική, ηθική και πολιτιστική χρεοκοπία και μετά στην οικονομική.

Ακόμα κι αν διαφωνεί κάποιος πως η αδιαφορία της πλειοψηφίας των πολιτών για την πολιτική και η αποστροφή τους για την γνώση οδήγησαν στην οικονομική χρεοκοπία, δεν θα διαφωνήσει στο ότι οι πολίτες καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν την χρεοκοπία με τα πνευματικά εφόδια που απέκτησαν όλα αυτά τα χρόνια. Δηλαδή, με τον Σφακιανάκη, τη Μενεγάκη, τα ζώδια, τους μάγειρες, τις συνταγές και ό,τι άλλο πρόβαλε η ιδιωτική τηλεόραση.

Κοίταξε τα cd που αγόρασες όλα αυτά τα χρόνια, τα βιβλία που διάβασες (αν διάβασες), θυμήσου τις ταινίες, τις θεατρικές παραστάσεις και τις συναυλίες που παρακολούθησες (αν παρακολούθησες), γιατί είναι αυτά τα όπλα με τα οποία θα αντιμετωπίσεις την χρεοκοπία. Αυτός είσαι.

Βέβαια, ένα μεγάλος αριθμός Ελλήνων αντιμετωπίζει την χρεοκοπία με μόνο εφόδιο την αποβλάκωση που του πρόσφερε η ελληνική τηλεόραση. Και συνεχίζει να αποβλακώνεται.

Χρειάζονται εφόδια για να σκεφτείς. Και αυτά τα εφόδια δεν θα τα βρεις στην τηλεόραση.

Η τηλεόραση δεν έχει καμία σχέση με την παιδεία, την γνώση και το πνεύμα. Είναι ένα μέσο που μπορεί κάποιες φορές –και υπό προϋποθέσεις- να είναι ενδιαφέρον και ψυχαγωγικό αλλά στην Ελλάδα δεν συνέβη ούτε αυτό. Η ελληνική τηλεόραση απευθύνεται στα χαμηλά ένστικτα και –με ελάχιστες εξαιρέσεις- είναι ένας σκουπιδοτενεκές, με ξεπουλημένα λαμόγια, χαζογκόμενες, βιζιτούδες και διάφορους άλλους φελλούς.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι οι Έλληνες που σέβονται τον εαυτό τους δεν εμφανίζονται στην τηλεόραση. Ίσως, να δέχτηκαν να εμφανιστούν σε κάποια αξιοπρεπή εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης αλλά μέχρι εκεί.

Το να μην εμφανίζεσαι στην τηλεόραση σημαίνει -μεταξύ άλλων- πως δεν πιστεύεις πως πάνω απ’ όλα είναι το κέρδος. Γιατί η τηλεόραση έχει να κάνει με πολλά χρήματα.

Όλα αυτά τα χρόνια, τα πρόσωπα της ελληνικής τηλεόρασης δεν ενδιαφέρονταν, βέβαια, για την πολιτική. Ήταν εθνικοί σταρ, οπότε ανήκαν σε όλους τους Έλληνες και δεν έπαιρναν ποτέ θέση για τίποτα. Επίσης, τα πρόσωπα της τηλεόρασης –τουλάχιστον αυτά που κυριάρχησαν- είναι βαριά αμόρφωτα.

Σε μια χώρα που μεγάλο μέρος των πολιτών δεν ενδιαφέρονταν για την πολιτική και την γνώση -και η «εκπαίδευσή» τους ήταν τηλεοπτική-, δεν θα πρέπει να κάνει σε κανέναν εντύπωση το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή εκφράζει σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας.

Αν δεν σε ενδιέφερε ποτέ η πολιτική και, παράλληλα, έχεις την εντύπωση πως ο Καζαντζάκης είναι ποδοσφαιριστής, είναι απόλυτα λογικό –όταν χρειαστεί- να εκφραστείς πολιτικά με το απόλυτο σκοτάδι, τον φασισμό, τους ψευτοτσαμπουκάδες, τις μαγκιές, τις κλωτσιές, τα ουρλιαχτά και όλη αυτήν την κτηνωδία που εκπροσωπεί η Χρυσή Αυγή. Το κτήνος το εκφράζουν τα κτήνη.

Φυσικά, δεν είναι καθόλου τυχαία η συμπάθεια των τηλεοπτικών προσώπων για τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Μαζί τους αισθάνονται πολύ άνετα, αφού πνευματικά βρίσκονται στην ίδια κατάσταση: σε αυτή του χιμπαντζή.

Η Χρυσή Αυγή δεν ήρθε τώρα. Ο νεοναζισμός δεν ήρθε τώρα. Ο φασισμός δεν ήρθε τώρα. Θα έπρεπε να τον είχες διακρίνει στον ναρκισσισμό της Ελένης, στην εγωπάθεια του Σάκη, στη ρηχότητα της Ρούλας και του Γρηγόρη, στον αδίστακτο κυνισμό του Θέμου και στην κτηνώδη βλακεία που κουβαλάνε όλα αυτά τα εγωκεντρικά ανθρωποειδή που θεοποίησαν το εύκολο κέρδος, προώθησαν την ιδιωτεία και πούλησαν τη ψυχή τους στον διάολο.

Κι αν αυτοί έβγαλαν πολλά χρήματα, αυτοί που τους παρακολουθούσαν μαγεμένοι –και τους παρακολουθούν ακόμα αφού είναι πια ανάπηροι πνευματικά- παίρνουν για τρόπαιο τη Χρυσή Αυγή.

Οι πολίτες έχουν χρέος να ασχολούνται με τα κοινά και να ενδιαφέρονται για την πολιτική.

Οι πολίτες έχουν χρέος να φροντίζουν την ψυχή τους και το μυαλό τους, να επιζητούν την γνώση και να αποφεύγουν τα σκουπίδια.

«Μας πρόδωσαν οι πολιτικοί» λένε οι πολίτες. Ναι, αλλά πολύ πριν, οι πολίτες είχαν προδώσει τους εαυτούς τους. Το πρώτο δεν θα είχε συμβεί, αν δεν είχε συμβεί το δεύτερο.

Ο φασισμός είναι εδώ. Μέσα μας.

(Στη φωτογραφία -με ελληνική φορεσιά- είναι ο Όσκαρ Ουάιλντ. Αν και τα βιβλία του Όσκαρ Ουάιλντ υπάρχουν πια παντού -και στο διαδίκτυο-, εκατομμύρια Έλληνες στη διάρκεια της ζωής τους δεν θα διαβάσουν ούτε μια φράση του επειδή το σύμπαν δεν θα συνωμοτήσει.)

via: http://pitsirikos.net/

——-

Διαβάστε επίσης από το παρόν μπλογκ:

H πλειοψηφία γύρω μας, φασίστες είναι

Εθνικισμός, ρατσισμός και ελληνικότητα

14:07 | 03 Απρ. 2014
Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου

[…] Ο ρατσιστικός τρόπος σκέψης καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνος όταν  συναρθρώνεται με την πολιτική. Γι’ αυτό, η καταπολέμηση της ρατσιστικής φασιστικής νοοτροπίας δεν αφορά μόνον τα πιθανά θύματα. Ο ρατσισμός, αν δεν αντιμετωπιστεί σθεναρά, απειλεί να δυναμιτίσει τα θεμέλια ολόκληρης της κοινωνίας, οδηγώντας τους «υποτιθέμενους ανώτερους στον πολιτικό ολοκληρωτισμό, την ιδεολογική σύγχυση, τη βία και τον κοινωνικό όλεθρο». Στο δημόσιο διάλογο σχετικά με το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας ενόψει της οικονομικής κρίσης και του μεταναστευτικού προβλήματος, τίθεται έμμεσα και το θέμα της ελληνικότητας […]

Η ιδεολογία του εθνικισμού (nationalism, Nationalismus) είναι προϊόν της ευρωπαϊκής ιστορίας και αφορά πρωτίστως τις σχέσεις μεταξύ κρατών και λαών, όπως αυτές διαμορφώθηκαν από την εποχή του μερκαντιλισμού(16ος-18ος αιώνας), της εμποροκρατίας, και μετέπειτα. Σταθμό στην εξέλιξη του ευρωπαϊκού εθνικισμού αποτελεί η Γαλλική Επανάσταση του 1789, η οποία και άνοιξε το δρόμο για τον μετασχηματισμό των απολυταρχικών κρατών σε εθνικά κράτη[2].

            Η σχέση μεταξύ εθνικισμού και ρατσισμού δεν είναι δυνατόν να γίνει κατανοητή σε βάθος χωρίς την ανάλυση των βασικών στοιχείων που συνθέτουν την ιδεολογία του εθνικισμού, αρχής γενομένης από την έννοια του «έθνους» και του εθνικού κράτους[3].

Το «έθνος» (nation) αποτελεί, ως γνωστόν, έννοια-κλειδί για την κατανόηση της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας[4]. Βασικά χαρακτηριστικά του έθνους είναι η πολιτιστική και γλωσσική ομοιογένεια καθώς και το συναίσθημα της ιδιαιτερότητας σε σχέση με τα άλλα έθνη.

Η έννοια του έθνους προηγείται της εμφάνισης του εθνικού κράτους, που αποτελεί την πολιτική συγκεκριμενοποίηση της ιδέας του έθνους[5].

Ως πολιτικός θεσμός, το εθνικό κράτος έχει την ιδιότητα να ξεχωρίζει τους ανθρώπους σε μέλη της εθνικής κοινότητας και σε ξένους, γι΄αυτό και εγγενές στοιχείο του είναι η τάση για εθνικές εκκαθαρίσεις, προκειμένου να διαφυλαχτεί έτσι η εσωτερική ομοιογένεια ενάντια σε κάθε προσπάθεια αλλοίωσης της εθνικής ταυτότητας.

Αν και αλληλοκαθορίζονται ιδεολογικά, το έθνος δεν είναι ταυτόσημο με το εθνικό κράτος. Ενώ το Έθνος είναι «ιδιαίτερος τύπος κοινωνικού δεσμού και κοινωνικής ταυτότητας», το έθνος-κράτος αποτελεί «μεταπαραδοσιακή μορφή κράτους που θεμελιώνει τη νομιμοποίησή του στο εθνικό φρόνημα των πολιτών»[6].

Αρχικά, η εθνική ιδέα λειτούργησε ως πόλος συσπείρωσης των δυνάμεων της ανερχόμενης αστικής τάξης στην αντιπαράθεσή της με τα απολυταρχικά καθεστώτα. Με την επικράτησή της, ωστόσο, ταύτισε τον εαυτό της με το έθνος και πιο συγκεκριμένα με το εθνικό κράτος, μετατρέποντάς το έτσι σε μηχανισμό άσκησης αλλά και νομιμοποίησης της ταξικής της εξουσίας.

Μέσω της ταύτισής της με το έθνος και κατ΄ επέκταση με το εθνικό κράτος, η αστική τάξη κατάφερε να επιβάλει σε ολόκληρο το λαό το δικό της σύστημα αξιών, ιδιαίτερα μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος, αναγορεύοντας έτσι τον εαυτό της σε θεματοφύλακα του εθνικού συμφέροντος[7].

Οι μεταβολές που σημειώθηκαν στην Ευρώπη μετά τα Γαλλική Επανάσταση φέρουν ανεξίτηλη τη σφραγίδα του εθνικισμού. Σύμφωνα με τον ορισμό του Ernest Gellner «ο εθνικισμός είναι μια θεωρία πολιτικής νομιμότητας, η οποία απαιτεί τα εθνικά όρια να μην διαφέρουν από τα πολιτικά και, το κυριότερο, τα όποια εθνικά όρια στο εσωτερικό ενός δεδομένου κράτους, να μην χωρίζουν τους κρατούντες από τους υπολοίπους»[8].

Το στοιχείο λοιπόν που εξασφαλίζει την εσωτερική συνοχή του εθνικισμού είναι η συνείδηση των μελών του έθνους ότι ανήκουν σε μια ολότητα με κοινή παράδοση, κοινό πολιτισμό και κοινή εδαφική έκταση, προϊόν ιστορικών διαδικασιών. Έτσι, ο εθνικισμός καλλιεργεί την απόρριψη των μειονοτικών πληθυσμών στο εσωτερικό της χώρας, όταν αδυνατεί να τους ενσωματώσει πολιτιστικά στο όνομα της εθνικής ομοιογενοποίησης.

Στρέφεται εναντίον των άλλων εθνών, όταν τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης το επιβάλλουν, είναι δε, όπως άλλωστε και ο ρατσισμός, αντίθετος με την οικουμενικότητα της ανθρώπινης υπόστασης.

Ως πολιτικό δόγμα, ο εθνικισμός κλήθηκε ιστορικά να γεφυρώσει το κενό που δημιουργήθηκε με την άρση της δυναστικής ιδέας, επέδρασε δε καταλυτικά στις σχέσεις μεταξύ των δυτικοευρωπαϊκών κρατών σε μια περίοδο έντονων ανταγωνισμών, συγκεκριμένα από τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα μέχρι και τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου[9].

Σε αντίθεση με την κατηγορία της «φυλής», γράφει ο Etienne Balibar, που εμφανίστηκε «για να εκφραστεί και να σταθεροποιηθεί η αντινομία κέντρο-περιφέρεια,  η κατηγορία ΄έθνος΄ υπήρξε αρχικά ένα μέσο για να εκφραστεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα κράτη»[10].

Μολονότι η εμφάνιση του εθνικισμού προϋποθέτει την ύπαρξη κράτους, αυτό δεν σημαίνει ότι εκδηλώνεται αναγκαστικά «σε όλα ανεξαιρέτως τα κράτη»[11].

Ως ιδεολογία ο εθνικισμός προκύπτει από την αλληλεπίδραση ιστορικών, γεωγραφικών, γλωσσικών και πολιτιστικών παραγόντων, οι οποίοι, επιδρώντας στη συνείδηση των μελών μιας ομάδας, βιώνονται συναισθηματικά ως κοινή καταγωγή και παράδοση, διαφορετική από την καταγωγή και τις παραδόσεις άλλων ομάδων[12].

Η εθνική ταυτότητα έχει τις ρίζες της τόσο στην πραγματικότητα όσο και στη φαντασία. Αναπτύσσεται στη «συγκεκριμένη κοινότητα που είναι εμπειρικά αντιληπτή και την ίδια ώρα στη φαντασιακή κοινότητα που αναπαράγεται ως παρελθόν στη συλλογική μνήμη των ανθρώπων»[13].

Ο εθνικισμός, όπως άλλωστε και το ρεύμα του ρομαντισμού που εκδηλώθηκε την ίδια περίπου εποχή (1790-1840) στους κόλπους των διανοουμένων της ανερχόμενης αστικής τάξης, αντλεί τη νομιμοποίησή του κυρίως από το παρελθόν.

Κοινό γνώρισμα του εθνικισμού και του ρομαντισμού είναι η ενεστοποίηση του παρελθόντος, ενέργεια ιδιαίτερα σημαντική  τόσο για την κατανόηση του παρόντος όσο και για το σχεδιασμό του μέλλοντος[14].

Ο εθνικισμός ανασύρει με επιλεκτικό τρόπο τα στοιχεία που συγκροτούν το παρελθόν ενός λαού για να τα μετασχηματίσει σε ψευδή μεν αλλά ενεργό συνείδηση, ικανή να στραφεί εναντίον κάθε άλλης ομάδας που δεν ανήκει στην εθνική κοινότητα. Διαφορετικά δεν εξηγείται η συμπεριφορά των απλών ανθρώπων όταν στο όνομα των εθνικών συμφερόντων δηλώνουν έτοιμοι να θυσιαστούν, ενώ δυσκολεύονται να συμμετάσχουν σε μαζικούς κοινωνικούς αγώνες προκειμένου να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους.

Οι κυρίαρχες τάξεις όπου γης συνηθίζουν να χρησιμοποιούν την εθνικιστική ιδεολογία ως μέσο πολιτικής νομιμοποίησης του πολέμου, καλλιεργώντας στους απλούς  ανθρώπους τη συνείδηση ότι η ανυπακοή προς το κράτος θα σήμαινε προδοσία του έθνους.

Με βάση αυτή τη λογική, η ευρωπαϊκή ήπειρος μετατράπηκε, ως γνωστόν, πολλές φορές σε σφαγείο των λαών, στο όνομα των συμφερόντων των εθνικών αστικών τάξεων.

Όπως το αστικό κράτος χρειάζεται τον εθνικισμό για τη νομιμοποίησή του στη συνείδηση των πολιτών, έτσι και ο  εθνικισμός έχει ανάγκη  από τους μηχανισμούς του κράτους προκειμένου να εκπληρώσει την αποστολή του ως μέσο ιδεολογικής επιβολής και πειθάρχησης των εξουσιαζόμενων.

   Ποιά είναι όμως η σχέση μεταξύ εθνικισμού και ρατσισμού  και πως εκδηλώνεται;

Ενώ ο εθνικισμός αποτελεί πάνω απ’ όλα ιδεολογία πολιτιστικής κατηγοριοποίησης των λαών, ο ρατσισμός ταξινομεί τους ανθρώπους σε ανώτερες και κατώτερες «φυλές» χρησιμοποιώντας βιολογικά και φαινοτυπικά κριτήρια.

Αν και διαφέρουν μεταξύ τους, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα θεωρητικά προτάγματα, ο εθνικισμός και ο ρατσισμός συναρθρώνονται στο επίπεδο της ιδεολογίας, στο βαθμό που τα σύνορα μεταξύ τους είναι πολλές φορές ιδιαίτερα ρευστά.

Η ταύτιση εθνικισμού και ρατσισμού που επιχειρείται από ορισμένους, είναι παραπλανητική και δυσκολεύει τη σωστή κατανόηση τόσο του ενός όσο και του άλλου.

Ο εθνικισμός εμπεριέχει οιονεί την προοπτική του ρατσισμού, όμως κάθε εθνικισμός δεν οδηγεί αναπόδραστα στο ρατσισμό. Αν και ο ρατσισμός, αναφέρει ο Etienne Balibar, «δεν εκδηλώνεται σε όλους τους εθνικισμούς ή σε όλες τις στιγμές της ιστορίας τους, αντιπροσωπεύει ωστόσο πάντοτε μια αναγκαία για τη συγκρότησή τους τάση»[15].

Η μετατροπή του εθνικιστικού σε ρατσιστικό λόγο συντελείται συνήθως σε περιόδους έξαρσης του εθνικισμού, όταν τα άτομα, υπό την επήρεια της εθνικιστικής προπαγάνδας, νιώθουν να απειλείται άμεσα η εθνική τους υπόσταση[16].

Με άλλα λόγια, ο ρατσισμός δεν αποτελεί την άλλη «έκφραση» του εθνικισμού. αλλά «εσωτερικό του συμπλήρωμα»[17].

Όταν τα φυλετικά κριτήρια παίζουν καθοριστικό ρόλο στον «εθνικό προσδιορισμό», όπως π.χ. στην περίπτωση του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος της Γερμανίας, τότε, όπως εύστοχα έχει επισημανθεί, «από το υπόστρωμα μιας δήθεν αυτογνωσίας ξεπηδά το φάντασμα ενός εθνικιστικού δαρβινισμού»[18].

Όταν η ταύτιση των ανθρώπων με το έθνος προσλαμβάνει το χαρακτήρα της δυναμικής αναμέτρησης με τους «Άλλους», όπως συμβαίνει συνήθως σε περιόδους έξαρσης των εθνικισμών, τότε η ρατσιστικοποίηση της «εθνικής συνείδησης» είναι σχεδόν αναπόφευκτη.

Η ταύτιση έθνους και «φυλής» αποτελεί την πεμπτουσία του επιθετικού εθνικισμού, χαρακτηριστικό γνώρισμα του οποίου είναι η ρατσιστική προδιάθεση. Αποκαλυπτική ως προς αυτό  είναι η άποψη των οπαδών της φυλετικής ιδέας.

Έθνος, γράφει ο Κ. Πλεύρης, «καλούμεν την ενσυνείδητον φυλήν» Και επεξηγεί: «Από την στιγμήν κατά την οποίαν μια φυλή αποκτήσει συνείδησιν της ιδίας της υπάρξεως αυτομάτως μετατρέπεται εις έθνος. Υποδομή λοιπόν του έθνους είναι η φυλή, χωρίς αυτήν είναι αδιανόητος η σύλληψις της εννοίας και της ιδέας του έθνους…

Ο εθνικισμός αρνείται τας διαφόρους παραποιήσεις της ιδέας του έθνους, κατά τας οποίας  ουσιαστικά γνωρίσματα του έθνους είναι η κοινή ιστορία, τα έθιμα, η γλώσσα, η θρησκεία κλπ.. Το έθνος, κατά την κοσμοθεωρία του εθνικισμού, έχει ως μοναδικήν βάσιν την φυλήν, επί της βάσεως δε ταύτης κατ΄αναγκαιότητα στηρίζονται τα εποικοδομήματα της γλώσσης, θρησκείας, εθίμων, ιστορίας κλπ..»[19].

Στην  «καθ΄ ημάς Ανατολή» δεν ευδοκίμησε ο βιολογικός ρατσισμός που θέλει την ανθρωπότητα διαιρημένη σε φυλετικά «ανώτερους» και «κατώτερους» λαούς. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν υπήρξαν στην πορεία του λαού μας, κατά καιρούς, φαινόμενα οιονεί κυρίως ρατσισμού. Είναι γνωστό το σύνδρομο της πολιτιστικής υπεροχής των Ελλήνων στην  Αρχαία Ελλάδα, καθώς θεωρούσαν όλους τους μη Έλληνες «βαρβάρους».

Η στάση αυτή, βέβαια, δεν χαρακτηρίζει το σύνολο της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας, καθότι υπήρξε και ο αντίλογος. Στοχαστές όπως ο ιστορικός Ηρόδοτος, οι Σοφιστές , ο Αθηναίος ρήτορας Ισοκράτης αλλά και αυτός ο Μέγας Αλέξανδρος αντιτάχθηκαν στην έννοια του «βαρβάρου». Ο Αλέξανδρος μάλιστα, εφαρμόζοντας πολιτική ανάμειξης των λαών, συνέβαλε στην κατάργηση των φυσικών και ιδεολογικών φραγμών που χωρίζουν τους Έλληνες από τους «βαρβάρους», προωθώντας ετσι πρακτικά την ιδέα της Οικουμένης[20].

Είναι αλήθεια πως ο πολιτιστικός «εθνοκεντρισμός» των αρχαίων Ελλήνων δεν εμπεριείχε το στοιχείο της φυλετικής διάκρισης σε βάρος των άλλων λαών, δεν υποδήλωνε δηλαδή την ύπαρξη ρατσιστικής ιδεολογίας, αφού τα κριτήρια διαφοροποίησής τους ως προς τους ‘Άλλους’ δεν ήταν φυλετικά. Αποκαλούσαν τους Πέρσες, τους Σκύθες και γενικά τους ξένους «βαρβάρους» για πολιτικούς κυρίως λόγους. Στα δεσποτικά καθεστώτα των άλλων χωρών, όπου ή έννοια της ελευθερίας ήταν άγνωστη, οι Αθηναίοι  αντιπαρέθεταν με περηφάνεια  το δικό τους δημοκρατικό πολίτευμα.

Μέσα από την αντίθεσή τους με το ξένο διατηρούσαν στη συνείδησή τους ζωντανή την αίσθηση της δικής τους ελευθερίας. Αν και οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τους εαυτούς τους πολιτιστικά ανώτερους, δεν συνέδεσαν ποτέ τη στάση τους αυτή με την επιθυμία αποκλεισμού ή εξόντωσης των άλλων. «Στην Αρχαία Ελλάδα», αναφέρει ο ιστορικός Ernest Gellner, «όσο σοβινιστές και αν ήταν με τον τρόπο τους οι Έλληνες, δεν φαίνεται να υπήρξε κανένα σύνθημα αντίστοιχο του «ein Reich, ein Volk, ein Führer» (Μια Αυτοκρατορία, ένας Λαός, ένας Αρχηγός) των Ναζί στη Γερμανία[21].

Η μόνη διάκριση μεταξύ των ανθρώπων που γνώριζε η αρχαία ελληνική κοινωνία, ήταν αυτή μεταξύ ελεύθερων και δούλων. Το  καθεστώς του δούλου, ωστόσο, δεν είχε καμιά σχέση με την  καταγωγή, το χρώμα του δέρματος ή την κατασκευή του σώματος.

Από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και εντεύθεν και με εξαίρεση ίσως ορισμένες περιπτώσεις αντισημιτισμού, τα αίτια του οποίου ήταν μάλλον οικονομικού χαρακτήρα, η απόρριψη του «Άλλου» στην Ελλάδα εμφανίζεται ιστορικά συνήθως με τη μορφή του άκρατου εθνικισμού και αναφέρεται κυρίως στους όμορους λαούς  σε περιόδους έντονης ιδεολογικής αντιπαράθεσης ή και πολεμικής αναμέτρησης.

Πράγματι, στη χώρα μας, μέχρι πριν τρεις περίπου δεκαετίες ακόμη και αυτή η έννοια του ρατσισμού ήταν σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό. Η ανεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας δοκιμάζεται τελευταία έντονα, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαποί, κυρίως οικονομικοί πρόσφυγες συρρέουν στη χώρα αναζητώντας εργασία.

Μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του ΄80, η ξενοφοβία δεν υφίστατο σχεδόν καθόλου, αφού οι τροχιές των Ελλήνων εργαζόμενων και των μεταναστών που ζούσαν στη χώρα σπάνια συναντιόνταν, μια και η ανεργία κυμαίνονταν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα και οι θέσεις εργασίας δεν αποτελούσαν ακόμη αντικείμενο έντονο ανταγωνισμού μεταξύ ντόπιων και ξένων. ‘Οσο ο αριθμός  των μεταναστών ήταν περιορισμένος, η κοινωνική τους περιθωριοποίηση  δεν ήταν  τόσο εμφανής, όπως συμβαίνει  σήμερα, γι’ αυτό και η ελληνική κοινωνία αντιμετώπιζε την παρουσία τους σχετικά αδιάφορα.

Με τη μαζική είσοδο οικονομικών μεταναστών και πολιτικών προσφύγων, η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα προέλευσης σε χώρα υποδοχής μεταναστών, γεγονός που επέδρασε καταλυτικά στη συμπεριφορά των Ελλήνων απέναντι στους ξένους, πράγμα που δείχνει πως η ανυπαρξία ξενοφοβίας και ρατσιστικών φαινομένων στο παρελθόν δεν οφείλονταν, όπως ορισμένοι αρέσκονται να πιστεύουν, στον εγγενή αντιρατσισμό των Ελλήνων, αλλά στην έλλειψη εξωτερικών ερεθισμάτων.

Όσο οι ξένοι επισκέπτονταν την Ελλάδα με την ιδιότητα του τουρίστα, προερχόμενοι στη συντριπτική τους πλειονότητα από τις ευημερούσες χώρες της Δύσης, όχι μόνον ήταν ευπρόσδεκτοι, αλλά και αποτελούσαν αντικείμενο θαυμασμού, καθώς οι περισσότεροι Έλληνες ζούσαν ακόμη κάτω από συνθήκες φτώχειας, ενώ δεν ήταν λίγοι εκείνοι που θεωρούσαν τους Ευρωπαίους πολιτιστικά «ανώτερους» και ήθελαν να τους μιμηθούν.

Η σχέση των Ελλήνων με τους ξένους άλλαξε άρδην με την άφιξη των μεταναστών από τις χώρες του πάλαι ποτέ «υπαρκτού σοσιαλισμού», με αποκορύφωμα τους  μετανάστες από την Αφρική και Ασία, τους αποκαλούμενους και  «λαθρομετανάστες». Ο Ρατσισμός απειλεί πλέον και την ελληνική κοινωνία, όπως δείχνει η εντυπωσιακή άνοδος της «Χρυσής Αυγής».

Ο ρατσιστικός τρόπος σκέψης καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνος όταν  συναρθρώνεται με την πολιτική. Γι’ αυτό, η καταπολέμηση της ρατσιστικής φασιστικής νοοτροπίας δεν αφορά μόνον τα πιθανά θύματα. Ο ρατσισμός, αν δεν αντιμετωπιστεί σθεναρά, απειλεί να δυναμιτίσει τα θεμέλια ολόκληρης της κοινωνίας, οδηγώντας τους «υποτιθέμενους ανώτερους στον πολιτικό ολοκληρωτισμό, την ιδεολογική σύγχυση, τη βία και τον κοινωνικό όλεθρο»[22].

Στο δημόσιο διάλογο σχετικά με το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας ενόψει της οικονομικής κρίσης και του μεταναστευτικού προβλήματος, τίθεται έμμεσα και το θέμα της ελληνικότητας[23].

Καταρχήν ο όρος «ελληνικότητα» υποδηλώνει την ύπαρξη διαχρονικής ομοιογενούς οντότητας, η οποία και διαφοροποιεί, με βιωματικό τρόπο, τον Έλληνα άνθρωπο από όλους τους άλλους λαούς.  Ως έννοια η ελληνικότητα  εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα μέσα του 19ου αιώνα σε μια περίοδο αναζήτησης της ιστορικής συνείδησης των Ελλήνων και αποτέλεσε έκτοτε, κατά καιρούς, αντικείμενο έντονων συζητήσεων και ιδεολογικών αντιπαραθέσεων μεταξύ των διαννοουμένων της χώρας μας.

Στο Μεσοπόλεμο, οι συζητήσεις σχετικά με την ελληνικότητα αφορούσαν κυρίως το χώρο της λογοτεχνίας και της τέχνης, καθώς γνωστοί δημιουργοί της εποχής εκείνης, θέλησαν με το έργο τους να αναδείξουν την ιδιαιτερότητα του Έλληνα ανθρώπου, όπως αυτός διαμορφώθηκε στη μακραίωνη ιστορική του πορεία, να προβάλουν δηλαδή το άλλο, το «αληθινό πρόσωπο της Ελλάδας», όπως χαρακτηριστικά έγραφε ο Οδυσσέας Ελύτης, απαλλαγμένο από τις φιλελληνικές και ανθελληνικές παραμορφώσεις της Δύσης.

Για τους  προοδευτικούς Έλληνες διανοούμενους του Μεσοπολέμου, ελληνικότητα σήμαινε, πάνω απ΄ όλα, επαναπροσδιορισμό της σχέσης μεταξύ συνείδησης και ταυτότητας, ιστορίας και καθημερινότητας, φύσης, αισθητικής και τρόπου ζωής.

Το ζήτημα της ελληνικότητας ήρθε και πάλι στο προσκήνιο της επικαιρότητας, μετά τη Μεταπολίτευση, ενόψει της ενσωμάτωσης της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με στόχο τον επαναπροσδιορισμό της νεοελληνικής ταυτότητας και του ρόλου που θα κληθούμε να διαδραματίσουμε ως λαός στη διαμόρφωση του οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και πολιτιστικού μέλλοντος της Ευρώπης.

Με την παραδοσιακή σημασία του όρου η «ελληνικότητα» αποτελεί συνονθύλευμα ιδεολογημάτων που αποσκοπούν στη συγκρότηση κοινής συνείδησης των Ελλήνων, ανεξάρτητα από τη θέση τους στην ταξική σύνθεση της κοινωνίας. Απαλλαγμένη, ωστόσο, από τα μυθοπλαστικά της στοιχεία, η ελληνικότητα ως βίωμα και τρόπος ζωής θα μπορούσε κάλλιστα να λειτουργήσει συσπειρωτικά, με στόχο την εξυπηρέτηση των καλώς εννοούμενων συμφερόντων του λαού μας στα πλαίσια ενός ραγδαία εξελισσόμενου κόσμου.

Αν ελληνικότητα σημαίνει προώθηση των διαδικασιών συγκρότησης και ισχυροποίησης της νεοελληνικής ταυτότητας, προκειμένου ο λαός μας να συμμετάσχει ενεργά στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, τότε τα πολιτικά κόμματα της χώρας πόρω απέχουν από μια τέτοια προοπτική, καθώς αδυνατούν να ανταποκριθούν στα αιτήματα της εποχής, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους σχεδόν αποκλειστικά και μόνον στη νομή και διαχείριση της εξουσίας.

Ήδη από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και μετά το θάνατο του πρώτου κυβερνήτη της χώρας Ιωάννη Καποδίστρια, στην Ελλάδα δημιουργήθηκαν τρία διαφορετικά κόμματα και συγκεκριμένα το Γαλλικό, το Αγγλικό και το Ρωσικό Κόμμα, εξέλιξη που είχε σαν αποτέλεσμα τον κοινωνικό και πολιτικό διαμελισμό του λαού μας, στην υπηρεσία αλλότριων συμφερόντων.

Αλλά και αργότερα, με λίγες ίσως εξαιρέσεις στη βενιζελική περίοδο διακυβέρνησης της χώρας, κριτήριο στην πολιτική ζωή του τόπου δεν ήταν η εξυπηρέτηση των συμφερόντων του ελληνισμού, αλλά η υπακοή στα κελεύσματα ξένων δυνάμεων, οι οποίες, εκμεταλλευόμενες τις δυσκολίες του λαού μας στη διαχείριση της πράγματι ένδοξης ιστορικής και πολιτιστικής του κληρονομιάς, προωθούσαν με συστηματικό τρόπο το διχασμό.

Δεν πρόφθασε η Ελλάδα να απελευθερωθεί, και τα πολιτικά κόμματα, παρά τις  θυσίες του λαού μας, υπακούοντας στους εκάστοτε ιδεολογικούς και πολιτικούς πάτρονές τους, οδήγησαν τη χώρα στο χείλος του γκρεμού.  Μεταπολεμικά και με φόντο τις τραυματικές εμπειρίες του Εμφυλίου Πολέμου, τα αστικά κόμματα καλλιέργησαν με συστηματικό τρόπο το γνωστό δόγμα του «ανήκομεν εις τη Δύσιν», γεγονός που προκάλεσε μύρια τόσα δεινά στο λαό μας και ενίσχυσε τη συμπλεγματική μας συμπεριφορά απέναντι στους παντός είδους ξένους.

Την ίδια ραγιάδικη στάση επέδειξαν οι κυβερνήσεις της χώρας μας στην περίπτωση της εξόντωσης του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης, το 1955, της κατοχής της Κύπρου, το 1974,  εξυπηρετώντας πρωτίστως τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ και ειδικότερα της Αμερικής, γεγονός που επιβεβαιώνει περίτρανα την έλλειψη ελληνικής συνείδησης, όταν πρόκειται να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα της κυρίαρχης οικονομικής ολιγαρχίας.

Η επίκληση της ελληνικότητας στην πολιτική ζωή της χώρας μας λειτούργησε συχνά ως προπέτασμα καπνού, για την απόκρυψη των πραγματικών αιτίων των εκάστοτε ταπεινώσεων  που έπλητταν, κάθε φορά, καίρια την περηφάνια και συνακόλουθα την αυτοσυνείδηση του λαού μας.

Τα πολιτικά κόμματα θα μπορούσαν κάλλιστα να συμβάλουν στη συγκρότηση μιας απαλλαγμένης από εθνικιστικές στρεβλώσεις και πολιτιστικούς εγωκεντρισμούς ελληνικότητας, αποδεκτής από τον ελληνικό λαό, που θα τον βοηθήσει να βρεί τη θέση του στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, όχι εναντίον αλλά μαζί με τους άλλους λαούς.

Βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ενός εκπαιδευτικού συστήματος που θα στηρίζεται στην έννοια της παιδείας με την ευρύτερη σημασία του όρου και θα αναδεικνύει όλα εκείνα τα πνευματικά, πολιτιστικά και αγωνιστικά στοιχεία που αποτελούν την πολυτιμότερη κληρονομιά του λαού μας.

Όταν η ελληνικότητα παύει να είναι ιδεολογία και βιώνεται ως καθημερινότητα από τον Έλληνα άνθρωπο, τότε μπορούμε ως λαός να είμαστε υπερήφανοι για την όποια  προσφορά μας στο ανθρώπινο γένος.-

Το παρόν άρθρο «Εθνικισμός, ρατσισμός και ελληνικότητα» δημοσιεύεται βάση του δημoσίου διάλογου στο tvxs.gr με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών, τα αποτελέσματα της οποίας σύντομα θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κέδρος, το οποίο προλογίζουν ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου και ο Στέλιος Κούλογλου.

[1] Ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου είναι ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Νομικής
του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

[2] Σχετικά με τον εθνικισμό, βλ. ενδεικτικά Εlli Κedourie, Nationalism, Blackwell, Oxford UK/Cambridge USA 1993, B. Anderson, Imagined Communities. Reflecktions on the Origing and Spread of Nationalism, Verso, London/New York 1991, E. Hobsbawm, Nations and Nationalism since 1780. Programme, Myth, Reality, Cambridge University Press, New York 1992, Ernst Gellner, Nations and Nationalism, Blackwell, Oxford, UK& Cambridge USA 1992 (ελληνική έκδοση : Έθνη και εθνικισμός, μετάφραση Δώρας Λαφαζάνη, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1993), Π. Ε, Λέκκας, Η εθνικιστική ιδεολογία. Πέντε υποθέσεις εργασίας στην ιστορική κοινωνιολογία, Ε.Μ.Ν.Ε.-Μνήμων, Αθήνα 1992 και Ν. Δεμερτζής, Ο λόγος του Εθνικισμού. Αμφίσημο σημασιολογικά πεδίο και σύγχρονες τάσεις, Α.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα 1996.

[3] Για τη σχέση εθνικισμού και ρατσισμού βλ. διεξοδικότερα  Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου, Ο ευρωπαϊκός ρατσισμός. Εισαγωγή στο φυλετικό μίσος. Ιστορική, κοινωνιολογική και πολιτική μελέτη, Εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ. 245 κ.ε..

[4] Στην ελληνική γλώσσα η λέξη «έθνος» είναι ήδη γνωστή από την αρχαιότητα. Ανάλογα με τη θεματική στην οποία αναφέρεται, έχει πολλές σημασίες, από τις οποίες ωστόσο καμία δεν αντιστοιχεί στη σημερινή σημασία του όρου. Το ίδιο ισχύει και για τη λέξη “nation” στις λατινογενείς γλώσσες (προέρχεται από το λατινικό “nascere” που σημαίνει «γεννιέμαι»). Σε ό,τι αφορά την έννοια του εθνικισμού γίνεται διάκριση μεταξύ «πρωτογενών» και «δευτερογενών» εθνικισμών. Πρωτογενείς αποκαλούνται οι εθνικισμοί που εμφανίστηκαν στα τέλη του 18ου αιώνα και τις αρχές του 19ου αιώνα στη δυτική Ευρώπη, ενώ δευτερογενείς ονομάζονται οι εθνικισμοί που εκδηλώθηκαν το 19ο αιώνα στην ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια καθώς και οι «νεότεροι εθνικισμοί» στις χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου τον 20ο αιώνα, βλ. Π. Λέκκας, ό.π., σελ. 75-79 και Ν. Δεμερτζής, ό.π., σελ. 127-130. Άλλοι πάλι κάνουν διάκριση μεταξύ «πολιτικού» και «πολιτιστικού» ή «δυτικού» και «ανατολικού» εθνικισμού ανάλογα με το περιεχόμενο και το χώρο στον οποίο εμφανίζεται, βλ. σχετικά  τη συνοπτική εργασία του Π.Θεοδωρίδη, «Μερικές εννοιολογικές διευκρινήσεις για την ερμηνεία του εθνικισμού», στο Σερραϊκά Ανάλεκτα, Σέρρες 1994, σελ. 279-284.

[5] Αξίζει να σημειωθεί ότι την εποχή της συγκρότησης των εθνικών κρατών στη δυτική Ευρώπη, οι θεωρητικοί της φυλετικής ιδέας, όπως π.χ. ο Γάλλος Gobineau αλλά και η ίδια η αριστοκρατία τοποθετούσαν την κοινή φυλετική καταγωγή πάνω από το έθνος, το οποίο και θεωρούσαν έννοια επιλήψιμη, καθώς, όπως ισχυρίζονταν, αποτελεί προϊόν επιμειξίας.

[6] Βλ. Νικος Δεμερτζής, ό.π.,σελ. 212.

[7] Βλ. F. Neumann, Behemoth. Struktur und Praxis desNationalismus 1933-1944, Fischer Verlag, Frankfurt am Main 1984. Αν και δεν αρνείται την ιστορική σχέση μεταξύ αστικής τάξης και εθνικισμού, ιδιαίτερα στην περίπτωση των πρωτογενών εθνικισμών της δυτικής Ευρώπης, ο Παντελής Λέκκας στη μελέτη του για τον «υπερταξικό χαρακτήρα» του εθνικισμού εκφράζει την άποψη ότι « η εμφάνιση και η ανάπτυξη της εθνικιστική  ιδεολογίας δεν προϋποθέτει την ενεργητική συμμετοχή ή ακόμη την ύπαρξη αστικής τάξης», χρησιμοποιεί δε ως παράδειγμα τους δευτερογενείς εθνικισμούς στην ανατολική Ευρώπη και στα Βαλκάνια καθώς και στους νεότερους εθνικισμούς στο λεγόμενο Τρίτο Κόσμο. Οι περιπτώσεις αυτές ωστόσο όχι μόνον δεν αναιρούν, αλλά, αντίθετα, επιβεβαιώνουν τον κανόνα, ότι ακόμη και όταν πρωταγωνιστικό ρόλο στη συγκρότηση του έθνους διαδραματίζουν κοινωνικές τάξεις όπως ο παραδοσιακός κλήρος και η αριστοκρατία, η γραφειοκρατία, ο στρατός κλπ., πίσω από αυτές κρύβεται πάντα η δυναμική της εκκολαπτόμενης αστικής τάξης, Βλ. Π.Ε.Λέκκας, «Ο υπερταξικός χαρακτήρας του εθνικιστικού λόγου», στο : Μνήμων, 16(1994), σελ. 96.

[8] Βλ. Ε.Gellner, ό.π., σελ. 1

[9] Βλ.F. Neumann,ό.π., σελ. 136.

 [10] Βλ. E. Balibar-I. Wallerstein, Φυλή, ‘Εθνος, Τάξη. Οι διφορούμενες ταυτότητες, μετάφραση Άγγελου Ελεφάντη/Ελένης Καλαφάτη, Ο Πολίτης, Αθήνα 1991, σελ. 126.

[11] E. Gellner, ό.π΄., σελ. 5.

[12] Βλ. E. M. Burns, Ευρωπαϊκή Ιστορία. Εισαγωγή στην ιστορία και τον πολιτισμό της νεώτερης Ευρώπης, τόμος Β΄, εκδ. Παρατηρητής Θεσσαλονίκη χ.χ., σελ. 117.

[13] Στο ιδιο, σελ. 120.

[14] Στο ίδιο.

[15] Ε. Balibar/I. Wallerstein, ό.π., σελ. 78

[16] Βλ.Etienne Balibar, «Ρατσισμός και εθνικισμός», στο :Ο Πολίτης,  τεύχος 88-80(1988), σελ. 61.

[17]  Βλ. Etienne Balibar, Τα όρια της Δημοκρατίας, εκδ. Ο Πολίτης, Αθήνα 1993, σελ. 66.

[18] Βλ. Αιμ. Μεταξόπουλος, ‘Εθνος, κράτος, εθνότητα. Σχόλια σε μια «δυτική μυθολογία», στο : Θεωρία και Κοινωνία, Επιθεώρηση των Επιστημών του Ανθρώπου, τεύχος 6(1992), σελ.103.

[19] Bλ. Κ. Πλεύρης, Η κοσμοθεωρία του εθνικισμού, Νέα Θέσις, Αθ

[20] Βλ. Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου,  Το φαινόμενο του ρατσισμού : Ευρωπαϊκή και ελληνική εμπειρία. Προϋποθέσεις για την πολιτιστική ενοποίηση της Ευρώπης, στο : Αναλόγιον, Τριμηνιαία Έκδοση της Ιεράς Μητροπόλεως Σερβίων  και Κοζάνης, τεύχος 1, Φθινόπωρο 2001, σελ. 106 κ.ε..

[21] E. Gellner, ό.π΄, σελ. 14.

[22] Βλ. Άννα Φραγκουδάκ0η, «Ρατσισμός και εκπαίδευση», στο : Μετανάστες, ρατσισμός και ξενοφοβία. Ελληνική και ευρωπαϊκή εμπειρία διακρίσεων, Α. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα-Κομοτηνή 1998, σελ. 142.

[23] Βλ. Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου, «Ελληνικότητα και πολιτικά κόμματα», στο του ίδιου, Στον αστερισμό της αβεβαιότητας, εκδ. Θερμαϊκός, Θεσσαλονίκη.

http://tvxs.gr/news/ti-na-kanoyme/ethnikismos-ratsismos-kai-ellinikotita

 

Εκλογές τώρα! Του Γιάννη Μακριδάκη

Ήταν θέμα χρόνου να φτάσει η κυβερνώσα ακροδεξιά τη Δημοκρατία στον πάτο. Όταν φασίστες με περιβολή και προσωπίδα δημοκράτη κυβερνούν κατ’ εντολή των ξένων αφεντικών τους, καταλύοντας τους θεσμούς και το Σύνταγμα, μεθοδεύοντας την εκποίηση και την εκπόρνευση της χώρας και της ζωής όλων μας, εξαπολύοντας χημικό πόλεμο και ανελέητους εκτεταμένους ξυλοδαρμούς εναντίον των πολιτών που υπερασπίζονται τη ζωή τους και την πατρίδα όπως έχουν υποχρέωση,  αυτή είναι η αναπόφευκτη κατάντια, η οποία στη συνέχεια οδηγεί ολοταχώς και απολύτως προς τον εμφύλιο αν δεν σταματήσει εδώ, με εκλογές φυσικά.

Η Ελλάδα εδώ και χρόνια πάσχει από έλλειψη Δικαιοσύνης, ασθένεια του πολιτικού βίου η οποία εμφανίζεται πάντοτε μαζί με την παρουσία ακροδεξιών ολοκληρωτικών κυβερνήσεων που αφενός νομοθετούν άδικα, παρανοϊκά πολλές φορές και φυσικά μεροληπτικά υπέρ των ισχυρών, αφετέρου παρεμβαίνουν στο έργο των δικαστών απροκάλυπτα.

Οι επικίνδυνοι και προφανώς μειωμένης νοημοσύνης και αντίληψης εκπρόσωποι της κυβερνώσας ακροδεξιάς ξεπλένουν σήμερα την συμμορία των νεοναζί και προετοιμάζουν το έδαφος για μια ευρεία συνεργασία ακροδεξιών με εγκληματίες για να αποτελειώσουν τη χώρα.

Η αξιωματική αντιπολίτευση και η όποια Αριστερά έχει απομείνει στην πολιτική μας ζωή έχουν χρέος να μην ξαναπάνε για ύπνο αν δεν παραιτηθεί η κυβέρνηση και δεν προκηρυχθούν εκλογές. Διότι αν περάσει κι αυτό έτσι, με τα καθεστωτικά παπαγαλάκια να υποβαθμίζουν το θέμα προσωποποιώντας το στον κάθε Μπαλτάκο, το επόμενο μεγάλο θέμα που θα ανοίξει αλλά θα κλείσει πολύ σύντομα και κανείς δεν θα του δώσει σημασία, πολλοί θα ικανοποιηθούν κιόλας από αυτό, θα είναι η εξορία και η μεταφορά στη Γυάρο όλων όσων κατά καιρούς έχουμε εκφραστεί πολιτικά ενάντια σε αυτά τα ακροδεξιά κατακάθια και τις πρακτικές τους που προσβάλουν την νοημοσύνη και την αξιοπρέπειά μας.

http://yiannismakridakis.gr/?p=4391

Tεχνάσματα επιβίωσης σε ταραγμένους καιρούς

06:41 | 03 Απρ. 2014
Φωτεινή Τσαλίκογλου

Flectere si nequeo Superos, Acheronta movebo. Κι αν δεν μπορέσω να κινήσω τις ουράνιες δυνάμεις, θα κινήσω τον Αχέροντα. (Με αυτό το μότο του Βιργίλιου από την Αινειάδα ξεκινά ο Φρόυντ το έργο του Η ερμηνευτική των ονείρων). Όλο και πιο ευφάνταστα είναι τα σενάρια επιβίωσης που αναπτύσσονται σε ταραγμένους καιρούς. Κάθε εποχή παράγει τους «απατεώνες» και τις «απατεωνίες» που της αρμόζουν. Κάθε εποχή παροτρύνει τα άτομα να επινοούν τις δικές τους, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του ψυχισμού τους, άμυνες επιβίωσης.

Οι μορφές που οι άμυνες αυτές παίρνουν, σπαρακτικές, αδιάφορες ή δραματικές, εμπνέονται –δεν γίνεται αλλιώς– από τον περίγυρο και τον εκάστοτε ανελέητο χαρακτήρα που τον διαποτίζει.

Χαρακτηριστικό δείγμα η ιστορία του Σεραφετίν Γκιουσέλ στη μακρινή κοντινή μας γείτονα χώρα, την Τουρκία. H είδηση, μια εμβληματική είδηση, που συνοψίζει τα δύο άκρα της πολύπλοκης, αλλά και ταυτόχρονα ακραία μονοσήμαντης εποχής μας. Μία εποχή που δεν σπρώχνει μόνο στο περιθώριο ολοένα και περισσότερους ανθρώπους,αλλά τους εξωθεί και στην επινόηση ολοένα και πιο ευφάνταστων σεναρίων επιβίωσης.

H είδηση έχει ως εξής: Η 76χρονη Ουμιουχάν Γκιουσέλ πεθαίνει από φυσικά αίτια. Και ο γιος της, σε μια αιφνίδια στιγμή έκλαμψης, κρύβει το άψυχο σώμα της στο υπόγειο του φτωχικού σπιτιού τους. Ουδείς μπορεί να πει αν η κίνηση αυτή προσδιορίστηκε από βαθύτερα συναισθηματικά ή από έκδηλα οικονομικά αίτια. Σε κάθε περίπτωση, ο θάνατος αυτός στο φτωχικό της συνοικίας Βιστανιές, στην πόλη Μπαλικεσίρ της Ανατολίας, είναι σαν να μην έγινε ποτέ.

Ο 47χρονος ανειδίκευτος εργάτης Σεραφετίν Γκιουσέλ γίνεται η μητέρα του. Φορώντας το μακρύ παλτό της, ένα μαντίλι στο κεφάλι (τα γυναικεία πρόσωπα δεν είναι πάντα ορατά στην Ανατολία), γυαλιά με χοντρούς φακούς, ένα ζευγάρι γάντια, χοντρές κάλτσες και τα αντίστοιχα υποδήματα, προσέρχεται κάθε τρίμηνο στο τραπεζικό υποκατάστημα της περιοχής του, καθώς ανά τρίμηνο καταβάλλονται στην Τουρκία οι συντάξιμες αποδοχές. Ως Ουμιουχάν Γκιουσέλ εισπράττει το αντίστοιχο ποσό των 760 ευρώ.

Κάποτε η «απάτη» αποκαλύπτεται και επιλαμβάνονται οι αρχές. Ο γιος αποβάλλει την κλεμμένη ταυτότητα. Παύει να είναι η νεκρή-ζωντανή χήρα των 220 ανά μήνα ευρώ. Γίνεται και πάλι ο 47χρονος άνεργος ανειδίκευτος εργάτης του τίποτα. Επιστρέφει στην προηγούμενή του ταυτότητα. Γίνεται και πάλι ένας ζωντανός-νεκρός δηλαδή και όχι ένας υποδυόμενος τη νεκρή μάνα του.

Έτσι έχει η είδηση. Κι εγώ συλλογιζόμουν ποιος και με τι κριτήρια θα κρίνει το γεγονός της απάτης αυτής.Νομικά, δικαιοπρακτικά, ηθικοπλαστικά, δημοσιονομικά, λογιστικά ή και ψυχιατρικά θα είναι τα κριτήρια αυτά; Ο νομικός, ο ψυχιατρικός ή μήπως ο πολιτικά ορθός λόγος μιας συμβατικής και ανελέητης ηθικής θα πρυτανεύσει προκειμένου να «τακτοποιηθεί» το γεγονός;

Κι αν, παρ’ όλα αυτά, εκείνο παραμένει ατακτοποίητο; Ένα διαταρακτικό εν τη αδυναμία του να καταταγεί γεγονός.

Ποιον έκλεβε και τι αλήθεια επιχειρούσε, κρύβοντας το άψυχο κορμί της μάνας του στο υπόγειο, ο «δράστης»;

― Να ακυρώσει την οδύνη της απώλειας;
― Να μπορέσει να ζήσει, αυτός ο τελευταίος των ανθρώπων, ο μεσόκοπος άνεργος ανειδίκευτος εργάτης της Ανατολίας;

Δεν ζεις, όμως. Όχι, δεν ζεις. Μια τόση δα ισχνή χαραμάδα ζωής επιδιώκεις. Να μην πεθάνεις, διατηρώντας ταυτόχρονα τη φαντασίωση ότι εκείνη δεν έχει πεθάνει. Είναι εδώ. Σε συντρέχει ακόμα μέσα από το μόνο που μπορεί να κάνει πλέον για σένα. «Να είναι νεκρή και να σε αφήνει να την υποδύεσαι».

Δύο χρόνια κράτησε η «απάτη». Πόσο άραγε να ζημιώθηκε το Δημόσιο; Πόση απώλεια αναλογεί σε κάθε φορολογούμενο; Δεν γνωρίζουμε. Ας το βρουν οι κάθε λογής, εγκατασπαρμένοι ανά την υφήλιο, λογιστές. Εκείνο που δεν θα μπορέσουν ποτέ να μετρήσουν είναι η οδύνη ενός ανειδίκευτου εργάτη, όταν σε ένα φτωχό υπόγειο της Ανατολίας πεθαίνει η μία και μοναδική πηγή εισοδήματός του. H νεκρόφιλη εποχή, ανενόχλητη, θα συνεχίζει την πορεία της. Οι κάθε λογής παρεκκλίνοντες είτε θα τρελαίνονται είτε θα φυλακίζονται είτε, αθόρυβα και μεταμφιεσμένα, θα αργοπεθαίνουν.

*Από το βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου ‘’Το Μέλλον Ανήκει στην Εκπληξη’’ εκδ. Καστανιώτη

“Δημιουργώντας εν μέσω Κρίσεων” με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου

Τη Δευτέρα 7 Απριλίου και ώρα 19.00 – 21.00 θα πραγματοποιηθεί στο Ίδρυμα Θεοχαράκη η τέταρτη διάλεξη της σειράς Γνώση & Ανάγνωση, με τίτλο: “Δημιουργώντας εν μέσω Κρίσεων” με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου, συγγραφέα, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

O ψυχισμός εν μέσω κρίσεων δοκιμάζεται με τα όρια, τις αντοχές, τις υπερβάσεις του. Η κρίση ως ασυνέχεια, ως μια στιγμή ρήξης ρωγμής στην πρότερη “συνέχεια”, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ενός επαναστοχασμού πάνω στα δεδομένα της ατομικής και συλλογικής μας ύπαρξης. Δημιουργώ σημαίνει δίνω μορφή στην άβυσσο εντός μου και γύρω μου. Η απώλεια ως έναυσμα δημιουργίας. Η έλλειψη, το μη δυνάμενο (ακόμα) να υπάρξει, τροφοδοτεί την έμπνευση, την επινόηση. Είναι ένας κοινός τόπoς συνάντησης ποιητών, επιστημόνων, μικρών παιδιών και ενίοτε ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Info: Ίδρυμα Θεοχαράκη, Λ. Βασ. Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, στο Σύνταγμα.Τηλεφ.: 210-3611206. Κόστος σεμιναρίου: 10 ευρώ και μειωμένο για φοιτητές ή ανέργους 5 ευρώ. Θα δίδονται βεβαιώσεις παρακολούθησης.

Βιβλίο
Εκδόσεις Καστανιώτη
Κρυσταλία Πατούλη
Φωτεινή Τσαλίκογλου

via: http://tvxs.gr/news/biblio/texnasmata-epibiosis-se-taragmenoys-kairoys

“Δημιουργώντας εν μέσω Κρίσεων” με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου

tsalikoglou-foteiniΚύκλος σεμιναρίων της Εταιρείας Συγγραφέων στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη

Τη Δευτέρα 7 Απριλίου και ώρα 19.0021.00 θα πραγματοποιηθεί στο Ίδρυμα Θεοχαράκη η τέταρτη διάλεξη της σειράς Γνώση & Ανάγνωση, με τίτλο: “Δημιουργώντας εν μέσω Κρίσεων” με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου, συγγραφέα, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Δευτέρα 7 Απριλίου

Φωτεινή Τσαλίκογλου

“Δημιουργώντας εν μέσω Κρίσεων”

 

O ψυχισμός εν μέσω κρίσεων δοκιμάζεται με τα όρια, τις αντοχές, τις υπερβάσεις του. Η κρίση ως ασυνέχεια, ως μια στιγμή ρήξης ρωγμής στην πρότερη “συνέχεια”, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ενός επαναστοχασμού πάνω στα δεδομένα της ατομικής και συλλογικής μας ύπαρξης. Δημιουργώ σημαίνει δίνω μορφή στην άβυσσο εντός μου και γύρω μου. Η απώλεια ως έναυσμα δημιουργίας. Η έλλειψη, το μη δυνάμενο (ακόμα) να υπάρξει, τροφοδοτεί την έμπνευση, την επινόηση. Είναι ένας κοινός τόπoς συνάντησης ποιητών, επιστημόνων, μικρών παιδιών και ενίοτε ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Κόστος σεμιναρίου: 10 ευρώ και μειωμένο για φοιτητές ή ανέργους 5 ευρώ.

Θα δίδονται βεβαιώσεις παρακολούθησης.

Ίδρυμα      Θεοχαράκη, Λ. Βασ. Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, στο Σύνταγμα.Τηλεφ.: 210-3611206.

O φασισμός ως πολιτική άρνησης της ζωής

07:56 | 01 Απρ. 2014
Σίμος Ανδρονίδης

[…] Η αντίληψη του Τόνι Νέγκρι ουσιαστικά δίνει το αναγκαίο υπόστρωμα για να αντιληφθούμε τον φασισμό ως πολιτική και ιδεολογική κίνηση άρνησης της ίδιας της ζωής […] Για να μην ζήσουμε πάλι την φρίκη σε όλες τις μορφές οφείλουμε να βυθιστούμε στο σπάραγμα της ιστορικής μνήμης, στο σημείο εκείνο όπου η μνήμη «καίει» και είναι ολοζώντανη, ώστε να μπορέσουμε να βρούμε ξανά το νήμα εκείνο που θα μας συνδέσει και επανασυνδέσει ταυτόχρονα με την αντιφασιστική πολιτική κληρονομιά και παράδοση […]

Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής συνεχίζει να διατηρεί υψηλά ποσοστά. Και όλα αυτά, παρά την αποκάλυψη της  εγκληματικής δράσης της οργάνωσης και την προφυλάκιση κορυφαίων στελεχών της.

Η βαθιά οικονομική-καπιταλιστική κρίση, η κρίση υπερσυσσώρευσης και οι συνέπειες της έχουν οδηγήσει πλατιά λαϊκά-κοινωνικά στρώματα στο κοινωνικό και πολιτικό περιθώριο.

Συμπληρωματικά σε αυτό, η βαθιά κρίση πολιτικής εκπροσώπησης η οποία ενυπήρχε, η απαξίωση και η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος, συνετέλεσαν αφενός μεν στην σταδιακή ανάδυση και ενδυνάμωση του νεοναζιστικού μορφώματος, αφετέρου δε στην περαιτέρω κοινωνική, πολιτική και εκλογική νομιμοποίηση του. Αυτοί όμως είναι οι προφανείς λόγοι της κοινωνικής ανόδου της Χρυσής Αυγής.

Ίσως θα πρέπει να ανατρέξουμε και σε περιόδους της Ελληνικής Ιστορίας. Η ακροδεξιά πολιτική παράταξη έχει ένα συγκεκριμένο ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό υπόβαθρο. Αρκεί να θυμηθούμε την δράση των δωσίλογων και των ταγματασφαλιτών την περίοδο της Κατοχής.

Οι Χίτες του Γρίβα, οι ταγματασφαλίτες δρούσαν ως το «μακρύ αιματοβαμμένο και κατασταλτικό χέρι» των ναζιστικών αρχών κατοχής, προσπαθώντας να χτυπήσουν την ηρωική Εαμική Αντίσταση.

Αρκεί να θυμηθούμε την αρχική απάθεια με την οποία συγκεκριμένες κοινωνικές τάξεις και μερίδες τάξεων υποδέχθηκαν το πραξικόπημα των συνταγματαρχών τον Απρίλιο του 1967. Την σιωπηρή κοινωνική συναίνεση που διαμορφώθηκε γύρω από τις κατασταλτικές πολιτικές και τις πολιτικές προσεταιρισμού συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων στις οποίες και προχώρησε η δικτατορία των συνταγματαρχών, έσπασε η πρώτη αντίδραση των αντιδικτατορικών πολιτικών οργανώσεων.

Η προσφυγή σε αυτό το μακροϊστορικό επίπεδο, η άμεση σύνδεση πολιτικού παρελθόντος και πολιτικού παρόντος μας δείχνει ότι το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής εγγράφεται στην πολιτική «παράδοση» του δωσιλογισμού και της στήριξης του γερμανικού ναζισμού.

Επίσης, εγγράφεται στην κοινωνική και πολιτική «παράδοση» της στήριξης που παρέχουν μερίδες της άρχουσας τάξης, συνολικά η άρχουσα τάξη, σε αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης, ιδίως όταν διακυβεύεται η προάσπιση των συμφερόντων της.

Η πολιτική στήριξη της επτάχρονης δικτατορίας των συνταγματαρχών, της επτάχρονης τυραννίας, εγγράφεται στον πυρήνα του πολιτικού λόγου του νεοναζιστικού μορφώματος, ανατέμνοντας την ίδια την πολιτική δράση του.

Έτσι λοιπόν, η συγκεκριμένη πολιτική κληρονομιά ενσωματώνεται στην σημερινή πολιτική δράση της Χρυσής Αυγής λαμβάνοντας συγκεκριμένα και αιματηρά πολιτικά χαρακτηριστικά. Αυτή η αιματηρή πολιτική κληρονομιά ορίζει και κατευθύνει την πολιτική δράση της Χρυσής Αυγής.

Και σε αυτό το πεδίο πρέπει να κατανοήσουμε την δολοφονία του νεαρού αντιφασίστα μουσικού Παύλου Φύσσα, από τον Γιώργο Ρουπακιά, μέλος της Χρυσής Αυγής. Η βία είναι αναπόσπαστο στοιχείο του φασισμού-ναζισμού, ενυπάρχει στον πυρήνα του, στα πολιτικά του «κύτταρα».

Η πολιτική δολοφονία του νεαρού αντιφασίστα μουσικού, όπως και οι δολοφονίες μεταναστών που προηγήθηκαν, συνεχίζουν την παράδοση των πολιτικών δολοφονιών στην Ελλάδα, (βλ. την δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1963, την δολοφονία του βουλευτή Γιώργη Τσαρουχά από την στρατιωτική δικτατορία το 1968).

Χρειάζεται συστηματική πάλη ενάντια στο τέρας του φασισμού-ναζισμού, συστηματική πάλη «από τα κάτω».

Ιδιαίτερα σήμερα, όπου παρακολουθούμε κοινωνικά στρώματα να έχουν αποκοπεί από την ζώσα μνήμη, από την ζώσα αντιφασιστική μνήμη. Να έχουν αποκοπεί από τις ιστορικές παρακαταθήκες της Εαμικής αντιφασιστικής αντίστασης και είτε να αγνοούν είτε να θεωρούν ως ένα «απλό» κεφάλαιο της ιστορίας τις φρικαλεότητες που διέπραξαν τα Γερμανικά ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στην Ελλάδα. (Καλάβρυτα, Δίστομο).

Η λήθη, η ιστορική «αμνησία» συμβάλλει στην ιστορική άγνοια, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την νομιμοποίηση της Χρυσής Αυγής. Η μη καταβύθιση στο φορτισμένο με μνήμες ιστορικό πεδίο, «ουδετεροποιεί» την πολιτική δράση, δημιουργώντας εύφορο έδαφος για την άνοδο του φασιστικού ολοκληρωτισμού.

Χρειάζεται συστηματική πάλη και αντιπαράθεση με τις πολιτικές της νεοφιλελεύθερης Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προωθεί συστηματικά την εξίσωση φασισμού – κομμουνισμού, κάτι που συντείνει και συμβάλλει στην περαιτέρω άνοδο, στην περαιτέρω κοινωνική και πολιτική νομιμοποίηση του φασισμού-ναζισμού και των διάφορων παραφυάδων του.

Ο φασισμός-ναζισμός πρέπει να γίνει αντιληπτός ως το «μακρύ χέρι», ως το οργανικό συμπλήρωμα του καπιταλισμού και της αστικής τάξης και ως τέτοιος πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Η σύμφυση φασισμού-ναζισμού και εξουσίας των μονοπωλίων παρήγαγε και παράγει φρίκη. Τα μονοπώλια ιστορικά έχουν στηρίξει ποικιλοτρόπως φασιστικά-ναζιστικά κόμματα, (Βλ. Γερμανία), ιδιαιτέρως σε περιπτώσεις όπου θεωρούν ότι τίθενται σε άμεσο κίνδυνο τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα τους.

Η υποβολή ερωτήσεων στο Κοινοβούλιο από βουλευτές του νεοναζιστικού μορφώματος υπέρ των εφοπλιστικών συμφερόντων, αποκαλύπτει και ξεσκεπάζει τον δήθεν «αντισυστημικό» χαρακτήρα της οργάνωσης.

Το νεοναζιστικό μόρφωμα αποστρέφει το βλέμμα του από την εργατική- κοινωνική σφαίρα, από τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι,   εστιάζοντας ταυτόχρονα σε μία αμιγώς «εθνική» σφαίρα που αποκλείει τον «άλλο», το «διαφορετικό» και τον διαφορετικό», τον μελαψό μετανάστη.

Τα κόμματα της Αριστεράς, το εργατικό-ταξικό κίνημα πρέπει να δραστηριοποιηθεί παντού, να αποκρούσει την περαιτέρω διάχυση του φασιστικού-ρατσιστικού  δηλητηρίου σε χώρους εργασίας, καθώς και σε εκπαιδευτικούς χώρους.

Ιδιαίτερα τώρα που η Χρυσή Αυγή επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή της στο κοινωνικό πεδίο, δημιουργώντας συνδικάτα και σωματεία σε χώρους εργασίας. Γιατί, σε τελική ανάλυση, η ιστορική λήθη είναι αυτή που «θρέφει» το τέρας του φασισμού-ναζισμού.

Καταπολεμώντας την ιστορική λήθη, μέσω της επίκλησης της διαδικασίας της γνώσης και της αντιφασιστικής πολιτικής κληρονομιάς, καταπολεμούμε τον ίδιο τον φασισμό- ναζισμό.

Γιατί, όπως λέει και ο Τόνι Νέγκρι, «ο φασίστας ωθεί σε μίσος για τον άλλον, καθαγιάζει τη βία σαν φάρμακο κατά της διαφθοράς του κόσμου, εξαλείφει τις διαφορές, εξυμνεί την τάξη ενός παρωχημένου κόσμου… Ο φασίστας-ο κάθε φασίστας- αντιδρά με τρόπο καταστροφικό εναντίον της κίνησης της ζωής, εναντίον του χαρούμενου και πολλαπλού τρόπου με τον οποίο διαμορφώνεται η ζωή» (1).

Η αντίληψη του Τόνι Νέγκρι ουσιαστικά δίνει το αναγκαίο υπόστρωμα για να αντιληφθούμε τον φασισμό ως πολιτική και ιδεολογική κίνηση άρνησης της ίδιας της ζωής. Η πολλαπλή πρόσληψη της ίδιας της ζωής οφείλει να αντιπαρατεθεί άμεσα με την «καταθλιπτική ομοιομορφία», μία «καταθλιπτική ομοιομορφία» που δύναται να  παραγάγει θάνατο, φρίκη και βαρβαρότητα.

Για να μην ζήσουμε πάλι την φρίκη σε όλες τις μορφές οφείλουμε να βυθιστούμε στο σπάραγμα της ιστορικής μνήμης, στο σημείο εκείνο όπου η μνήμη «καίει» και είναι ολοζώντανη, ώστε να μπορέσουμε να βρούμε ξανά το νήμα εκείνο που θα μας συνδέσει και επανασυνδέσει ταυτόχρονα με την αντιφασιστική πολιτική κληρονομιά και παράδοση.-

(1) Βλ.σχετικά, Τόνι Νέγκρι, ‘Η ζωή μου από το Άλφα ως το Ωμέγα’, Μια συνομιλία με την Αν Ντιφουρμαντέλ, Μετάφραση:Μαρίνα Κουνέζη, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, 2002, σελ.89.

Σίμος Ανδρονίδης είναι  υποψήφιος διδάκτορας στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Άρθρο δημοσιευμένο βάση του δημoσίου διάλογου στο tvxs.gr με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών.

Διαβάστε επίσης: