Βαγγέλης Θεoδωρόπουλος: Ο «Κοινός Λόγος» είναι το δικό μας μνημείο

10:17, 16 Ιουν 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/131534

 

Ο Κοινός λόγος, είναι όπως είναι μια ξερολιθιά. Που φτιάχνεται από διαφορετικές, με διαφορετικό σχήμα και χρώμα πέτρες […] Γι’ αυτό και θεωρώ ότι είναι το δικό μας μνημείο. Ένα μνημείο φτιαγμένο από αυτά τα υλικά, τα ανθρώπινα, κι όχι από εκείνα που φτιάχνει κάθε μορφή εξουσίας, κόβοντας την Ιστορία στα μέτρα της, για να εξυπηρετήσει τους δικούς της σκοπούς […] Πρέπει οι αριστεροί να ξανακαλύψουν τον πολιτισμό. Αυτό θεωρώ ότι είναι το κέντρο. Και ο πολιτισμός δεν είναι η τέχνη. Είναι ο άνθρωπος, η ζωή του, και η ψυχή μας […] Ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για το tvxs.gr, με αφορμή τη θεατρική παράσταση «Κοινός Λόγος» που ανεβάζει για τρίτη φορά, μετά την ερασιτεχνική παράσταση στη Φοιτητική Εστία το 1988 και την αλησμόνητη παράσταση στο Θέατρο του Νέου Κόσμου το 1997 (η οποία επαναλήφθηκε το 2004).

Β.Θ.: Ο Κοινός Λόγος, που πρώτη φορά με απασχόλησε στη θεατρική ομάδα της Φοιτητικής Εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1988, είναι αφηγήσεις που έχει καταγράψει η Έλλη Παπαδημητρίου από ανώνυμους ανθρώπους που η ζωή τους σημαδεύτηκε από τα μεγάλα και επώδυνα γεγονότα του ελληνικού 20ού αιώνα, αρχίζοντας από την Μικρασιατική Καταστροφή (όντας και η ίδια Σμυρνιά), και φτάνοντας ως την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τα κατοπινά δύσκολα χρόνια. 

Η ίδια η Έλλη Παπαδημητρίου δεν έζησε την Μικρασιατική Καταστροφή, γιατί ο πατέρας της την είχε στείλει στην Αγγλία να σπουδάσει γεωπόνος για να επιστρέψει στην Ιωνία και να ασχοληθεί με τα κτήματά τους. Έτσι, βρέθηκε στην Ελλάδα όπου είχε πλέον εγκατασταθεί και η οικογένειά της.

Από την αρχή αφιερώθηκε στην υπόθεση των εκπατρισμένων, και ειδικότερα στο έργο της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων, συμμετέχοντας σε πολλές αποστολές.

Το ελληνικό κράτος μοίραζε γη στους πρόσφυγες με τη βοήθεια των γεωπόνων, και η νεαρή εθελόντρια, μ’ ένα σακίδιο και μια φωτογραφική μηχανή, γύρισε τόπους πολλούς και γνώρισε ανθρώπους.

Ίσως τότε να συνέλαβε την ιδέα να καταγράψει αφηγήσεις από τη ζωή τους, ίσως κι αργότερα.

Αυτό ήταν μια τέχνη άγνωστη κατ’ ουσία στην Ελλάδα, παρότι ο αφηγηματικός λόγος έχει βαθιές ρίζες στον τόπο μας, από τον Όμηρο ως το Δημοτικό τραγούδι, τον Μακρυγιάννη και τα Αντάρτικα.

Αυτό είναι ένα μεγάλο ταλέντο, το να δημιουργείς τις κατάλληλες συνθήκες ώστε ο άλλος να σου ανοίξει την καρδιά του και να αφηγηθεί κομμάτια της ζωής του.

Την καταγραφή αυτών των αφηγήσεων η Έλλη τη συνέχισε και στις κατοπινές περιπέτειες του λαού, Κατοχή, Εμφύλιο και εποχή του Ψυχρού πολέμου, χρόνια δύσκολα -γιατί υπήρχε ο φόβος.

Ένα μέρος αυτών των μαρτυριών πρωτοεκδόθηκε το 1964 από το Θεμέλιο, ένας τόμος κυκλοφόρησε από τον Ερμή της Λένας Σαββίδη μέσα στη δικτατορία, ενώ μεταδικτατορικά, στο διάστημα 1975-79, εκδόθηκε όλο το σώμα των αφηγήσεων από τις εκδόσεις Κέδρος. Σήμερα ο Κοινός Λόγος κυκλοφορεί από τον Ερμή.

Παρόλο που σ’ αυτή την ιστορία η Έλλη κράτησε για τον εαυτό της το ρόλο του καταγραφέα και μόνο (η ίδια γράφει πως δεν πρόσθεσε πουθενά ούτε λέξη), εγώ πιστεύω πως είχε μεγάλο ταλέντο στο να συμπυκνώνει και να κρατάει την ουσία από αυτά που έλεγε ή έγραφε ο άλλος, σεβόμενη απόλυτα το λόγο του – η μαστοριά δεν είναι μόνο των αφηγητών αλλά σαφώς και δική της.

Την ίδια, τη γνώρισα όταν ήμουν σπουδαστής της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών, και παράλληλα δούλευα στις Εκδόσεις Κέδρος, όπου εκδίδονταν τα βιβλία της.

Αυτή η σούδα που είχε φτιάξει η Νανά Καλλιανέση, το μικρό μαγαζί στη στοά που συνέδεε τη Χαριλάου Τρικούπη με την Πανεπιστημίου, ήταν πολύ μεγάλο σχολείο και μαγικός κόσμος για μένα. Από τον Ρίτσο μέχρι τον Βάρναλη, τον Τάσο Λειβαδίτη, τον Καββαδία και τον Τσίρκα, για να μιλήσω μόνο γι’ αυτούς που έχουν φύγει απ’ τη ζωή, όλοι αυτοί συχνάζανε στο βιβλιοπωλείο και είχα την τύχη να τους γνωρίσω… 

Λίγο αργότερα πήγα φαντάρος στις Σάππες Κομοτηνής, και ήταν πολύ δύσκολα τα πράγματα, γιατί ήμουν χαρακτηρισμένος αριστερός, και την περίοδο μετά τη χούντα ο στρατός ήταν μαύρη μαυρίλα…

Αλληλογραφούσα στη διάρκεια της θητείας μου με την Έλλη, και παρόλο που δεν είχα τότε καθόλου σκηνοθετικές βλέψεις, της είχα γράψει σε ένα γράμμα ότι αυτές οι αφηγήσεις έχουν θεατρικές αρετές και θα μπορούσαν να γίνουν θέατρο! 

Η συζήτηση γι’ αυτό το θέμα συνεχίστηκε και αφού απολύθηκα από το στρατό, αλλά εκείνη είδε τότε μια παράσταση όπου συμμετείχα -κάτι σαν μεταμοντέρνα επιθεώρηση- η οποία δεν της άρεσε καθόλου, και μου είπε: «Αν είναι να το κάνεις σαν κι αυτή την παράσταση που παίζεις, καλύτερα να τα αφήσεις αυτά τα κείμενα στην ησυχία τους!». 

Στη δεκαετία του ’80 με κάλεσαν να αναλάβω το θεατρικό τμήμα της Φοιτητικής Εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΦΕΠΑ), όπου έμεινα οκτώ χρόνια, και ήταν επίσης μεγάλο σχολείο για μένα. Για την ακρίβεια, από εκεί έμαθα να σκηνοθετώ, όσο μαθαίνεται κάτι τέτοιο. 

Έτσι, το 1988, κάναμε με αυτά τα παιδιά μια πρώτη ερασιτεχνική παράσταση του Κοινού Λόγου, που την ονομάσαμε «Άσκηση Αφήγησης», γιατί ήταν κυριολεκτικά μια θεατρική άσκηση πάνω στον αφηγηματικό λόγο. 

Και γιατί το ζήτημα δεν είναι να μιμηθείς αυτά τα πρόσωπα που αφηγούνται. Πώς να μιμηθείς μια μάνα που έχει χάσει το παιδί της, μια γυναίκα που εκτελέσανε τον άντρα της; Αυτό δεν γίνεται ρόλος. Το ζήτημα είναι ν’ ανακαλύψεις τους ρυθμούς, τα χρώματα, την αξία αυτού του ίδιου του λόγου ως αφηγηματικό υλικό. Πώς μπορείς δηλαδή να τον πεις, χωρίς να μετατρέπεται σε ρόλο.

Και η παράσταση έγινε με τον πιο απλό τρόπο, που ταιριάζει στον αφηγηματικό λόγο. Ήταν μια σειρά καρέκλες καφενείου, όπου καθόντουσαν οι φοιτητές, αγόρια και κορίτσια, και μια μουσικός έπαιζε φλογέρα και τραγουδούσε δημοτικά τραγούδια, ενώ για φόντο υπήρχε ένα μεγάλο τελάρο ζωγραφισμένο από τον Μάρκο Καμπάνη, που εξελίχθηκε στη συνέχεια σε έναν από τους πολύ σημαντικούς ζωγράφους μας. Σ’ αυτό το έργο, αχνοφαινόταν ένα βουνό, ο Υμηττός, ο οποίος είναι στην πίσω μεριά της Φοιτητικής Εστίας. 

Όλα αυτά συνδέονται και με τη δική μου παιδική ηλικία, γιατί και γω γεννήθηκα εκατό μέτρα από την Φοιτητική Εστία, αριστερά της, όπως βλέπεις τον Υμηττό, και στα δεξιά την Καισαριανή, όπου έμεναν οι συγγενείς της μητέρας μου, με όλα τα προσφυγικά σπίτια που ακόμα δεν είχαν γίνει πολυκατοικίες, ο συνοικισμός δηλαδή των κομμουνιστών. 

Η επόμενη εκδοχή του Κοινού Λόγου, επαγγελματική πλέον, ήταν το 1997, όταν πήραμε το Θέατρο του Νέου Κόσμου, το χώρο δηλαδή της ζυθαποθήκης του Φιξ. Στην αυλή του υπήρχαν τα χαλάσματα ενός παράσπιτου με ένα πηγάδι μπροστά, κι εκεί στήσαμε μία κερκίδα, και με φόντο αυτό το φυσικό σκηνικό παίχτηκε η παράσταση.

Αυτό όμως με συνδέει και με την αυλή του σπιτιού που μεγάλωσα, όπου τα απογεύματα μαζεύονταν οι γυναίκες και κουβεντιάζαν πολλά και διάφορα, από κουτσομπολιό μέχρι μικρά και μεγάλα περιστατικά της ζωής τους. Κι αυτήν την αυλή τη μετέφερα στην παράσταση στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, το δεύτερο σπίτι μου…

Η αυλή έχει και μια προαιώνια αξία στην Ελλάδα… Μια αυλή δεν είναι η ορχήστρα ενός αρχαίου θεάτρου;

Σε αυτή λοιπόν τη δεύτερη εκδοχή, έπαιζαν μόνο γυναίκες. Και ο λόγος ήταν –πέρα από το γεγονός ότι οι γυναίκες αφηγούνται καλύτερα τα οικεία κακά– ότι μέσα σ’ αυτές τις αφηγήσεις βλέπεις τη δύναμη της γυναικείας φύσης.

Η γυναίκα είναι κυριολεκτικά ο βράχος μέσα σε ένα σπίτι, και ειδικά σε δύσκολες συνθήκες όπως είναι ένας πόλεμος, μια καταστροφή. Είναι αυτή που θα κρατήσει το σπίτι και τους ανθρώπους ζωντανούς, θα παλέψει για να ζήσουνε. Μέσα σε αυτές τις δύσκολες καταστάσεις, δίνει το μήνυμα ότι πρέπει να παλέψουμε, να σταθούμε όρθιοι και να επιβιώσουμε. 

Αυτός είναι ένας πολύ σημαντικός λόγος που ήθελα να κάνω τον Κοινό Λόγο σήμερα, και πάλι με γυναίκες, οι οποίες αφηγούνται πώς χάσανε στο αντάρτικο το παιδί τους, ή πώς σκοτώθηκε στο μέτωπο ο άντρας τους, ή πώς ξεριζώθηκε όλη η οικογένειά τους από τη Μικρά Ασία.

Ο άνθρωπος μέσα σε αυτά τα γεγονότα, και ειδικά η γυναίκα, θέλει να μιλήσει. Και έτσι δημιουργεί το δικό της μνημείο.

Όταν επαναλαμβάνεις μια ιστορία, για να μιλήσεις για το παιδί σου, μιλώντας και ξαναμιλώντας μέσα στο χρόνο, κρατάς την ουσία γι’ αυτό. Φτιάχνεις ένα μνημείο, με την καρδιά, με την ψυχή με το δάκρυ σου. Αυτός ο λόγος έχει άλλη πυκνότητα, άλλο μέγεθος. 

Γι’ αυτό και θεωρώ ότι ο Κοινός Λόγος είναι το δικό μας μνημείο. Ένα μνημείο φτιαγμένο από αυτά τα υλικά, τα ανθρώπινα, κι όχι από εκείνα που φτιάχνει κάθε μορφή εξουσίας, κόβοντας την Ιστορία στα μέτρα της, για να εξυπηρετήσει τους δικούς της σκοπούς. Και ίσως αυτός είναι και ο πιο ουσιαστικός τρόπος να μιλήσεις για την Ιστορία, μέσα από τα βιώματα των ανθρώπων.

Γιατί παραγνωρίζουμε, βάζουμε στην άκρη την ανθρώπινη πλευρά, και ο μόνος μας στόχος είναι να αποδείξουμε πόσο Έλληνες είμαστε, ή πόσο η Ελλάδα ήταν πάντα τεράστια, ή η Τουρκία, ή το έθνος, και πάει λέγοντας… αναλόγως με το τι μας υποβάλλει η νοοτροπία ή η ιδεολογία μας.

Όμως, η σχέση με το παιδί σου δεν θα έχει ποτέ καμία ιδεολογική σκοπιά…
 
Κρ.Π.: Και η σχέση με τη ζωή σου;
 
Β.Θ.: Ακόμα κι όταν έχει, γιατί πολλοί από τους αφηγητές, τις αφηγήτριες είναι αριστεροί, είτε γιατί οι ίδιοι είναι εκεί ταγμένοι, είτε γιατί είναι το παιδί τους ή ο άντρας τους και ακολουθούνε (στις αφηγήσεις από την Κατοχή και μετά), όλα αυτά περνάνε μέσα από το φίλτρο της αγάπης, μακριά απ’ οποιοδήποτε συμφέρον και σκοπιμότητα, δηλαδή αυτό που κάνει η πολιτική, όταν γράφει την επίσημη Ιστορία. 

Αυτή η παράσταση του Κοινού Λόγου νομίζω έδωσε και το στίγμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, για το τι είδους θέατρο με ενδιαφέρει να κάνω. 

Στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει από τότε, 16 χρόνια –για να μη μιλήσω για τα 25 από την πρώτη ερασιτεχνική εκδοχή– και η αισθητική έχει αλλάξει, και το θέατρο, και ο αφηγηματικός λόγος στο ελληνικό θέατρο έχει εξελιχθεί. Έχουν ανεβεί παραστάσεις που δεν μπορώ να τις αγνοήσω, όπως βέβαια δεν μπορώ να αγνοήσω πως είναι σήμερα η κοινωνία, πως έχουν αλλάξει τα πράγματα – κι αυτό είναι ένα σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μου, το να αφουγκράζομαι την κοινωνία. 

Οι αφηγήσεις και πάλι προέρχονται κατά μέγα μέρος από τον Κοινό Λόγο της Έλλης Παπαδημητρίου, κι επιπλέον, τρεις τέσσερις αφηγήσεις προέρχονται από άλλες καταγραφές, του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, ανάμεσά τους και ένα κομμάτι που ένιωσα ότι έπρεπε να το βάλω, που αφορά τους Ποντίους, και όλον αυτόν τον αφανισμό που υπέστησαν. Επίσης, στο πρόγραμμα της παράστασης δημοσιεύουμε ένα εξαιρετικό κείμενο για την Έλλη Παπαδημητρίου που έγραψε η ιστορικός Ιωάννα Πετροπούλου. 

Δεν είναι τυχαίο που ξαναγυρίζω σε αυτές τις αφηγήσεις. Δεν πρόκειται δηλαδή για μια απλή επανάληψη, επειδή θεωρήθηκε τότε πολύ καλή παράσταση και θέλεις να εκμεταλλευτείς την επιτυχία της. Το θέατρο είναι ζωντανή υπόθεση, δεν είναι μουσειακό είδος. Το ζήτημα είναι πώς σήμερα, ξαναβλέπεις αυτά τα κείμενα.  

Κρ.Π.: Ποιά ανάγκη σε έκανε να γυρίσεις πάλι στο κείμενο της αφήγησης, η οποία εστιάζει στο πώς βιώνουν τα ιστορικά γεγονότα οι ίδιοι οι άνθρωποι; Και πόσο έχει σημασία αυτός ο αφηγηματικός λόγος, για την Ελλάδα, σήμερα;

Β.Θ.: Όταν κάναμε την παράσταση το 1997, οι πόλεμοι, η προσφυγιά και οι εμφύλιοι ήταν σε κάποια απόσταση από μας. Τώρα οι λέξεις μετανάστης και πρόσφυγας, είναι πολύ έντονα φορτισμένες στον τόπο μας. Και γιατί είμαστε χώρα υποδοχής προσφύγων και μεταναστών, αλλά και γιατί αισίως ξαναγίναμε χώρα εξαγωγής Ελλήνων μεταναστών, λόγω της οικονομικής καταστροφής που βιώνουμε και της τεράστιας ανεργίας.

Υπάρχει κάποια αφήγηση στην παράσταση για την υποδοχή που γνώρισαν οι πρόσφυγες το ’22 εδώ στην Ελλάδα. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που τους αντιμετώπισαν με εχθρότητα, αν και ήταν Έλληνες που τα είχαν χάσει όλα…

Παρόλο, λοιπόν, που έχουμε τέτοιες εμπειρίες και μνήμες σαν λαός, βλέπουμε πως δεν σεβόμαστε τον ξένο και τον πρόσφυγα. Κι αυτά τα φαινόμενα είναι πολύ επικίνδυνα. Είναι κανονικός ρατσισμός, κι ας μη θέλουμε να το παραδεχτούμε. 

Κρ.Π.: Όταν η επίσημη Ιστορία, απαξιεί τους ανθρώπους και τα βιώματά τους, βλέπουμε ότι αναλαμβάνουν η τέχνη αλλά και οι μύθοι, να μιλήσουν γι αυτά με τον δικό τους τρόπο; 

Β.Θ.: Για να μη μιλήσω για όλες τις τέχνες, το θέατρο είναι ανθρωποκεντρικό. Μιλάς για τον άνθρωπο. Και ο άνθρωπος είναι το υποκείμενο της Ιστορίας. 

Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι έναν άνθρωπο δίπλα μας, έξω από το σπίτι μας, τον αντιμετωπίζουμε σαν κατώτερο είδος. Από καταβολής ο άνθρωπος μετακινείται για να ζήσει, σαν τα αποδημητικά πουλιά. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε εξάγουμε Έλληνες μετανάστες, είτε είναι επιστήμονες είτε εργάτες, και όλο αυτό το πράγμα δεν μας διδάσκει τίποτα, δεν σεβόμαστε τον ανθρώπινο πόνο, ούτε τις ανθρώπινες ανάγκες, την ώρα που οι δικοί μας συγγενείς, φίλοι, γείτονες έχουν γίνει άλλη μια φορά μετανάστες.

Τελικά ο άνθρωπος κουβαλάει ένα κτήνος μέσα του, ψάχνει να βρει κάποιον που νομίζει ότι είναι κατώτερος από αυτόν, γιατί αυτό του δίνει υπόσταση, δύναμη.

Κι αν υπάρχει μία άσκηση που πρέπει να κάνουμε σ’ αυτή τη ριμάδα τη ζωή, είναι να μην αφήνουμε το κτήνος που έχουμε μέσα μας να βγαίνει στην επιφάνεια. 

Κρ.Π.: Και αυτή η παράσταση, δείχνει το να είμαστε πιο κοντά στον άνθρωπο και στην κατανόησή του; 

Β.Θ.: Ε, βέβαια, αυτό είναι η δουλειά της τέχνης. Να θέτει μέσα από αυτό που κάνει, ερωτήματα για τη φύση του ανθρώπου, τη φύση της εξουσίας, και όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας.  Χωρίς να δίνει απαντήσεις ούτε συνταγές. 

Κρ.Π.: Κάποια από αυτά τα ερωτήματα που θέτει επιπλέον, η συγκεκριμένη παράσταση; 

Β.Θ.: Θέτει ερωτήματα για τη μοίρα του ανθρώπου, για το σιδερένιο χέρι της ιστορίας που σαρώνει ζωές, για τους δεσμούς με τον τόπο, το ξερίζωμα, την προσφυγιά, για το θέμα της μνήμης, για την αξιοπρέπεια και τον αγώνα της επιβίωσης, για όλα όσα χωράει η ζωή του ανθρώπου.

Εγώ, ας πούμε, αγαπάω αυτό τον τόπο γιατί εδώ έχω ζήσει τα παιδικά μου χρόνια. Εδώ μεγάλωσα, αυτόν τον αέρα αγάπησα, αυτόν τον ήλιο αντίκρισα με το που άνοιξα τα μάτια μου. Εδώ έχω παίξει, εδώ έχω ερωτευτεί. Αυτή είναι η πατρίδα μου. Τα παιδικά μου χρόνια. Αν τα είχα ζήσει στην Αλβανία ως παιδί μεταστών, την Αλβανία θα είχα αγαπήσει. Το παιδί που είναι από την Αλβανία, αλλά έχει ζήσει εδώ τα παιδικά του χρόνια, αγαπάει την Ελλάδα. Πώς μπορούμε να του αρνηθούμε εμείς αυτόν το δεσμό; 

Αυτός είναι ο κοινός λόγος. Ο Κοινός λόγος, είναι όπως είναι μια ξερολιθιά. Που φτιάχνεται από διαφορετικές, με διαφορετικό σχήμα και χρώμα πέτρες. Μαύρες, άσπρες, γκρίζες, στραβές, ίσιες, όμορφες, και το σύνολο αυτό φτιάχνει έναν τόπο, φτιάχνει μια γλώσσα που μπορούμε να επικοινωνούμε μεταξύ μας. Και ο κοινός λόγος είναι το σύνολο των κοινών πραγμάτων που ζούμε και εκφράζουμε. 

Κρ.Π.: Ο Ντεριντά, έχει πει ότι τα πάντα είναι αφήγηση… Τί αφηγείσαι εσύ προσωπικά μέσα από τον Κοινό Λόγο και γενικά από το θέατρο;  

Β.Θ.: Αφήγηση είναι και το θέατρο. Αφηγείσαι μια ιστορία. Αφηγούμαι, όμως,  κατ’ αρχάς τον εαυτό μου. Το γιατί εμένα με συγκινούν αυτά τα κείμενα. Εγώ, πού συναντιέμαι μ’ αυτά τα κείμενα. Πώς συναντιέμαι μ’ αυτές τις γυναίκες και την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Και νομίζω ότι αν δεν μιλάς για τα πράγματα που αγαπάς, για να τα μοιραστείς, δεν έχει νόημα, δεν έχει ουσία. Κάνω θέατρο συνήθως για τα πράγματα που αγαπάω, και όχι γιατί μπορεί να αρέσουν.

Μακάρι αυτό που κάνω να συναντιέται με έναν κόσμο. Είναι πολύ σημαντικό. Έχει νόημα. Αλλά ξεκινάς να αφηγηθείς, γιατί εσένα πρώτα σ’ έχει ακουμπήσει. Αυτό το πράγμα το διαλύεις και το ξεμοντάρεις, για να το ξανασυνθέσεις μέσα από τη δική σου ματιά. Μέσα από τον τρόπο που σκέφτεσαι, για να το κάνεις καλλιτεχνικό έργο, θεατρική παράσταση. 

Κάτι που επίσης παίζει πολύ μεγάλο ρόλο σ’ αυτά τα κείμενα, είναι η αξιοπρέπεια. Το πείσμα για τη ζωή, και μια πολύ μεγάλη αξιοπρέπεια. Το θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό για οτιδήποτε κάνουμε στη ζωή μας. Κανείς δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος με αυτές τις αφηγήσεις.  Και έχουμε πολύ μεγάλη ανάγκη τη συγκίνηση. 

Αυτό επίσης που μου έρχεται τώρα στο μυαλό, σε σχέση με τη λογιστική αντίληψη για τα πράγματα, η οποία αφήνει στην άκρη τις ανθρώπινες ζωές, σήμερα και η αριστερά πέφτει σ’ αυτή την παγίδα, ως ένα βαθμό. Ενώ ο προνομιακός χώρος της αριστεράς είναι ο πολιτισμός! Και αυτό πρέπει να το ξανανακαλύψει, και να το βάλει σε πρώτο πλάνο. 

Κι επειδή ο λόγος που κάποιος γίνεται αριστερός -γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε γιατί γινόμαστε αριστεροί- είναι ο άνθρωπος, κι αυτό έχει πολύ μεγάλη σχέση με τον πολιτισμό. Να μην ξεχνάμε ότι γινόμαστε αριστεροί, από αγάπη για τον άνθρωπο.

Και δεν πρέπει να παρασυρόμαστε (επειδή οι άλλοι σπρώχνουν σε μία κατεύθυνση που δεν σέβεται τον άνθρωπο, δεν ακουμπάει στον πόνο και στις ανάγκες του ανθρώπου) και να μπαίνουμε στη λογική των αριθμών.

Πρέπει οι αριστεροί να ξανακαλύψουν τον πολιτισμό. Αυτό θεωρώ ότι είναι το κέντρο. Και ο πολιτισμός δεν είναι η τέχνη. Είναι ο άνθρωπος, η ζωή του, και η ψυχή μας.-


Τo Θέατρο του Νέου Κόσμου θα παρουσιάσει την Τετάρτη 19 και την Πέμπτη 20 Ιουνίου στο Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260), στις 27 Ιουνίου στο Φεστιβάλ Βύρωνα, και στη συνέχεια σε όλα τα μεγάλα φεστιβάλ και θέατρα της Ελλάδας, τον «Κοινό Λόγο» της Έλλης Παπαδημητρίου, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και με πρωταγωνίστριες τη Λυδία Κονιόρδου και την Ελένη Κοκκίδου.

Συντελεστές της παράστασης:
Σκηνοθεσία : Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνικά – Κοστούμια : Αντώνης Δαγκλίδης
Επιλογή & διδασκαλία τραγουδιών : Κώστας Βόμβολος
Επιμέλεια κίνησης : Αγγελική Στελλάτου
Φωτισμοί : Σάκης Μπιρμπίλης
Φωτογραφίες : Μαριλένα Σταφυλίδου

Παίζουν οι ηθοποιοί:
Λυδία Κονιόρδου, Ελένη Κοκκίδου, Μαρία Κατσανδρή, Ελένη Ουζουνίδου, Τάνια Παλαιολόγου:

  • Για την περιοδεία: online στο viva.gr

 

 

 

 

 

Σχετικά Άρθρα

Τρωάδες του Ευριπίδη

14/01/2010

Η μεγάλη πρόκληση του μέλλοντος, του Χαϊνη Δημήτρη Αποστολάκη

21/02/2013

Μάνια Παπαδημητρίου: Δεν ξέρω αν υπάρχει διέξοδος…

18/02/2013

Tvxs Συνέντευξη: Σε αργή κίνηση, της Δανάης Παπουτσή

Χαϊνης Δ. Αποστολάκης: Το κλείσιμο της ΕΡΤ ήταν μια πράξη ασχήμιας

10:13, 16 Ιουν 2013 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/131506

[…] Το κλείσιμο της ΕΡΤ ήταν μια πράξη ασκήμιας, που ξεχείλιζε από τη βία του άμεσου και του τετελεσμένου. Αν πίστευα έστω και λίγο στις κρατικές οντότητες και τις αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες, θα έκανα λόγο για πραξικόπημα […] Φαντάζομαι μια δημόσια τηλεόραση, με πλουραλισμό απόψεων, χωρίς κανένα ιδεολογικό δογματισμό, χωρίς διαφημίσεις, χωρίς κερδοσκοπική επιδίωξη, χωρίς πάτρωνες, μια κολεκτίβα με ισότητα αμοιβών (όπως όλες οι συλλογικότητες), που θα αποτελείται από τους πιο έντιμους ανθρώπους του πνεύματος ώστε η μικρή οθόνη να αναβλύζει λίγο από την ιερότητα των κάδρων του Ταρκόφσκι […] Γι’ αυτό το λόγο οφείλομε να στηριχτούμε σ΄αυτούς που μας γοητεύουν, που μας εμπνέουν, από το Σωκράτη μέχρι το Mann, αποκόβοντας από την ιστορική μας συνείδηση τα παιχνίδια εξουσίας ώστε να καταστήσομε την Ευρώπη, γέφυρα πολιτισμού, αντάξια  του κληροδοτήματος ενός διαφωτισμού.
Του Χαϊνη Δημήτρη Αποστολάκη

1. Για την ΕΡΤ

Κάθε τεχνολογικό επίτευγμα είναι καλό κι ευπρόσδεκτο από την ανθρώπινη κοινότητα. Η χρήση του, όμως, μπορεί να είναι καλή ή κακή, με κριτήριο μόνο την ομορφιά που αντικατοπτρίζεται στη δυναμικά αρμονική συνεξέλιξη των μερών του πλανητικού οικοσυστήματος.

Για παράδειγμα, πριν μερικούς αιώνες, το τηλεσκόπιο εχρησιμοποιείτο από πολλούς στρατούς για να εντοπίζουν αντίπαλα στρατεύματα και να μεγιστοποιείται η ποσότητα εχθρικού αίματος στα πεδία των μαχών. Κάποια στιγμή ο Ηθικός Άνθρωπος -ο άνθρωπος της Ιερής Περιέργειας-, στην προκειμένη περίπτωση ο Galileo Galilei, έστρεψε το τηλεσκόπιο προς τον ουρανό. Οι παρατηρήσεις του καθώς και η αδιάλειπτη αφοσίωση του, εξοβέλισαν μια για πάντα, τη Γη από το κέντρο του πλανητικού συστήματος και ταυτόχρονα τον Ηγεμόνα-Θεό από το κέντρο του κοινωνικού συστήματος.

Το ίδιο ισχύει για κάθε τεχνολογικό επίτευγμα. Η ποιότητα της χρήσης του εξαρτάται από το πνευματικό επίπεδο των χρηστών, από τη συνειδητότητα τους, από το πολισμικό τους επίπεδο, από τη λογικιστική κι ενορατική σύληψη του Όλου (του Περιέχοντος όπως θα ‘λεγε κι ο Ηράκλειτος) και κυρίως από την ποιητική πραγμάτωση του παρόντος που θα καταστεί οραματική αφήγηση της κοινότητας.

Βρισκόμαστε σε μια εποχή ραγδαίων τεχνολογικών αλμάτων χωρίς αντίστοιχη πνευματική ανέλιξη σε πλανητικό επίπεδο.

Μια θάλασσα καινούργια, η θάλασσα της πληροφορίας, προσφέρεται για  νέες και παλιές αποικιοκρατικές αυτοκρατορίες ώστε να μεγαλώσουν σε ισχύ και πλούτο, επιβάλοντας τη συμφέρουσα γι’ αυτές αισθητική-ηθική-πολιτική. Ταυτόχρονα εμφανίζονται και πειρατές πολλών ειδών που κουρσεύουν σ΄αυτήν την πληροφορική θάλασσα.

Οι εστίες δύναμης που αναπτύσονται σ’ αυτή τη θάλασσα σε συνδυασμό με την πνευματική υστέρηση, μπορεί να προκαλέσουν τον οριστικό θάνατο του ανθρώπινου είδους και όχι μόνο.

Ας μην ξεχνούμε ότι ο μεταβιομηχανικός άνθρωπος, μόνος όπως ποτέ, ιδιότυπα σκλάβος, αποκομμένος από το περιβάλλον κι ανήμπορος να νοηματοδοτήσει την πράξη και την ύπαρξη του, έχει για πρώτη φορά τα μέσα μαζικής καταστροφής ανθρώπων, ζώων και φυτών.

Οπότε ο ρόλος ενός μέσου ενημέρωσης είναι καθοριστικός. Ο σκοπός ένας και μόνο:  Η διάχυση του Πολισμικού Κεφαλαίου.

Αυτός είναι ο στόχος μιας Δημόσιας (ή ιδιωτικής) ραδιοτηλεόρασης σε μια εποχή που δεν υπάρχει Δήμος παρά μόνο κοινωνικά σπαράγματα, που δεν υπάρχει περιρρέουσα παιδεία παρά μόνο ιδρυματική παπαγαλία, που δεν υπάρχει πολυσχιδής αλληλεπίδραση παρά μόνο κλειστοφοβικές, ενεργοβόρες πυρηνικές οικογένειες, που δεν υπάρχει ποιητική αφήγηση παρά μόνο ποσοτική καταδίωξη(μισθός, ποσοστά, δείκτες, τηλεθέαση κ.τ.λ.).

Κυρίως δεν υπάρχει ο Μύθος. Ο Μύθος είναι όχι το παρελθόν, αλλά η λειτουργική ανάδυση του αιώνιου αφηγήματος που εμπεριέχει το μέγιστο των σημασιών για μια οραματική κοινωνική αναπλαισίωση.

Καταλαβαίνετε λοιπόν πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι ένα τοπικό, εθνικό ή παγκόσμιο δίκτυο ενημέρωσης.

Έχοντας κατά νου ότι δεν υπάρχουν γεγονότα παρά μόνο ερμηνείες γεγονότων, ένα κανάλι θα μπορούσε να προβάλλει τη μονόπλευρη (και άρα φασίζουσα) ερμηνεία αυτών που το χρηματοδοτούν. Αυτό γίνεται στην Ελλάδα.

Με ελάχιστες εξαιρέσεις, η δημοσιογραφία στα μίντια είναι κατευθυνόμενη, η γλώσσα είναι αγοραία, ξύλινη κι επικίνδυνα άρυθμη, αποθεώνεται το κιτς και το λάιφ στάιλ  κι έτσι εδραιώνεται η αισθητική-ηθική-πολιτική παρακμή του τόπου.

Οι οθόνες πλημμυρίζουν από αγενείς εκφράσεις, σεξιστικά υπονοούμενα, ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς όλων των ειδών, σκηνές πιασάρικης βίας και ανήθικες διαφημίσεις άχρηστων προϊόντων.

Η οθόνη σφετερίζεται τη θέση της εστίας στα σπίτια, στα καφενεία και παντού και υποκαθιστά τον παππού, το θείο, το γείτονα των παλιών φυλετικών οικογενειών.

Η οθόνη είναι εξαιρετικά μαυλιστική και εθιστική, γιατί είναι το πιο πολύχρωμο και αεικίνητο αντικείμενο στο δωμάτιο. Η κερδοσκοπική οθόνη μπορεί να διαπράξει την ύβρι: να κάνει το Μύθο μύθευμα.

Αν με ρωτούσαν ποιος έχει το μαγαλύτερο μέρος της ευθύνης του ξεπεσμού της κοινότητας μας, θα έλεγα όλοι, με προεξάρχοντες αυτούς που έχουν δημόσιο λόγο. Την πρωτοκαθεδρία της ευθύνης(πάνω και από τους πολιτικούς) έχουν τα ΜΜΕ:

Στην Κρήτη υπάρχει μια παμπάλαια παροιμία με τη μορφή ερωταπάντησης: «Ερ.: Ποιος έκαμε το φονικό;  Απ.: Αυτός που ΄φερε το μαντάτο.»

Η ιδιωτική τηλεόραση στην Ελλάδα έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης για το συλλογικό κατάντημα. Το τηλεπρότυπο επιτυχίας πέρασε στο αξιακό σύστημα της ζωής μας και η κοινωνία υπέστη μετάλαξη ήθους.

Στην ποιότητα των μαζικών μέσων, αντανακλάται το πολιτισμικό επίπεδο ενός λαού, η ιστορική του αφήγηση και το όραμα του για το μέλλον.

Η δημόσια τηλεόραση μιμήθηκε σε πολλές περιπτώσεις την ιδιωτική, αλλά κράτησε, όπως μπορούσε, και κάποιο χαρακτήρα. Το δημόσιο ραδιόφωνο ακόμη περισσότερο.

Το κλείσιμο της ΕΡΤ  ήταν μια πράξη ασκήμιας, που ξεχείλιζε από τη βία του άμεσου και του τετελεσμένου. Αν πίστευα έστω και λίγο στις κρατικές οντότητες και τις αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες, θα έκανα λόγο για πραξικόπημα.

Θα σας πω μια ιστορία προσωπική. Στο χωριό που μεγάλωσα όλοι ήταν αγρότες και κτηνοτρόφοι. Βιβλίο ούτε για δείγμα, ελάχιστα οχήματα, μετακινήσεις λιγοστές.

Δυο γεγονότα με σημάδεψαν κι άνοιξαν τις κουρτίνες του έξω κόσμου, ρίχνοντας φως στο σκοταδισμό της παραμελημένης μου υπαίθρου (Ναι, σκοταδισμός ήταν και το παρελθόν, παρά τις προσπάθειες αγιοποίησης του, από πολλούς σύγχρονους αρθρογράφους.

Αν όλοι παλιά ήταν καλοί παππούληδες και γιαγιούλες, πως φτάσαμε ως εδώ; Αντιβαίνει στην αρχή της αιτιότητας. Άρα η ωραιοποίηση του παρελθόντος είναι ανόητη κι επικίνδυνη: απ’ αυτήν προέρχεται ο συλλογικός νακισσισμός, ο ρατσισμός κ.ά.).

Το πρώτο, ήταν όταν μου δάνεισε ο Βαγγέλης, ο φορτηγατζής του χωριού μου, το πρώτο μου βιβλίο. Το δεύτερο, όταν ο λατρεμένος μου κ.Μπακογιαννόπουλος, μέσα από την ‘Κινηματογραφική Λέσχη’ της ΕΡΤ, με έφερε σε επαφή με την πραγματική ποιότητα της οθόνης. Έτσι ταξίδεψα με τα φτερά της ποίησης σε τόπους και χρόνους, καθοδηγούμενος από τα ιδιοφυή βλέμματα των Φελίνι, Γκοντάρ, Κουροσάουα, Μπονιουέλ, Μπέργκμαν, Παζολίνι κ.ά.

Φαντάζομαι μια δημόσια τηλεόραση, με πλουραλισμό απόψεων, χωρίς κανένα ιδεολογικό δογματισμό, χωρίς διαφημίσεις, χωρίς κερδοσκοπική επιδίωξη, χωρίς πάτρωνες, μια κολεκτίβα με ισότητα αμοιβών (όπως όλες οι συλλογικότητες), που θα αποτελείται από τους πιο έντιμους ανθρώπους του πνεύματος ώστε η μικρή οθόνη να αναβλύζει λίγο από την ιερότητα των κάδρων του Ταρκόφσκι.

*** Εδώ μπορείτε να σταματήσετε α) επειδή μπαίνει άλλο θέμα άσχετο, β) επειδή κουραστήκατε, γ) επειδή σκυλοβαρεθήκατε, δ) επειδή σας ήρθε η επιθυμία να με βρίσετε πατόκορφα, ε) επειδή λόγω έκτασης του άρθρου αμελήσατε να εκκενώσετε την ουροδόχο σας κύστη και στ) επειδή ξέσπασε επανάσταση. Για όλους τους άλλους λόγους ακολουθήστε το αυτιστικό μου παραλήρημα, προχωρώντας μετ΄ εμού ως να είμεθα φαιδρά αγέλη ερημωτών υπαιθρίων ορνιθώνων.

2. Προς το γερμανικό λαό (παρακαλώ όπως μεταφραστεί το κάτωθι κείμενο εις την γερμανικήν –ει δυνατόν)

Η απλούστευση και η γενίκευση είναι οι δυο επικίνδυνες πύλες που οδηγούν στη σκάλα του λαϊκισμού, που σε βγάζει στο σκοτεινό κάστρο του ρατσισμού και της μισαλοδοξίας. Ο λαϊκισμός σπρώχνει μεγάλα τμήματα των δυο λαών  να εκτοξεύουν πρωτοφανείς ύβρεις εκατέρωθεν.

Πιστεύω στη πολιτισμική διαφορετικότητα των φυλών και των εθνών αλλά όχι στα κράτη και σε οποιαδήποτε σύνορα. Ζητώ συγνώμη εκ μέρους των σκεπτόμενων ομοεθνών μου, που έλληνες απ’ όλο το πολιτικό φάσμα σας βρίζουν αποκαλώντας σας «ναζί» (είναι το ανάλογο του « οι έλληνες είναι διεφθαρμένοι»).

Για μένα οι Γερμανοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της Νέας Ευρώπης. Τη θεμελίωσαν φιλοσοφικά (Κάντ, Χέγκελ, Μαρξ, Φόιερμπαχ, Σοπενάουερ, Νίτσε, Χάιντεγκερ, Αντόρνο, Μαρκούζε κ.π..α.) και πνευματικά (Μπαχ, Μπετόβεν, Γκαίτε, Ρίλκε κ.π.ά.).

Ακόμη και για τα εγκλήματα των ναζί στο β’ παγκόσμιο πόλεμο, δεν είσαστε οι μοναδικοί υπεύθυνοι.

Τους εβραίους και τους τσιγγάνους τους καταδιώξαμε και τους σφαγιάσαμε όλοι μαζί:

Α) Ο αντισημισμός ήταν διάχυτος σ’ όλη την Ευρώπη(ακόμη και στο χωριό μου ,έλεγαν ‘οβραίο’ αυτόν που έκανε μιαν ανίερη πράξη). Τα προβλήματα, βλέπετε, δεν είναι τοπικά, είναι του όλου, αλλά εμφανίζονται στο μέρος που ευνοούν οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες.

Β) η αγγλοσαξωνική αποικιοκρατική αυτοκρατορία, όπως έδωσε μια ιστορικά διαλεκτική απάντηση στον ισπανικό επεκτατισμό, έτσι διαλεκτικά θα εισέπρατε και την αντίδραση μιας νεόδμητης κι αναπτυσσόμενης οικονομίας, της Γερμανικής.

Γ) Το κραχ του ’29 αποκάλυψε τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού. Στο πιο ταπεινωμένο έθνος της Ευρώπης, ο λα’ι’κισμός βρήκε γόνιμο έδαφος στην εξαθλιωμένη ζωή εκατομυρίων ανθρώπων.

Όλα θα μπορούσαν να είχαν γίνει αλλιώς, αλλού και από άλλους, αν άλλαζες ελάχιστα τις αρχικές συνθήκες σ’ έναν κόσμο που αποδεδειγμένα δεν είναι αυστηρά ντετερμινιστικός.

Γι αυτό το λόγο οφείλομε να στηριχτούμε σ΄αυτούς που μας γοητεύουν, που μας εμπνέουν, από το Σωκράτη μέχρι το Mann, αποκόβοντας από την ιστορική μας συνείδηση τα παιγνίδια εξουσίας ώστε να καταστήσομε την Ευρώπη, γέφυρα πολιτισμού, αντάξια  του κληροδοτήματος ενός διαφωτισμού.

Αν καθένας εργαστεί στο μικρό πεδίο του με αγάπη, με αυταπάρνηση και διάθεση σκέδασης των εξουσιαστικών αρχετύπων, θα υπάρξει μια στιγμή που τα πεδία θα γίνουν δίκτυο, η παραγωγή θα γίνει δημιουργία και ο άνθρωπος του 21ου αιώνα ίσως μπορέσει να δημιουργήσει καινούργια συμφωνία μεταξύ των μερών του πλανητικού οικοσυστήματος και να νοηματοδοτήσει εξ αρχής την ύπαρξη του.-

Μετά τιμής
Χαϊνης Δ. Αποστολάκης


Υπογραφές διαμαρτυρίας για το κλείσιμο της ΕΡΤ – ΕΔΩ

Σχετικά Άρθρα

Νίκος Καλογερόπουλος: Αυτά πουλημένα τομάρια είναι, αλλά ας ξυπνήσει κι ο Έλληνας!

16/06/2013

Ούτε οι χούντες! Του Νίκου Κουνενή

14/06/2013

Στέλιος Μάινας: Το κλείσιμο της ΕΡΤ είναι η εσχατιά

14/06/2013

Μόνη μορφή επιβίωσης η ανυπακοή στο θάνατο, της Φωτεινής Τσαλίκογλου

Νίκος Καλογερόπουλος: Αυτά πουλημένα τομάρια είναι, αλλά ας ξυπνήσει κι ο Έλληνας!

10:20, 16 Ιουν 2013 | tvxsteam tvxs.gr/node/131521

[…] Αυτά πουλημένα τομάρια είναι, αλλά ας ξυπνήσει κι ο Έλληνας! Ας ξυπνήσει κι  ο Έλληνας, να δει τι ψηφίζει εν πάση περιπτώσει! Αλλά δεν ξέρω τι έχει πάθει ο Έλληνας, και κοιμάται ολόρθος! Θυμάσαι τι λέει ο Βάρναλης; Άιντε θύμα, άιντε ψώνιο, άιντε σύμβολο αιώνιο, αν ξυπνήσεις μονομιάς θα ‘ρθει ανάποδα ο ντουνιάς!  Άιντε να δούμε… πότε, στο διάολο, θα ξυπνήσει!» Ο ηθοποιός, συγγραφέας και τραγουδοποιός Νίκος Καλογερόπουλος, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για το tvxs.gr, με αφορμή το κλείσιμο της κρατικής ραδιοτηλεόρασης.

N.K.: Η αφορμή δεν είναι για να μιλήσουμε μόνο γι’ αυτό που συνέβη, αλλά είναι η αφορμή για να φύγουν όλοι αυτοί οι μαμούχαλοι και να πάνε από κει που ήρθανε! Αυτή η αφορμή να γίνει η ΕΡΤ.

Και πιστεύω ότι ο κόσμος δεν πάει εκεί για να συμπαρασταθεί μόνο στους εργαζόμενους της ΕΡΤ, γιατί οι άνεργοι είναι δύο εκατομμύρια Έλληνες! Πάει, γιατί δεν γούσταρε αυτή την ξεφτίλα να κατεβάσουν τους διακόπτες και να γίνει σκοτάδι, μαύρη νύχτα, στο εθνικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο. Το οποιο ανήκει σε μας! Δεν ανήκει σ’ αυτούς!

Κι αφού όλες οι πρασινοσκουφίτσες και οι γαλαζοσκουφίτσες είναι εκεί μέσα -γιατί οι ίδιοι τους διορίσανε- δεν μπορούσανε να κάνουν εξυγίανση; Αν θέλανε να την κάνουν, θα λέγανε: ώπα! Κράτα 100 μέσα! Ή 50! Όσους θέλεις κράτα!

Αλλά δεν θα κλείσεις όλο το κανάλι!

Εγώ με την Ερτ δεν τά χω καλά. Παρόλο που τις πιο ωραίες μου δουλειές εκεί της έκανα, έχω να πατήσω το πόδι μου 20 χρόνια. Δεν γουστάρανε εμένα, αλλά δεν τους γούσταρα και γω.
Όμως, το κανάλι, δεν έπρεπε να κλείσει με τίποτα! Μου θύμισε τους Γερμανούς που ήρθανε και φωνάζανε ράους, και μπαμ τους κλείσανε!
 
Αλλά, φοβάμαι, ότι αυτό το έκανε ο Σαμαράς, γιατί δεν είχε που να σταθεί. Για να καλύψει τις πομπές του με τους Ρώσους, και με όλα αυτά που κάνανε.

Πενήντα – πενήντα το’ χω… Να είναι δηλαδή είτε 50% η μαλακίας τους, είτε κόλπο για να την κάνουνε… Γιατί είναι τρόμπες. Έτσι πιστεύω. Αλλά το άλλο 50% το ‘χω, ότι δεν είχε που να πάει. Kαι με τούτη δω την κίνηση πήγε να κάνει και το μάγκα… ότι πάει να κάνει κάθαρση, και να βρει ευκαιρία να την κοπανήσει και να φύγει. Παίζει και αυτό.

Γιατί αυτοί είναι παράλογοι εντελώς, δεν μπορείς να τους πιάσεις πουθενά. Λες, τώρα, μαλάκας είναι; Ή επικίνδυνος; Αλλά ο μαλάκας είναι και επικίνδυνος. Γι’ αυτό είναι αήττητος ο μαλάκας. Γιατί στρέφεται εναντίον του εαυτού του πρώτα. Κατάλαβες;

Τώρα από μαλακία το κάνανε; Ή… Δεν ξέρω. Τι να πω; Ή από τη μαλακία τους, ή από το φασισμό τους!
 
Γιατί, αυτό, στρέφεται εναντίον τους. Δεν το φανανταζόντουσαν ότι θα γίνει αυτή η ιστορία τώρα, και το κράξιμο από τα διεθνή μέσα. Αυτό, δεν το φαντάζονταν…  
 
Αλλά τώρα εμείς να πάρουμε αφορμή και να τους πάρουμε φαλάγγι! Να φύγουνε! Ο κόσμος πρέπει να βγει όλος έξω, να γεμίσει η Μεσογείων! Όλοι οι άνεργοι, δύο εκατομμύρια, να πάνε εκεί κάτω. Και ένα εκατομμύριο να πάνε, σε μια βδομάδα έχουνε φύγει με ελικόπτερο σινούκ!
 
Κρ.Π.: Γενικά, σε όλη αυτή την κρίση γενικά που έχει ξεσπάσει εδώ και χρόνια, προσωπικά πώς έχεις αντιδράσει;
 
Ν.Κ.: Ηθοποιός είμαι, συγγραφέας είμαι, τραγουδοποιός είμαι. Αυτά κάνω. Μέσα από κει, κάνω αυτό που νομίζω σωστό. Για τον πολιτισμό. Εκεί μπορώ να προσφέρω και να εργαστώ.

Πήρα, λοιπόν, τα τραίνα εδώ στην Κυπαρισσία, που τα ριμάξανε… Γιατί το τραίνο δεν έρχεται πια στην Κυπαρισσία! Άμα δεις έχει μείνει μόνο μια ταμπέλα εδώ δίπλα… Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε το έργο και ανακαινίστηκαν τα βαγόνια, οι γραμμές, οι σταθμοί, και όλα, μετά από μια βδομάδα έκλεισε! Τόσο ηλίθιοι είναι! Τόσο πουλημένοι.

Και πήρα αυτά τα δύο κτήρια που αφήσανε, και χρησιμοποιώντας στην κυριολεξία από τα σκουπίδια όλα τα παλιά υλικά, και ότι είχα, αν και δεν είχα πολλά ποτέ, δεν φημίζομαι για τα πλούτη μου, αλλά τά βαλα όλα, και το ένα το έκανα μουσική σκηνή και θεατράκι, που το λέω «Τραινοτεχνίον» και ξεκινάει από τέλος του μήνα να λειτουργεί.

Και το άλλο κτήριο, θα το κάνω μεγάλο μπακάλικο Μεσσηνιακών αγροτικών προϊόντων. Επιλεγμένα, όμως. Από τα μαγκάκια που κάνουν αυτό που κάνουν με συνείδηση και αγάπη! Ο ένας φτιάχνει ωραίες ελιές, ο άλλος κάνει λάδι εξαιρετικό, ο άλλος κάνει μέλια. Όλα τα προϊόντα της Μεσσηνίας!
 
Και βρίσκω μια συμπαράσταση από εδώ, από αυτούς που καταλαβαίνουν… κι έχω συγκινηθεί βαθύτατα. Ο ένας έχει μπουλντόζες, χωματουργικά και τέτοια. Ούτε τα πετρέλαια δεν θέλει! Ο άλλος αναλαμβάνει να κάνει τη διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου, ο άλλος μας κάνει δώρο όλα τα ηχητικά μας, άλλος έβαλε τις μπογιές. Πραγματικά έτσι γίνεται αυτό. Κι είναι ένας χώρος και ένα έργο που ανήκει σε όλη την περιφέρεια! Εγώ έτσι αντιστέκομαι.
 
Κρ.Π.: Δηλαδή, από τη μια ο πολιτισμικός και από την άλλη ο φυσικός μας πλούτος;
 
Ν.Κ.: Μαζί πάνε αυτά! Αλλά, είναι τόσο ξεφτίλες… Έρχονται κάτι κινέζοι εδώ, οι οποίοι έχουν ξετρελαθεί με το λάδι. Από μια κουταλιά λάδι να έτρωγε κάθε κινέζος, θα είχαμε δώσει όλο το λάδι μας στην τιμή που το αξίζει! Δεν σου λέω ακριβά ή φτηνά, αλλά εκεί που του αξίζει!
 
Διότι, τώρα, το έχουνε μόνο δύο ευρώ το κιλό! Έρχονται οι μαφιόζοι οι Ιταλοί, και οι Ισπανοί, παίρνουνε το λάδι και το πάνε στην Ιταλία και στην Ισπανία, και μετά το φέρνουνε και το πουλάνε στα δικά μας σούπερ μάρκετ σε εκατονταπλάσια τιμή! Κατάλαβες;
 
Είναι σαν τα πετρέλαια που έχουμε, και τα αέρια! Που δεν θέλουνε να τα βγάλουνε. Θυμάσαι στις εκπομπές του Χαρδαβέλα, που τα έλεγε, και τον χλευάζανε; Ειδικά αυτός ο μαμούχαλος ο «μαζί τα φάγαμε», που του έλεγε, βάλε μου κανά λίτρο πετρέλαιο, και τον εδούλευε.
 
Αλλά δεν ντρέπονται οι λεχρίτες! Πιάσανε και κλείσανε από πάνω και την Ερτ! Κι οι Ακρίτες μας, τώρα θα βλέπουνε μόνο τα τούρκικα!  Άμα μείνουμε αυτοί επάνω; Είναι ικανοί, να κάνουνε επίσημη γλώσσα την τουρκική! Όπως η Διαμαντοπούλου, είχε πει να κάνουμε την αγγλλική! Κι όλοι αυτοί, εξακολουθούν να είναι παράγοντες!
 
Αυτά πουλημένα τομάρια είναι, αλλά ας ξυπνήσει κι ο Έλληνας! Ας ξυπνήσει κι  ο Έλληνας, να δει τι ψηφίζει εν πάση περιπτώσει! Αλλά δεν ξέρω τι έχει πάθει ο Έλληνας, και κοιμάται ολόρθος! Θυμάσαι τι λέει ο Βάρναλης; Άιντε θύμα, άιντε ψώνιο, άιντε σύμβολο αιώνιο, αν ξυπνήσεις μονομιάς θα ‘ρθει ανάποδα ο ντουνιάς!  Άιντε να δούμε… πότε, στο διάολο, θα ξυπνήσει!-


Υπογραφές διαμαρτυρίας για το κλείσιμο της ΕΡΤ – ΕΔΩ

Σχετικά Άρθρα

Χαϊνης Δ. Αποστολάκης: Το κλείσιμο της ΕΡΤ ήταν μια πράξη ασχήμιας

16/06/2013

Ούτε οι χούντες! Του Νίκου Κουνενή

14/06/2013

Στέλιος Μάινας: Το κλείσιμο της ΕΡΤ είναι η εσχατιά

14/06/2013

Μόνη μορφή επιβίωσης η ανυπακοή στο θάνατο, της Φωτεινής Τσαλίκογλου