Ο δρόμος της αυτονομίας είναι εφικτός. Του Νίκου Ερηνάκη

07:05, 12 Φεβ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/84716

Φταίνε οι άλλοι, φταίμε κι εμείς. Δεν είναι όμως τώρα η ώρα για τέτοιου είδους ανασκοπήσεις. Μπορούμε ίσως να συμφωνήσουμε στο ότι πιθανώς εμείς να φταίμε και περισσότερο, γιατί απορροφηθήκαμε από το πλαστό όνειρο που μας προσέφεραν,  αναλωθήκαμε και αφεθήκαμε σε μια κίβδηλη πραγματικότητα απομακρυσμένη από κάθε μορφής ουσία. (Το παρόν άρθρο απαντά στα ερωτήματα της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη, που δημοσιεύεται στο tvxs)

Τώρα αυτοί θα συνεχίσουν να ζουν το όνειρο ενώ επιτυχημένα εκδιώχνουν εμάς από αυτό. Η σωστή απάντηση όμως είναι «Ευχαριστούμε». Και η σωστή ερώτηση δεν είναι πώς θα πάρουμε πίσω αυτά που μας παίρνουν αλλά ποιά είναι αυτά που όντως χρειαζόμαστε και πώς θα τα κρατήσουμε. Κι ακόμα περισσότερο ποιά είναι αυτά που θέλουμε να προσεγγίσουμε και να επιτύχουμε από το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε.

Το όνειρο ήταν λάθος να θεωρείται όνειρο. Το γεγονός ότι απολαύσαμε σε τέτοιο βαθμό εσωτερικής αλλοίωσης αυτού του είδους την υλική αφθονία αποτελεί παθολογία από μόνο του. Δεν θα έπρεπε να μας αφορά όμως πλέον, γιατί δεν θα έπρεπε να μας αφορά το παιχνίδι τους, δεν έχουμε κανένα λόγο να συμβιβαζόμαστε με τους κανόνες τους. Κι αυτό είναι που θα τους φόβιζε περισσότερο, όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά έως και σε υπαρξιακό. Έχοντας χαραμίσει την οντότητα τους σε ένα κυνηγητό οικονομικής εξουσίας, εμείς θα μπορούσαμε να αποδείξουμε ότι ενδιαφερόμαστε μόνο για την αλήθεια που βρίσκεται μακριά από αυτήν. Δεν μας αφορά η οικονομική ανάπτυξη κατανάλωσης αλλά η ουσιαστική ανάπτυξη κοινωνικού και πολιτισμικού χαρακτήρα.

Όπως και να ‘χει λοιπόν, θα υπάρξει χρόνος για αυτοκριτική, θα υπάρξει χρόνος για αντανάκλαση των γεγονότων που μας έφεραν ως εδώ και για συμπεράσματα απόδοσης ευθυνών.

Τώρα όμως υπάρχει χρόνος μόνο για πράξη, για δράση.

Δεν πρέπει να περιοριστούμε στο αντί. Η αντίδραση αποτελεί πάντα κομμάτι της  δράσης που την προκάλεσε και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο πολλές φορές εγκλωβίζεται στα όρια και στη σκιά της ίδιας της δράσης που εξαρχής θέλησε να καταλύσει.
Συνεπώς ο δρόμος της περιφρόνησης και απόλυτης αδιαφορίας για τη δράση των τωρινών δομών, θεσμών και αρχών και κυριότερα η απόφαση για δημιουργία νέων, πηγαίων, αυθεντικών και αυτόνομων δράσεων είναι επιτακτικός.

Πιο συγκεκριμένα, μπορούμε να αφήσουμε τη βουλή να ψηφίζει ό,τι θέλει και την Ευρώπη να αυνανίζεται χαριτολογώντας. Σημασία έχει πως παραμένει επιλογή μας (που δεν μας προσφέρεται ανώδυνα αλλά την επιβάλλουμε εμείς στο τραπέζι) να μην δεχτούμε τίποτα από όσα αποφασίζουν, να μην αφήσουμε να μας επηρεάσει ή αγγίξει το οτιδήποτε εξωτερικό από εμάς. Σίγουρα θα ρισκάρουμε αρκετά και μπορεί ίσως να βρεθούμε σε εξίσου ανασφαλή ατμόσφαιρα αλλά αυτό μόνο αν παραμείνουμε μονάδες. Αν μερικές εκατοντάδες ξεκινήσουν να μην αναγνωρίζουν οποιουδήποτε είδους αρχές και ιεαρχικές δομές και να μην υπακούν σε αποφάσεις, παρμένες έξω από εμάς για εμάς, τότε θα απομονωθούν και θα εκδιωχθούν. Αν όμως αυτές οι μερικές εκατοντάδες γίνουν χιλιάδες και γιατί όχι εκατομμύρια, τότε τα ζάρια ρίχνονται διαφορετικά.

Από τη στιγμή που δεν θα αναγνωρίζουμε τις αρχές τους, δεν θα μας αγγίζουν οι αποφάσεις τους. Αυτό αυτόματα θα οδηγήσει σε χρεοκοπία (χρεοκοπία όμως του κράτους και όχι αναγκαστικά και των πολιτών). Δεν έχουμε κανένα λόγο να φοβόμαστε τη χρεοκοπία. Αντιθέτως στο σήμειο που βρισκόμαστε, είναι η πιο λογική και ψύχραιμη κίνηση. Καλώς να έρθει η χρεοκοπία, ο κρατικός μηχανισμός δεν θα μας αφορά εφόσον πλέον θα μπορούμε να οργανωθούμε αυτόνομα, με δική μας ευθύνη για το μέλλον και για τις συνέπειες που θα επιφέρουν οι αποφάσεις μας. Θα είναι το δικό μας μέλλον καθορισμένο από τις δικές μας αποφάσεις.

Πρέπει να κατανοήσουμε σε βάθος πως έχουν τη δύναμη της εξουσίας μόνο σε επιφανειακό επίπεδο, και όπως και να ‘χει -τουλάχιστον στα χαρτιά- αυτήν τη δύναμη τούς την έχουμε παραχωρήσει εμείς (κοινωνικό συμβόλαιο). Έχουν τη δύναμη, έχουν την εξουσία, έχουν τα υλικά μέσα, αλλά εμείς έχουμε τους αριθμούς. Εμείς είμαστε η κοινωνία. Εμείς λοιπόν θα πρέπει να αποφασίσουμε για το ποιά ζαριά προτιμάμε.

Ο δρόμος της αυτονομίας είναι εφικτός.

Είναι καιρός να ιεραρχήσουμε τους στόχους μας και να αποφασίσουμε που κατατάσσουμε την ελευθερία τόσο του ατόμου όσο και του συνόλου, γιατί μπορούν να συνυπάρξουν και μάλιστα σε ένα απόλυτα ρεαλιστικό επίπεδο.
Η ουτοπία είναι πολύ πιο κοντά από όσο μας θέλουν να πιστεύουμε πως είναι.

Νίκος Ερηνάκης

——————
Ο Νίκος Ερηνάκης γεννήθηκε το 1988 στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, φιλοσοφία και συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Warwick και φιλοσοφία των κοινωνικών επιστημών στο London School of Economics. Το 2009 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Σύντομα όλα θα καίγονται και θα φωτίζουν τα μάτια σου» (Ροές). Το 2011 εκδόθηκε μια επιλογή ποιημάτων του Γκέοργκ Τρακλ, μαζί με αποσπάσματα δύο κειμένων του Μάρτιν Χάιντεγκερ, σε μετάφραση του με τίτλο «Σκοτεινή αγάπη μιας άγριας γενιάς» (Γαβριηλίδης). Ποιήματα του έχουν συμπεριληφθεί σε διάφορες ανθολογίες, έχουν δημοσιευθεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά και έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και στα γαλλικά.

Σχετικά Άρθρα

02/02/2012

Με το που θα κλείσουμε την τηλεόραση αμέσως το χρέος μας θα μειωθεί. Του Στέλιου Πελασγού

Τί πρέπει να κάνουμε; Απαντά ο ιστορητής Στέλιος Πελασγός

12:34, 31 Δεκ 2011 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/80663

[…] Με το που θα κλείσουμε την τηλεόραση αμέσως είμαι σίγουρος ότι το χρέος μας θα μειωθεί. Και έπειτα θα αρχίσουμε να λέμε ιστορίες για να διακρίνουμε την αλήθεια από το παραμύθι και να μην πάμε να σβήσουμε την φωτιά με λάδι και με πυροσβέστες εθνικής σωτηρίας τους εμπρηστές […]

Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- ερωτήματα στα οποία δίνουν τη δική τους απάντηση γνωστές προσωπικότητες των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών. Σήμερα, δημοσιεύουμε τις απαντήσεις του Στέλιου Πελασγού Δρ., Ιστορητή, παιδαγωγού, συγγραφέα.

Έχω να μιλήσω σαν άνθρωπος του λόγου, και οι αιτίες και οι λύσεις που μπορώ να διακρίνω έχουν να κάνουν με τα λόγια και την σχέση τους με τις πράξεις. Τέχνη μου η προφορική λογοτεχνία και αφήγηση, η αρχαία τέχνη του παραμυθά και του ραψωδού. Επιστήμη μου η παιδαγωγική.

Ξεκινώ σαν καλλιτέχνης: Σήμερα οι πλατείες και τα καφενεία έπρεπε να φιλοξενούν ιστορητές που θα διηγούνταν με τα αρχαία υλικά τα σύγχρονα χάλια και τον αγώνα και τις ελπίδες μας. Λαϊκή προφορική λογοτεχνία που θα βοηθούσε τον κόσμο:

1. να εκφράσει το συναίσθημα του (οργή, φόβος, αγωνία, ελπίδα;),
2. να βρει τα στραβά που ξεχνιούνται και θολώνουν σκόπιμα και
3. να προτείνει λύσεις μικρές και μεγάλες για να ζήσουμε εμείς καλά κι εσείς καλύτερα.

Θα είμαι προκλητικός όπως μου επιτρέπουν τα κόλπα της τέχνης μου (που τα κλέβουν οι τηλεεισαγγελείς) για να ακουστώ στο καφενείο.

Το λέω: Θαυμάζω τους Γερμανούς και νομίζω ότι έχουν την μοναδική λύση στο πρόβλημα μας#*&**+? (αυτά είναι οι βρισιές και οι φωνές που ακούγονται στο καφενείο μόλις τα λέω αυτά. Καλά πάμε). Εξηγούμαι: Θαυμάζω όσους Γερμανούς καλλιτέχνες και διανοούμενους μετά από τόσα χρόνια μιλούν ακόμα για τον ναζισμό και σκαλίζουν την πληγή τους. Τους θαυμάζω που μελετούν ακόμα μέσα από την τέχνη τις 3 αδελφές: την ενοχή, την συνενοχή και την ανοχή. (Δεν θαυμάζω το κατεστημένο που αρνείται τις πολεμικές επανορθώσεις ασφαλώς). Θαυμάζω για παράδειγμα τον Μπ. Σλινκ που έγραψε το «Διαβάζοντας στην Χάνα» και αστυνομικά όπου παλιοί ναζιστές είναι σημερινοί μεγαλοβιομήχανοι. Τον θαυμάζω γιατί δεν καταγγέλλει απλά, δεν ψάχνει για καλούς και κακούς. Αναρωτιέται, αγαπά, πονά, αμφιβάλει. Ανοίγει δηλαδή κουβέντα με το παρελθόν του, με το έθνος του, με την ιστορία, με τον αναγνώστη του. Αναζητά την προσωπική και συλλογική ευθύνη.

Οι 3 αδελφές όπως βαραίνουν τους Γερμανούς βαραίνουν και μας. Ορισμένοι μάλιστα δειλοί Γερμανοί δεν ακολουθούν του γενναίους πατριώτες τους και βλέπουν χαιρέκακα τις 3 αδελφές μόνο στην δική μας πλάτη σήμερα.

Ενοχή. Συνενοχή. Ανοχή.

Ονειρεύομαι λοιπόν τους έλληνες καλλιτέχνες και διανοούμενους που δεν κατάφεραν (οι περισσότεροι) να μιλήσουν χωρίς φατριασμούς και φονταμενταλισμούς ούτε για την Κατοχή ούτε για τον Εμφύλιο ούτε για τα μετεμφυλιακά χρόνια και την Χούντα, να μιλήσουν σήμερα με θάρρος και χιούμορ και κέφι (χωρίς θάρρος το χιούμορ δεν είναι κεφάτο είναι κυνικό) για το πώς τα καταφέραμε να φτάσουμε ως εδώ.

Όχι εκτελούσαμε διαταγές. Κανένας δεν μας διέταξε.
Όχι δεν ξέραμε για τα στρατόπεδα εξόντωσης γιατί ήταν στην Πολωνία. Στο χωριό μας χτισθήκαν τα άχρηστα και αμαρτωλά, και τα στάδια χωρίς αθλητές και τα θέατρα χωρίς θεατές και τα ερευνητικά κέντρα χωρίς ερευνητές αλλά και οι βιλάρες με τις πισίνες όπου προσγειώνονταν ελικόπτερα με υπέρβαρους υπουργούς.

Θα έχει πολύ πλάκα. Αλλά να γελάμε και με μας όχι μόνο με τους άλλους.

Ονειρεύομαι λοιπόν μια άνθηση λαϊκού πολιτισμού με αυτό το θέμα. Παραμυθάδες καυστικούς να λένε ιστορίες για το πώς φτάσαμε ως εδώ και να πετάνε σπόντες πολιτικές και αυτοσαρκαστικές. Καραγκιοζοπαίκτες με Καραγκιόζη βρώμικο, έργα κουτσαβάκικα και ντόμπρα για το φέσι των Ολυμπιακών όχι με εξυγιασμένο Καραγκιόζη που όλα τα φταίει ο Πασάς κι ο Χατζιαβάτης. Ρεμπέτικα και λαϊκές μπαλάντες μόρτικες που δεν θα παριστάνουν ότι ζουν στην Νέα Υόρκη αλλά θα κλαίνε ονομαστικά λ.χ. για τον Αλ Καπόνε του Βοτανικού και του Ελαιώνα και τις γκόμενες του. Σινεμά φτηνό με την ψηφιακή να δείχνει όχι την πραγματικότητα αλλά τις ιστορίες που θα μας κάνουν να καταλάβουμε την πραγματικότητα.

Για να ξυπνήσει όμως ο λαϊκός πολιτισμός πρέπει να κλείσουμε την τηλεόραση, έναν από τους βασικούς λόγους που φτάσαμε ως εδώ. Δεν αστειεύομαι. Είμαστε οι Ευρωπαίοι πρωταθλητές στην τηλεθέαση κι ας μην έχουμε Μπερλουσκόνι πρωθυπουργό αλλά μπερλουσκονίσκους, έναν μάλιστα κι αρχηγό κόμματος και μέλος της κυβέρνησης εθνικής σωτηρίας.

Με το που θα κλείσουμε την τηλεόραση αμέσως είμαι σίγουρος ότι το χρέος μας θα μειωθεί.
Και έπειτα θα αρχίσουμε να λέμε ιστορίες για να διακρίνουμε την αλήθεια από το παραμύθι και να μην πάμε να σβήσουμε την φωτιά με λάδι και με πυροσβέστες εθνικής σωτηρίας τους εμπρηστές.

Να τα πω και σαν επιστήμονας παιδαγωγός.

Με ξεχαρβαλωμένη παιδεία δεν θα βγούμε ποτέ από την τρύπα.
Δεν σεβόμαστε τον Δάσκαλο. Είμαστε έτσι κι αλλιώς έθνος αυτοδίδακτο –δεν χρωστάμε τίποτα σε κανένα ούτε στην γνώση και έτσι εισάγουμε μεγάλες ποσότητες φυκιών ως μεταξωτές κορδέλες.

Απαξιώσαμε τους Δασκάλους και τώρα θα τους διώξουμε να βάλουμε μηχανές και τεχνολογία. Τους βγάλαμε ξυπόλητους στα αγκάθια από πανεπιστήμια όπου διδάσκουν φακίρηδες (εκτός των αιωνίων φωτεινών εξαιρέσεων) την επιστήμη να πατάς τα αγκάθια και να λες είναι φυσικό και κάνει καλό, φακίρηδες που κληρονομήσαν την έδρα από το σόι τους, διορίσθηκαν από τα κόμματα ή προσφέροντας «εξυπηρετήσεις» και πήραν διδακτορικό ενώ ήδη δίδασκαν στο Πανεπιστήμιο (είναι δημοσιευμένες οι στατιστικές για τις συγγενικές σχέσεις των διδασκόντων).
Μοιράσαμε στους μεγαλοεκδότες ευρωπαϊκά λεφτά για απειράριθμα σχολικά βιβλία που δεν είναι δυνατόν να διαβαστούν και λυγάνε τις πλάτες των παιδιών μας που τα κουβαλούν. Φάγαμε τις επιδοτήσεις για την παιδεία χωρίς σχεδιασμό και στόχους. Σε σχολικές βιβλιοθήκες που δεν υποστηρίζουμε, σε άχρηστα  όργανα που δεν ζητήθηκαν (πόσα μικροσκόπια πια να χρειάζεται ένα Λύκειο που πέφτουν οι σοβάδες;), σε επιμορφώσεις από τις ίδιες και τις ίδιες πανεπιστημιακές δυναστείες και κομματικές αυλές κ.λ.π.

Τι μπορούμε να κάνουμε για την παιδεία;

1. Πρώτα αναστύλωση του κύρους του δασκάλου και πάταξη της κομματοκρατίας.

2. Αξιολόγηση διαρκής όλων σε όλα τα επίπεδα με επιστημονικά κριτήρια που δεν θα αλλάζουν κάθε χρόνο (η διεθνής βιβλιογραφία έχει εκατομμύρια σελίδων για τρόπους αξιολόγησης όχι μόνο των διδασκόμενων αλλά και των διδασκόντων).

3. Υπεράσπιση των ανθρωπιστικών επιστημών απέναντι στους Ταλιμπάν της θρησκείας της Τεχνολογίας και Οικονομίας (η οικονομία παρουσιάζεται τεχνηέντως ως φυσική επιστήμη η οποία μπορεί τάχα να έχει φυσικούς νόμους – σαν τον νεοφιλελευθερισμό Χα, Χα, Χα)

4. Καταπολέμηση της μεταμοντέρνας Υποκρισίας και του Φαρισαϊσμού. Μας ενοχλούν τα θρησκευτικά αλλά όχι η κατήχηση στα δόγματα της βιοτεχνολογίας και των μεταλλαγμένων από το βιβλίο Βιολογίας του Γυμνασίου ή η εισβολή της λατρευτικής πρακτικής του γκουγκλισμού  στο πάνσοφο, παντοδύναμο internet ως η ανώτατη πηγή γνώσης όταν το παιδί δεν ξέρει να αναζητήσει την γνώση σε ένα βιβλίο ή σε μια δημόσια βιβλιοθήκη.

5. Επαναφορά του δημοκρατικού θεσμού των πρότυπων σχολείων, της μόνης ευκαιρίας που είχε ένα παιδί λαϊκής τάξης να εισαχθεί σε ένα σχολείο υψηλής ποιότητας μετά από εθελοντικές, σκληρές και αδιάβλητες εξετάσεις. Μόνο έτσι θα πάψει να είναι απόλυτα ταξική και άδικη η παιδεία στην Ελλάδα. Μόνο έτσι θα έχουμε την ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΑΛΕΝΤΩΝ που χρειαζόμαστε και θα πείσουμε και αυτούς τους χαρισματικούς αυριανούς επιστήμονες να μείνουν στην χώρα τους.

6. Αναβάθμιση της τεχνικής παιδείας με μαθητές και δασκάλους αφοσιωμένους στην μαστοριά τους και τον θαυμασμό της κοινωνίας, όπως είναι ακόμα σήμερα στην Γαλλία και σε άλλες χώρες οι «σύντροφοι των έργων/ καθήκοντος» compagnons du devoir, περήφανοι και περιζήτητοι απόγονοι των μεσαιωνικών συντεχνιών τεχνιτών

7. Τέλος να πω το πιο μακροχρόνιο και οραματικό γιατί και η επιστήμη έχει οράματα: Έλληνικό σχολείο πολλαπλής νοημοσύνης (multiple intelligence) με 1/3 του σχολικού χρόνου σε τάξεις –εργαστήρια όχι ανά ηλικία αλλά σύμφωνα με τις επιμέρους ικανότητες, 1/3 στο μουσείο –εργαστήρι και 1/3 στην κοινωνία. Ένα σχολείο ικανό να τρέξει γρήγορα με όσους τρέχουν και ικανό να περιμένει υπομονετικά όσους βραδυπορούν (ενώ σήμερα κόβει τα ποδάρια όσων πάνε να τρέξουν και πετάει έξω όσους βραδυπορούν για να βαδίζουμε όλοι με τον μακάριο ρυθμό του κομματόσκυλου).

Για μια τέτοια παιδεία είμαστε πολλοί αυτοί που θα σκιζόμασταν στην δουλειά. Τα παιδιά και οι νέοι που θα έβγαιναν από αυτά τα σχολεία και τα πανεπιστήμια θα κάναν την Ελλάδα να λάμψει.

Στέλιος Πελασγός Δρ.
Ιστορητής (επαγγελματίας παραμυθάς), παιδαγωγός, συγγραφέας
http://www.storytelling.gr

Σχετικά Άρθρα

02/02/2012

Να ξαναθυμηθεί ο αγρότης να οργώνει… Του Γιώργου Μεράντζα

09:33, 27 Οκτ 2011 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/74000

[…] Στο έργο τώρα. Τι πρέπει να κάνουμε; Εγώ λέω να πάμε πίσω στην εργασία, στην παραγωγή, να ξαναθυμηθεί ο αγρότης να οργώνει, ο βοσκός να βοσκά και να πληθαίνει το κοπάδι του, ο επιχειρηματίας να επιχειρεί και όχι να αποχωρεί για άλλους τόπους και άλλες γλυκές και συμφέρουσες πατρίδες […]

Οι αιτίες που μας έφεραν ως εδώ και κυρίως «τι πρέπει να κάνουμε;» είναι το αντικείμενο της ακτιβιστικής Έρευνας για την κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη -από τον Αύγουστο του 2010 μέχρι σήμερα- ερωτήματα στα οποία δίνουν τη δική τους απάντηση γνωστές προσωπικότητες των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών. Σήμερα, δημοσιεύουμε τις απαντήσεις του μουσικού ερμηνευτή Γιώργου Μεράντζα.

Το αίσθημα της ευθύνης δεν είναι γονίδιο που κουβαλάμε απ’ τη μάνα  μας αλλά το κατακτάμε με πολύ κόπο και ανάλογη παιδεία στο στίβο της ζωής. Κατά τη ταπεινή μου γνώμη είναι απ’ τα σημαντικότερα γνωρίσματα του ανθρώπου και του προσδίδει ξεχωριστή υπόσταση.
Ποιος ευθύνεται λοιπόν για τη σημερινή κατάσταση; Η ποιο εύκολη απάντηση που ακούμε καθημερινά είναι: Οι άλλοι!!

Η αλήθεια κατά τη γνώμη μου είναι πως έχουμε όλοι μερίδιο ευθύνης αλλά όχι ισόποσο .
Η δικιά μας ευθύνη, η ευθύνη της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού είναι που τους αφήσαμε να μας φτάσουν μέχρι εδώ. Από κει και πέρα υπάρχει ο χώρος του εγκλήματος με συγκεκριμένους ενόχους, ονόματα και διευθύνσεις.

Χρόνια τώρα εναλλασσόμενοι πολιτικοί συγκεκριμένων οικογενειών με τα γιουσουφάκια τους, τους  ρεγουλατόρους, τους κουμπάρους τους και τους μπράβους τους σαν σιχαμεροί αρουραίοι ‘πιράνχας’ μας φάγανε όλο το υπόστρωμα και τα υποστυλώματα και επήλθε η κατάρρευση.
Σ αυτές τις περιπτώσεις, ακόμα και αν δεν το νιώθουν όλοι οι ένοχοι, δείχνουν  (για τα μάτια έστω) μεταμέλεια, για να σώσουν το τομάρι τους και ζητάν από το δικαστή λαό συγχώρεση. Αμ δε! Ετούτοι δεν έχουν ταίρι. ‘Δεν υπάρχουν’ που λέει και η νεολαία μας! Διαγκωνίζονται καθημερινά και ανερυθρίαστα για να μας σώσουν πάλι.

Από ποιόν ρε δίποδα όντα της ρεμούλας και της καταστροφής; Εσείς μας φτάσατε ως εδώ, στηριγμένοι βεβαίως στην αδελφή εξουσία των μέσων ενημέρωσης και αποχαύνωσης (συνεταιράκια)  και ειδικότερα στους επικεφαλείς κονδυλοφόρους, γενναία  αμειβόμενους αλλά όχι και φορολογούμενους, αφού είναι ενταγμένοι στα άγραφα κατάστιχα των ειδικών κονδυλίων των υπουργείων, υπηρετώντας την πατρίδα κατ ‘εντολήν του μεγάλου αδερφού.
Ως εδώ! Δεν μπορεί να σουρώνουμε μόνο εμείς, πάντα ίδιοι εις τον πάσαλο δεμένοι και αβοήθητοι. Όλοι οι άλλοι οι δικοί σας άλλοι οι υποστηρικτές και συνεργάτες σας, απ έξω άθικτοι, ανεξέλεγκτοι και θα ‘ρθουν μάλιστα να μας αγοράσουν μπιρ παρά όταν οι συνθήκες θα τους διευκολύνουν.

Εμείς δεν είχαμε ποτέ καπιταλισμό εμείς είχαμε πάντα κανιβαλισμό. Για κάτι ψιλοέπιπλα πήγε ο λόρδος φυλακή, ενώ εδώ ούτε ένας ένοχος. Ως εδώ. Το αλόγιστο κέρδος είναι η αιτία. Το σύστημα δε ζει μια ακόμα κυκλική κρίση αλλά δυσκολεύεται να βρει λύση γιατί ο μεγάλος εχθρός είναι μέσα στο ίδιο σύστημα και το ίδιο δυνατός. Ας το πάρουν απόφαση θα εγγράψουν και αυτοί ποσοστιαία  απομίωση των κεφαλαίων τους για να επέλθει ισορροπία. Τη δικιά τους ισορροπία του συστήματος εννοώ για όσο ακόμα θα αντέξει.

Δεν ακούτε τη βουή; Έρχεται ο οδοστρωτήρας που θα μας πονέσει όλους βέβαια αλλά θα περάσει από πάνω σας και θα σας εξαφανίσει.
Θα νομίζεται πως είμαι ένας αγανακτισμένος, υπερβολικός και συγχυσμένος πολίτης.
Όχι ποια. Ξεφοβήθηκα τώρα για τα καλά  και δεν τρώω το παραμύθι σας.

Αφήστε και την καραμέλα της συνενοχής, εκφοβίζοντας τον κοσμάκη με το άχαρο επαναλαμβανόμενο και μονότονο ποίημα σας: Τη δόση πατριώτες να πάρουμε για τους μισθούς και τις συντάξεις. Πάλι ψέματα ακόμη και τούτη την ώρα της κρίσης. Αφού όλοι το ξέρουμε πια πως τα χρήματα όλων των δόσεων εξοφλούν ένοχα δάνεια του παρελθόντος με νέα δάνεια που εξαγνίζονται και δε μπορούν να κουρευτούν στο μέλλον. Η νέα δόση λοιπόν αποποινικοποιεί το νέο δάνειο κατ’ εντολήν των ’’συμπαραστατών φίλων και δανειστών μας’’.

Αμ’ το άλλο. «Να πάμε όλοι μαζί». Που να πάμε μαζί; Δε γίνεται, γιατί εσείς δεν έχετε μέλλον και εμείς μπορεί να δυσκολευτούμε πολύ αλλά θα τα καταφέρουμε γιατί τώρα ξέρουμε και η ιστορία και η γνώση θα μας φωτίσει το δρόμο.
Έχετε ξεπεράσει κάθε όριο ανυποληψίας, αναξιοπιστίας και ανηθικότητας και δεν χρειάζεται να γυρίσουμε χρόνια πίσω για να σας τσεκάρουμε. Αρκούν μόνο μερικές βδομάδες ή και μέρες ακόμη για να σαλτάρουμε απ’ τις απίστευτα  εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις σας.
Μερικοί βέβαια είναι πρωταθλητές και κάνουν κωλοτούμπες και την ίδια μέρα.

Κουρέψτε λοιπόν, χωρίς την άδεια μας, την πλούσια λαμπερή μας κόμη (όσοι έχουν πια από μας) όχι όμως και το κουράγιο μας, την αντοχή μας, τη θύμηση μας, τα όνειρα μας. Ναι τα όνειρα μας. Αυτά αντέχουν ακόμα. Μπορεί τούτες τις μέρες που ‘’ο άνεμος μας κυνηγάει’’ να μας τα  έχετε σκεπάσει με φούμο τα όνειρα μας αλλά με ένα τίναγμα θα ξαναλάμψουν στο φώς και θα λάβουν τα όνειρα εκδίκηση που λέει και ο ποιητής.
Όσο για τους περισσότερους απ όλους αυτούς τους καθηγητές οικονομίας που γεμίσανε όλες αυτές τις εκπομπές της ΤV  ή αρθρογραφώντας ασύστολα στον τύπο για να μας σώσουν και αυτοί όντας όλοι τους αντικειμενικοί και ανεπηρέαστοι αλλά αμειβόμενοι (γιατί είναι μικρός ο κόσμος) παχυλά από συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα. Ανάλογα με το συμφέρον και η πρόταση.

Αλήθεια που ήσασταν τόσα χρόνια κρυμμένοι πατριώτες μου; Γιατί δεν μας τα λέγατε νωρίτερα να μην φτάσουμε στην καταστροφή; Ένοχη σιωπή μα πανάκριβη. Αρκετά με τις διαπιστώσεις γιατί σ’ αυτό είμαστε όλοι μανούλες.

Στο έργο τώρα. Τι πρέπει να κάνουμε; Εγώ λέω να πάμε πίσω στην εργασία, στην παραγωγή, να ξαναθυμηθεί ο αγρότης να οργώνει, ο βοσκός να βοσκά και να πληθαίνει το κοπάδι του, ο επιχειρηματίας να επιχειρεί και όχι να αποχωρεί για άλλους τόπους και άλλες γλυκές και συμφέρουσες πατρίδες.

Να λέμε αλήθειες όσο γίνεται περισσότερες, στα παιδιά μας, στις γυναίκες μας, στους φίλους μας, ναι στους φίλους μας που είναι και η μεγαλύτερη περιουσία μας. Να ξαναχτίσουμε τα σχολειά μας, με βιβλία που θα ‘χουν μέσα χρήσιμη γνώση για τα παιδιά μας και θα τα οδηγήσει σε μια κοινωνία με κανόνες και αξιοκρατία. Η εργασία δεν θα είναι παράνομη λέξη αλλά βασικό δικαίωμα. Γιατί τόσα χρόνια είχαμε κατρακυλήσει στην ευκολία και είχαμε κάνει τη συνείδησή μας λάστιχο .

Ξέρω ότι σας φαίνομαι ονειροπόλος, αλλά το προτιμώ. Γιατί το πρώτο βήμα της πορείας είναι το όνειρο. Και ξέρω καλά ότι στο μάταιο τούτο κόσμο δεν έχει σημασία αν ζεις, αλλά πως ζεις και πως φεύγεις, γιατί όπως λέει και ο ποιητής: ’’Μόνο μια λάμψη ο άνθρωπος και αν είδες, είδες’’.-

Σχετικά Άρθρα

20/10/2011

Ο Πολιτισμός του Κοινού Καλού. Από τον Πέδρο Ολάγια

athinaiki_dimokratia[…] Μέχρι τότε στην ιστορία της ανθρωπότητας, ο άνθρωπος δεν ήταν πολίτης. Υπήρχαν πολιτισμοί της κορυφής, της συγκεντρωτικής εξουσίας, σε ένα βασιλιά – θεό, ή της μοιρασμένης εξουσίας ανάμεσα σε μια κάστα΄ όχι όμως πολιτισμοί Κοινωνίας Πολιτών. Η δημοκρατία δημιουργήθηκε με βάση το «δήμο»: ένα λαό με συνείδηση της αξιοπρέπειάς του και διατεθειμένο να την ασκήσει.

[…] κι ενώ στον υπόλοιπο κόσμο κυριαρχούσαν οι μοναρχίες και το κύρος του κατεστημένου, οι ελληνικές συμπολιτείες, διέπονταν από συνελεύσεις ελεύθερων πολιτών, δεσμευμένων στον προσδιορισμό του Κοινού Καλού. Αυτό το εύθραυστο σύστημα δημοκρατίας, βασισμένο στην πολιτική αρετή του ατόμου, επιβίωσε κατά τη διάρκεια πολλών γενεών παρά τις όποιες συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ των Ελλήνων. Αν τελικά υπέκυψε ήταν εξαιτίας της πλεονεξίας κάποιων προδοτών ή της άφιξης εξωτερικών εισβολέων

[…] Φαίνεται απίστευτο αλλά από τον μακρινό Οκτάβιο Αύγουστο ως την Ανεξαρτησία των ΗΠΑ, τη Γαλλική Επανάσταση και τις μεταγενέστερες αστικές επαναστάσεις, καμία χώρα του κόσμου δεν κυβερνήθηκε από ένα σύστημα με πλήρως δημοκρατικές και συνταγματικές αξιώσεις. Οι αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες του σήμερα, κληροδοτημένες περισσότερο από τη ρωμαϊκή res publica παρά από την Αθηναϊκή Δημοκρατία, δεν είναι παρά ολιγαρχίες που αναζητούν νομιμότητα σε μια αμφιλεγόμενη λαϊκή υποστήριξη.


«Όταν ήμουν παιδί με παραξένευε που η Ελλάδα ήταν παρούσα πάντα στο πρώτο κεφάλαιο κάθε βιβλίου.

Είτε αφορούσε ιστορία, είτε μαθηματικά, ή οτιδήποτε άλλο, η Ελλάδα ήταν πάντα στην αρχή, στον ορίζοντα.

Την φανταζόμουν καταπράσινη, με πηγές, με δάση, με ομίχλη, σαν τα τοπία της γενέτειράς μου της Αστούριας.

Αυτά είναι τα πραγματικά τοπία της Ελλάδας. Ένας τόπος, ένα όνομα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο έχει χαράξει το δικό του τοπίο στο μυαλό του κάθε δυτικού.

Για πολλούς το ελληνικό τοπίο είναι το ισορροπημένο και αιώνιο περίγραμμα ενός ναού΄ για άλλους, αυτό το ριζωμένο στη φαντασία τοπίο, είναι ένα τοπίο με ερειπωμένες κολώνες, η θάλασσα και τα νησιά του Ομήρου, τα πράα και γαλήνια βοσκοτόπια της Αρκαδίας, ή η μεγαλοπρεπής σιλουέτα της κλασικής Αθήνας.

Αλλά γιατί η Ελλάδα; Γιατί η Ελλάδα έχει εισχωρήσει τόσο βαθιά μέσα μας; Γιατί ξανά και ξανά όλα τα μονοπάτια μας οδηγούν σε εκείνη;

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι υπήρξαν κι άλλοι πολιτισμοί, αλλά το βέβαιο είναι ότι κανένας, μα κανένας άλλος πολιτισμός, δεν έχει τόσο επανεκτιμηθεί, επανερμηνευτεί, διασωθεί και οικουμενικοποιηθεί, όσο ο ελληνικός πολιτισμός.

Στο ελληνικό τοπίο οι ελιές σχηματίζουν μια γεωμετρία ρυθμική και αρχαία που διαταράσσεται που και που από την αιφνίδια παρουσία ενός κυπαρισσιού.

Ως αιωνόβιο δέντρο, κάθε ελιά τούτης της γης είναι ένα αυθεντικό φυσικό μνημείο που φέρνει σε στενή επαφή τους ανθρώπους του σήμερα με τους πιο άμεσους προγόνους τους, που εκείνοι τη μπόλιασαν, την κλάδεψαν, τη ράβδισαν, και μεγάλωσαν τρώγοντας τους καρπούς της.

Συναρπάζει η σκέψη πως κατά πάσα πιθανότητα από την αρχαιότητα το ελαιόλαδο έχει πάντοτε την ίδια γεύση. Προκαλεί ίλιγγο.

Ο Όμηρος ονόμασε την ελιά καταπράσινη, με νόστιμο καρπό, με φύλλα στενά και πυκνά, που βλασταίνει αγέρωχη. «χλοερά, αγλαόκαρπος, τανύφυλλος και τηλεθόωσα ελαία».

Προτού ακόμα εμφανιστεί το αλφάβητο, οι κάτοικοι αυτών των εδαφών αναπαριστούσαν με χαρακτήρες σχεδόν εικονικούς, με αιώνια σύμβολα που θα μπορούσαν να έχουν χαραχτεί και σήμερα, τις λέξεις ελαιόδεντρο, ελιά και λάδι.

Και λέγεται ότι η θεά Αθηνά που δώρισε στους ανθρώπους τον αυλό, το άροτρο, την πήλινη χύτρα, τον ζυγό για τα βόδια, το χαλινάρι του αλόγου, το άρμα και το πλοίο, που τους δίδαξε την επιστήμη των αριθμών και τις τέχνες της κουζίνας και της κλωστικής, που θεμελίωσε το δικαστήριο με σκοπό να ενώσει δικαιοσύνη με λογική, παραχώρησε στους θνητούς ως σύμβολο πλήρους θεϊκής καλοσύνης μια ελιά.

Είναι το δέντρο που η Αθηνά έκανε να βλαστήσει κάποτε στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, γύρω από το οποίο οικοδομήθηκε αργότερα το Ερέχθειο.

Και η άμπελος ήταν ένα δώρο των θεών. Ο Διόνυσος τη γνώρισε στους ανθρώπους, και μύησε τον Ικάριο και τον Οινέα στην επεξεργασία και τα μυστικά του κρασιού.

Από την πλευρά τους η Δήμητρα και η Κόρη, οι θεές της Ελευσίνας, έδειξαν στον πρίγκιπα Τριπτόλεμο την καλλιέργεια του σταριού, και του έδωσαν ένα άρμα που το έσερναν φτερωτά φίδια, για να εξαπλώσει τη γνώση του στον κόσμο.

Σιτάρι, αμπέλι και ελιά΄ ψωμί, κρασί και λάδι. Τα τρία συστατικά που πάνω τους ο μεσογειακός πολιτισμός στηρίχτηκε και έφτασε ως εδώ.

Και τι γνωρίζουμε γι’ αυτά πριν από την Ελλάδα; Ελάχιστα, σχεδόν τίποτα.

Πιθανόν και άλλοι λαοί να γνώριζαν το στάρι, το αμπέλι και την ελιά, πριν ή και ταυτόχρονα με τους Έλληνες, αλλά όπως και σε τόσες άλλες περιπτώσεις οι Έλληνες ήταν με τους μύθους και τα έργα τους, που δημιούργησαν με αυτά έναν πολιτισμό.

Κάθε γωνιά της ελληνικής γης είναι στην πραγματικότητα το σκηνικό ενός μύθου. Εκεί βρίσκονται οι κορυφές του Ολύμπου, η ιερή κατοικία των Θεών, τα νερά που πάνω τους ο Χάροντας περνούσε απέναντι τις ψυχές με τη βάρκα του, η παραλία που η Αθηνά έκανε τον Οδυσσέα να συνειδητοποιήσει ότι είχε φτάσει επιτέλους στην πατρίδα του.

Έχω δει να σουρουπώνει ο ουρανός του Γενάρη πάνω απ’ τα νερά του ποταμού Ελίσσοντα, όπου οι Ερινύες κυνήγησαν τον Ορέστη με τα μαστίγια των δακτύλων τους. Τα βήματά μου με οδήγησαν ως την απόμακρη σπηλιά όπου η Ρέα ξεγέλασε τον Κρόνο δίνοντάς του μια πέτρα τυλιγμένη σε σπάργανα ως την κορυφή της Αλιφείρας όπου η Αθηνά αναδύθηκε ως πάνοπλη κόρη από το κεφάλι του πατέρα της Δία, ως τη λιμνοθάλασσα όπου ο Αλφειός ερωτεύτηκε την Αρετούσα και όπου ο Ηρακλής κατατρόπωσε με τα βέλη και τα χάλκινα κύμβαλά του τις τρομερές Στυμφαλίδες Όρνιθες, και ως την κορυφή του Λυκαίου Όρους όπου οι πελασγοί λάτρευαν ισότιμα τον Δία και τον Πάνα.

Αναμφίβολα, η Ελλάδα οφείλει στη γοητεία των μύθων της ένα μεγάλο μέρος της απήχησης που έχει στις καρδιές μας.

Οι Έλληνες μας κληροδότησαν τους μύθους, τις αρχαιότερες ιστορίες του πολιτισμού μας.

Οι εικόνες τους μας ενώνουν με τους ανθρώπους κάθε εποχής, ο συμβολισμός τους έχει γονιμοποιήσει επανειλημμένα τις εκφράσεις του πολιτισμού μας και η θέση τους στη συλλογική μνήμη δεν μπορεί να αντικατασταθεί από καμία άλλη ιστορία, παρελθούσα ή μελλοντική.

Στην πραγματικότητα αγνοούμε ακόμα το αμάλγαμα που συνιστά αυτές τις παράξενες ιστορίες θεών και ανθρώπων, αλλά ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο, ότι:

Ο ελληνικός μύθος κατόρθωσε να φέρει εις πέρας, το λεπτό εγχείρημα, να θολώσει τα σύνορα μεταξύ του ανθρώπου, της φύσης, και του θείου.

Χάρις στους μύθους η γεωγραφία της Ελλάδας είναι μοναδική στον κόσμο, γιατί σε αυτήν, η φυσική ιστορία είναι και ανθρώπινη και θεϊκή.

Τοποθετώντας τη γέννηση, το ανάθρεμμα και τις περιπέτειες θεών, στους ίδιους τόπους όπου οι άνθρωποι κατοικούσαν, ο μύθος κατόρθωσε να εντάξει τον άνθρωπο στη φύση και στο θείο, καθιστώντας τον μέτοχο της μηχανικής και της αρμονίας τους.

Με αυτόν τον τρόπο οι αρχαίοι Έλληνες επινόησαν μια μέθοδο για να κ α τ α ν ο ή σ ο υ ν τον κόσμο, και όχι έναν αφελή τρόπο για να τον εξηγήσουν.

Γεννήθηκαν και μεγάλωσαν ως λαός μέσα στο φαντασιακό των μύθων, έδωσαν με αυτούς συνοχή στην ταυτότητά τους ως έθνος, έδωσαν έκφραση στη θρησκεία και τον πολιτισμό τους, και καλλιέργησαν με τη φύση μια σχέση ενσωμάτωσης και σεβασμού.

Και δεν ήταν μόνο οι δημιουργοί των μύθων, αλλά και οι πρώτοι ερευνητές και κριτικοί τους.

Οι ίδιοι οι Έλληνες που μας μετέδωσαν τους μύθους, αναρωτήθηκαν επανειλημμένα για το νόημά τους και όρισαν ενώπιόν τους το πεδίο της λογικής.

Για άλλους λαούς και άλλες θρησκείες, η εξερεύνηση της φύσης, η προσέγγιση στο ανθρώπινο, το σωματικό και το εγκόσμιο, σηματοδοτούσε επικίνδυνη απομάκρυνση από το θεϊκό. Για τους έλληνες, δεν ίσχυε αυτή η σύγκρουση.

Γι’ αυτό και μας κληροδότησαν μια στάση ξένη προς το δόγμα, και ανοιχτή προς τον θαυμασμό και τη γνώση.

Αργότερα, η Ευρώπη απαξίωσε αυτή τη στάση, στη διάρκεια αιώνων σκοταδισμού και θρησκευτικού φονταμενταλισμού, και όποτε προσπάθησε να την επανακτήσει, το έκανε κοιτώντας ξανά την Ελλάδα.

Ευνοημένοι από την ανοιχτή και ενοποιητική διάλεκτο του μύθου, οι Έλληνες απολάμβαναν μια πίστη χωρίς δόγμα.

Η θρησκεία τους δεν συνίστατο σε ένα πιστεύω, αλλά σε μια στάση απέναντι στο μυστήριο, και μια στάση καταφανέστατα ταπεινή.

«Ζευ, όποιος κι αν είσαι…», βάζει το χορό να πει ο Αισχύλος, «…αν έτσι αγαπάς να σε καλούνε, κι εγώ έτσι θα σε λέω. Να συγκριθεί με σένα τίποτα δε βρίσκω όλα κι αν τα σταθμίσω αν στ’ αλήθεια θέλω να πλήξω κάθε μάταιο φροντίδας άγχος».

Αυτή η στάση συμβούλευε τους Έλληνες να μην εξαίρουν από τη λατρεία τους, τούς θεούς που δεν γνώριζαν.

Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος, ανεβαίνοντας στα βράχια του Άρειου Πάγου στην Αθήνα, συνάντησε έναν αλλόκοτο βωμό, αφιερωμένο «τω άγνωστω θεώ», και μπόρεσε έτσι να πει σε εκείνους τους ανθρώπους τους ανοιχτούς σε οποιονδήποτε νεωτερισμό, ότι γι’ αυτόν το θεό που εκείνοι λάτρευαν χωρίς να γνωρίζουν ερχόταν να τους μιλήσει. Όλοι τον άκουσαν΄ μερικοί τον πίστεψαν, άλλοι όχι.

Απέναντι σε τόσους ιερούς πολέμους που γέμισαν με αίμα τους αιώνες, απέναντι στη θρησκευτική αδιαλλαξία που ακόμα και σήμερα υφίσταται ο κόσμος στον οποίο ζούμε, η εν λόγω ταπεινή στάση, εξακολουθεί να είναι επαναστατική.

Η απουσία δογμάτων, το άνοιγμα προς νέες ιδέες, ο θαυμασμός και η αμφιβολία, υπήρξαν τα συστατικά μιας στάσης δημιουργικής και γενναίας, που οι Έλληνες ονόμασαν Φιλοσοφία.

Η φιλοσοφία, ως πράξη ελεύθερη και κριτική, ως γνώση που δεν έρχεται εκ των άνωθεν, αλλά συγκροτείται μέσα από προβληματισμό και διάλογο, είναι μια ιδιότητα που γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε στην Ελληνική γη.

Και σε άλλα μέρη υπήρξαν ιδιοφυείς, σοφοί και πεφωτισμένοι, αλλά όχι πνευματικοί σύντροφοι, ίσοι στην αναζήτηση της αλήθειας.

Η Αγορά της Αθήνας, υπήρξε και πολύ καιρό το σημείο συνάντησης εκείνων που χωρίς αντιζηλία μοιράστηκαν το όνομα του φιλοσόφου.

Εκείνοι οι πρόδρομοι έκαναν την ίδια τους τη σκέψη αντικείμενο του προβληματισμού τους, εξάσκησαν και ανέλυσαν ακατάπαυστα την ικανότητα της επιχειρηματολογίας, διδάχτηκαν και δίδαξαν την αμφισβήτηση, και αναθεώρησαν το κατεστημένο, χωρίς να φοβούνται να εκτεθούν στο κενό.

Ο Αναξαγόρας, ο Πρωταγόρας, ο Ιππίας, ο Γοργίας, ο Κριτίας, ή ο Σωκράτης, δεν ήταν ακριβώς σοφοί΄ ήταν φίλοι της γνώσης, της σοφίας, ήταν φιλόσοφοι.

Από τον Σωκράτη, έχει μείνει σε μας το πορτραίτο του πιο γνήσιου αναζητητή της αρετής, της οποίας την ύπαρξη δήλωσε, αλλά ποτέ δεν ισχυρίστηκε ότι την κατέχει.

Από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μένουν τα πιο μεγαλειώδη και πολυσύχναστα οικοδομήματα της παγκόσμιας σκέψης.

Αλλά όλοι αυτοί εν συνόλω, σοφιστές, ακαδημαϊκοί, περιπατητικοί, επικούρειοι, στωικοί ή κυνικοί, άφησαν ένα κληροδότημα πιο αληθινό και ανατρεπτικό ακόμα και από τα συμπεράσματά τους: Τη στάση τους.

Ενάντια σε εκείνους που τόσες φορές πίστεψαν ότι κατέχουν την αλήθεια ή είχαν τη φιλοδοξία να επιβάλλουν το καλό, η ελληνική φιλοσοφία πρόταξε μια ταπεινόφρονα και άψογη στάση:

Την αναζήτηση της γνώσης ασκούμενοι την ελευθερία.

Πάνω από την Αγορά της Αθήνας υψώνονται τρεις βραχώδεις δεντρόφυτοι λόφοι: ο λόφος των Μουσών, ο λόφος των Νυμφών, και ο ονομαζόμενος λόφος της Πνύκας.

Αυτός ο τελευταίος, που η γυμνή του κορυφή κοιτάζει αντικριστά την Ακρόπολη, είναι το εμβληματικό λίκνο ενός άλλου μεγάλου κληροδοτήματος των Ελλήνων: της δημοκρατίας.

Η σύγχρονη ιστοριογραφία συνήθως αναφέρει ότι η ευφορία από τις αθηναϊκές νίκες κατά των Περσών και η μετέπειτα οικονομική και ηθική άνθιση, άνοιξαν το δρόμο για την εμφάνιση της δημοκρατίας. Τι απλοϊκότητα!

Όλοι ξέρουμε πως στην ιστορία του κόσμου υπήρξαν πολλές νίκες που προσκόμισαν υλικό πλούτο και αισθήματα σιγουριάς και υπεροχής, και που ωστόσο ούτε κατά διάνοια δεν δημιούργησαν κάτι ανάλογο.

Η δημοκρατία αναδύθηκε από την ψυχή των Ελλήνων, που από τον Όμηρο είχαν συνειδητοποιήσει πως η ζωή κάθε ανθρώπου, «ανδρός ψυχή», είναι μοναδική και πολυτιμότερη από οποιονδήποτε θησαυρό ή φιλοδοξία.

Γεννήθηκε από την επιθυμία καθορισμού του ό,τι είναι έμφυτο στον άνθρωπο, από την ασταμάτητη αναζήτησή του ό,τι είναι πανανθρώπινο, και από την πεποίθηση ότι η ιδέα της δικαιοσύνης και η παρόρμηση της θέλησης, κατοικούν εκ φύσεως σε κάθε ανθρώπινο ον.

Εδώ και 2500 χιλιάδες χρόνια, μέσα στο ελάχιστο περιθώριο λίγων δεκαετιών, έλαβε σάρκα και οστά στο προσκήνιο αυτής της πλατείας, μια μοναδική λειτουργία:

Για πρώτη φορά εμπνεύστηκε σε ένα λαό το ζωηρό συναίσθημα μιας κοινωνίας πολιτών ενεργούς, ελεύθερης, υπεύθυνης, και δημοκρατικής.

Κατά τη διάρκεια της εποχής του Περικλή, συναντιόνταν σ’ αυτή την απλωσιά ο Αισχύλος, ο Ευριπίδης, ο Αριστοφάνης, ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο Φειδίας, ο Ικτίνος, ο Καλλικράτης, η Ασπασία, ο Αναξαγόρας, ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας, ο Ιππίας, ο Αντίφων, και ο Σωκράτης. Πόσο εύκολα λέγεται! Από όλους αυτούς, και από άλλους που ήρθαν αργότερα κληρονομήσαμε την κοινωνία πολιτών.

Μέχρι τότε στην ιστορία της ανθρωπότητας, ο άνθρωπος δεν ήταν πολίτης.

Υπήρχαν πολιτισμοί της κορυφής, της συγκεντρωτικής εξουσίας, σε ένα βασιλιά – θεό, ή της μοιρασμένης εξουσίας ανάμεσα σε μια κάστα΄ όχι όμως πολιτισμοί Κοινωνίας Πολιτών.

Η δημοκρατία δημιουργήθηκε με βάση το «δήμο»: ένα λαό με συνείδηση της αξιοπρέπειάς του και διατεθειμένο να την ασκήσει.

Η εμπειρία των ελληνικών πόλεων με τα όποια ελαττώματα θα μπορούσαν να επισημανθούν, προσέδωσε στην κοινωνία της εποχής εκείνης αισθήματα ελευθερίας, δικαιοσύνης, ισότητας, υπευθυνότητας, και συμμετοχής στον ορισμό και την υπεράσπιση του Κοινού Καλού, που ήταν άγνωστα μέχρι τότε και δυστυχώς και στις εποχές που ακολούθησαν.

Η ελληνική δημοκρατία είχε ως υπέρτατα ιδανικά την ελευθερία και την ισότητα, ιδανικά που, από αυτό το βήμα υπεράσπισαν οι πολίτες, μέσω της δύναμης του λόγου.

Από τη μια ελευθερία του λόγου, κατ’ ιδίαν ή δημοσίως, ελευθερία συμμετοχής στην πολιτική, ελευθερία να ζει κανείς σύμφωνα με τις προσωπικές του επιθυμίες. Από την άλλη, ισονομία ή ισότητα απέναντι στο νόμο, ισοπολιτεία ή ισότητα στα πολιτικά δικαιώματα΄ ισηγορία ή ισότητα στη χρήση του λόγου.

Και μαζί με αυτά τα δικαιώματα, μια αρετή: η παρρησία, η αρετή να συμμετέχεις και να χρησιμοποιείς το λόγο για να υπερασπίζεσαι την αλήθεια.

Η λαμπρότητα αυτών των ιδεών, τώρα που τις αναπολούμε ανόθευτες από το ύψος αυτού του βράχου, μας αποκαλύπτει το πόσο εύθραυστη και ασαφής ακόμα και σήμερα είναι η δημοκρατία στον κόσμο.

Όχι μόνο η Αθήνα, αλλά και τα νησιά και όλα τα μέρη της ελληνικής χερσονήσου, καλλιέργησαν με μόχθο τα ιδανικά της δημοκρατίας.

Από τη μια και από την άλλη πλευρά των νερών του Κορινθιακού κόλπου εκτείνονται τα εδάφη δύο εκ των σπουδαιότερων συμπολιτειών της Ελλάδας: Από τη νότια πλευρά των Αχαιών στις αντικρινές ακτές των Αιτωλών.

Ενώ στον υπόλοιπο κόσμο κυριαρχούσαν οι μοναρχίες και το κύρος του κατεστημένου, οι ελληνικές συμπολιτείες, διέπονταν από συνελεύσεις ελεύθερων πολιτών, δεσμευμένων στον προσδιορισμό του Κοινού Καλού.

Αυτό το εύθραυστο σύστημα δημοκρατίας, βασισμένο στην πολιτική αρετή του ατόμου, επιβίωσε κατά τη διάρκεια πολλών γενεών παρά τις όποιες συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ των Ελλήνων.

Αν τελικά υπέκυψε ήταν εξαιτίας της πλεονεξίας κάποιων προδοτών ή της άφιξης εξωτερικών εισβολέων.

Στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου, έλαβε χώρα η περίφημη μάχη του Ακτίου, η στρατιωτική πανωλεθρία του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας, που έχρισε τον Οκτάβιο πρώτο Ρωμαίο αυτοκράτορα.

Φαίνεται απίστευτο αλλά από τον μακρινό Οκτάβιο Αύγουστο ως την Ανεξαρτησία των ΗΠΑ, τη Γαλλική Επανάσταση και τις μεταγενέστερες αστικές επαναστάσεις, καμία χώρα του κόσμου δεν κυβερνήθηκε από ένα σύστημα με πλήρως δημοκρατικές και συνταγματικές αξιώσεις.

Οι αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες του σήμερα, κληροδοτημένες περισσότερο από τη ρωμαϊκή res publica παρά από την Αθηναϊκή Δημοκρατία, δεν είναι παρά ολιγαρχίες που αναζητούν νομιμότητα σε μια αμφιλεγόμενη λαϊκή υποστήριξη.

Η ελληνική δημοκρατία έπεσε στη λήθη. Η ίδια λέξη δημοκρατία, άργησε δύο χιλιάδες χρόνια να μπει στις δυτικές γλώσσες και η ακριβής ιδέα του τι σημαίνει αυτή η μορφή διακυβέρνησης ανασυγκροτήθηκε από ιστορικούς και φιλολόγους μόλις πριν από δύο αιώνες με βάση τα κείμενα του Θουκυδίδη, του Ισοκράτη, του Δημοσθένη και του Ηρόδοτου.

Η διερεύνηση του παρελθόντος με τρόπο κριτικό και συλλογιστικό ήταν κι αυτή, στη σύλληψή της, μια ελληνική πρωτοβουλία. Πρωτοπόρος αυτού του εγχειρήματος υπήρξε ο Ηρόδοτος από την Αλικαρνασσό. Ένας αεικίνητος ταξιδιώτης γεννημένος σε μια ελληνική πόλη που βρισκόταν στον έλεγχο των Περσών.

Ο Ηρόδοτος δεν είχε την πρόθεση να χαράξει μια μυθική γενεαλογία ούτε να συνθέσει μια εποποιία, αλλά να καταλάβει τις αιτίες που είχαν διαμορφώσει την εποχή του και τον λόγο που τον οδήγησε στην εξορία: να συνειδητοποιήσει δηλαδή την πραγματική προέλευση της σύγκρουσης μεταξύ Ελλήνων και Βαρβάρων.

Γι’ αυτό άρχισε να ταξιδεύει στη Μεσόγειο και να επιζητά διακαώς απευθείας μαρτυρίες από παρόντες στα γεγονότα μάρτυρες και από τους διαδόχους τους.

Διέσχισε ερευνώντας τα νησιά του Αιγαίου, τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, την Αίγυπτο, τη Βαβυλωνία, την Τύρο, τη Νότιο Ιταλία, και σχεδόν όλη την Ελλάδα, ώσπου να ανασυνθέσει ό,τι είχε συμβεί στον κόσμο κατά τη διάρκεια της εποχής των τεσσάρων Περσών βασιλέων: του Κύρου, του Καμβύση, του Δαρείου και του Ξέρξη.

Με τη μακρά και ευσυνείδητη εργασία του, ο Ηρόδοτος επινοούσε κάτι νέο: την Ιστορία. Μια λέξη, που εμφανίζεται πρώτη φορά στο έργο του, σημαίνοντας επακριβώς «έρευνα».

Ο διανοητικός μόχθος άσκησε τον Ηρόδοτο στην ανεκτικότητα. Αυτός είναι ο περίφημος όρμος του Μαραθώνα (βλ. βίντεο) που εκτυλίχθητε η σκηνή της Μεγάλης μάχης μεταξύ των Ελλήνων και Περσών που αφηγήθηκε ο ιστορικός.

Η Ιστορία που μας άφησε κληρονομιά ο Ηρόδοτος είναι δοσμένη χωρίς οξυθυμία αλλά με ενσυναίσθηση. Είναι καρπός μιας οπτικής σεβασμού και ανεκτικότητας προς όλους τους λαούς και προς τις συνήθειές τους, καρπός ενός ανοιχτού πνεύματος.

Από την άλλη καταδικάζει σταθερά τον πόλεμο, όπως και συμπάσχει με τα βάσανα και τις κακοτυχίες και των δύο πλευρών.

Σε αυτόν τον καλαμιώνα (βίντεο 20:38) πέθαναν παγιδευμένοι πάνω από 6 χιλιάδες Πέρσες΄ κάτω από τούτο τον τύμβο του Μαραθώνα (βίντεο 20:46) κείτονται τα λείψανα των 192 Αθηναίων που έπεσαν σε κείνη τη μάχη.

«Στην ειρήνη η γιοί θάβουν τους πατεράδες, στον πόλεμο οι πατεράδες είναι εκείνοι που θάβουν τους γιους τους»: Αυτή η φράση του Ηρόδοτου, που τόσες φορές έχει επαναληφθεί, συμπυκνώνει τον αντιμιλιταρισμό και τη σύνεση, εργαλεία που άρχισε να γράφεται η Ιστορία.

Οι πρωταγωνιστές της Ιστορίας που έγραψαν ο Ηρόδοτος, ο Θουκυδίδης, ο Ξενοφώντας και ο Πολύβιος, δεν είναι οι μεμονωμένοι ήρωες, δεν είναι καν οι Έλληνες. Είναι οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι.

Σ’ αυτό οι ιστορικοί ακολούθησαν αυτή την οικουμενική γραμμή που είχε χαράξει ο Όμηρος και που ποτέ δεν θα εκλείψει από το ελληνικό πνεύμα.

Σε αυτή την οικουμενικότητα η Ιστορία με ένα άλλο ακόμα μεγάλο εύρημα των Ελλήνων: την Τραγωδία.   

Αυτό είναι το θέατρο του Ελευθερίου Διονύσου(βίντεο 21:42): η πρώτη σκηνή των μεγάλων Τραγωδιών.

Η λέξη «θέατρο» σημαίνει «τόπος να βλέπεις». Το θέατρο δεν είναι μια πράξη που νοείται από τη σκηνή ή από την αναπαράσταση, αλλά από δω ψηλά απ’ τις κερκίδες όπου παρακολουθούσαν οι θεατές.

Από τον 5ο π.Χ. αιώνα, η Ελλάδα γέμισε με θέατρα. Οι ιστορίες που παρουσιάζονταν σε αυτά ήταν διασκευές αρχαίων γνωστών μύθων.

Η πλοκή μάλλον δεν συνέφερε κάτι νέο. Το  σημαντικό ήταν να βλέπεις τους ήρωες μόνους την ώρα της απόφασής τους, να βλέπεις από αυτές τις σιωπηλές κερκίδες πώς ο ήρωας αποτιμά τις πράξεις του εσωτερικά, να νιώθεις μαγεμένος από αυτό το κάλεσμα στη γενναιότητα, υπό την αδυσώπητη δύναμη της μοίρας και την ανυπάκουη και απρόβλεπτη ύλη με την οποία μας έπλασαν οι Θεοί.

Η τραγωδία παρουσιάζει τη σύγκρουση αλλά δεν τη λύνει΄ γι’ αυτόν το λόγο αποτέλεσε σχολή νόησης και δημοκρατίας.

Κι άλλοι λαοί διέθεταν το αφηγηματικό υλικό των μύθων, αλλά δεν κατόρθωσαν να αποσπάσουν από αυτούς, ηθική σύγκρουση, όπως αυτή της Τραγωδίας.

Με άλλα λόγια, κι άλλοι λαοί μπόρεσαν αναμφίβολα να καταλάβουν την αγωνία ενός ανθρώπου που σκοτώνει τη μάνα του για να εκδικηθεί το θάνατο του πατέρα του, αλλά κανένας από αυτούς δεν έγραψε την Ορέστεια.

Οι Έλληνες μας άφησαν την τραγωδία αλλά και την κωμωδία και τη λυρική ποίηση και την επική ποίηση και την ιστορία, το δοκίμιο, το μυθιστόρημα, το διάλογο, το επίγραμμα, το εγκώμιο, το επιθαλάμιο ποίημα, την ερμηνευτική, την προπαιδευτική, τη χορογραφία.

Όλα τα λογοτεχνικά είδη μέσα από τα οποία ο πολιτισμός μας έχει εκφραστεί και εξακολουθεί να εκφράζεται είναι κληρονομιά από τους Έλληνες.

Η μεγάλη αξία εκείνων των ανθρώπων έγκειται ότι σε όλα τα πεδία κωδικοποίησαν ότι φαντάστηκαν και το έκαναν αριστοτεχνικά. Γι’ αυτό και όσοι ακολούθησαν έπρεπε να αναφερθούν σε εκείνους, να προσπαθήσουν να προοδεύσουν σε σχέση με εκείνους. Αυτή είναι μια ακλόνητη αλήθεια που χαρακτηρίζει τον παγκόσμιο πολιτισμό.

Η λογοτεχνία, η ιστορία, η πολιτική, οι νόμοι και η επιστήμη, αναπτύχθηκαν γραπτώς από τους Έλληνες, αλλά αυτό το σημείο εκκίνησης δεν θα είχε καταστεί ποτέ δυνατό χωρίς το θαυμάσιο εύρημα του πρώτου πλήρους φωνητικού αλφαβήτου, του εργαλείου που κατέστησε δυνατή τη μεταφορά της φωνής στη σιωπή της ματιάς.

Αυτό το εγχείρημα ποτέ δεν θα είχε ενεργοποιηθεί χωρίς αυτά τα μικρά και εύθραυστα ξυλαράκια, χωρίς αυτά τα «φωνήεντα και έμφρονα δώρα» που ο Κάδμος χάρισε στην Ελλάδα.

Αν τα λατινικά έπαψαν μια μέρα να είναι μια άγραφη γλώσσα οφείλεται στο ότι πήραν τα γράμματα από τους Έλληνες που βγήκαν από τούτο (βίντεο 24:47) το λιμάνι της Εύβοιας, και αν οι δυτικές γλώσσες ξεκίνησαν μια μέρα να γράφονται και να εξελίσσονται, οφείλεται επίσης στο ότι δέχτηκαν την κληρονομιά εκείνου του αλφαβήτου.

Ένας ανυπολόγιστος αριθμός λέξεων και αφηρημένων εννοιών με τις οποίες σήμερα εκφραζόμαστε, χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά: ιδέα, λογική, πρόβλημα, μέθοδος, θεωρία, ανάλυση, σύστημα, σύμβολο, φράση, διάλογος, διαλεκτική, ηθική, πολιτική, μηχανή, ενέργεια, μυστήριο, μέτρο, μουσική, μελωδία, ρυθμός, αρμονία.

Πώς θα ήταν ο κόσμος αν δεν είχε υπάρξει αυτή η γλώσσα; Αναμφίβολα πολύ πιο βάναυσος και σκοτεινός απ’ ότι είναι σήμερα, όσο δύσκολο είναι να το φανταστούμε.

Η Ελλάδα μας έδωσε την πρώτη ύλη της σκέψης μας. Γιατί «σκέφτομαι» δεν σημαίνει παρά συσχετίζω έναν κόσμο εικόνων, αισθήσεων και λέξεων΄ συνδυάζω απεριόριστα μια απέραντη συλλογή μικρών κομματιών που παραδόξως φέρουν τυπωμένη την ελληνική σφραγίδα.

Η γλώσσα που εδώ και 3500 χρόνια αντηχεί αδιάκοπα σε τούτα τα τοπία (βίντεο 25:31) είναι η μητέρα γλώσσα της αφηρημένης σκέψης, η μητέρα όλων των φωνητικών μας αλφαβήτων, η πρώτη lingua franca, η πιο παλαιά από τις ζωντανές σε προφορική και γραπτή παράδοση, η πρώτη σε λογοτεχνική και ιστορική επιρροή, η γλώσσα με την πρώτη γραμματική και τον πρώτο μεταγλωσσικό συλλογισμό.

Και αν πρέπει να κρίνουμε από την τεράστια επιρροή που έχει ασκήσει και ασκεί ακόμα πάνω στις υπόλοιπες, η ελληνική γλώσσα, είναι η πιο ζωντανή γλώσσα του κόσμου.

Πιθανώς, οι Έλληνες να μην ήταν πρώτοι σε όλα, αλλά σίγουρα ήταν οι πρώτοι που μας μίλησαν συστηματικά για όλα.

Τα γραπτά τους είναι η πιο παλαιά και πλήρης καταχώρηση της ανθρώπινης σκέψης και γνώσης, μια καταχώρηση που ακόμα δεν έχει κατανοηθεί πλήρως και που, εκτός του ότι εμπνέει το παρόν, θα ρίξει κάποια μέρα φως πάνω σε προγενέστερα στάδια του κόσμου, πάνω σε απώτερες γνώσεις των οποίων οι Έλληνες υπήρξαν κομιστές.

Η ιατρική, η φυσική, η επιστήμη και η τεχνολογία, άφησαν τις πρώτες ανεξίτηλες μαρτυρίες τους στα γραπτά των Ελλήνων.

Αυτή είναι η πατρίδα του Πυθαγόρα, του Αρχιμήδη, του Ευκλείδη, του Ερατοσθένη και τόσων άλλων που αποδέχτηκαν την πρόσκληση, τού να προσπαθήσουν να καταλάβουν τα «γιατί» της φύσης.

Σήμερα εξακολουθούμε να ονομάζουμε τα φυτά και τα ζώα με τα ίδια ονόματα που τα κατηγοριοποιούσαν ο Αριστοτέλης, ο Θεόφραστος, και ο Διοσκουρίδης.

Εδώ και τέσσερις αιώνες ο Κοπέρνικος και ο Κέπλερ υποσκέλισαν το γεωκεντρικό σύστημα το λεγόμενο «του Πτολεμαίου», που είχε επικρατήσει για χίλια πεντακόσια χρόνια, αντικαθιστώντας το με ένα άλλο, ηλιοκεντρικό, που παραδόξως έμοιαζε με εκείνο που είχε περιγράψει ο Αρίσταρχος ο Σάμιος τον 3οπ.Χ. αιώνα.

Σε τούτο το βουνό κοντά στην Επίδαυρο (βίντεο 27:23) γεννήθηκε ο Ασκληπιός, ο ήρωας θεραπευτής, και στα ιερά του Ασκληπιού γεννήθηκε η επιστήμη της ιατρικής συνδεδεμένη με την αναζήτηση της αρμονίας με τη φύση και το Θείο.

Ο πρώτος που συνέθεσε ένα σύνολο επιστημονικών πραγματειών αντιμετωπίζοντας τη νόσο ως φυσιολογικό φαινόμενο, υπήρξε ο Ιπποκράτης, ένα ανήσυχο πνεύμα από την Κω, που άνοιξε δρόμο σε μια νέα τέχνη «μακρά για ένα βίο βραχύ».

Από τα ονόματα εκείνων που τον ακολούθησαν θυμόμαστε κυρίως τον Δημοκήδη ιατρό του Πέρση βασιλιά Δαρείου, τον Διοκλή μέγα μελετητή της ανατομίας, τον Πραξαγόρα πρόδρομο στη μελέτη του αγγειακού συστήματος, τον Ηρόφιλο ερευνητή της φυσιολογίας του εγκεφάλου, του ματιού και των γεννητικών οργάνων, τον Ερασίστρατο που μελέτησε τις λειτουργίες των νεύρων και τον κύκλο του οξυγόνου στο αίμα, τον Διοσκουρίδη πατέρα της φαρμακοποιίας, και τον ίδιο τον Αριστοτέλη και τον ανεπανάληπτο Γαληνό.

Φαίνεται απίστευτο αλλά για περισσότερα από 2000 χρόνια, η ιστορία της ιατρικής δεν ήταν παρά η αδιάκοπη διαδικασία ανάγνωσης, σχολιασμού, μετάφρασης και πειραματισμού των γνώσεων αυτής της χούφτας Ελλήνων που είδαν τον άνθρωπο ως μια φύση προσιτή στη λογική.

Ελληνική υπήρξε η ιατρική της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και ελληνικές οι παγανιστικές γνώσεις που έφτασαν σε αυτή τη μακρινή πόλη Χαρράν (βίντεο 28:47) στο ξακουστό νοσοκομείο της Gundisapur στον οίκο της Σοφίας στη Βαγδάτη και στην υποδειγματική “Civitas Hippicratica” του Σαλέρνο.

Ο Ibn Isaaq και ο Ibn Qurra υπήρξαν Έλληνες στην καταγωγή και στο πνεύμα, οι οποίοι μετέφρασαν στη συριακή και στην αραβική γλώσσα τα έργα του Ιπποκράτη, του Δυοσκουρίδη και του Γαληνού, τα έργα του Ευκλείδη, του Αριστοτέλη και του Πτολεμαίου, που έφτασαν αργότερα στην Κόρδοβα και στο Τολέδο.

Οι βιβλιοθήκες του Μεσαίωνα γεννήθηκαν από την ανάγκη δημιουργίας ενός πολιτισμού ικανού να αντιταχθεί στον παγανισμό, και από τη φωτισμένη προσπάθεια κάποιων να διασώσουν τη γνώση των Αρχαίων.

Οι Ακαδημίες της Αναγέννησης γεννήθηκαν από την ανάμνηση και την άμιλλα της αθηναϊκής Ακαδημίας και του αθηναϊκού Λυκείου.

Εάν ο θεοκεντρισμός, ο σκοταδισμός και το δόγμα δεν είχαν υποσκάψει τα θεμέλια του ελληνικού πνεύματος η επιστήμη θα ήταν σήμερα τουλάχιστον χίλια χρόνια μπροστά, και εκατομμύρια ανθρώπων δεν θα είχαν πεθάνει από τα χέρια του φανατισμού και της άγνοιας.

Η προσπάθεια κατανόησης της ζωής και της φύσης, πήγαζε στην Ελλάδα, από την αγάπη και για τις δύο.

Από αρχαιοτάτων χρόνων οι Έλληνες γιόρταζαν σε επαφή με τη φύση την αστείρευτη δύναμη της ζωής.

Αυτό το αρχαιότατο στάδιο (βίντεο 30:31) ξεχασμένο σήμερα στην κορυφή του Λυκαίου όρους στην Αρκαδία, μας ταξιδεύει σε μια μακρινή εποχή όταν νέες και νέοι στο άνθος της ηλικίας τους συναγωνίζονταν για ένα συμβολικό βραβείο φυτικής προέλευσης.

Εκείνοι οι πρωτογενείς εορτασμοί, στους οποίους ο εκλεγμένος ενσάρκωνε την αναζωογονητική δύναμη της φύσης, αποτέλεσαν τον σπόρο των γυμναστικών αγώνων και των πανελλήνιων γιορτών, τη μακρινή προέλευση του δικού μας σύγχρονου και αμφισβητούμενου αθλήματος.

Γι’ αυτούς που έτρεχαν σε εκείνα τα στάδια ή για εκείνους που παρακολουθούσαν καθισμένοι στα χόρτα το σώμα δεν ήταν ακόμα το «ειδεχθές ένδυμα της ψυχής» όπως κατέληξε να δηλώσει ο άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, ξεχνώντας ίσως πως ο θεός των Χριστιανών ενσαρκώθηκε.

Οι Έλληνες εξύμνησαν το κάλος, το σώμα, τον έρωτα και τον ερωτισμό, και μακριά από τη σεμνοτυφία και την ταπείνωση απέκτησαν έναν πολιτισμό πρόσχαρο και αθώο.

Ανάμεσα στα ερείπια του ναού της Ήρας στην Ολυμπία (βίντεο: 31:19) δίπλα στο αρχαίο στάδιο το καλυμμένο από τις λάσπες του ποταμού Αλφειού φανερώθηκε πριν από έναν αιώνα και κάτι ο Ερμής του Πραξιτέλη (βίντεο 31:23) το υπέροχο άγαλμα του Έλληνα γλύπτη του οποίου τα έργα τόσο θαυμασμό είχαν προκαλέσει σε γενιές καλλιτεχνών μόνο μέσα από άτεχνα ρωμαϊκά αντίγραφα.

Δίπλα στα σπίτια του χωριού Κλίμα, ένα άροτρο έβγαλε μια μέρα στο φως (βίντεο 31:39) την περίφημη Αφροδίτη της Μήλου.

Και τα δυο γλυπτά, λευτερωμένα από τη λάσπη μας μιλούν για το ίδιο μας το σώμα με έναν θαυμασμό και μια λεπτότητα που δεν γνώρισαν οι μακριοί αιώνες που ακολούθησαν από την εξαφάνιση αυτών των αγαλμάτων.

Παράλληλα με τη γλυπτική, η μεγάλη ελληνική αρχιτεκτονική γεννήθηκε από την επιθυμία να υποταχθεί η ύλη και ο χώρος σε ένα νοερό κατασκεύασμα. Όπως έπραξε ο μύθος επιχείρησε και αυτή να ενσωματώσει σε ένα δημιούργημα τον άνθρωπο, τη φύση και το Θείο.

Και ανέπτυξε γι’ αυτόν το σκοπό ένα εργαλείο με τόση ακρίβεια και λεπτότητα όπως και η μουσική, αλλά πιο αινιγματικό, αν μη τι άλλο, επειδή έβρισκε έκφραση στη σιωπή: τη γεωμετρία.

Οι Έλληνες εξύψωσαν τη γεωμετρία από το εμπειρικό σχοινί που μετρούσε τα χωράφια, ως την απόλυτη μαθηματική αφαίρεση. Κάθε δωρικός σφόνδυλος είναι απόδειξη αυτού του επιτεύγματος.

Κάθε δωρικός σφόνδυλος είναι απόδειξη αυτού του επιτεύγματος. Στις αναλογίες του εμπεριέχεται ολόκληρος ο ναός.

Ολόκληρος ο ναός μπορεί να ανασυγκροτηθεί με βάση ένα σφόνδυλο, χάρις στη γεωμετρία που τον εμπνέει και που αντικατοπτρίζει την ίδια αρμονία παρούσα επίσης στο ανθρώπινο σώμα, στη δομή των φυτών, σε αυτή του σύμπαντος.

Ο Ευκλείδης και η σχολή του διατύπωσαν αυτές τις αρχές συστηματικά, με τόση πειθώ που το έργο του μεταδόθηκε ανέπαφο ως τον 19ο μ.Χ αιώνα, και ολοκληρώθηκε μόλις τον 20ο.

Η αρχιτεκτονική, η μηχανική, η φυσική, η αστρονομία, η τοπογραφία, η χαρτογραφία, η ναυτική τέχνη και πολλές άλλες ειδικότητες, αναπτύχθηκαν πάνω στα στοιχεία της Ευκλείδειας γεωμετρίας.

Η σύγχρονη υπερβολική γεωμετρία και η σύγχρονη ελλειπτική γεωμετρία επεκτείνουν σήμερα το πεδίο αυτής της επιστήμης, αλλά δεν παύουν να ορίζονται σε σχέση με την ευκλείδεια γεωμετρία.

Αυτοί οι πεσμένοι κίονες και ογκόλιθοι (βίντεο 33:32) αυτές οι κολώνες που σήμερα κείτονται στη λάσπη ή ξεφυτρώνουν μες στη βλάστηση δεν ήταν τότε μνημεία αλλά χώροι ζωής. Δημόσιοι χώροι όπου η ομορφιά ήταν μια αξία που αναζητούσε έκφραση μέσα από την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη ζωγραφική.

Αυτές οι κολώνες υποβάσταζαν και σχημάτιζαν αρμονικές στοές, πάνω σε αυτά τα βάθρα υψώνονταν κάποτε ωραία αγάλματα.

Η αιτία που σε μεταγενέστερους σκοτεινούς καιρούς γκρεμίστηκαν οι ναοί, σβήστηκαν οι ζωγραφιές και έγιναν ασβέστης τα αγάλματα, είναι ότι θύμιζαν το ανθρώπινο μέτρο, ότι καλλιεργούσαν γνώσεις που είχαν ως αντικείμενο τον άνθρωπο στον κόσμο.

Πολλοί Έλληνες που ονομάζονταν περιφρονητικά ειδωλολάτρες διώχτηκαν ή μαρτύρησαν απλώς επειδή βρέθηκαν στην κατοχή τους βιβλία ή αγάλματα.

Σήμερα όμως τα λόγια του Περικλή προς τους Αθηναίους μας φαίνονται ωραία και καθόλου κατακριτέα:

–       «Αγαπάμε την ομορφιά χωρίς να εγκαταλείπουμε την απλότητα».

–       «Αγαπάμε τη γνώση χωρίς αυτή να μας κάνει μαλθακούς»

Κάπως έτσι θα μπορούσε να συνοψιστεί η στάση του ελληνικού πνεύματος.

Έτσι και μέσα από τα αποφθέγματα που για αιώνες βρίσκονται χαραγμένα εδώ (βίντεο 34:48) πάνω στο ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, για να υπηρετούν τις παρούσες και τις μελλοντικές γενιές:

–       “Τίποτα σε υπερβολή («Μηδέν άγαν»)”

–       «Παν μέτρον άριστον»

–       “Γνώριζε τον εαυτό σου («γνῶθι σ’αὐτόν»)”

Με τη μετριοπάθεια και την αναζήτησή τους, εκείνα τα γενναία πνεύματα προσπάθησαν να οικοδομήσουν ένα νέο κόσμο, απαλλαγμένο από το δόγμα, και αντικείμενο της αμφισβήτησης, της ηθικής, της αισθητικής, ευνομούμενο και ελεύθερο.

Και μπορούμε να πούμε ότι δεν το κατόρθωσαν πλήρως, ότι δεν υπήρξαν τέλειοι, αλλά επίσης δικαίως μπορούμε να πούμε ότι ποτέ δεν απέτυχαν επειδή ποτέ δεν εγκατέλειψαν την αναζήτηση.

Ασφαλώς, όχι τα πάντα στην Ελλάδα υπήρχαν φωτεινά και ανέφελα. Η ιστορία της όπως και όλων των λαών βρίθει χειρονομιών αλαζονείας, παραλογισμού, ακόμα και βαρβαρότητας.

Ωστόσο από εκείνη την ομίχλη κατάφερε να ορθωθεί ένα πνεύμα ικανό να σαγηνεύσει τους πιο γενναιόψυχους και ευσυνείδητους ανθρώπους όλων των εποχών.

Το Ανθρωπιστικό πνεύμα: η έγνοια για τον άνθρωπο στον κόσμο, η εμπιστοσύνη στην ικανότητα και στη συνείδησή του, για να επιλέγει ελεύθερα το καλό, και η προσπάθεια για την υπεράσπιση της αξιοπρέπειας του κάθε ατόμου, απέναντι ακόμα και στα κατώτερα φυσιολογικά ένστικτα του είδους του.

Αυτή η ουμανιστική στάση που ασφαλώς δεν είναι αποκλειστικά ελληνική, και μάλιστα προδόθηκε επανειλημμένα από τους ίδιους τους Έλληνες, αναμφίβολα όμως επινοήθηκε, καλλιεργήθηκε, υποστηρίχτηκε και ανακτήθηκε ξανά και ξανά κατά τον ρου της ιστορίας, ανατρέχοντας προπαντός στο ελληνικό στοιχείο.

Αυτή η ουμανιστική στάση οφείλει πολλά στην Ελλάδα αλλά αληθεύει επίσης ότι και η εικόνα της Ελλάδας οφείλει πολλά σε αυτή την ουμανιστική στάση.

Η Ελλάδα ως ιδεώδες είναι μια πνευματική πατρίδα αιώνιας νεότητας, μια δημιουργία εν τω γίγνεσθαι, μια ανοιχτή πρόκληση που διατρέχει την ιστορία σαν διαρκής επανάσταση ή ακόμα περισσότερο σαν διαρκής σαγήνη προς το καλύτερο.  

«Αιέν αριστεύειν» (= να προσπαθείς πάντα να κάνεις το άριστο) βάζει ο Όμηρος να λένε οι ήρωές του.

Όπως είναι επόμενο τούτη ήταν ανέκαθεν η στάση των ολίγων, μια πράξη αντίστασης σε ένα αντίξοο και βάρβαρο περιβάλλον.

Ωστόσο, κάθε φορά που έλαμπε στο πέρασμα του χρόνου εν μέσω της αυθαιρεσίας, της υπερβολής και του σκοταδισμού, η ανθρωπότητα έκανε ένα βήμα προς τη σύνεση, προς το μέτρο, προς την αξιοπρέπεια του ανθρώπου πέρα από συμφέροντα και πιστεύω.

Φυσικά δεν είναι βέβαιο πως αυτή η κοπιαστική ουμανιστική στάση θα θριαμβεύσει τελικά έναντι της αυθαιρεσίας και της βαρβαρότητας.

Είναι όμως απολύτως βέβαιο πως η αυθαιρεσία και η βαρβαρότητα θα επικρατήσουν με μεγαλύτερη δυσκολία ανάμεσα σε όσους έχουν υιοθετήσει αυτή τη στάση, παρά ανάμεσα σε όσους την αγνοούν ή την περιφρονούν.

Αυτά μας έχει αφήσει η Ελλάδα, μαζί με την πρόκληση να μην είμαστε μόνο κληρονόμοι αλλά και συνεχιστές.

Να μη μείνουμε στα χνάρια των Αρχαίων αλλά να αναζητήσουμε αυτό που εκείνοι αναζητούσαν.

Κάποιες φορές περπατώντας ανάμεσα στις ελιές και στα ερείπια αυτής της χώρας αναρωτήθηκα τι θα έμενε από τον πολιτισμό μας αν έσβηνε από αυτόν το ελληνικό στοιχείο, πως θα ήμασταν αν στερούμασταν όχι μόνο αυτό το απέραντο κληροδότημα αλλά και τούτη τη γενναία ώθηση που κινεί ανέκαθεν το ενδιαφέρον προς τον άνθρωπο. Και αντικρίζω τότε ένα απέραντο κενό.

Τα ερείπια μάς κάνουν να συνειδητοποιούμε πόσο εύθραυστος είναι ο πολιτισμός, μας υπενθυμίζουν πως οι κατακτήσεις του είναι εφήμερες, ότι πρέπει να τις υπερασπιζόμαστε κάθε μέρα που ξημερώνει, και ότι ο μόνος εφικτός και άξιος του ονόματός του πολιτισμός είναι εκείνος που ενώνει τους ανθρώπους ενάντια στη βαρβαρότητα.

Όλα τα παραπάνω μας προτρέπουν κατά κάποιον τρόπο να συνειδητοποιήσουμε αυτά που θα χάναμε αν αποκηρύτταμε το ελληνικό στοιχείο που κουβαλάμε μέσα μας.

Και για όσους νομίζουν ότι δεν είναι κάτι το σπουδαίο επιδιώκοντας να μας ελαφρύνουν από αυτό το «νοσταλγικό φορτίο», τους ρωτώ:

Αν αποκηρύτταμε το ελληνικό στοιχείο τι θα κερδίζαμε; Θα μπορούσε αυτή η απώλεια να δικαιολογηθεί και να αντισταθμιστεί από την προοπτική κάποιου ενδεχόμενου κέρδους;

Στο όνομα τίνος προτείνεις την ταφή του Ελληνισμού;

Ειλικρινά πιστεύω, πως αυτό που κάνει έναν πολιτισμό μεγάλο είναι η ικανότητά του να εξελίσσεται και να εμπνέει κάτι το καινούργιο. Κι αυτό ακριβώς μας έχει αφήσει η Ελλάδα.

  • Η Ελλάδα είχε τον πιο εμπνευστή πολιτισμό τον περισσότερο και καλύτερα κωδικοποιημένο πολιτισμό.
  • Έδωσε μορφή πολιτισμού σε φυσικές αλήθειες, μας άφησε το μύθο, διδάσκοντάς μας μια στάση ταπεινή και ανεκτική απέναντι στο μυστήριο.
  • Μας άφησε τη δημοκρατία και τα ιδανικά της ελευθερίας και της ισότητας.
  • Μας άφησε την κοινωνία των πολιτών, την πολιτική, την ηθική, την ιστορία και τη λογοτεχνία.
  • Μας άφησε το αλφάβητο και τη βασική δομή της σκέψης μας.
  • Μας εκπαίδευσε στην ομορφιά.
  • Μας άφησε την επιστημονική στάση, την ανθρώπινη στάση, την πνευματική πατρίδα.
  • Σμίλεψε την ψυχή του δίκαιου και ελεύθερου ανθρώπου, και μας έδειξε σωστά αυτό το δρόμο.
  • Η Ελλάδα ως κληρονομιά, ως πρόκληση και ως θέληση, ανέκαθεν μας ωθούσε στο να γίνουμε καλύτεροι.

Και ξεχνώντας την, αφαιρώντας από τις επερχόμενες γενιές την ευκαιρία να γνωρίσουν το κληροδότημά της και τη στάση της, θα ελαχιστοποιήσουμε την πιθανότητα να οικοδομηθεί μελλοντικά ένας κόσμος διαφορετικός, κάτι που να μην είναι απλώς το διεστραμμένο προϊόν της καταπίεσης και του ψεύδους.

Γι’ αυτό, η Ελλάδα.

Για όλα αυτά τα αγαθά, η Ελλάδα.

Και γιατί κάθε βήμα που έκανε ο άνθρωπος προς τον πολιτισμό τον κατέστησε οφειλέτη της Ελλάδας.-»


*Κειμενοποίηση υπότιτλων βίντεο – της οπτικοακουστικής  διάλεξης  του  Πέδρο Ολάγια, με τίτλο «Γιατί η Ελλάδα;», εκφωνημένη στην Ημερίδα Κλασσικού Πολιτισμού του Σαγούντο, Ισπανία, 17 Νοεμβρίου 2012, με αφορμή την πρόταση κατάργησης του μαθήματος των ελληνικών στην ισπανική εκπαίδευση. Αφιερωμένη σε όλους τους εκπαιδευτικούς: «Ουδέ κρυπτόν υπό τον ήλιον» –  Οι περικοπές στην εκπαίδευση –και μάλιστα στις ανθρωπιστικές σπουδές- δεν στοχεύουν ποτέ στην εξοικονόμηση πόρων, αλλά στην υπονόμευση της όποιας αντικαθεστωτικής σκέψης.


Κειμενοποίηση από τους υπότιτλους του βίντεο στο παρόν άρθρο: Κρυσταλία Π.

Γερμανία: 23 εκ. ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Του Ζήση Παπαδημητρίου

07:50, 28 Ιαν 2014 | tvxsteam tvxs.gr/node/147834
147834-germanypoverty

[…] Με βάση τα σημερινά δεδομένα, κοντά 19% των Γερμανών, περίπου 23 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μέσος όρος των συντάξεων είναι 700 Ευρώ το μήνα με πτωτικές τάσεις. […] Γράφει ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου, ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Το γεγονός ότι η Γερμανία διαθέτει την πλέον ισχυρή πραγματική οικονομία μεταξύ των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν σημαίνει και ισοκατανομή του κοινωνικού πλούτου. Η εικόνα  που παρουσιάζουν τα ελληνικά ΜΜΕ σχετικά με την οικονομική κατάσταση του γερμανικού λαού κάθε άλλο παρά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Η νεοφιλελεύθερη πολιτική που εγκαινίασε η προηγούμενη κυβέρνηση συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων υπό τον καγκελάριο κ. Γκέρχαρντ Σρύντερ και την οποία συνεχίζει η σημερινή κυβέρνηση του Μεγάλου Συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών, Χριστιανοκοινωνιστών και Σοσιαλδημοκρατών υπό την καγκελάριο κ. Άνγκελα Μέρκελ στο όνομα της ανάπτυξης, απέφερε τεράστια κέρδη στο κεφάλαιο, χωρίς ωστόσο να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης της πλειονότητας του γερμανικού λαού.

Το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ πλουσίων και φτωχών μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο, καθώς ο πλούτος συγκεντρώνεται στα χέρια των ολίγων, χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιώνυμης παγκοσμιοποίησης με πρωταγωνιστή το χρηματιστικό κεφάλαιο.

            Αρκεί μια ματιά στα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της χώρας για να διαπιστώσει κανείς πως εδώ και είκοσι περίπου χρόνια οι αποδοχές των εργαζόμενων αυξήθηκαν ελάχιστα, ενώ οι συνθήκες διαβίωσης των ανέργων, των κατόχων επισφαλών θέσεων εργασίας και των συνταξιούχων έχουν χειροτερεύσει σημαντικά.

Και ενώ η τριμερής συμφωνία των κυβερνητικών κομμάτων προβλέπει τη θέσπιση κατώτατου ορίου μισθού στα 8.50 Ευρώ την ώρα, οι επιχειρήσεις έχουν ήδη ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς υπονόμευσης της συμφωνίας, γεγονός που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μπούμερανγκ για την κυβέρνηση του Μεγάλου Συνασπισμού.

            Αν και το ποσοστό ανεργίας είναι σχετικά χαμηλό, καθώς κυμαίνεται γύρω στο 7% με αυξητικές ωστόσο τάσεις, το μέλλον της γερμανικής οικονομίας κάθε άλλο παρά ευοίωνο είναι, καθότι πρόκειται για μια κατεξοχήν εξωστρεφή οικονομία, η εξέλιξη της οποίας εξαρτάται σημαντικά από  την πορεία των εξαγωγών, γεγονός που ανησυχεί δεόντως τις γερμανικές οικονομικές και πολιτικές ελίτ.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, κοντά 19% των Γερμανών, περίπου 23 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μέσος όρος των συντάξεων είναι 700 Ευρώ το μήνα με πτωτικές τάσεις.

Περίπου 4,2 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με το κοινωνικό επίδομα των 382 Ευρώ το μήνα(Hartz IV) σύν το επίδομα φθηνής  κατοικίας, καθότι τα νοίκια στην ελεύθερη αγορά είναι ιδιαίτερα υψηλά, τουτέστιν απλησίαστα για τους ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα, γεγονός που τους εξαναγκάζει να αναζητούν κατοικία στις υποβαθμισμένες περιοχές των πόλεων.

Ιδιαίτερα επισφαλής είναι η κατάσταση των μεταναστών που καταφθάνουν τελευταία κατά χιλιάδες στη χώρα, μια πανσπερμία ανθρώπων που αναζητούν εργασία και γίνονται συχνά αντικείμενο σκληρής εκμετάλλευσης.

Τελευταία, τα ΜΜΕ της Γερμανίας ασχολήθηκαν έντονα με το θέμα της προβλεπόμενης ελεύθερης διακίνησης από την πρώτη Ιανουαρίου του 2014 Βουλγάρων και Ρουμάνων πολιτών εντός της Ε.Ε., καθώς εκφράζονται φόβοι πως το κύμα των μεταναστών και πιο συγκεκριμένα των Σίντι και Ρομά από τις χώρες αυτές θα θέσει υπό δοκιμασία το κοινωνικό κράτος της Γερμανίας. Τον κίνδυνο αυτό επεσήμανε πρώτος ο πρόεδρος του Χριστιανοκοινωνικού Κόματος της Βαυαρίας  κ. Ζεχόφερ προκαλώντας τους πρώτους τριγμούς στην κυβέρνηση του Μεγάλου Συνασπισμού.

Η συνεχής αναφορά του προβλήματος στα ΜΜΕ με την έναρξη του νέου  έτους, ενέτεινε τις ήδη υφιστάμενες ξενοφοβικές τάσεις στη χώρα, οι οποίες, αν και δεν εκδηλώνονται δημόσια, λειτουργούν υποδόρια, απειλώντας μακροπρόθεσμα την ειρηνική συμβίωση, αφού ενισχύονται  οι ακροδεξιές νεοναζιστικές τάσεις ιδιαίτερα στα κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.

Aν και οι άνθρωποι διστάζουν να εκφραστούν ελεύθερα σε ό,τι αφορά την παρουσία των ξένων στη χώρα τους, για να μην χαρακτηριστούν πολιτικά, είναι ωστόσο έκδηλη η ανησυχία που τους διακατέχει, εγκυμονώντας κινδύνους νέας μορφής εκφασισμού των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Στις ήδη υφιστάμενες διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των πυρηνικών χωρών της Ε.Ε. (Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία κλπ.) και των χωρών του ευρωπαϊκού νότου ήρθε να προστεθεί μια νέα διαχωριστική παράμετρος με την είσοδο στην Ε.Ε. των χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ που αντιμετωπίζονται λίγο ως πολύ ως οι παρίες της Ευρώπης, εξέλιξη που καθιστά αμφίβολη την οικονομική, πολιτική και κοινωνική ολοκλήρωση της Ευρώπης.

Όντας επισκέπτης στη Γερμανία με αφορμή τις γιορτές των Χριστουγέννων, διαπίστωσα πως τόσο η σύνθεση της γερμανικής κοινωνίας όσο και η καθημερινότητα των ανθρώπων αλλάζουν άρδην, ενισχύοντας τους προβληματισμούς ως προς το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθότι η Γερμανία καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τις οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Νέο φαινόμενο αποτελεί η παρουσία ζητιάνων στα κεντρικά σημεία των πόλεων, τόσο ξένων όσο και ντόπιων, και μάλιστα στους χώρους καλλιτεχνικών εκδηλώσεων όπως π.χ. μπροστά στα μουσεία, στην Όπερα κλπ. που θυμίζουν περασμένες εποχές και φέρνουν στη μνήμη του επισκέπτη  σκηνές από μυθιστορήματα του Ντίκενς. Ζητιάνους και μάλιστα νέους στην ηλικία συναντά κανείς και στις αποβάθρες των σιδηροδρομικών σταθμών, οι οποίοι, για να αποφύγουν τις όποιες ενοχλήσεις από τα όργανα της τάξης, καταφεύγουν στο «κόλπο» του δήθεν ταξιδιώτη φορώντας το σχετικό σακίδιο !

Δεδομένου ότι τόσο στη Γερμανία όσο και στις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού πυρήνα αλλά και στις χώρες της περιφέρειας όπως π.χ. στην Ελλάδα παρατηρείται άνοδος της Ακροδεξιάς, ο κίνδυνος επικράτησης στην πολιτική ακραίων αντιλήψεων είναι ιδιαίτερα μεγάλος. Η περαιτέρω πορεία της Ε.Ε. θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το νέο συσχετισμό δυνάμεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που θα προκύψει από τις επερχόμενες εκλογές τον προσεχή Μάϊο.-

Υπενθυμίζεται ότι κυκλοφόρησε το βιβλίο Η Ελλάδα και η κρίση, του Karl Heinz Roth, όπου συμπεριλαμβάνεται η Διακήρυξη – Έκκληση για μια Ευρώπη της Ισότητας, που συνυπογράφει και ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου, η οποία δημοσιεύτηκε στα πλαίσια της Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατούλη, στο tvxs.gr, στις 26/08/14.

Η συγκεκριμένη Διακήρυξη (Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2013 –  www.egalitarian-europe.com), στηρίζεται στο κείμενο Karl Heinz Roth / Zissis Papadimitriou, Die Katastrophe verhindern- Manifest für ein egalitäres Europa (Να αποφύγουμε την καταστροφή : Μανιφέστο για μια Ευρώπη της ισότητας), Αύγουστος 2013, 128 σελ., που κυκλοφόρησε στο Αμβούργο από τις εκδόσεις Nautilus και στη Ελλάδα από τις εκδόσεις Νησίδες.

Συχρόνως, δημοσιεύτηκε σε όλες σχεδόν τις γλώσσες της Ευρώπης και συζητιέται έντονα σε περιοδικά, εφημερίδες, τηλεοράσεις και ραδιόφωνα. Την έχουν υπογράψει πάρα πολλοί επιφανείς επιστήμονες από όλες τις χώρες της Ε.Ε.. και ήδη μεταφράστηκε σε πολλές άλλες γλώσσες, όπως ρωσικά, πολωνικά κλπ.

Στόχος είναι «να υπάρξει μια πανευρωπαϊκή συζήτηση με θέμα την κρίση και το τι μέλει γενέσθαι!» όπως τονίζει ο Ζήσης Παπαδημητρίου*, εφόσον «για ό,τι συμβεί στη χώρα μας, είμαστε κι εμείς υπεύθυνοι, αν δεν αντιδράσουμε σθεναρά στις καταστροφικές επιλογές του άθλιου πολιτικού μας συστήματος».

Σχετικά Άρθρα

08/12/2013
07/12/2013

Ας βρούμε βάρκα…

Ήτανε Απρίλης του ’42… και δώσαμε όλα μας τα χρυσά, τα πήρε ο θείος και τα δωσε στον άνθρωπο που έπρεπε να τα δώσει και την άλλη μέρα το πρωί ήρθε ένα κάρο. Μαζέψαμε δυο τρεις αλλαξιές ο καθένας μας ρούχα, τα βάλαμε σε κάτι τσουβάλια της ζάχαρης, άσπρα, θαρρώ πως τα βλέπω και αφού τα φορτώσαμε αυτά το κάρο δεν μας φόρτωνε εμάς (…) και φτάσαμε στην Κώμη, στην παραλία αργά το βραδάκι. Και τι να δούμε! Όλη η παραλία εκεί ήτανε άνθρωποι που περιμένανε να νυχτώσει, να ρθουνε οι βάρκες να μας πάρουνε. Στην αρχή, όταν επήγαμε είχε κύμα η θάλασσα κι εμείς ταξιδεύαμε με ψαρόβαρκες, με πανί και με κουπιά… Και περιμέναμε να καλμάρει λίγο η θάλασσα. Κι ερχότανε οι γυναίκες και βάζανε εικόνες μες στη θάλασσα, να γαληνέψει η θάλασσα, να μπορούμε να ταξιδέψομε. (…) Και ξεκινούμε κατά τις εννιά η ώρα γιατί έπρεπε να νυχτώσει. εμείς είμαστε η τελευταία βάρκα. Καμιά εικοσαριά ανθρώποι μέσα και τέσσερις στο κουπί. Εν τω μεταξύ η αδερφή μου μωρό, το χε τυλιγμένο σε ένα χράμι η μαμά μου και αυτό ζαλίστηκε, φαίνεται, με τη θάλασσα και άρχισε να κλαίει, να κλαίει γοερά και να φωνάζουνε μες στη βάρκα πετάξτε το παιδί στη θάλασσα, θα μας πιάσουνε οι Γερμανοί!… Εύχαρις Κοκκάλη Ακαβάλου

Μπαίνομε μες στη βάρκα κι εφύγαμε. Φεγγάρι, γάργαρο. Τα παιδάκια τα χα κάτω από την πλώρη καθισμένα και ήρθανε ίσα με το στήθος μες τα νερά. Ύστερα τα νερά λιγοστέψανε. Εγώ βαστούσα έναν νεμπότη και έβγαζα τα νερά. ο γιος της Βεργετήδαινας γύρευε ψωμί. Θέλω ψωμί, θέλω ψωμί… Απάνω που ήτανε να φτάσομε στην Τουρκία. Με τις φωνές πέφτομε απάνω σε ένα φυλάκιο, ακούνε οι Τούρκοι κατεβαίνουνε κάτω και μας πιάνουνε. Πήγαμε να βγούμε όξω, ήτανε τα νερά γλυστερά. Επήγα εγώ να δω αν πατώνω, να βγω όξω, γλυστρώ και πέφτω μες στη θάλασσα. Βαστούσα τα ρούχα μου, εμουλιάσανε… Σταματία Βαλιδάκη 

Ξεκινήσαμε να φύγομε, σιγά σιγά επηγαίναμε. Η αδερφή μου ήτανε έντεκα χρονώ, έβγαζε νερά από τη βάρκα, από εδώ που ξεκινήσαμε μέχρι την Τουρκία. Στο δρόμο που πηγαίναμε και φτάσαμε στα μισά πια, άκουε ο βαρκάρης ένα ντούκου ντούκου, ντούκου ντούκου, λέει έρχεται η Καταδίωξη. Αν έρθει πιο κοντά και δούμε ότι είναι η Καταδίωξη θα βγάλω το φελλό. Το φελλό θα βγάλεις; Έτσι και σε δω και σκύψεις να βγάλεις το φελλό θα σε πετάξω στη θάλασσα και θα την πάω εγώ τη βάρκα του λέει ο πατέρας μου. Στο τέλος, κούτσα κούτσα, τα ξημερώματα, φτάνομε στα Άσπρα Χώματα, απέναντι… Γιάννης Ξυντάρης 

Πραγματικά πείνασα τις δέκα μέρες που κάμαμε μέσα στο καϊκι. Το ταξίδι ήτανε για τρεις μέρες. Τη μέρα εκαθούμαστε και τη νύχτα εβαδίζαμε, διακόσιες δέκα έξι ψυχές μέσα και σκεπασμένο με ένα καραβόπανο. Ψείρες, βρόμα, άστα… Πέθανε ένα μωρό και το βαλε η ίδια η μάνα του σε ένα τσουβάλι και το ριξε στη θάλασσα. Μας δώκανε πατάτες βραστές, ελιές και σύκα και νερό από βαρέλια που είχαν πετρέλαιο μέσα, ήτανε κόκκινο και βρομούσε πετρέλαιο (…) Ήτανε και Μεγάλη Βδομάδα. Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ τους έψαλα τον Επιτάφιο μες στο καϊκι. Αυτοί είχανε σκοπό να μας πνίξουνε, γιατί είχανε πνίξει ορισμένα καϊκια… Ζαχαρένια Γεώργαλου
Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που μάζεψα αυτές και πολλές ακόμη μαρτυρίες Ελλήνων προσφύγων στη Μέση Ανατολή το 1941-42, οι οποίες δημοσιεύονται στο βιβλίο Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι, εκδ. Εστία 2010. Και μέσα σε μισόν αιώνα γίναμε όπως γίναμε, Ευρωπαίοι που πνίγουν μεσανατολίτες πρόσφυγες για να μην εισέλθουν στην χώρα τους…
Κοντοζυγώνει όμως και πάλι η ώρα μας. Η ώρα που θα φεύγουν τις νύχτες με βάρκες οι εξαθλιωμένοι Έλληνες και θα πηγαίνουν απέναντι, εκτός της Ε.Ε. για να μπορέσουν να ζήσουν. Η Ιστορία δεν σταματάει στο σήμερα, ούτε καν καθυστερεί. Ιδίως γι αυτούς που κάθονται αμέτοχοι και την κοιτούν να συμβαίνει στους άλλους. Καλά κουράγια εύχομαι για την ανατροπή. Αλλιώς ας βρούμε βάρκα…
Γιάννης Μακριδάκης
Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι. Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή: Αφηγήσεις 1941-1946 - του Γιάννη Μακριδάκη - Εκδόσεις Εστία, 2010

Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι. Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή: Αφηγήσεις 1941-1946 – του Γιάννη Μακριδάκη – Εκδόσεις Εστία, 2010

«Άμα ήθελε να κάτσει ο ήλιος, υψωνόντανε τα ζέπελιν πάνω -πενήντα, εξήντα, εκατό ζέπελιν- για να μην μπορούνε τα αεροπλάνα να κατέβουνε χαμηλά και να ρίξουνε και άμα το γερμανικό αεροπλάνο χτυπούσε πάνω στο σύρμα ενός τέτοιου ζέπελιν έπαιρνε φωτιά… Tα ζέπελιν τα είχαμε για εμπόδιο, για να κρατούνε τα γερμανικά ψηλά και να μπορούνε να τος ρίχτουνε τα αντιαεροπορικά. Eν τω μεταξύ πάνω από το ύψος των ζέπελιν υπήρχανε τα καταδιωκτικά νυχτός που είχανε την κυριαρχία του αέρα μέχρι πάνω, που το βομβαρδιστικό δεν μπορεί να πάει, όταν είναι φορτωμένο… Και τα στριμώχνανε μεταξύ ζέπελιν και καταδιωκτικών και τα ρημάζανε…»
[Μαρτυρία του Στέλιου Πετρή]

Οι μαρτυρίες που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο καταγράφουν τις δύσκολες καταστάσεις που πέρασαν χιλιάδες Χιώτες, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους ως πρόσφυγες κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.

Συνθήκες πείνας και ανέχειας, νυχτερινές, παράνομες αποδράσεις από το νησί, επικίνδυνα ταξίδια με καΐκια και προορισμό την Κύπρο, ο στρατός της Μέσης Ανατολής, οι προσφυγικοί καταυλισμοί, το μέτωπο, τα κινήματα, τα σύρματα, ο Ιερός Λόχος. Όλα αυτά αποτέλεσαν πορεία ζωής για ανθρώπους οι οποίοι δεν μπορούσαν καν να τα φανταστούν.

Ευτυχώς πολλοί από αυτούς κατάφεραν να επιστρέψουν και μερικοί δέχτηκαν να καταγραφούν οι ενθυμήσεις τους.

Ίσως κάποτε χρησιμεύσουν ως «πιλότοι» στις ζωές άλλων.

Η κρυφή συμμετρία της αγάπης. Του Bert Hellinger

image010[…] Αλλά και η αγάπη εμποδίζει την ισορροπία. Όταν κάποιος κάνει κάτι, που προκαλεί πόνο ή πληγώνει τον άλλο, τότε το πληγωμένο πρόσωπο πρέπει να δώσει πίσω κάτι, που να προκαλεί έναν παρεμφερή πόνο ή δυσκολία, προκειμένου να διατηρήσει μια ισορροπία στο πάρε-δώσε –με έναν τρόπο όμως που να μην καταστρέφει την αγάπη.[…]

[…] Το πάρε – δώσε στις οικείες σχέσεις ρυθμίζεται από μιαν αμοιβαία ανάγκη για ισορροπία, αλλά καμμιά συναλλαγή μεστή νοήματος δεν αναπτύσσεται μεταξύ συντρόφων, χωρίς την προθυμία και των δύο να βιώσουν περιοδική ανισορροπία.

Μοιάζει με το περπάτημα – μένουμε ακίνητοι, όταν διατηρούμε τη στατική ισορροπία, ενώ πέφτουμε και παραμένουμε ξαπλωμένοι κάτω, όταν χάσουμε εντελώς την κινητικότητά μας.

Όμως, με το να χάνουμε ρυθμικά την ισορροπία μας και να την ξανακερδίζουμε, προχωράμε μπροστά. Μόλις επιτευχθεί ισορροπία, η σχέση μπορεί είτε να τελειώσει είτε να ανανεωθεί μέσα από καινούργιο πάρε – δώσε.

Οι σύντροφοι στις σχέσεις οικειότητας είναι ισότιμοι – παρόλο που είναι διαφορετικοί- στη συναλλαγή τους και η αγάπη τους επιτυγχάνει και συνεχίζεται, όταν το παίρνω-δίνω τους ισορροπεί τόσο στο αρνητικό, όσο και στο θετικό.

Όταν ο ένας παίρνει χωρίς να δίνει, ο άλλος σύντομα χάνει την επιθυμία να δώσει παραπάνω. Όταν ο ένας δίνει χωρίς να παίρνει, ο άλλος σύντομα δεν θέλει να πάρει άλλο.

Οι σχέσεις συντροφικότητας επίσης τελειώνουν, όταν ο ένας δίνει περισσότερο από ό,τι ο άλλος είναι ικανός ή πρόθυμος να ανταποδώσει.

Η αγάπη περιορίζει το δόσιμο ανάλογα με την ικανότητα του δέκτη να πάρει, ακριβώς όπως περιορίζει το δέχεσθαι ανάλογα με την ικανότητα του δότη να δώσει.

Αυτό σημαίνει ότι η ανάγκη για μια ισορροπία του δούναι και λαβείν μεταξύ των συντρόφων αυτόματα περιορίζει την αγάπη και τη συντροφικότητά τους. Με τον τρόπο αυτό, η ανάγκη μας για ισορροπία εμποδίζει και περιορίζει την αγάπη.

Αλλά και η αγάπη εμποδίζει την ισορροπία. Όταν κάποιος κάνει κάτι, που προκαλεί πόνο ή πληγώνει τον άλλο, τότε το πληγωμένο πρόσωπο πρέπει να δώσει πίσω κάτι, που να προκαλεί έναν παρεμφερή πόνο ή δυσκολία, προκειμένου να διατηρήσει μια ισορροπία στο πάρε-δώσε –με έναν τρόπο όμως που να μην καταστρέφει την αγάπη.

Όταν το πληγωμένο πρόσωπο νοιώθει πολύ ανώτερο για να καταδεχτεί την κατάλληλη ανταπόδοση που απαιτεί η αγάπη, τότε η ισορροπία καθίσταται ανέφικτη και η σχέση τίθεται σε κίνδυνο.

Για παράδειγμα, μια από τις δύσκολες καταστάσεις, που μπορεί ν’ αντιμετωπίσουν δύο σύντροφοι, προκύπτει, όταν ο ένας από τους δύο έχει ένα δεσμό.

Η συμφιλίωση είναι αδύνατη ύστερα από έναν τέτοιο δεσμό, αν ο ένας σύντροφος πεισματικά κλίνει προς την αθωότητα πολώνοντας την ενοχή και την αθωότητα.

Από την άλλη μεριά, αν ο πληγωμένος σύντροφος είναι πρόθυμος να γίνει κι εκείνος ένοχος, με το να επιστρέψει μια μερίδα πόνου, τότε είναι πιθανό να ανασυντάξουν τη σχέση τους.

Αν όμως το πληγωμένο πρόσωπο αγαπά τον σύντροφό του και επιθυμεί να συνεχιστεί η σχέση, ο πόνος που επιστρέφεται δεν πρέπει να είναι της ίδιας ακριβώς ποσότητας μ’ εκείνον που έλαβε, γιατί τότε δεν θα παραμείνει κάποια ανισότητα, για να τους κρατήσει μαζί. Ούτε πρέπει να είναι μεγαλύτερος, επειδή τότε εκείνος που έκανε αρχικά κακό τραυματίζεται και νοιώθει δικαιολογημένος να ψάξει για αντίποινα, ενώ ο κύκλος του πόνου κλιμακώνεται.

Ο πόνος που επιστρέφεται πρέπει να είναι λίγο λιγότερος από εκείνον που αρχικά δόθηκε.

Τότε και η αγάπη και η αίσθηση του δικαίου φτάνουν το σκοπό τους, ενώ η συναλλαγή μπορεί να ανακεφαλαιωθεί και να συνεχιστεί. Με τον τρόπο αυτό, η αγάπη περιορίζει την ανισορροπία.

Μερικοί άνθρωποι δυσφορούν όταν διαπιστώνουν πως, σε τέτοιες περιπτώσεις, η συμφιλίωση που επιτρέπει στην αγάπη να ρέει άφθονα δεν είναι δυνατή, αν δεν γίνει ένοχη η αθώα πλευρά με το να ζητήσει μια δίκαια ανταμοιβή.

Εντούτοις, όπως αναγνωρίζουμε το δέντρο από τους καρπούς του, δεν χρειάζεται παρά μόνο να συγκρίνουμε τους συντρόφους που εφαρμόζουν τη μια προσέγγιση με εκείνα που αφήνουν τον άλλο να καταλάβει και να αναγνωρίσει τι είναι πραγματικά καλό και τι κακό για την συντροφική σχέση και την αγάπη.

[…] Συμβαίνει μερικές φορές οι άνθρωποι να προκαλούν ο ένας στον άλλον ολοένα και μεγαλύτερο πόνο και να συμπεριφέρονται σα να ήταν καλό, αυτό ακριβώς που τραυματίζει την αγάπη τους.

Τότε η ανταλλαγή τους στο αρνητικό επίπεδο αυξάνεται και η ανταλλαγή αυτή τους δένει σφικτά τον έναν πάνω στον άλλον μέσα στη δυστυχία τους.

Διατηρούν μιαν ισορροπία του δούναι και λαβείν, όχι όμως της αγάπης.

Μπορεί κανείς να αναγνωρίσει την ποιότητα μιας σχέσης από τον όγκο του δούναι και λαβείν, καθώς και από το αν η ισορροπία επιτυγχάνεται συνήθως στο καλό ή στο αρνητικό.

Αυτό επίσης δείχνει πως μπορούμε να ανατάξουμε μιαν εξασθενημένη σχέση και να την κάνουμε ικανοποιητική. Οι σύντροφοι μετακινούνται από την ανταλλαγή του πόνου στην ανταλλαγή του καλού, την ενισχύουν και την αυξάνουν με αγάπη.

[…] Κάθε φορά που η αθώα πλευρά συνεχίζει να υποφέρει, παρά τα περιθώρια ανάλογης δράσης που της προσφέρονται, συνήθως ακολουθούν περισσότερα αθώα θύματα και περισσότεροι ένοχοι θύτες.

Η πεποίθηση, ότι αποφεύγουμε να συμμετάσχουμε στο κακό με το να εμμείνουμε στην αθωότητα, δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση. Αντίθετα θα ‘πρεπε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αντιμετωπίσουμε την αδικία –ακόμη κι αν χρειαστεί να κάνουμε κακό κι εμείς οι ίδιοι.

Αν ο ένας από τους συντρόφους επιμένει σε κάποιο μονοπώλιο αθωότητας, δεν υπάρχει τέλος στην ενοχή του άλλου και η αγάπη τους μαραίνεται.

Εκείνοι που αγνοούν ή υποτάσσονται παθητικά στο κακό, όχι μόνο αποτυγχάνουν να διατηρήσουν την αθωότητά τους, αλλά εξυφαίνουν την αδικία. Η αγάπη απαιτεί το κουράγιο να γίνεσαι ένοχος, εκεί που χρειάζεται.

Πρώιμη συγχώρεση

Η πρώιμη συγχώρεση παρεμποδίζει εξίσου και το δημιουργικό διάλογο, όταν καλύπτει ή αναβάλλει μια σύγκρουση και αφήνει άλλα μέλη της οικογένειας να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες.

Αυτό είναι ιδιαιτέρως καταστροφικό, όταν αυτός που έχει υποστεί κάποια βλάβη προσπαθεί να απελευθερώσει το δράστη από την ενοχή του, σα να ενέπιπτε αυτό στη δικαιοδοσία των θυμάτων.

Αν η συμφιλίωση είναι επιθυμητή, τότε εκείνος που υπέστη τη βλάβη όχι μόνον έχει το δικαίωμα να απαιτήσει επανόρθωση και εξιλέωση, αλλά έχει και την υποχρέωση να το κάνει.

Παράλληλα, ο δράστης όχι μόνον έχει την υποχρέωση να αναλάβει τις συνέπειες των πράξεών του, αλλά και το δικαίωμα να το κάνει.

[…] Η αγάπη υπηρετείται καλά, όταν οι απαιτήσεις του θύματος για επανόρθωση παραμένουν σεβαστές.

[…] Συγχώρεση και συμφιλίωση

Η πραγματικά θεραπευτική συγχώρεση συντηρεί την αξιοπρέπεια του ένοχου προσώπου, όπως και αυτήν του θύματος.

Αυτού του είδους η συγχώρεση απαιτεί να μην πηγαίνουν στα άκρα τα θύματα σε σχέση με αυτά που απαιτούν, καθώς και να αποδέχονται τη σωστή αποζημίωση και επανόρθωση από την πλευρά του θύτη. Χωρίς συγχώρεση, που αναγνωρίζει την ειλικρινή μεταμέλεια και δέχεται την κατάλληλη επανόρθωση, δεν υπάρχει συμφιλίωση.

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Bert Hellinger, Η κρυφή συμμετρία της αγάπης. Αναπαράσταση των Ανθρώπινων Συστημάτων: Εμπλοκές και Λύσεις. Επιμέλεια: Δημήτρης Σταυρόπουλος / Ελληνικό Ινστιτούτο Συστημικής αναπαράστασης. Εκδόσεις Medicum.

Σχετικά άρθρα:

Γιατί γράφω

Γεώργιος Βακιρτζής-Δρώμενα Τίμημα Θανάτου [1977]

Γεώργιος Βακιρτζής-Δρώμενα Τίμημα Θανάτου [1977]

Γράφω για να βοηθώ τη μνήμη μου και να συγκροτώ τα συναισθήματά μου την ώρα της δουλειάς. Έτσι βοηθώ το ταλαιπωρημένο μυαλό μου.
Παρ΄όλα αυτά, αυτό που έχει πάντα σημασία είναι το καθαυτό έργο.
Δυστυχώς πρέπει να γράφω. Πρέπει να γράφω και πριν και μετά τη δουλειά. Είναι απαραίτητο να ελέγχω τις σκέψεις μου για τη ζωγραφική μου. Έτσι, έμμεσα γίνεται έλεγχος και στα συναισθήματα, στους ερεθισμούς, στην καταγωγή του έργου, που καταλήγουν στη φόρμα, για να την ελέγξουν κι αυτή.
Ας πούμε πως και οι σημειώσεις είναι κι αυτές έργο.
Άλλωστε με το να γράφω ίσως έχω κάποιο δικαίωμα και να εκφράζομαι ποιητικά, αφού πρώτα δούλεψα σαν εργάτης στα πιο βάρβαρα ορυχεία και μετά νοιώθω την ανάγκη να πλύνω τα χέρια μου σε νωπό χώμα σαν ύστερα από βροχή.

(Γεώργιος Βακιρτζής, Όλος ο κόσμος είναι ζωγραφική, Καστανιώτης, 1998)

Ομορφιά και μαγεία. Η Ιστορία της Τέχνης ζωντανεύει. Μουσείο υψηλής τεχνολογίας.

B E L L E Z A, pinturas clásicas animadas en un fascinante cortometraje obra de Rino Stefano Tagliafierro 

BELLEZA, este proyecto obra del artista italiano Rino Stefano Tagliafierro, es verdaderamente insólito y único. En BELLEZA, Tagliafierro da vida a docenas de maravillosas e históricas obras pictóricas. Los paisajes y las figuras cobran nueva vida y se mueven gracias al talento del autor milanés  Rino Stefano Tagliafierro y de las nuevas tecnologías. ¡Impresionante! Al final del artículo tenéis los créditos de todas las obras empleadas. Desde Cultura Inquieta compartimos lo que amamos.

Si queréis seguidnos en nuestro canal de Youtube Cultura Inquieta

«Devouring Time, blunt thou the lion’s paws,

And make the earth devour her own sweet brood;

Pluck the keen teeth from the fierce tiger’s jaws,

And burn the long-lived phoenix in her blood»

(W. Shakespeare, Sonnet no. 19)

Mella, Tiempo voraz, del león las garras,

deja a la tierra devorar sus brotes,

arranca al tigre su colmillo agudo,

quema al añoso fénix en su sangre.

Mientras huyes con pies alados, Tiempo,

da vida a la estación, triste o alegre,

y haz lo que quieras, marchitando al mundo

Pero un crimen odioso te prohíbo:

no cinceles la frente de mi amor,

ni la dibujes con tu pluma antigua;

permite que tu senda sìga, intacto,

ideal sempiterno de hermosura.

O afréntalo si quieres, Tiempo viejo:

mi amor será en mis versos siempre joven.

Soneto de Amor XIX (William Shakespeare)

Over Beauty, there has always hung the cloud of destiny and all-devouring time.

Beauty has been invoked, re-figured and described since antiquity as a fleeting moment of happiness and the inexhaustible fullness of life, doomed from the start to a redemptive yet tragic end.

In this interpretation by Rino Stefano Tagliafierro, this beauty is brought back to the expressive force of gestures that he springs from the immobility of canvas, animating a sentiment lost to the fixedness masterpieces.

Its as though these images which the history of art has consigned to us as frozen movement can today come back to life thanks to the fire of digital invention.

A series of well selected images from the tradition of pictorial beauty are appropriated, (from the renaissance to the symbolism of the late 1800s, through Mannerism, Pastoralism, Romanticism and Neo-classicism) with the intention of retracing the sentiment beneath the veil of appearance.

An inspiration that returns to us the sense of one fallen, and the existential brevity that the author interprets as tragic dignity, with an unenchanted eye able to capture the profoundest sense of the image.

Beauty in this interpretation is the silent companion of Life , inexorably leading from the smile of the baby, through erotic ecstasies to the grimaces of pain that close a cycle destined to repeat ad infinitum.

They are, from the inception of a romantic sunrise in which big black birds fly to the final sunset beyond gothic ruins that complete the piece, a work of fleeting time.» — Giuliano Corti

Obras de arte en orden de aparición:

  1. Asher Brown Durand – The Catskill Valley‬
  2. Thomas Hill – Emerald Bay, Lake Tahoe
  3. Albert Bierstadt – Among the Sierra Nevada Mountains
  4. Ivan Shishkin – Forest edge
  5. James Sant – Frau und Tochter‬
  6. William Adolphe Bouguereau – L’Innocence
  7. William Adolphe Bouguereau – Song of the Angels
  8. Ivan Shishkin – Bach im Birkenwald
  9. William Adolphe Bouguereau – Le Baiser
  10. William Adolphe Bouguereau – Nature’s Fan- Girl with a Child
  11. William Adolphe Bouguereau – The Motherland
  12. Ivan Shishkin – Morning in a Pine Forest
  13. William Adolphe Bouguereau – The Nut Gatherers
  14. William Adolphe Bouguereau – Two Sisters
  15. William Adolphe Bouguereau – Not too Much to Carry
  16. Thomas Cole – The Course of Empire: Desolation
  17. Martinus Rørbye – Entrance to an Inn in the Praestegarden at Hillested
  18. William Adolphe Bouguereau – Sewing
  19. William Adolphe Bouguereau – The Difficult Lesson
  20. William Adolphe Bouguereau – The Curtsey
  21. William Adolphe Bouguereau – Little Girl with a Bouquet
  22. Claude Lorrain – Pastoral Landscape
  23. William Adolphe Bouguereau – Cupidon
  24. William Adolphe Bouguereau – Admiration
  25. William Adolphe Bouguereau – A Young Girl Defending Herself Against Eros
  26. William Adolphe Bouguereau – Dawn
  27. William Adolphe Bouguereau – L’Amour et Psych
  28. William Adolphe Bouguereau – Spring Breeze
  29. William Adolphe Bouguereau – The Invation
  30. William Adolphe Bouguereau – Nymphs and Satyr
  31. William Adolphe Bouguereau – The Youth of Bacchus
  32. William Adolphe Bouguereau – The Birth of Venus
  33. William Adolphe Bouguereau – The Nymphaeum
  34. Gioacchino Pagliei – Le Naiadi
  35. Luis Ricardo Falero – Faust’s Dream
  36. Luis Ricardo Falero – Reclining Nude
  37. Jules Joseph Lefebvre – La Cigale
  38. John William Godward – Tarot of Delphi
  39. Jan van Huysum – Bouquet of Flowers in an Urn
  40. Adrien Henri Tanoux – Salammbo
  41. Guillaume Seignac – Reclining Nude
  42. Tiziano – Venere di Urbino
  43. Louis Jean François Lagrenée – Amor and Psyche
  44. Correggio – Giove e Io
  45. François Gérard – Psyché et l’Amour
  46. John William Godward – Contemplatio
  47. John William Godward – Far Away Thought
  48. John William Godward – An Auburn Beauty
  49. William Adolphe Bouguereau – Flora And Zephy
  50. Louis Jean François Lagrenée – Amor and Psyche
  51. Fritz Zuber-Bühle – A Reclining Beauty
  52. Paul Peel – The Rest
  53. Guillaume Seignac – L’Abandon
  54. Victor Karlovich Shtemberg – Nu à la peau de bete
  55. Pierre Auguste Cot – Portrait Of Young Woman
  56. Ivan Shishkin – Mast Tree Grove
  57. Ivan Shishkin – Rain in an oak forest
  58. William Adolphe Bouguereau – Biblis
  59. William Adolphe Bouguereau – Elegy
  60. Marcus Stone – Loves Daydream End
  61. William Adolphe Bouguereau – Head Of A Young Girl
  62. Hugues Merle – Mary Magdalene in the Cave
  63. Andrea Vaccaro – Sant’Agata
  64. Jacques-Luois David – Accademia (o Patroclo)
  65. Michelangelo Merisi da Caravaggio – San Giovanni Battista
  66. Roberto Ferri – In Nomine Deus
  67. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Cristo alla colonna
  68. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Incoronazione di spine
  69. Paul Delaroche – L’Exécution de lady Jane Grey en la tour de Londres, l’an 1554
  70. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Decollazione di San Giovanni Battista
  71. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Sacrificio di Isacco
  72. Guido Reni – Davide e Golia
  73. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Giuditta e Oloferne
  74. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Davide e Golia
  75. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Salomè con la testa del Battista
  76. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Davide con la testa di Golia
  77. Jakub Schikaneder – All Soul’s Day
  78. Michelangelo Merisi da Caravaggio – San Gerolamo scrivente
  79. Guido Reni – San Gerolamo
  80. Pieter Claesz – Vanitas
  81. Gabriel von Max – The Ecstatic Virgin Anna Katharina Emmerich
  82. William Adolphe Bouguereau – Portrait of Miss Elizabeth Gardner
  83. Jan Lievens – A young girl
  84. Johannes Vermeer – Portrait of a Young Girl
  85. Luis Ricardo Falero – Moonlit Beauties
  86. Joseph Rebell – Burrasca al chiaro di luna nel golfo di Napoli
  87. Luis Ricardo Falero – Witches going to their Sabbath
  88. William Adolphe Bouguereau – Dante And Virgil In Hell
  89. Théodore Géricault – Cheval arabe gris-blanc
  90. Peter Paul Rubens – Satiro
  91. Felice Boselli – Skinned Head of a Young Bull
  92. Gabriel Cornelius von Max – Monkeys as Judges of Art
  93. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Medusa
  94. Luca Giordano – San Michele
  95. Théodore Géricault – Study of Feet and Hands
  96. Peter Paul Rubens – Saturn Devouring His Son
  97. Ilya Repin – Ivan il Terribile e suo figlio Ivan
  98. Franz von Stuck – Lucifero Moderno
  99. Gustave Doré – Enigma
  100. Arnold Böcklin – Die Toteninsel (III)
  101. Sophie Gengembre Anderson – Elaine
  102. John Everett Millais – Ophelia
  103. Paul Delaroche – Jeune Martyre
  104. Herbert Draper – The Lament for Icarus
  105. Martin Johnson Heade – Twilight on the St. Johns River
  106. Gabriel Cornelius von Max – Der Anatom
  107. Enrique Simonet – Anatomía del corazón
  108. Thomas Eakins – Portrait of Dr. Samuel D. Gross (The Gross Clinic)
  109. Rembrandt – Lezione di anatomia del dottor Tulp
  110. Peter Paul Rubens – Die Beweinung Christi
  111. Paul Hippolyte Delaroche – Die Frau des Künstlers Louise Vernet auf ihrem Totenbett
  112. Elizabeth Jane Gardner Bouguereau – Too Imprudent
  113. William-Adolphe Bouguereau – The Prayer
  114. Michelangelo Merisi da Caravaggio – Amorino dormiente
  115. Augustin Théodule Ribot – St. Vincent (of Saragossa)
  116. Caspar David Friedrich – Abtei im eichwald

via: culturainquieta.com

Η διαδήλωση του… καθρέφτη

Εκπληκτική διαδήλωση με καθρέφτες μπροστά στα πρόσωπα των ΜΑΤ:

Διαδηλωτές στην Ουκρανία, καθώς φωνάζουν στους άντρες των ΜΑΤ το σύνθημα «κοιτάξτε πως έχετε γίνει» κρατούν συγχρόνως καθρέφτες στο ύψος του στήθους τους ώστε να τους καθρεφτίζουν τα πρόσωπά τους…

ΦΩΤΟ-Η διαδήλωση του... καθρέφτη

ΦΩΤΟ: twitter-TheBlogPirate, OccupyLA, KcNightfir

via: enikos.gr και tvxs.gr: Mε καθρέφτες εναντίον της αστυνομίας

Είμαστε ένα σύστημα με σώμα, πνεύμα και ψυχή

Είμαστε σώμα, ψυχή και πνεύμα. Και μάλιστα με αυτήν ακριβώς τη σειρά. Αντιλαμβανόμαστε πρώτα με το σώμα, μετά με την ψυχή – συναίσθημα και τέλος με το πνεύμα – λογική. Τα πάντα καταγράφονται στο σώμα μας, είτε τα συνειδητοποιούμε είτε όχι. Είμαστε ένα σύστημα που λειτουργεί σε συνεργασία με όλα αυτά τα μέρη του. Δεν είμαστε τα μερη του σε πρόσθεση, αλλά τα μέρη του σε σύνθεση!
Κάθε κρίση μας (βλ. ασθένεια ή δυσλειτουργία σωματική ή ψυχική), αφορά και τα τρία αυτά μεγάλα κομμάτια μας, τα οποία διαχειρίζονται όλα τα μέρη μας (συν τα υπομέρη τους) και την σύνθεσή τους, και ζητά την αλλαγή διαμόρφωσης αυτής ακριβώς της σύνθεσης.
Αυτό σημαίνει ότι όταν αναμετριόμαστε με μία κρίση(=αλλαγή), χρειάζεται να δίνουμε σημασία σε όλα τα παραπάνω (σώμα, ψυχή, πνεύμα), όπως και στη συνεργασία και σύνθεσή τους, και όχι μόνο σε ένα από αυτά, ή σε ότι αντιλαμβανόμαστε μόνο με το πνεύμα μας, δηλαδή τη λογική, δηλαδή το συνειδητό μας επίπεδο.
Αυτή είναι η ολισθική και συστημική αντιμετώπιση, μιας κρίσης ενός συστήματος(και ο άνθρωπος είναι ο ίδιος ένα σύστημα από μόνος του).
Kαι τα αναφέρω όλα αυτά, διότι βλέπω ανθρώπους να νοσούν από καρκίνο για παράδειγμα, και ασχολούνται μόνο με τη διατροφή τους(που καλά κάνουν αλλά δεν είναι επαρκές).
Γνωστή μου μπαίνει αύριο στο τρίτο χειρουργείο, αν και διατρέφεται μόνο με ωμά φυσικά προϊόντα εδώ και πολύ καιρό, ζει σε χωριό, είναι μελισσοκόμος, και καλλιεργεί μέρος από την τροφή της, όμως δεν έφτασαν αυτά για να μην της επανεμφανιστεί για τρίτη φορά καρκίνος.
Εύχομαι σε όλους να ξεφύγουν από τη δίνη των κρίσεων, αλλά όχι να ασχοληθούν μόνο με όσα αντιλαμβάνονται με τη λογική τους. Διότι οι ασθένειες που σωματοποιούνται, γι αυτό ακριβώς το λόγο σωματοποιήθηκαν, επειδή κάποια πράγματα δεν πέρασαν στο άλλο επίπεδο, δηλαδή από το σώμα στην ψυχή, και μετά στο πνεύμα, και δεν συνθέθηκαν μαζί τους, άρα ποτέ δεν βιώθηκαν συνειδητά με επίγνωση.
Ακόμα και στις περιπτώσεις που η αιτία μπορεί να είναι πιθανά μόνον η προηγούμενη διατροφή, η δύναμη της συνεργασίας της ψυχής και του πνεύματος μαζί με το σώμα, μπορεί να είναι καθοριστική, σαν ένα αδιαπέραστο τοίχος μιας κρίσης, όπως π.χ. ένας επιθετικός καρκίνος.
Η μεταεπικοινωνία, με τον εαυτό μας και τους άλλους, είναι δηλαδή καθοριστική. Και μεταεπικοινωνία σημαίνει ότι μπορώ να εκφράσω λεκτικά(σε λογικό/πνευματικό επίπεδο), κάθε τι που αφορά το σώμα και την ψυχή μου.
Όσο για τα παιδιά που παθαίνουν καρκίνο, ισχύουν τα ίδια, μόνο που σε αυτά η άτροπος(ότι έχουν κληρονομήσει) είναι μεγαλύτερη από την κλωθώ(ότι έχουν δημιουργήσει τα ίδια) και βέβαια την τύχη(που όμως επηρεάζεται από την κλωθώ) όπου μαζί με την καρκινογόνα ζωή που ζούνε, αυτήν που ζούμε σε μικρό ή μεγάλο βαθμό όλοι μας, όπου επιπλέον η εντροπία(ανοργάνωτη ενέργεια που δημιουργεί ασθένειες παντός είδους – και που δεν συμβαδίζει με την μεταεπικοινωνία) βαράει κόκκινο, δεν διαφέρουν από τα παραπάνω που λέχθηκαν, αλλά διαφοροποιούνται και επιβαρύνονται με άλλους τρόπους που χρήζουν διερεύνηση και σε ιατρικά γενεογραμματικό επίπεδο(έρευνες γίνονταν στον Ευαγγελισμό), κλπ.-

Κρυσταλία Πατούλη

https://afigisizois.wordpress.com

Εις το επανιδείν…

Λοιπόν, μου έστειλαν ένα μήνυμα από το εξωτερικό, ως εξής:

«Α ρε Κρυσταλία, η πολύτιμη δουλειά που κάνεις βγαίνει στη επιφάνεια των συστημικών Μέσων Μαζικής Εξημέρωσης μόνο όταν αναδεικνύουν την κατάντια κάποιων … Έπρεπε να πάρεις συνεντεύξεις κι από άλλους … θα ακουγότανε το όνομά σου σε πολλά δελτία ειδήσεων!».

Φυσικά το τελευταίο είναι πικρό χιούμορ… αλλά, με την ευκαιρία να πω, ότι:

Πρώτον, το κακό είναι γενικό και χρόνιο ως γνωστόν, και υπάρχουν πάρα πολύ χειρότερα…

Όσο για μένα -κατά δεύτερο λόγο- θα μπορούσα να έχω πάρει συνεντεύξεις σχεδόν από όποιον ήθελα, αλλά δεν ήθελα. Και δεν ήθελα γιατί ο λοβοτομημένος λόγος τους, και γενικώς τα λεγόμενά τους, με απωθούν σε βαθμό κακουργήματος. Συνήθως, λένε μόνο ότι θέλουν να πουν, και να ακούσουν αυτοί που θέλουν να τους ψηφίζουν. Αφήστε που οι περισσότεροι, αν δεν είσαι εξαρτημένος από αυτά τα ΜΜ Εξαγρίωσης δεν σου δίνουν συνέντευξη. Η αλεπού με κομμένη την ουρά, εκτός από το ότι θέλει όλες τις άλλες αλεπούδες επίσης με κομμένη την ουρά, ψάχνει και για όμοιες αλεπούδες να τακιμιάσει.

Όπως επίσης, θα μπορούσα να ασχολούμαι μόνο με δικά μου θέματα, αλλά πάρα πολλές φορές έχω αφήσει τη δουλειά μου, για μερόνυχτα, μήνες, ακόμα και χρόνια, για να ασχολούμαι χωρίς καμία αμοιβή με έρευνες ή με κινήματα, ή με το έργο φίλων ή απλά ανθρώπων που εκτιμώ, σε βαθμό παρεξηγήσεως, και κάποιες φορές χωρίς καν να το εκτιμούν και οι ίδιοι – όταν αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, πως το έργο είναι πολύ πιο μπροστά συνήθως από τον δημιουργό του.

Επίσης, δεν με ενδιέφερε ποτέ να κάνω κάτι μόνο για την προβολή μου, αλλιώς θα είχα κάνει μύρια άλλα, που δεν έκανα και ας με συνέφεραν, αλλά επιπλέον δεν έκανα πράγματα με σκοπό το στυγνό συμφέρον μου, αλλά εργαζόμουν για την επιβίωσή μου πάντα παρέα με τις αξίες μου, γι αυτό και έχω κάνει άπειρες -στην κυριολεξία- δουλειές άσχετες από τα ενδιαφέροντά μου και από την εκπαίδευσή μου.

Προτιμώ λοιπόν να παίρνω συνεντεύξεις -όταν θέλω και όποτε θέλω, ειδικά από το 2010 που είμαι εντελώς ανεξάρτητη πλέον- από ανθρώπους που δεν είναι πολιτικοί, όπως και τότε ο συγκεκριμένος που αναφέρεται το παραπάνω μήνυμα, ο οποίος ήταν ακόμα στην αρχή…

Επίσης, επειδή με έχουν κατηγορήσει ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι προτιμώ να μιλάω μέσω άλλων, να ξεκαθαρίσω ότι προσπαθώ επίσης να μην είμαι εγωπαθής για να θέλω να γράφω μόνο για μένα ή μόνο για ότι πιστεύω, όπως κάνουν οι περισσότεροι.

Προτιμώ όταν βρω κάτι που με αγγίζει, είτε σε ένα βιβλίο, είτε όταν μου πει κάτι που με αγγίζει κάποιος άλλος, ή που θέλω να ακούσω τι έχει να πει κάποιος άλλος, να παίρνω συνέντευξη ή να βρίσκω αποσπασματα, γι’ αυτό και σε συνεντεύξεις αφήνω τους άλλους να μιλάνε συνήθως με τις ώρες. Κι αυτά θα συνεχίσω να κάνω, όταν τα κάνω.

Όπως και να δίνω φωνή ή να δίνω περισσότερη ακόμα φωνή, σε ανθρώπους που κατά τη γνώμη μου το αξίζουν, με το να δημοσιεύω όσο μπορώ και όπου μπορώ τη δουλειά τους, τα λεγόμενά τους, τις δράσεις τους ή ότι άλλο, με κείμενα ή και εκδηλώσεις.

Όταν αποφασίσω ότι έχω να πω κάτι που θεωρώ ότι έχει νόημα να δημοσιευτεί, να είναι σίγουροι όσοι έχουν να λένε, ότι θα το πω, όπως κάνω κατά καιρούς και δεν υπολογίζω τίποτα.

Αυτά και άλλα πολλά για όποιον ενδιαφέρεται… Προς το παρόν, θα λείψω για λίγο καιρό, όπως έγραψα και στην προηγούμενη ανάρτηση, διότι έχω να παραδώσω μία δύσκολη εργασία.

Προς το παρόν, ξαναδημοσιεύω παρακάτω ένα άρθρο που το ξαναδιαβάζω κατά καιρούς, όταν θέλω να κάνω αποτοξίνωση από το νοσηρό περιβάλλον που ζούμε. Θα λείψω για λίγο καιρό, οπότε σας το αφήνω για να έχετε κάτι να διαβάζετε -εάν θέλετε- το οποίο με εκφράζει απόλυτα, και είναι ένα από εκείνα που συμπεριλαμβάνονται στην έμπρακτη απάντησή μου για την κρίση.

Καλή δύναμη σε ότι κάνουμε. Εις το επανιδήν.

«Ο άνθρωπος ξεπρόβαλε αρχικά από το ζωικό βασίλειο πιο ανίσχυρος και λιγότερο εξοπλισμένος από άλλα ζώα για τον αγώνα της επιβίωσης.

Ύστερα από μακρά και βασανιστική περίοδο εξέλιξης άρχισε να καλλιεργεί το έδαφος και να δημιουργεί μια κοινωνική και θρησκευτική τάξη, νοιώθοντας όμως τον εαυτό του άμεσα εξαρτώμενο από τη γη.

Μετά έκανε ένα νέο βήμα προς την κατεύθυνση του αποχωρισμού του από τη φύση, αναπτύσσοντας την λογική και την συνείδηση.

Αργότερα κινήθηκε προς ιδέες ενότητας μέσω θρησκείας και φιλοσοφίας και έθεσε σκοπούς για τους οποίους έπρεπε να αγωνιστεί.

Κατόπιν βρήκε μια νέα ενοποιητική αρχή στην επιστήμη και στις τέχνες.

Σταδιακά ανέπτυξε την τεχνολογία και δημιούργησε μέσα επικοινωνίας που έκαναν τον πλανήτη να φαίνεται πολύ μικρός και παραγωγικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στον καθένα να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή υλική ύπαρξη.

Το πέρασμα του από κάθε περίοδο στην επόμενη περίοδο συνοδευόταν πάντα από μια κρίση. Κρίση αξιών, κρίση αρχών, κρίση κοινωνική, οικονομική, κρίση σε όλα τα επίπεδα.

Η κάθε κρίση άφηνε πίσω της θύματα αλλά έσπρωχνε το σύστημα σε αλλαγή και δημιουργούσε ευκαιρίες αυτογνωσίας και γενικότερης γνώσης.

Αυτό που βλέπουμε λοιπόν είναι ότι όλα τα συστήματα: δηλ. η φύση, τα άτομα, οι κοινωνίες, μπαίνουν σε περιόδους κρίσης κατά εποχές, προκειμένου να μεταβούν στο επόμενο επίπεδο εξέλιξής τους.

Σήμερα που ο άνθρωπος φάνηκε ότι προσέγγισε την απαρχή μιας πλουσιότερης και ευτυχέστερης εποχής, η ύπαρξή του καθώς και η ύπαρξη των γενεών που θα ακολουθήσουν φαίνεται και πάλι να απειλούνται από μια νέα κρίση, που αυτή τη φορά ονομάζεται οικουμενική!

Δημιουργώντας την νέα βιομηχανική εποχή ο άνθρωπος απορροφήθηκε τόσο από το νέο αυτό καθήκον ώστε το έκανε κύριο σκοπό της ζωής του.

Έπαψε να χρησιμοποιεί την παραγωγή σαν μέσο και την έκανε αυτοσκοπό, ένα σκοπό στον οποίο υποτάχθηκε όλη του η ζωή.

Σκοπός του έγινε να επιτύχει, να πουλήσει τον εαυτό του όσο επικερδέστερα μπορούσε στην αγορά. Η αξία του ανθρώπου βρίσκεται όχι στο ποιος είναι αλλά στο τι έχει και πώς φαίνεται.

Μη έχοντας άλλη αίσθηση του εγώ εκτός από εκείνη που μπορεί να προσφέρει ένας άκρατος κομφορμισμός νιώθει όλο και πιο ανασφαλής, ανήσυχος, εξαρτημένος από αγαθά και ιδέες και συχνά είναι ανίσχυρος να αντιδράσει.

Σήμερα δεν αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο να γίνουμε σκλάβοι με την έννοια του παρελθόντος αλλά τον κίνδυνο να ζήσουμε σαν σκλάβοι σε μια ζωή χωρίς νόημα.

Δεν υπάρχει πια μια ανοικτή εξουσία που να μας διατάσσει, υπάρχει όμως η διακυβέρνηση μέσω του φόβου της καταστροφής. Κι όσο πιο κλεισμένοι, εξαρτημένοι και απομονωμένοι είναι οι άνθρωποι σε αυτό το προς πώληση «εγώ» σ αυτή την «αυτιστική» ατομικότητα, τόσο πιο ευάλωτοι είναι στο φόβο της απώλειας.

Στις μέρες μας ο φόβος καταστροφής έχει πάρει τερατώδεις διαστάσεις και εκπέμπεται μέσω του «υπουργείου του τρόμου» που είναι η τηλεόραση.

Όπως προανέφερα όμως, κάθε σύστημα μπαίνει σε περιόδους κρίσης και κάθε κρίσει ενέχει την αλλαγή.

Έτσι και τώρα μέσα σ αυτή την κρίση αξιών, με αφορμή την οικονομική κρίση, βρισκόμαστε να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα της αυτογνωσίας της ανθρωπότητας.

Να περάσουμε σε μια ουσιαστικότερη επαφή με τον εαυτό μας και τις πραγματικές μας ανάγκες, σε επαναπροσδιορισμό αξιών, που σημαίνει ότι προτεραιότητα έχει το ποιος είμαι και όχι το τι έχω και το πώς φαίνομαι και στην συνειδητοποίηση ότι αν δεν δράσουμε συλλογικά, αν δεν περάσουμε από την ατομικότητα και την απομόνωση στην συλλογικότητα και την συνεργασία θα καταστρέψουμε ότι φτιάξαμε.

Οι άνθρωποι έχουν μακράν εκπαίδευση στο να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και να καταστρέφουν άλλους αλλά μικρή πάνω στο πώς να συνεργάζονται.

Αυτή τη στιγμή καλούμαστε να επανεκπαιδευτούμε σε αρχές που θα μας επιτρέψουν να δρούμε από κοινού και να δημιουργήσουμε πραγματικούς και αυθεντικούς δεσμούς συνεργασίας προκειμένου να μην επιβαρύνουμε άλλο τον πλανήτη!

Η ανθρώπινη φυλή έχει την σοφία να δημιουργεί επιστήμη και τέχνη, γιατί να μην είναι ικανή να δημιουργήσει έναν κόσμο συνεργασίας και δικαιοσύνης;

Κάπου διάβαζα ότι μια μικρή φυλή πριν χιλιάδες χρόνια κατά την διάρκεια της μύησης στην ενηλικίωση έλεγε προ του κάθε μυημένου: «Βάζω μπροστά σου τη ζωή και το θάνατο, την ευλογία και την κατάρα και εσύ μαζί με τους υπόλοιπους διαλέγεις τη ζωή»!-«

Η απάντηση της Ελένης Νίνα (Κλινικός ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια της Συστημικής Σχολής) στο ερώτημα «ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε;» της Έρευνας για την Κρίση – tvxs.gr/node/50386


Crystalia

Το σχόλιο του Ν. Χατζηνικολάου για την ανεξαρτητοποίηση του Π. Τατσόπουλου

Διαβάστε επίσης: Π. Τατσόπουλος στο παρελθόν: Απαράδεκτο να μη δίνεις την έδρα σου πίσω στο κόμμα όταν παραιτείσαι

Π. Τατσόπουλος στο παρελθόν: Απαράδεκτο να μη δίνεις την έδρα σου πίσω στο κόμμα όταν παραιτείσαι

ΠΑΡΕΛΘΟΝ:

«Τώρα, θα με ρωτήσει κάποιος, γιατί σταμπάρεσαι ως Συριζαίος ξαφνικά στα 52 σου χρόνια;
Ο λόγος, λοιπόν, πέρα από τη συγγένεια που είπα με τις ιδέες του ΣΥΡΙΖΑ, είναι ότι αν ήθελα να κατέβω μόνος μου με τις ιδέες μου, ή με ένα καινούργιο εντελώς κόμμα, θα έπρεπε να πάρω γύρω στις 250 με 300 χιλιάδες ψήφους Πανελλαδικά. Κάτι αδύνατο. Δηλαδή, σε καταδικάζει στο περιθώριο και τη γραφικότητα αν δεν συνεργαστείς με ένα από τα μεγάλα κοινοβουλευτικά κόμματα. Σε καταδικάζει να μην μπεις στη Βουλή.
 
Κρ.Π.: Χρειάζεσαι δηλαδή την προίκα του γνωστού κόμματος…
 
Είναι αμοιβαίο το συνοικέσιο, δεν είναι τόσο ωμό. Βεβαίως την παίρνεις την προίκα, δίνεις και εσύ προίκα όμως, γι αυτό και σε δέχονται άλλωστε.
Γιατί να δεχτούν ένα ξένο σώμα, έναν αλεξιπτωτιστή; Το κάνουν διότι προσδοκούν από σένα ότι θα φέρεις ψήφους έξω από το κόμμα τους.
Επειδή όμως, όντως, χωρίς την προίκα του κόμματος δεν μπορείς να μπεις στη Βουλή, θεωρώ απαράδεκτο να μπαίνεις στη βούλη, και για οποιοδήποτε λόγο, συνειδησιακό για παραδειγμα, να έρχεσαι σε αντιπαράθεση με το κόμμα σου και να ανεξαρτητοποιείσαι και να παίρνεις και την έδρα σου μαζί. Θεωρώ απαράδεκτο να μη δίνεις την έδρα σου πίσω στο κόμμα, σε μια τέτοια περίπτωση, όπως έκαναν τα μέλη της ΔΗΜΑΡ, και άλλοι. Και το θεωρώ απαράδεκτο, διότι χωρίς το κόμμα, δεν θα έμπαινες στη βουλή.
Και εγώ είμαι έτοιμος να παραιτηθώ ανά πάσα στιγμή, το έχω άλλωστε αποδείξει στη ζωή μου, δεν κωλώνω, είμαι και ευεπίφορος στις παραιτήσεις, από παραίτηση σε παραίτηση πάω, δηλαδή δεν έχω κανένα πρόβλημα αν θελήσω να παραιτηθώ, αλλά θα παραδώσω και την έδρα μου, σε αυτούς οι οποίοι με τίμησαν με το να με βάλουνε στο ψηφοδέλτιό τους. Κι αυτό θα το κάνω εάν έρθω σε ρήξη με τη συνειδησή μου.» Μάιος 2012 – http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/petros-tatsopoylos-i-tha-ypoxreothei-na-allaksei-i-aristera-i-tha-timorithei


ΠΑΡΟΝ:
«Όπως ανέφερε ο Πέτρος Τατσόπουλος μιλώντας στο ΣΚΑΙ έχει θέσει την παραίτησή του στην διάθεση του προέδρου της ΚΟ καθώς «δεν πρόκειται να δεχτώ τις επιθέσεις από απίθανους τύπους», φέρνοντας σαν παράδειγμα τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Βαγγέλη Διαμαντόπουλο. Την ίδια στιγμή, είπε ότι ΔΕΝ ΘΑ ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΡΑ ΤΟΥ.» http://tvxs.gr/news/ellada/tatsopoylos-theto-tin-paraitisi-moy-stin-diathesi-toy-tsipra


ΜΕΛΛΟΝ: …

Υπερβαίνοντας την Κρίση. Της Μαρίας Μποντίλα

09:26, 09 Ιαν 2014 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/146648

[…] πρέπει πλέον, χωρίς φόβο ή χωρίς πάθος, να αναπτύξουμε στάσεις και συμπεριφορές οι οποίες μπορούν να υπερβούν την κρίση. Στο πλαίσιο αυτό είναι ανάγκη να αναπτυχθούν τρόποι και είδη λόγων με στόχο να αλλάξουμε το αφήγημά της […] H καθηγήτρια φιλόλογος και διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ Mαρία Μποντίλα, στα πλαίσια της  Έρευνας για την Κρίση(που διεξάγει ακτιβιστικά από το 2010 η δημοσιογράφος και σύμβουλος ανθρωπίνων σχέσεων Κρυσταλία Πατούλη και δημοσιεύεται στο tvxs.gr), παρουσιάζει τη δουλειά του Κοινωνικού Εργαστηρίου Θεσσαλονίκης, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου “Ζωή, Λόγοι, Πολιτικές στον καιρό της κρίσης”, από τις εκδόσεις Ένεκεν.

Τα δύο τελευταία χρόνια ο λόγος μας «πάγωσε». Διαπιστώσαμε ότι υπήρχε μια αμηχανία, ίσως και αδυναμία, να σκεφτούμε και να δράσουμε μέσα στην κρίση. Άλλωστε η περίοδος πριν, και ετούτη εδώ, μετά την κρίση, δεν έχουν τίποτε το κοινό από αυτήν την άποψη.

Αντί λοιπόν να αρκεστούμε στο να περιγράφουμε με αγωνία τα αποτελέσματα της κρίσης –πράγμα που συνιστά και πάλι μια ένδειξη του παγώματος του λόγου, το να αναφέρεσαι δηλαδή στη φτώχεια, στην ανεργία και σε όλα αυτά τα πραγματικά φοβερά αποτελέσματα της κρίσης – σκεφτήκαμε να καταφύγουμε στο βιωματικό λόγο. Να αρχίσουμε να επεξεργαζόμαστε τις εμπειρίες μας, να επιδείξουμε μια μέριμνα για τα βιώματα, τα συναισθήματα, τις διαθετικότητες, να μη περιοριστούμε σε έννοιες και θεωρίες.

Και ενώ μιλούσαμε για το πώς βιώνει ο καθένας μας την κρίση, συνειδητοποιήσαμε ότι αυτή αποτελεί ένα ολικό φαινόμενο, ένα ολικό κοινωνικό γεγονός, ένα γεγονός το οποίο διασταυρώνεται και διαπερνά όλα τα κοινωνικά επίπεδα, όλες τις σχέσεις και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Δεν αποτελεί ένα φαινόμενο το οποίο μπορείς να το διαχειριστείς σκεφτόμενος με τον παραδοσιακό τρόπο, γόνιμο σε άλλες περιπτώσεις και συνθήκες, διακρίνοντας το οικονομικό, το πολιτικό, το συμβολικό, το πολιτισμικό επίπεδο.

Την κρίση, σύμφωνα με το Marcel Mauss, δεν μπορείς να την εξετάσεις ως ενιαίο συμπίλημα διαφόρων επιπέδων και διαστάσεων αλλά ως ένα πολυεδρικό φαινόμενο που τέμνει, διαποτίζει και διαποτίζεται από όλα τα άλλα, και αυτό προσπαθήσαμε να κάνουμε.

Στην τωρινή φάση προτείνουμε μια διαφορετική προσέγγιση. Ζούμε σε μια νέα συνθήκη που χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι είμαστε ήδη «μέσα στην κρίση». Ούτε πριν, ούτε ενόψει, ούτε στην αρχική φάση. Είμαστε ήδη εντός του γεγονότος, όλα διαποτίζονται από αυτό και πρέπει πλέον, χωρίς φόβο ή χωρίς πάθος, να αναπτύξουμε στάσεις και συμπεριφορές οι οποίες μπορούν να την υπερβούν. Στο πλαίσιο αυτό είναι ανάγκη να αναπτυχθούν τρόποι και είδη λόγων με στόχο να αλλάξουμε το αφήγημα της κρίσης. Αυτή είναι η βασική ιδέα την οποία θέλουμε να υπηρετήσουμε.

Σημειωτέον ότι ως Κοινωνικό Εργαστήριο* δεν κατευθύνουμε τη ματιά μας με κάποια προτεραιότητα στη κεντρική πολιτική σκηνή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αδιαφορούμε γι αυτήν. Είμαστε ένας χώρος που ενδιαφέρεται περισσότερο για το τι συμβαίνει σε όλα συγχρόνως τα επίπεδα.

Η ματιά μας είναι «από τα κάτω» ή, με άλλη πιο οικεία ορολογία, διαγώνια. Μας ενδιαφέρουν οι θετικές πρακτικές των υποκειμένων και όχι μόνο η κριτική στην ορατή κρατική πολιτική.

Εμάς, μας ενδιαφέρει να συζητήσουμε και να αναστοχαστούμε πάνω στις έννοιες των κυρίαρχων πολιτικών και μεγάλων αφηγήσεων, χωρίς εγκλωβισμούς στις δικές τους περιχαρακώσεις.

Το Εργαστήριο για την προετοιμασία των εκδηλώσεών του εργάζεται συλλογικά με ομαδικότητα, με εσωτερικές συζητήσεις. Αυτή η μεθοδολογία είναι το στοιχείο της ωριμότητάς μας, σε αυτό έχουμε κατασταλάξει.

Αν μας ενδιαφέρουν οι πολιτικές από τα κάτω δεν έχουμε παρά να μιλήσουμε, να αναλύσουμε και να συζητήσουμε εμπειρίες και βιώματα κοινωνικά, πολιτικά κ.λπ.

Υπ’ αυτήν την έννοια το μεθοδολογικό μας πρόταγμα συνίσταται στην άρθρωση γνώσης και πολιτικής, σε αντίθεση από την παλιότερη, θετικιστική διάκριση θεωρίας και πράξης.

Είναι σύνηθες να αναπαράγεται μια θετικιστική διάκριση: «από δω ο θεωρητικός, από κει οι ακτιβιστές», ενώ το στοίχημα είναι τα δύο στοιχεία να συναρθρωθούν.

*Tο Κοινωνικό Εργαστήριο Θεσσαλονίκης, τα δέκατα γενέθλιά του και η παρουσίαση του πρώτου του βιβλίου

Τα τελευταία 10 χρόνια λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη το Κοινωνικό Εργαστήριο. Είναι ένας ανοικτός χώρος κριτικής δημοσιότητας και ακτιβιστικής έρευνας που επιδιώκει τον αναστοχασμό, τη δημοκρατική αντιπαράθεση ιδεών, τη διαμόρφωση προτάσεων και την ανταλλαγή εμπειριών. Δείχνοντας αξιοσημείωτη αντοχή στο χρόνο –κλείνει φέτος τα 10 χρόνια λειτουργίας του- κινείται ως ένα διαρκές εργαστήριο σε επίπεδο πόλης και σε επαφή με τις νέες μορφές αντίστασης και κινημάτων.

Ανανεώνοντας συνεχώς τη δράση του, επινοεί τόπους και τοπικές, όχι μόνο θεματικά (στη φιλοσοφία, την οικονομία, την ιστορία, τη λογοτεχνία, την εκπαίδευση και την ανθρωπολογία, τις σπουδές φύλου κ.ά.) αλλά και παγκοσμιοτοπικά (από την Τσιάπας στην Αραβική Άνοιξη και από εκεί πίσω στην ελληνική κρίση).

Η συνολική εμπειρία και το πλούσιο υλικό, που η μέχρι τώρα δράση του έχει σωρεύσει, παρουσιάζεται, στο πλαίσιο ενός memory-project, στο μπλοκ του http://koinoniko-ergastirio.blogspot.gr/

Η τελευταία δουλειά του Εργαστηρίου αφορά στην κρίση και αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ενός συλλογικού αναστοχασμού που κατέληξε στη διοργάνωση μιας ημερίδας και στην έκδοση ενός βιβλίου που φέρνει τον τίτλο Ζωή, Λόγοι, Πολιτικές στον Καιρό της Κρίσης, Εκδόσεις Ένεκεν Θεωρίας , Θεσσαλονίκη 2013.

Το βιβλίο αποτελείται από 12 κείμενα, εισηγήσεις της ομώνυμης ημερίδας που υπογράφουν οι Νίκος Βουλγαρόπουλος, ΄Ακης Γαβριηλίδης, Μάριος Εμμανουηλίδης, Θοδωρής Σδούκος, Αλέκος Καρδασιάδης, Σοφία Λαλοπούλου, Μπεν Μάτσας, Μιχάλης Μπαρτσίδης, Ελένη Μπέλα, Μαρία Μποντίλα, Χρήστος Νασιόπουλος, Φωτεινή Τσιμπιρίδου, Ελένη Χοντολίδου.

*To παραπάνω κείμενο αποτελείτο από αποσπάσματα της εισαγωγής του βιβλίου που δείχνουν τον τρόπο δουλειάς του Εργαστηρίου και τη μεθοδολογία που ακολουθείται.

Το Κοινωνικό Εργαστήριο γιορτάζει τα 10 χρόνια του και παρουσιάζει το βιβλίο του  “Ζωή, Λόγοι, Πολιτικές στον καιρό της κρίσης”, Εκδόσεις Ένεκεν, στον Κοινωνικό Χώρο για την ελευθερία Μικρόπολις Βενιζέλου και Βασ. Ηρακλείου 18, Θεσσαλονίκη, το Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2014, στις 7:00 μμ

Σχετικά Άρθρα

26/10/2012
06/10/2011
23/12/2013

17 Νοέμβρη: Αυτή είναι η πραγματική ιστορία της οργάνωσης

17noemvri-570

Με αφορμή την «εξαφάνιση» του Χριστόδουλου Ξηρού, γεγονός που πυροδότησε μεγάλη ένταση στο πολιτικό σκηνικό και συζητήσεις για το παρελθόν κυρίως όμως για το μέλλον της εγχώριας τρομοκρατίας, το Insider αναδημοσιεύει μια πλήρη ιστορική αναδρομή του φαινομένου «17 Νοέμβρη» που στιγμάτισε καταλυτικά την μεταπολιτευτική ιστορία. Η ανάλυση που επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος Ανδρέας Μπελιμπασάκης, παρουσιάστηκε στην εκπομπή της Ελληνικής Υπηρεσίας του BBC και δημοσιεύθηκε  στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας το 2003, λίγες ημέρες πριν την έναρξη της περίφημης δίκης των μελών της 17 Νοέμβρη.

 

_____________________________________

Του Ανδρέα Μπελιμπασάκη.

Στις 3 Μαρτίου του 2003 ξεκίνησε η δίκη για τη «17 Νοέμβρη». Μία δίκη με τεράστιο ενδιαφέρον για την ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη και επίπονη διαδικασία, αφού το μακροσκελέστατο κατηγορητήριο, ο μεγάλος αριθμός των κατηγορουμένων, των μαρτύρων, των συνηγόρων πολιτικής αγωγής και υπεράσπισης και, κυρίως, τα πολλά αμφιλεγόμενα σημεία, δικονομικά και ουσιαστικά, με τα οποία ασχολείται το Δικαστήριο, συνθέτουν, εκ προοιμίου, ένα πολύπλοκο πλαίσιο, από το οποίο πρέπει να προκύψει η πλήρης αλήθεια.

Η εξάρθρωση της «17 Νοέμβρη» και η δίκη των φερόμενων ως μελών της οργάνωσης είναι γεγονότα που δε θα έχουν επιπτώσεις μόνο στο επίπεδο της τρέχουσας πολιτικής. Πολύ σημαντικότερες θα είναι οι ιδεολογικές συνέπειες στο επίπεδο της ελληνικής κοινωνίας, αφού η εξάρθρωση της οργάνωσης συμβολίζει, περισσότερο παντός άλλου, το τέλος των μύθων της γενιάς της μεταπολίτευσης.

«17 Νοέμβρη»: Μια πρωτοεμφανιζόμενη οργάνωση

Tη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου 1975, ο 45χρονος «σταθμάρχης» της CIA στην Aθήνα, Pίτσαρντ Γουέλτς, δέχεται επίθεση από τρεις μασκοφόρους έξω από το σπίτι του στο Ψυχικό. Οι δράστες, απομακρύνουν τον οδηγό και τη γυναίκα του και τον εκτελούν.

Mέσα στο κλίμα της εποχής, κανείς δεν πίστεψε τις προκηρύξεις της πρωτοεμφανιζόμενης επαναστατικής οργάνωσης «17 Nοέμβρη», με τις οποίες αναλάμβανε την ευθύνη για την επίθεση. H 17N είχε αφήσει στον τόπο της εκτέλεσης μια προκήρυξη και είχε στείλει άλλη μία στις εφημερίδες τρεις μέρες αργότερα. Oι περισσότεροι πίστεψαν πως δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ πρακτόρων της CIA.

Oι προκηρύξεις δε δημοσιεύτηκαν, έπειτα από απαγόρευση της Εισαγγελίας Αθηνών, γιατί εκτός από την εκτίμηση των δημοσιογράφων ότι ήταν «υπόθεση πρακτόρων», υπήρχε και απαγόρευση από την κυβέρνηση.

Όλοι, όμως, έμαθαν για τη 17N έναν χρόνο αργότερα, μετά τη δολοφονία του απότακτου αστυνομικού –εκ των αρχιβασανιστών στην Aσφάλεια, κατά την περίοδο της χούντας- Bαγγέλη Mάλλιου. Η «γνωριμία» με την οργάνωση έγινε μέσω Γαλλίας και της εφημερίδας «Λιμπερασιόν».

Η γέννηση της 17Ν – Ιστορικό πλαίσιο

Το Παρίσι, στα τέλη του 1967, αρχές του 1968, ήταν το κέντρο των πιο ριζοσπαστικών-επαναστατικών ιδεών και οργανώσεων για ολόκληρη την Ευρώπη. Βρισκόμαστε εξάλλου σε μία εποχή όπου τους νέους όλου του κόσμου συγκινούν και επηρεάζουν ιδιαίτερα η μορφή του «Τσε», ο πόλεμος στο Βιετνάμ και οι Βιετκόνγκ, το FNL στην Αλγερία, ο Λουμούμπα στο Κονγκό, η Αγκόλα, τα επαναστατικά κινήματα στη Ναμίμπια, τη Λατινική Αμερική και αλλού, η δραστηριότητα των αναρχικών στην Ισπανία και την Πορτογαλία κατά των δικτατορικών καθεστώτων του Φράνκο και Σαλαζάρ κλπ. Με κορυφαίο γεγονός της εποχής, τα γεγονότα του ιστορικού πλέον «Μάη του ΄68» στο Παρίσι.

Από τη Ιταλία και τη Γερμανία, άνθρωποι που θα παίξουν αργότερα σημαντικό ρόλο στο αντάρτικο πόλεων (ο Μπάαντερ, η Ένσλιν, ο Σιμιόνι) μεταβαίνουν στη γαλλική πρωτεύουσα για να «ζήσουν» την ατμόσφαιρα και να γνωρίσουν τα νέα μαρξιστικά ρεύματα.

Για την Ελλάδα, η δεκαετία του ’60 είναι μια πολιτικά ταραγμένη περίοδος. Όσοι φτάνουν στη Γαλλία για σπουδές είναι έντονα πολιτικοποιημένοι και οι αναφορές τους αριστερές ή κεντρώες. Ωστόσο, στο Παρίσι η ατμόσφαιρα είναι πιο χαλαρή, οι πολιτικές αντιπαραθέσεις δεν επηρεάζουν τις προσωπικές σχέσεις.

Εκείνη την εποχή πολλοί θυμούνται τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, που βρίσκεται στο Παρίσι πριν από το 1964 και σπουδάζει Οικονομικά στη Σορβόννη, στα στέκια των Ελλήνων φοιτητών στο Παρίσι. Οι μαρτυρίες συγκλίνουν σε ένα «γλυκό και ήπιο άνθρωπο»

Έλληνες που σπούδαζαν στη γαλλική πρωτεύουσα εκείνη την περίοδο θυμούνται ότι στην αυθόρμητη διαδήλωση, το απόγευμα της 21ης Απριλίου 1967, όταν στα φοιτητικά καφενεία του Καρτιέ Λατέν εξαπλώθηκε σαν πυρκαγιά η είδηση ότι στην Ελλάδα έγινε δικτατορία, συμμετείχαν πάνω από 4.000 άτομα. Ένα από αυτά, ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος.

Η ΕΠΕΣ
30751-000

Ο Γιωτόπουλος είχε ξεκινήσει τις σπουδές του στο Παρίσι πριν από το 1964. Τον ίδιο χρόνο ο φοιτητικός σύλλογος «Ένωσις των εν Παρισίοις Ελλήνων Σπουδαστών», (ΕΠΕΣ) – που οφείλει το αρχαιοπρεπές όνομά του στο γεγονός ότι ιδρύθηκε από τον Αδαμάντιο Κοραή – αποφασίζει να εκδώσει ένα περιοδικό, την «Ελληνική Παρουσία», που, όπως όλα τα περιοδικά του είδους, είναι ανοικτό στις συνεργασίες όλων των μελών του συλλόγου.

Υπεύθυνος για τη συλλογή των κειμένων είναι ο Άγγελος Ελεφάντης και στη συντακτική επιτροπή συνεργάζονται μεταξύ άλλων ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος και ο Νίκος Πουλαντζάς. Η ιστορία του περιοδικού είναι βραχύβια: θα κλείσει πριν από το 1965.

Μέχρι το 1966, η αριστερή ομπρέλα γίνεται τόσο ισχυρή, ώστε να κερδίσει και τις επτά θέσεις στο Δ.Σ. της ΕΠΕΣ από το Κέντρο. Τότε εκλέγεται στο Δ.Σ. και ο Γιωτόπουλος.

Εκείνοι που θυμούνται τον Γιωτόπουλο στο Παρίσι, λένε ότι είχε «τροτσκιστικές τάσεις». Στη Γαλλία οι τροτσκιστές ήταν διαιρεμένοι σε δύο μεγάλες ομάδες: τους φρανκιστές (στους οποίους ανήκει π.χ. η Αρλέτ Λαγκιγιέρ, που πήρε 6% στις τελευταίες γαλλικές εκλογές) και τους λαμπερτιστές, στους οποίους συγκαταλέγεται και η ομάδα Κριβίν, στην οποία πρόσκειται ο Γιωτόπουλος.

Σε αυτόν τον ιδεολογικό χώρο συναντώνται αργότερα οπαδοί του Τσε Γκεβάρα, της ένοπλης προπαγάνδας, αλλά και παράδοξα ιδεολογικά σχήματα όπως οι τροτσκι-μαοϊστές, με σαφή προτίμηση στις βίαιες μορφές πάλης.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, ο Γιωτόπουλος ανήκε στους «ανεξάρτητους της Αριστεράς». Υπάρχουν, βέβαια, κάποιοι που υποστηρίζουν ότι ανήκε σε πυρήνες του ΚΚΕ. Κάτι τέτοιο όμως διαψεύδεται από τις διωκτικές αρχές, αλλά και τα μέλη του ΚΚΕ που βρίσκονταν στο Παρίσι εκείνη την εποχή, όπως και τα περί διαγραφής του.

Η ένοπλη δράση

Γεγονός είναι όμως ότι το κλίμα της εποχής αλλά και η δραστηριότητα των Ελλήνων τροτσκιστών που δρούσαν στη γαλλική πρωτεύουσα, επηρεάζουν άμεσα τις ήδη αδύναμες πολιτικά και οργανωτικά κομματικές οργανώσεις της ΕΔΑ και του ΚΚΕ.

Κάποια μέλη τους προτείνουν, αμέσως μετά την επιβολή της δικτατορίας στις 21 Απριλίου 1967, την εγκατάλειψη των συνηθισμένων μορφών αντίστασης κατά της χούντας και την ανάληψη ένοπλης δράσης, με τη δημιουργία ανταρτικών ομάδων κατά τα πρότυπα του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού.

Οι πιέσεις στις ηγεσίες των οργανώσεων Γαλλίας κομμάτων της αριστεράς για ένοπλο αγώνα στην Ελλάδα, αυξάνονται μετά τη διάσπαση του 1968 στις γραμμές του ΚΚΕ, ενώ ανάλογη ήταν η πίεση που ασκούνταν και στα άλλα πολιτικά κόμματα και τις αντιδικτατορικές οργανώσεις της εποχής που δραστηριοποιούνταν στη Γαλλία.

Στο κλίμα εκείνης της εποχής ήταν και η δήλωση του Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος μετά την αναχώρησή του στο εξωτερικό, όταν βρέθηκε στο Παρίσι και μετά την ενημέρωση που είχε από κάποιους φίλους της «Ένωσης Κέντρου», είχε χαρακτηρίσει βιαστικά απαραίτητη την έναρξη ανταρτοπόλεμου για την ανατροπή της χούντας, δήλωση την οποία απέσυρε αργότερα.

Έτσι, κάποια από τα μέλη που είχαν ασπασθεί τη λογική του ένοπλου αγώνα κατά της δικτατορίας, αποχωρούν από την οργάνωση Παρισιού του ΚΚΕ, προτού το κόμμα προλάβει να τα διαγράψει.

Οι ιδέες της εποχής είχαν επηρεάσει ακόμη και ηγετικά στελέχη της, εγκατεστημένης στη Ρουμανία, ηγεσίας του ΚΚΕ (αργότερα ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ Εσωτερικού) και του «Ρήγα Φεραίου» της πιο μαζικής αντιδικτατορικής οργάνωσης νεολαίας.

Ένα από τα ιστορικά στελέχη της Αριστεράς, ο Γρηγόρης Φαράκος, τότε μέλος του Πολιτικού Γραφείου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, θυμάται :

«Την άνοιξη του 1968, περίοδο θυελλώδη για τη Δυτική Ευρώπη, είχα τη μεγάλη τύχη να βρεθώ δύο φορές, σε διαφορετικές φάσεις, στα γεγονότα του «Μάη ΄68», σε Δυτική Γερμανία, Βέλγιο και Γαλλία. Οι συγκλονιστικές εντυπώσεις μου από τα γεγονότα εκείνα, είχαν καθοριστική επίδραση στη σκέψη και την ψυχολογία μου. Είναι αλήθεια, πως εκείνη τη στιγμή, ζώντας στη «μούχλα» της 12ης Ολομέλειας, δεν έγινε δυνατό να εκδηλωθεί άμεσα η επίδραση εκείνη. Αυτό έγινε αργότερα». (Γρηγόρης Φαράκος, Μαρτυρίες και στοχασμοί 1941-1991, Αθήνα 1993, σ. 187).

Οι οργανώσεις του ΚΚΕ

Πιθανότατα, ο Γρηγόρης Φαράκος, από τους ηγέτες παλαιότερα του ελληνικού φοιτητικού κινήματος, μιλώντας για «επίδραση», εννοούσε την επίδραση των ιδεών, της νέας πολιτικής σκέψης, της πλήρους εγκατάλειψης στο δογματισμό και το νεοσταλινισμό.

Την κατάσταση πάντως που επικρατούσε στις οργανώσεις του ΚΚΕ στην Ευρώπη, κυρίως στη Γαλλία, περιγράφει αναλυτικά ο Πάνος Δημητρίου, που για μεγάλο διάστημα υπήρξε μέλος της ιστορικής ηγεσίας του κόμματος και εκείνη την εποχή είχε μεταβεί στο Παρίσι, στο πλαίσιο των καθηκόντων του να «συμμαζέψει» τις «αριστερίστικες τάσεις» που είχαν εμφανιστεί σε κομματικές οργανώσεις στη Δυτική Ευρώπη.
dimitrioy

Πάνος Δημητρίου. Ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς και εκ των ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ Εσωτερικού μετά την διάσπαση του 1968

Αφηγείται ο Πάνος Δημητρίου: «Μετά την 11η Ολομέλεια, σε μία από τις συνεδριάσεις του ΠΓ, αποφασίστηκε να μου ανατεθεί η ανασυγκρότηση και καθοδήγηση των οργανώσεων του ΚΚΕ στη Δυτική Ευρώπη.

Μου έγινε μία σύντομη ενημέρωση από τον Κολιγιάννη, τον Στρίγκο και το Φαράκο (ο τελευταίος είχε κάνει πρόσφατα μια περιοδεία στις χώρες αυτές) και αμέσως φύγαμε όλοι για να πάρουμε μέρος σε μία σύσκεψη, στην οποία μετείχαν στελέχη των παραπάνω οργανώσεων, όπως ο Μίμης Δεσποτίδης, ο Γιώργος Κατηφόρης, ο Μάρκος Δραγούμης, ο Βαγγέλης Παντελέσκος, ο Πέτρος Κουναλάκης κ.α.

Ο Βαγγέλης Παντελέσκος με συνόδευσε στο Παρίσι, όπου θα είχα την έδρα μου. Η τακτοποίησή μου στο σπίτι ενός Γάλλου, πολιτικού μηχανικού, έγινε από το Γαλλικό Κ.Κ. Συνδέθηκα αμέσως με την Ελένη Μπιμπίκου, το Θόδωρο Πάγκαλο, το Ζήση Θέο (γιο του Κώστα Θέου) κ.α. …».

Συνεχίζοντας ο Πάνος Δημητρίου, αφηγείται μία περιπετειώδη φυγάδευσή του από το σπίτι που διέμενε, για να αποφύγει την παρακολούθηση της Γαλλικής αστυνομίας και συνεχίζει:

«Το Παρίσι, στα χρόνια της χουντικής τυραννίας, ήταν αναμφισβήτητα κέντρο των πιο έντονων και αντιφατικών ιδεολογικών και πολιτικών ζυμώσεων ανάμεσα στους Έλληνες που είχαν βρεθεί ή κατέφυγαν εκεί μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967.

Οι οργανωμένες δυνάμεις του ΚΚΕ και της ΕΔΑ, ήταν πολύ λίγες σε σύγκριση με τους ανένταχτους κομμουνιστές και ΕΔΑίτες, καθώς και με διάφορες ομάδες αριστερίστικων κυρίως κατευθύνσεων.

Κατά τη γνώμη ορισμένων από αυτές τις ομάδες, το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, είχε αλλάξει μία μορφή δικτατορίας της αστικής τάξης με μία άλλη.

Οι ομάδες αυτές, αμφισβητούσαν το ρόλο των κομμάτων της Αριστεράς – ΚΚΕ και ΕΔΑ – και αντέτασσαν σ΄αυτά το «Μέτωπο Εξουσίας», σαν το FNL της Αλγερίας και της Λιβύης». (Πάνος Δημητρίου, Εκ Βαθέων, Χρονικό μιας ζωής και μιας εποχής, Αθήνα 1997, σ. 296-298).

Μέχρι το 1967 οι Έλληνες φοιτητές είναι κάτι σαν μεγάλη παρέα. Η ατμόσφαιρα μεταβάλλεται άρδην μετά την 21η Απριλίου. Υπήρξε αμέσως συσπείρωση και περιχαράκωση των κομματικών χώρων», θυμάται στέλεχος της Αριστεράς.

Εκείνη την εποχή δημιουργούνται οι πρώτες οργανώσεις και τα κόμματα αρχίζουν να ανασυγκροτούν τον χώρο τους.

Ταυτόχρονα όμως υπάρχει ένα κλίμα απομόνωσης. Ο καθένας αρχίζει να προσέχει με ποιον κάνει παρέα. Μέσα σε αυτό το κλίμα τα ίχνη του Γιωτόπουλου γίνονται θολά

Έτσι, κάποιοι από τους διαφωνούντες εκείνη την εποχή με τη γραμμή της ηγεσίας του ΚΚΕ, αφού αδρανοποιήθηκαν για ένα διάστημα, στη συνέχεια προσχώρησαν ή συμμετείχαν στη σύσταση των ελληνικών ακροαριστερών οργανώσεων που λειτουργούσαν στη Γαλλία.

Αρχειομαρξιστές

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των διωκτικών αρχών, ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος επέβαλε στην οργάνωση «17 Νοέμβρη» το ίδιο σκληρό οργανωτικό σχήμα που είχε εφαρμόσει ο πατέρας του Δημήτρης Γιωτόπουλος πριν από οκτώ δεκαετίες, την περίοδο κατά την οποία διηύθυνε, με συνωμοτικό τρόπο, την οργάνωση «Αρχείο του Μαρξισμού», που είχε δημιουργήσει ο Φραγκίσκος Τζουλάτι και στην οποία εντάχθηκε ο πατέρας Γιωτόπουλος το 1924, για να αναλάβει την αρχηγία της το 1926, ύστερα από την αποχώρηση του ιδρυτή.

Τα μέλη της οργάνωσης, δε γνώριζαν τον αρχηγό και τους υπόλοιπους της ηγεσίας, αλλά ήξεραν ότι έχουν να κάνουν με μία υπέρτατη αρχή, που ονομαζόταν «Εργασία», χωρίς κανείς να γνωρίζει από πόσους και ποιους αποτελείται.

Σύμφωνα με ένα από τα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ μέχρι τα τέλη του 1931 και στη συνέχεια του Τροτσκιστικού Κινήματος, τον Άγη Στίνα, όλα τα μέλη του «Αρχείου του Μαρξισμού», διευθύνονταν και ελέγχονταν από κάποιον που δεν τον είχε εκλέξει κανείς.

«Σ’ αυτόν δίνανε λογαριασμό για τη δουλειά τους και σ’ αυτόν παραδίνανε και τα χρήματα που συγκεντρώνανε. Αυτός ο ένας, που διηύθυνε και διαχειριζόταν τα πάντα, άφηνε τους άλλους με την εντύπωση ότι υπήρχε κάποια μυστηριώδης υπερτάτη αρχή, από την οποία αυτός ήταν εξουσιοδοτημένος. Όταν κάποιος είχε μια σοβαρή απορία, η απάντηση του Γιωτόπουλου ήταν: «Θα φέρω την απορία σου στην Εργασία κι αυτή θα αποφασίσει». Η Εργασία ήταν αυτή η μυστηριώδης υπέρτατη αρχή. Δηλαδή ο ίδιος ο Γιωτόπουλος». (Α. Στίνας: Αναμνήσεις – 60 χρόνια κάτω από τη σημαία της σοσιαλιστικής επανάστασης, Αθήνα 1977, τ. Α΄, σ. 171).

Πρώτη εμφάνιση

Οι αρχειομαρξιστές έκαναν πρώτη φορά την εμφάνισή τους το 1923 με την έκδοση και κυκλοφορία του περιοδικού «Αρχείον του Μαρξισμού».

Επρόκειτο για ένα περιοδικό που περιείχε μόνο μεταφράσεις έργων των κλασσικών του μαρξισμού. Τίποτε άλλο, ούτε απλά σχόλια για την πολιτική κατάσταση ή για τη δράση και την πολιτική του ΚΚΕ.

Δικαιολογούσαν αυτή την, εκτός ΚΚΕ, έκδοση του περιοδικού, λέγοντας ότι η ηγεσία του ΚΚΕ ήθελε να μονοπωλήσει για τον εαυτό της τη μαρξιστική θεωρία και γι’ αυτό απέφευγε να τη διαδώσει στους εργάτες. Έτσι, κατά τους ίδιους, αυτό το καθήκον το ανέλαβαν αυτοί.

Το «Αρχείον Μαρξισμού» εξέδωσε το πρώτο τεύχος του την Πρωτομαγιά του 1923. Η πρωτοβουλία ανήκε σε μια ομάδα μελών του ΣΕΚΕ, που συγκροτήθηκε παράνομα μέσα στο κόμμα το 1922, έχοντας ως κύρια θέση ότι πρώτα χρειάζεται να μορφωθούν το κόμμα και η εργατική τάξη και μετά να ασχοληθούν με την επανάσταση και την πολιτική δράση. Οι κυριότεροι από τους ιδρυτές της ομάδας ήταν οι Φραγκίσκος Τζουλάτι, Χ. Δεδούσης, Γεώργιος Σαραντίδης, Γρ. Σαραντίδης, Δούμας, Σωτήρης Τσιγαρίδας (Ποντίκης), Μαν. Κόρακας, Κ. Γκοβόστης, Λ. Αποστόλου κλπ.

Ο Σαρτρ και η Λιμπερασιόν

imagem2586211796_sartr

Στην εφημερίδα αυτή είχαν παραδοθεί οι προκηρύξεις από πρόσωπο, το οποίο ο διευθυντής της, Σερζ Zιλί, είχε χαρακτηρίσει «απόλυτα αξιόπιστο». Ποιο ήταν το πρόσωπο αυτό δεν αποκαλύφθηκε ποτέ.

Yπήρξαν πολλές εκτιμήσεις, ότι ήταν ο μεγάλος υπαρξιστής φιλόσοφος Zαν Πολ Σαρτρ, αλλά ο Zιλί δε θέλησε να το επιβεβαιώσει.

Σε συνέντευξή του, που είχε παραχωρήσει στον ανταποκριτή της «Eλευθεροτυπίας» στο Παρίσι, Φοίβο Oικονομίδη, ο Σερζ Zιλί είχε μιλήσει για το «μεσάζοντα» που μετέφερε την προκήρυξη, λέγοντας ότι «Πρόκειται για φίλο που μου είχε εμπιστευθεί και στο παρελθόν πληροφορίες που επιβεβαιώθηκαν. Eίναι ό,τι θα λέγαμε δημοσιογραφικά «έγκυρη πηγή»».

Σε ερώτηση αν ο ίδιος ο μεσάζων είχε έρθει σε επαφή με τη 17N, ο Zιλί απάντησε: «Όχι. Kάποιος φίλος ήρθε σε επαφή με την οργάνωση και του έδωσε το ντοκουμέντο που μου έφερε «χέρι με χέρι»».

Tο γεγονός, πάντως, πως επιλέχθηκε η Λιμπερασιόν, μια εφημερίδα που γεννήθηκε το Mάη του ’68, απετέλεσε για ορισμένους, ένδειξη ότι η οργάνωση είχε τις ρίζες της στην Aριστερά και στον αντιδικτατορικό αγώνα, αφού η συγκεκριμένη εφημερίδα, όπως άλλωστε και ο Σαρτρ, είχαν βοηθήσει τη δράση των αντιδικτατορικών οργανώσεων.

Στην ίδια συνέντευξη, ο διευθυντής της Λιμπερασιόν είχε αναφερθεί και σε άλλα στοιχεία που τον έπεισαν ότι επρόκειτο για την ίδια οργάνωση που είχε εκτελέσει τον Γουέλτς και τον Mάλλιο, και πως δεν επρόκειτο για «εσωτερικό πόλεμο» της CIA.

Tα στοιχεία αυτά ήταν ότι και οι δύο δολοφονίες είχαν γίνει με το ίδιο όπλο, ένα πιστόλι των 45 χιλιοστών, και οι προκηρύξεις είχαν γραφτεί στην ίδια γραφομηχανή.

Oι καταβολές των μελών της οργάνωσης, ίσως και η δράση στον αντιδικτατορικό αγώνα αποκαλύφθηκαν και από ένα άλλο στοιχείο. Την αποστολή των προκηρύξεων σε έναν ακόμα ξένο δημοσιογράφο, τον Άγγλο Nτέιβιντ Tονγκ, ανταποκριτή της εφημερίδας Γκάρντιαν στην Ελλάδα.

17Ν και μεταπολίτευση

Από την «ανάγνωση» των προκηρύξεων της συμπεραίνεται, ότι η 17Ν φιλοδοξούσε να διαδραματίσει ένα ρόλο βιαίας διαμαρτυρίας στις αλλαγές που δρομολογήθηκαν στην ελληνική πολιτική κουλτούρα στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80.

Η βία της οργάνωσης επεδίωξε να αποκαλύψει την «πολιτική διπροσωπία» του ελληνικού κατεστημένου και να αναδείξει μια συνεπή ιδεολογική εναλλακτική λύση απέναντι σ’ αυτό που η 17Ν έβλεπε ως κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη ηγεμονική κυριαρχία.
E0354251E334917BBC62EA895A8BA5CD

Ο Σάββας Ξηρός

Την ίδια στιγμή, η 17Ν παρέθετε στις προκηρύξεις της επανειλημμένα εθνικές εμπειρίες του παρελθόντος, όπως ήταν το αντιστασιακό κίνημα στη διάρκεια της Κατοχής, ο εμφύλιος πόλεμος, η δικτατορία των συνταγματαρχών και η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, ως ερείσματα για τη δράση της.

Αποκλίνοντας σημαντικά από τις κυρίαρχες ερμηνείες της Αριστεράς για τη μεταπολιτευτική πολιτική πραγματικότητα, το αρχικό σχέδιο της 17Ν ήταν να αποδείξει ότι η Μεταπολίτευση ήταν μια επιχείρηση κατ’ όνομα μονάχα πολιτικής αλλαγής, δίνοντας συγχρόνως φωνή στη λαϊκή απογοήτευση.

Η 17Ν εμφανίστηκε σε μια ιστορική στιγμή κατά την οποία η πόλωση μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς είχε αμβλυνθεί σημαντικά και ένα πολιτικό λεξιλόγιο βασισμένο σε έννοιες, όπως εκδημοκρατισμός, ανανέωση και αλλαγή, έκανε την εμφάνισή του.

Στη διάρκεια της περιόδου μετά το 1974, τα ιδεολογικά θέματα και σύμβολα που είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για να διχάσουν την ελληνική κοινωνία και να πολώσουν την κοινοβουλευτική ζωή, δεν πρόσφεραν πια επαρκή βάση για ανοιχτή πολιτική σύγκρουση.

Τα θέματα που κυριαρχούσαν πια στον πολιτικό διάλογο ήταν η ευρωπαϊκή ενοποίηση, η υγεία, οι οικονομικές ανισότητες, η μόλυνση του περιβάλλοντος, η εθνική ασφάλεια και η γεωπολιτική κατάσταση στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Η 17Ν, στις προκηρύξεις της, αναφέρθηκε στα θέματα αυτά, αλλά ο πομπώδης, έως και αφελής, αριστερισμός της και η πεισματική άρνησή της να εγκαταλείψει την ένοπλη επαναστατική δράση, αποξένωσαν σταδιακά την οργάνωση από ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας που έβλεπε με καχυποψία το μεταπολιτευτικό τοπίο και αντιμετώπιζε με συμπάθεια τη δράση της.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, η αριστερή ριζοσπαστική διανόηση είχε απομακρυνθεί από την πολιτική της «βιαίας ανατροπής». Η αλλαγή αυτή επιβεβαιώθηκε όταν πολυάριθμες ακροαριστερές οργανώσεις εγκατέλειψαν την εξωκοινοβουλευτική αντιπολίτευση και επεδίωξαν να προωθήσουν την αλλαγή των πολιτικών δομών μέσα από κοινοβουλευτικές μεθόδους.

Η αποτυχία της 17Ν να λάβει σοβαρά υπόψη τα νέα δεδομένα και η επακόλουθη εχθρότητα προς τέτοιες οργανώσεις φανέρωσε την απομόνωσή της από τη συνολική εξέλιξη της επίσημης αριστερής (ΚΚΕ και ΚΚΕ Εσωτερικού) και ακροαριστερής πολιτικής κουλτούρας.

Η «πρώτη γενιά» της 17 Νοέμβρη

Σε ένα περιβάλλον που γεννούσε ελπίδες και αντιφάσεις, κάποιοι προβλέπουν ότι η μεταπολίτευση θα είναι απλή μετεξέλιξη, που δεν οδηγεί στην ανατροπή του συστήματος και συζητούν ευρύτατα σε κύκλους της νεολαίας το ενδεχόμενο συνέχισης της ένοπλης επαναστατικής πάλης.

Σύμφωνα με τις αναφορές των διωκτικών αρχών, αυτήν την περίοδο φθάνει στην Aθήνα, πιθανότατα από το Παρίσι, μια «επαναστατική φιγούρα», ένα πρόσωπο, που διακρίνεται από την εμπεδωμένη πεποίθησή του ως προς την αναγκαιότητα της ένοπλης πάλης. O «ψηλός», κατά την Aστυνομία, συνοδεύεται από μια νεαρή γυναίκα και αρχίζει να κινείται στον κύκλο των αντιδικτατορικών οργανώσεων, όπου συνομιλεί με διαφόρους.

Tην ίδια χρονική περίοδο, από τις διεργασίες μεταξύ μελών αντιδικτατορικών οργανώσεων φαίνεται να δημιουργείται ο EΛA, η πιο μαζική και η πιο ενδιαφέρουσα από ιδεολογικοπολιτικής απόψεως οργάνωση ένοπλης βίας στα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Λίγους μήνες μετά, ο άνθρωπος που φέρεται να ίδρυσε τη 17 N φαίνεται να βρίσκει επαφή και να προσελκύει άλλα δύο πρόσωπα, ένα νεότερο και ένα μάλλον μεγαλύτερο σε ηλικία. Συγκροτούν μαζί τη 17 N και το Δεκέμβριο του 1975 σκοτώνουν, με ένα αγνώστου προέλευσης 45άρι περίστροφο, τον Pίτσαρντ Γουέλτς, σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα.

Θα περάσει μακρό διάστημα για να επανεμφανισθεί, καθώς μεσολαβεί ο θάνατος του Xρήστου Kασσίμη σε συμπλοκή με αστυνομικούς στον περίβολο της AEG, όπου φαίνεται πως ενεργούσε ο EΛA.

Mέχρι το 1980 η 17 N δε θα αναλάβει τη ευθύνη καμίας ενέργειας. Oι Aρχές θεωρούν ότι η περίοδος μεταξύ ’76 και ’80 είναι περίοδος ζυμώσεων για τις οργανώσεις ένοπλης βίας. Eκτιμούν, ότι υπήρξαν διαβουλεύσεις μέσω συνδέσμων για τη συνένωση των δύο οργανώσεων, για την κοινή εμφάνισή τους και δράση υπό ενιαία ηγεσία, με την αυτή σφραγίδα.

Aυτή η προσπάθεια δεν θα καρποφορήσει. Eίναι η εποχή που ο EΛA, σύμφωνα με τους φακέλους που συγκροτούν οι αστυνομικές Aρχές, νιώθει ισχυρός, έχει προσβάσεις στο αναπτυσσόμενο τότε φοιτητικό κίνημα των καταλήψεων, διακινεί με άνεση πλούσιο πληροφοριακό υλικό στα πανεπιστήμια και στον Tύπο και επιχειρεί εντυπωσιακές πράξεις, όπως οι εμπρησμοί των πολυκαταστημάτων, οι οποίες όμως θα αποδειχθούν αντιδημοφιλείς και θα κλονίσουν την επιρροή του.

Σ’ αυτήν την περίοδο μεταξύ ’79 και ’80, την εποχή που αποχωρεί ο Χρήστος Tσουτσουβής από τον EΛA και συγκροτούνται νέες ομάδες, όπως η «Aντικρατική Πάλη» και η «1η Mάη», ο «ψηλός» της 17 Nοέμβρη, ο φερόμενος ως αρχηγός της, θα επιχειρήσει το άνοιγμά του στο χώρο και θα στρατολογήσει νέα επιχειρησιακά στελέχη.

Mallios_dolofonia

          14 Δεκεμβρίου 1976: Η 17Ν δολοφονεί τον αρχιβασανιστή της χούντας Ε. Μάλλιο

H «δεύτερη γενιά»

Σ’ εκείνη τη φάση η 17 Nοέμβρη θα προσεγγίσει αρκετά πρόσωπα και θα αποκτήσει για πρώτη φορά ισχυρή επιχειρησιακή δυνατότητα.

Tα νέα μέλη, που εισέρχονται στην οργάνωση στις αρχές της δεκαετίας του ’80, θα έχουν όλο το χρόνο να εκπαιδευθούν και να εμπεδώσουν τους κανόνες της συνωμοτικής δράσης. Eίναι και το σάστισμα που έχει προκαλέσει στην ιστορική της ηγεσία η άνοδος του ΠAΣOK στην εξουσία. Θα χρειασθούν σχεδόν τέσσερα χρόνια για επανεμφανισθεί.

Aπό το 1983 και μετά, όμως, θα δείξει ισχυρή επιχειρησιακή δυνατότητα, με πολλές βίαιες ενέργειες και πλήθος ληστειών.

O «ψηλός», που κατά την εκτίμηση των διωκτικών αρχών νομίζει ότι με τις επιλογές των στόχων παρεμβαίνει στις πολιτικές εξελίξεις, έχει πλέον στη διάθεσή του μια ισχυρή ομάδα.

FD08773CC7F232FAF02D315FD89FBB46

  Ο φερόμενος ως «εκτελεστής» της 17 Νοέμβρη Δημήτρης Κουφοντίνας

Ο κύκλος των χαμένων ευκαιριών για την ελληνική αστυνομία

O κύκλος των χαμένων ευκαιριών για την ελληνική αστυνομία, προκειμένου να φτάσει στα ίχνη της 17Ν, είναι αρκετά μεγάλος. Mόνο σε μια περίπτωση, στο Γκύζη το 1985, σε ανταλλαγή πυροβολισμών, σκοτώθηκε, ο Xρήστος Tσουτσουβής, ο οποίος όμως σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές δεν εθεωρείτο μέλος της 17Ν, αλλά της Aντικρατικής Πάλης και του EΛA.

Στη συμπλοκή εκείνη, εκτός από τον Tσουτσουβή, είχαν σκοτωθεί τρεις αστυνομικοί, οι Δουγενής, Γεωργίου και Mπούρας.

Σε κάθε περίπτωση, διαπιστώνεται ότι οι ευθύνες αποδίδονταν στα ανθρώπινα λάθη, στους λάθους ανθρώπους, όπως συνέβη και στις άλλες «συναντήσεις». Oι αστυνομικοί πίστευαν πάντα πως «οι τρομοκράτες της 17N κάποια στιγμή θα έκαναν το λάθος και θα έπεφταν στα χέρια τους».

Το «λάθος» συνέβη στις 20 Nοεμβρίου 1991, στα Σεπόλια. Ένα περιπολικό της άμεσης δράσης είχε ειδοποιηθεί για τρεις ύποπτους που έκλεβαν ένα φορτηγάκι, το οποίο ήταν σταθμευμένο κάτω από το σπίτι του προϊστάμενου του τμήματος ερευνών της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας.

Oι αστυνομικοί έφτασαν δίπλα στους τρεις άγνωστους και τους ακινητοποίησαν. O ένας αστυνομικός, που τους απειλούσε με το περίστροφό του, δεν είχε αντιληφθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, έναν τέταρτο που είχε ήδη μπει στο φορτηγάκι. Έτσι, προτού ακόμα συνέλθει από την αμηχανία για την αντίδραση των υπόπτων, αιφνιδιάστηκε από τον τέταρτο της παρέας.

H συνέχεια ήταν ο τραυματισμός του οδηγού του περιπολικού και άλλων τριών αστυνομικών από τις σφαίρες και τις χειροβομβίδες των αγνώστων, οι οποίοι διέφυγαν κλέβοντας ένα ταξί

Aν τα λάθη κυριαρχούσαν στις παραπάνω «συναντήσεις», για ό,τι συνέβη στο IΘ’ αστυνομικό τμήμα φταίει ο… Δεκαπενταύγουστος του 1988. Μέλη της 17N εισέβαλαν στο τμήμα, που ήταν άδειο, έδεσαν τους αστυνομικούς που ήταν εκεί και πήραν τα όπλα τους.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1989 συνέβη, όμως, άλλο ένα περιστατικό που θα μπορούσε να είχε φέρει κάποιο αποτέλεσμα, λίγα λεπτά μετά τη δολοφονία του Παύλου Mπακογιάννη.

Ένας αστυνομικός της ομάδας «Ζ» φτάνει πρώτος στην οδό Oμήρου έξω από το γραφείο του βουλευτή. Βλέπει κάποιους να φεύγουν γρήγορα και τους ακολουθεί.

Ένας από αυτούς πετάει στο έδαφος ένα φάκελο. Aντί να στραφεί εναντίον τους, σκύβει να δει τι περιέχει ο φάκελος. Όταν διαπιστώνει πως πρόκειται για την προκήρυξη της 17N, οι άγνωστοι έχουν εξαφανιστεί.

O αστυνομικός αυτός σκοτώθηκε λίγα χρόνια αργότερα, σε τροχαίο στη λεωφόρο Συγγρού, όπως είχε συμβεί και μ’ έναν άλλον μάρτυρα της δολοφονίας, που κι αυτός έπεσε θύμα τροχαίου.

Πολλά τα σενάρια και οι «συμπτώσεις» που όμως, δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ.
axarlian

Στις 14 Ιουλίου 1992, η 17 Νοέμβρη επιχειρεί να δολοφονήσει τον τότε υπουργό Οικονομικών, Γιάννη Παλαιοκρασσά. Η επίθεση γίνεται με ρουκέτα και στόχο το θωρακισμένο αυτοκίνητό του, στη συμβολή των οδών Βουλής και Καραγιώργη Σερβίας. Από τα θραύσματα και το ωστικό κύμα χάνει τη ζωή του ο 20χρονος Θάνος Αξαρλιάν.

Υπόθεση «Ριανκούρ»

Στην περιοχή του Γηροκομείου, στην οδό Λουίζης Pιανκούρ, έγινε η συνάντηση τρομοκρατών και αστυνομίας το Mάρτη του 1992. H ατμόσφαιρα, όπως περιγράφτηκε από τον τύπο, ήταν τελείως κινηματογραφική.

Περούκες, σενάρια, βιντεοκάμερες που μαγνητοσκοπούσαν τη συνάντηση και ήλπιζαν να «πιάσουν» την εικόνα της σύλληψης και δεκάδες αστυνομικοί, απέναντι σε τρομοκράτες. Όμως, το έργο μετετράπη σε φαρσοκωμωδία, καθώς οι αστυνομικοί… τρομοκρατήθηκαν, οι τρομοκράτες έφυγαν και οι κάμερες δεν έπιασαν τίποτα, γιατί κάποιοι είπαν ότι δεν είχαν θυμηθεί να βάλουν φιλμ, άλλοι γιατί είχαν φάτσα τον ήλιο, ενώ αργότερα, η 17 N με προκήρυξή της είχε αναφέρει ότι δεν υπήρχαν καν κάμερες.

Η φαρσοκωμωδία ολοκληρώθηκε όταν οι τρομοκράτες έφυγαν με το κλεμμένο φορτηγάκι, αφήνοντας το περίστροφό τους, ενώ το αυτοκίνητο της Aσφάλειας που πήγε να τους κλείσει το δρόμο, έχασε τον προσανατολισμό του. Γύρω από τους πρωταγωνιστές, κατά την αστυνομία, υπήρχαν περιφερόμενοι αστυνομικοί, που όμως δεν έπραξαν τίποτα την κρίσιμη στιγμή.

Όπως και να έχει, πάντως, ήταν μια μυστηριώδης υπόθεση και για αρκετό καιρό η κοινή γνώμη ασχολήθηκε με το τι συνέβη πέριξ του Γηροκομείου.

H υπόθεση αυτή άρχισε να εξελίσσεται όταν, σύμφωνα με το υπουργείο Δημόσιας Tάξεως, υπήρξε συγκεκριμένη πληροφορία για προετοιμασία χτυπήματος από τη 17 Nοέμβρη, μέλη της οποίας θα βρίσκονταν στην οδό Λουίζης Pιανκούρ.

H πληροφορία είχε δοθεί από μια μυστηριώδη γυναίκα, που τελικά εισέπραξε μόνο 13 εκατομμύρια από τα 200 της επικήρυξης.

Άλλοι, υποστήριξαν πως δεν αποκλείεται να έδωσαν την πληροφορία τα ίδια τα μέλη της οργάνωσης προκειμένου να εισπράξουν τα χρήματα για τα επόμενα χτυπήματά τους. Για το λόγο αυτό, άφησαν μέσα στο κλεμμένο φορτηγάκι τους και το περίστροφο που είχαν κλέψει από το IΘ΄αστυνομικό τμήμα του Bύρωνα, ώστε να πιστοποιηθεί η γνησιότητα των τρομοκρατών και να διευκολυνθεί στην είσπραξη του ποσού ο καταδότης.

Aυτή η υπόθεση έμεινε στην ιστορία ως μία από τις μεγαλύτερες γκάφες των διωκτικών αρχών.

Στις «συναντήσεις» τρομοκρατών και αστυνομικών που έχουν γίνει κατά καιρούς, έφταιγαν πάντα οι ίδιοι -δηλαδή οι αστυνομικοί- που αιφνιδιάζονταν ή δεν ήταν καλά εκπαιδευμένοι. Στην περίπτωση, όμως, της Pιανκούρ υπήρχε ο καλύτερος συνδυασμός. Ήταν παρούσες η Aντιτρομοκρατική Oμάδα και οι κομάντος της EKAM.

Ή ενημερωθείτε ή βουλώστε το.

Ή ενημερωθείτε ή βουλώστε το.

Έχετε ιδέα τι θα πει να αυτοκτονούν κάθε μέρα άνθρωποι; Γιατί αυτό συμβαίνει στη χώρα τα τελευταία χρόνια.

Μια χώρα που είχε το μικρότερο αριθμό αυτοκτονιών στην Ευρώπη, την κατάντησαν ένα απέραντο νεκροταφείο από χιλιάδες αυτόχειρες.

Όταν σε ανθρώπους ήδη επιβαρημένους ψυχολογικά και κοινωνικά από την ίδια τη ζωή που τους έτυχε, τους φορτώνεται και μια κρισάρα ώστε να μην έχουν που την κεφαλήν κλίναι και πως να επιβιώσουν, τι περιμένετε να κάνουν;

Όλοι οι άνθρωποι που έχουν ψυχολογικά προβλήματα βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, σε εκείνη ακριβώς την ομάδα που κινδυνεύει περισσότερο.

Ο κάθε άσχετος νομίζει ότι ψυχολογικό πρόβλημα, είναι αυτό που κάθεσαι με τις ώρες και συζητάς με το/τη φίλο/η σου και κλαίς από το τηλέφωνο, το ίντερνετ ή τη καφετέρια.

Αυτοί οι άνθρωποι όμως προσπαθούν χρόνια να ελέγξουν τη ζωή τους με πάρα πολύ μεγάλο κόπο.

Και σήμερα τους φορτώνουν επιπλέον βαθμούς δυσκολίας, που ούτε και αυτοί που δεν έχουν ψυχολογικά προβλήματα αντέχουν να διαχειριστούν και να ελέγξουν, ενώ οι όποιες υποστηρικτικές δομές του ρημαγμένου πλέον κράτους έχουν καταρρεύσει οι περισσότερες.

Και βγαίνουν κάποιοι από πάνω και λένε ότι αυτοί οι άνθρωποι που αυτοκτονούν είναι δειλοί και δεν αγωνίζονται, όταν δεν έχουν ιδέα για τι προβλήματα μιλάμε! Δεν ντρεπονται ήθελα να ήξερα;  

Πρώτον οι άνθρωποι που έχουν ψυχολογικά προβλήματα χρειάζονται υποστήριξη (εκτός από φαρμακευτική αγωγή σε πολλές περιπτώσεις) για να τα διαχειριστούν, ώστε να νιώθουν ότι ελέγχουν τη ζωή τους – τα συναισθήματά τους – τις σκέψεις τους – τις πράξεις τους.

Δεύτερον, μια χώρα που έχει καπου 2 εκατομμύρια άνεργους και τους υπόλοιπους εργαζόμενους σε καθεστώς γαλέρας, είναι εργοστάσιο ψυχικών και κοινωνικών προβλημάτων. Ουσιαστικά είναι μια χώρα που διαπράττεται μία μαζική γεννοκτονία, φυσική, ψυχική, πολιτιστική, κοινωνική, οικονομική, και η οποία προφανώς γεννά προβλήματα. Μόνο προβλήματα. Όλων των ειδών. Πολλά από αυτά μη αναστρέψιμα.

Το θέμα λοιπόν είναι πολύπλοκο και περίπλοκο, ειδικά για όσους είχαν ήδη μεγάλα προβλήματα.

Όσοι λοιπόν δεν είναι τόσο πολύ επιβαρυμένοι ας ανοίξουν τα μάτια τους να κατανοήσουν, και όχι να περηφανεύονται για την αγωνιστικότητα και την επαναστατικότητά τους, για θέματα που αγνοούν παντελώς, και ούτε στο χειρότερο εφιάλτη τους δεν έχουν φανταστεί καν.

Ξεστραβωθείτε οι έχοντας σώας τας φρένας της ψυχής σας και του μυαλού σας και ενημερώστε – ενημερωθείτε – συμπαρασταθείτε.

Έχω βάλει σε παλιότερη ανάρτηση θέματα. Δεν κάνω τον κόπο να τα ξαναβάλω, διότι το θεωρώ πλέον ηλιθιότητα.

Επαναλαμβάνω μόνο, ότι αυτό που αγνοείτε και δεν κατανοείτε, μην το φέρνετε στα μέτρα σας, σαν την αλεπού μ’ αυτά που δεν φτάνει.

Ή ενημερωθείτε ή βουλώστε το.

Λίγος σεβασμός στους ανθρώπους που υποφέρουν. Όσο και στους πλέον νεκρούς – δολοφονημένους – αν και αυτόχειρες, που το μόνο που τους έμεινε ήταν να ελέγξουν το θάνατό τους, γιατί ζούσαν σε μια χώρα που σκοτώνει με κάθε τρόπο αλύπητα και στυγνά τους πιο αδύναμους, και γιατί επιπλέον περιστοιχίζονται από μία κοινωνία με άσχετους χυδαίους υπερόπτες αλαζόνες που δεν ξέρουν την τύφλα τους.  

Οι σπόροι της Ειρήνης. Το βίντεο Ελληνίδας που βραβεύτηκε από την UNESCO

 

oisporoitiseirinis

Η Ελληνίδα μαθήτρια Έλενα Καρανταγλή με το video «Οι Σπόροι της Ειρήνης» βραβεύτηκε στο διεθνή διαγωνισμό της UNESCO «Pathways to a culture of peace» ανάμεσα σε 1.300 νέους ηλικίας από 14 έως 25 ετών από όλο τον κόσμο. Η απονομή έγινε στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας.

»Είμαστε αυτό που κάνουμε για να αλλάξουμε αυτό που είμαστε»

1521592_468016373302437_59201051_n

«Είσαι ότι κάνεις αυτή τη στιγμή…».
Αυτή τη φράση την έχει πει κάποιος ψυχολόγος(που δεν θυμάμαι τώρα το όνομά του, αλλά μάλλον είναι της συμπεριφοριστικής σχολής).
Και δεν εννοεί αυτό που νομίζει κάποιος ότι κάνει, ή αυτό που λέει ότι κάνει, αλλά αυτό που πραγματικά κάνει.
Κάτι για το οποίο ούτε ο ίδιος που το κάνει δεν έχει πάντα επίγνωση.
Διότι, για να έχει κάποιος επίγνωση του τι κάνει, πρέπει να έχει βαθιά γνώση του εαυτού του, μέσα στην πραγματικότητα που ζει.
Πόσους ανθρώπους γνωρίζετε να κατέχουν αυτή τη γνώση για τον εαυτό τους; Προσωπικά, ελάχιστους.
Και πόσους να θέλουν να γνωρίσουν τον εαυτό τους για να τον αλλάξουν; Τραγικά ελάχιστους.