Μαρία Μπέικου: Η Ελλάδα. Στα όνειρά μου. Βλέπω ακόμα ότι τρέχω στα βουνά…

07:10, 26 Οκτ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/109540

Γεννήθηκα στο Ξηροχώρι της Εύβοιας. Στον πόλεμο είμαι φοιτήτρια της Νομικής στην Αθήνα. Οργανώνομαι και δουλεύω παράνομα μαζί με τον Λ. Κύρκο στο Πανεπιστήμιο. Συλλαμβάνεται ο Αδερφός μου και οδηγείται στις φυλακές. Πλαστογραφώ την υπογραφή του πατέρα μου και κατατάσσομαι στον ΕΛΑΣ.

Δε νιώθω καθόλου διαφορετικά από τις άλλες γυναίκες της ιστορίας αυτού του τόπου.
Η Αντίσταση δεν είναι προσωπική μου υπόθεση, είναι εθνική.
Η πρώτη μου μάχη είναι στο Καρπενήσι.
Ξέρω ότι αμύνομαι, δε θέλω να κάνω κακό σε κανένα, αλλά ο απέναντί μου είναι εχθρός.
Σημαδεύω και πυροβολώ. Φοβάμαι. Καταλαβαίνω στο πρόσωπο του διπλανού μου τι σημαίνει σύντροφος.
Κόβω την κοτσίδα μου για να παρελάσω στην απελευθέρωση.
Αφήνω το όπλο μου στη Βάρκιζα.
Παντρεύομαι τον Γιωργούλα Μπέικο.
Ξαναπιάνω το τουφέκι για να αμυνθώ δεύτερη φορά με το Δημοκρατικό Στρατό.
Το αφήνω ηττημένη πια στα σύνορα με την Αλβανία και φεύγω περνώντας στο Άγνωστο.
Τρομάζω.
Ζω 27 χρόνια στη Σοβιετική Ένωση. Φοιτήτρια στην Ακαδημία Κινηματογραφίας της Σοβιετικής Ένωσης στην τάξη του Μιχαήλ Ρομ. Με τον συμμαθητή και πολύ καλό φίλο μου Αντρέι Ταρκόφσκι, στο Γ΄ έτος συνσκηνοθετούμε τους Φονιάδες του Έρνεστ Χάμινγουει.
Δουλεύω ως εκφωνήτρια στο Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μόσχας.
27 χρόνια χωρίς να ‘χω ιθαγένεια.
Ψάχνω να βρω κάποιον να λέει την ιστορία. Τη λέω παντού.
Η επιστροφή.
Επιστρέφω στην Ελλάδα με την τέφρα του Γιωργούλα σαν την Ηλέκτρα.

Η Ελλάδα. Στα όνειρά μου. Βλέπω ακόμα ότι τρέχω στα βουνά.
Πατρίδα μου είναι όλα αυτά. Είναι η αίσθηση που έχω για όλα αυτά.
Μαρία Μπέικου

(Αυτοβιοβιογραφικό σημείωμα της Μ.Μπ. από το πρόγραμμα της παράστασης «Μάουζερ» σε σκηνοθεσία Θόδωρου Τερζόπουλου, που η ίδια αποκαλούσε «ο γιός μου»)

Η αντιστασιακή μαχήτρια Μαρία Μπέϊκου στην τελευταία της συνέντευξη

Η αντιστασική μαχήτρια Μαρία Μπέϊκου (1925-2011) από τα 19 της χρόνια πολεμάει με τον ΕΛΑΣ στα βουνά ενάντια στους κατακτητές, στον Εμφύλιο ξανά με τον Δημοκρατικό Στρατό και τέλος φυγαδεύεται κυνηγημένη στην Τασκένδη και κατόπιν στην Ε.Σ.Σ.Δ, όπου – εκτός των άλλων – σπουδάζει στο Ινστιτούτο Κινηματογραφίας, γίνεται στενή φίλη και κουμπάρα του Αντρέι Ταρκόφσκι, αλλά και η «φωνή» στην ελληνική εκπομπή του Ράδιο-Μόσχα. Μετά από 16 ολόκληρα χρόνια θα ξαναδεί τον άντρα της, Γεωργούλα Μπέϊκο

Δημοσιεύουμε, για πρώτη φορά σήμερα, ενόψει της 28ης Οκτωβρίου, την συνέντευξή της στην Κρυσταλία Πατούλη για το tvxs.gr που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί, εκπληρώνοντας συγχρόνως και μία μεγάλη της επιθυμία: Να δημοσιευτεί, επίσης,  η ιστορία της συνάντησής της με μαθητές από τη Θεσσαλονίκη.

Ο Στέλιος Κούλογλου έγινε η αφορμή να έχω την τιμή να την γνωρίσω, μέσω της έρευνας του «Τι πρέπει να κάνουμε» αλλά και για μία τηλεοπτική συνέντευξη που δεν έμελλε… να υλοποιηθεί. Συναντηθήκαμε αρκετές φορές, τα προβλήματα όμως της υγείας της μας υποχρέωναν να αναβάλουμε συνεχώς την ημερομηνία. Σε αυτές τις συναντήσεις, η Μαρία Μπέικου, επέμενε να μιλήσει όχι μόνο για την ιστορία της, αλλά και για τους μαθητές…
Στις 23 Μαρτίου, ακυρώθηκε ξανά το ραντεβού που είχαμε στο σπίτι της, εφόσον εισήχθη εσπευσμένα στο νοσοκομείο. Την επόμενη μέρα, την συνάντησα στο «Σωτηρία» όπου την ίδια μέρα απεβίωσε σε ηλικία 86 χρονών. Πριν την αποχαιρετίσω φιλώντας την, και ενώ ανέπνεε με μεγάλη δυσκολία με τη βοήθεια οξυγόνου, άκουσα για τελευταία φορά τη φωνή της να ρωτάει «Τί γίνεται εκεί… έξω;».
Αυτή ήταν η Μαρία Μπέϊκου.

Πιστεύετε ότι την ξέρουν την ιστορία οι έλληνες και ειδικά οι νέοι;
Όχι. Κατηγορηματικά. Ξεκινώντας από το σχολείο, πρέπει όλα τα παιδιά, να μαθαίνουν. Τα πάντα είναι τα παιδιά! Το πιο βασικό για τη νεολαία, είναι να μάθει την ιστορία μας, την οποία δεν γνωρίζει, όπως και να αντιστέκεται σε ότι κακό».

Ποια είναι τα σημαντικότερα σημεία που νομίζετε ότι πρέπει να γνωρίζουν όλοι;
Πρώτον η Αντίσταση. Εκτός του ότι ο κόσμος δεν ξέρει πως ήταν πανελλαδική η αντίσταση, επίσης δεν γνωρίζει ότι απελευθερωθήκαμε μόνοι μας. Η βοήθεια απ’ έξω, ήταν μηδαμινή.

Τι έγινε όταν έκαναν εισβολή οι κατακτητές;
Αγόρια και κορίτσια το μόνο που σκεφτόμασταν ήταν πώς θα διώξουμε τον κατακτητή, αυτόν που μπήκε στο σπίτι μας ακάλεστος και μας κατέστρεψε χωρίς να έχει κανένα δικαίωμα.
Η αντίσταση ξεκίνησε από την αρχή, όταν μας επιτέθηκαν οι Ιταλοί. Μετά μπήκαν οι Γερμανοί αλλά ήταν κλειστά όλα τα παράθυρα. Δεν βρήκανε υποδοχή. Μπαίνανε με μουσικές αλλά ήταν μετρημένοι στα δάκτυλα αυτοί που ήταν έξω.
Εμείς πολεμάμε στα βουνά και τα… λαγκάδια, πλέκουμε κάλτσες και πουλόβερ, επιστρατεύονται όλες οι γυναίκες, να βοηθήσουμε τα παλικάρια μας που πολεμούσαν. Όλος ο Ελληνικός λαός στάθηκε στα παλικάρια μας.

Πρώτα, λέτε, είναι η εθνική Αντίσταση…
Ναι, στην αρχή μικρές ομάδες. Η Εθνική Αλληλεγγύη ήταν η πρώτη οργάνωση που έγινε για να ενωθεί και να οργανωθεί ο κόσμος στην Αντίσταση. Εν’ τω μεταξύ είχαν αναπτυχθεί κάποια ένοπλα τμήματα ενάντια στον εχθρό και η Εθνική Αλληλεγγύη, εκτός του ότι συγκέντρωνε κάποια τρόφιμα γι αυτούς που τους κατέτρεχε ο εχθρός, συγκέντρωνε και κάποια ρούχα για εκείνους που πολεμούσαν. Ο Εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ), ήταν ο ένοπλος αγώνας ενάντια στον εχθρό και δημιουργήθηκε με την αποστολή της Εθνικής Αλληλεγγύης. Λίγο πιο πριν, τον Σεπτέμβρη του ’41 έγινε το ΕΑΜ, δηλαδή, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο. Αυτά πρέπει να τα λέμε ολάκαιρα!
Σκοπό είχε να αγκαλιάσει όλους, άντρες, γυναίκες και νέους, ενάντια στον εχθρό. Μετά έγινε η ΕΠΟΝ.
Σήμερα γίνονται μερικά πράγματα γνωστά για τα κακουργήματα που έκαναν στα χωριά οι Γερμανοί: στο Δίστομο, στα Καλάβρυτα, στην Κρήτη, στη Μακεδονία. Είναι συγκεκριμένος ο εχθρός, δεν τους αποκαλώ εχθρός, σκέτο, γιατί έχουν όνομα.

Και το 44 περάσατε από την Εύβοια στη Ρούμελη για να ενταχθείτε στην 13η Μεραρχία ΕΛΑΣ – ΕΠΟΝ και γίνατε καπετάνισσα της διμοιρίας ανταρτισσών…
Έβλεπα τα παιδάκια να είναι τυμπανισμένα και δεν μπορούσα αυτό να το υποφέρω. Ήθελα να είμαι με το όπλο στο χέρι, να ρίξω ενάντια στον εχθρό. Αυτά είναι μέσα μου. Αλλά για χρόνια δεν άνοιγα τη βαλίτσα του άντρα μου, του Γεωργούλα, που είχε φυλάξει τα πάντα και δεν το ήξερα.
Όχι ο ΕΛΑΣ, ο Δημοκρατικός Στρατός, ο εμφύλιος δηλαδή, μου ήταν ένα βάρος.
Και τα άνοιξα όλα το ‘96, που έπαθα τον καρκίνο. Μπορεί να μη τα άνοιγα μέχρι τώρα. Έτσι έγινε το βιβλίο.
Ο Άρης  Βελουχιώτης, ο Σαράφης. Ό Λευτεριάς, Ο Τσαμάκος, ο Αρμάμπεης ήταν οι αρχηγοί της 13ης μεραρχίας…
Σε σύγκριση με τους Σοβιετικούς που τότε ήταν 220 εκατ. και εμείς αντίστοιχα, μια ολόκληρη χώρα ήμασταν 7 εκατ., είχαμε τα ίδια θύματα σε αριθμό! Οι Σοβιετικοί είχαν στην Αλβανία, στη Σερβία και στη Βουλγαρία και σταμάτησαν εκεί. Εμείς απελευθερωθήκαμε μόνοι μας.
Ο όρκος του ΕΛΑΣ το λέει καθαρά ποιος ήταν ο σκοπός μας: Ήταν η απελευθέρωση της πατρίδας, και την απελευθερώσαμε μόνοι μας. Οι Γερμανοί λένε ότι εμείς χρωστάμε ενώ εκείνοι χρωστάνε και δεν το λένε…. Και δεν θα μας δώσουν….

Και με την απελευθέρωση ’44;
Από τα Μάρμαρα κατεβήκαμε στη Λαμία, όπου κάναμε παρέλαση μπροστά στο Γενικό Αρχηγείο με επικεφαλείς τον Άρη και τον Σαράφη. Και μπροστά στη συμμαχική αποστολή που αποτελούνταν από έναν Αμερικανό και έναν Άγγλο. Στη Λαμία, ήταν ο τόπος στρατοπέδευσης και από εκεί ήρθαμε στην Αθήνα.

Πήγατε με τα πόδια στην Αθήνα…
Ναι, ήμασταν η φρουρά του γενικού αρχηγείου του ΕΛΑΣ στη Χασιά. Στην Αθήνα κατέβηκε η διμοιρία των αγοριών να πολεμήσει, δύο μήνες μετά την απελευθέρωση της Αθήνας, το Δεκέμβρη του ’44 στη μάχη των Δεκεμβριανών. Σχεδόν όλο το επιτελείο είχε κατέβει στην Αθήνα.
Το τμήμα των γυναικών μένει στη Χασιά σαν φρουρά και παίρνουμε άδεια μόνο για την κοπέλα που την λέγαν Θύελλα, να κατεβεί στην Αθήνα για να δει τα παιδιά της, και σκοτώθηκε!

Μετά τη μάχη των Δεκεμβριανών;
Όπως είπα, είχαμε κατέβει στην Αθήνα γιατί έπρεπε να πολεμήσουμε στα Δεκεμβριανά.
Είχαμε ελευθερώσει, όμως, την πατρίδα. Το καθήκον μας το είχαμε κάνει!
Εμένα άλλαξε η ζωή μου σε αυτά τα γεγονότα των Αθηνών, τότε που ο Γεωργούλας, μου έδωσε το ρολόι και μου είπε τώρα πρέπει να ζήσουμε μαζί. Αυτή ήταν η πρόταση γάμου που μου έκανε.
Μετά άρχισε η καταδίωξη, μετά την παράδοση των όπλων.
Η καταδίωξη όσων πολέμησαν τον εχθρό και απελευθέρωσαν την πατρίδα! Γέμισαν οι φυλακές και οι εξορίες από Έλληνες που είχαν πολεμήσει ενάντια στον εχθρό! Εγώ, πήγα στο πολιτικό γραφείο και ζήτησα σύνδεση να βγω έξω γιατί κινδύνευα να με πιάσουν και μου είπαν «δεν έχουμε καμία σύνδεση»…

Έτσι το ‘47 καταταγήκατε στο αρχηγείο της Παρνασίδας, του Δημοκρατικού Στρατού;
Ο αείμνηστος Διαμαντής που ήμασταν πριν στον ΕΛΑΣ, ήταν ο διοικητής της 2ης Μεραρχίας στην Παρνασίδα του Δημοκρατικού Στρατού.
Ο γιατρός που είχαμε, με ρώταγε, πώς εγώ, φοιτήτρια της ιατρικής άφησα την ωραία Αθήνα και πήρα τα βουνά… και εγώ του εξηγούσα τι έγινε στην κατοχή, γιατί είναι ο άντρας μου, ο Γεωργούλας, φυλακή, γιατί ο αδελφός μου είναι εξορία…

Την Άνοιξη του ’48 είχατε βρεθήκατε στη δύνη της επιχείρησης Χαραυγή η οποία διεξήχθη ενάντια στους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού;
Ήταν ενάντια μας, ήθελαν να μας εξοντώσουν. Η Τασούλα Βερβενιώτη, ούτε θυμάμαι πόσες συνεντεύξεις μου πήρε για να κάνει τη έρευνα της πάνω στον εμφύλιο. Ότι υπάρχει στο βιβλίο, είναι επιπλέον τεκμηριωμένο. Δεν είναι απλώς μνήμες.
Στην κατοχή ήταν ο ΕΛΑΣ, μετά έγινε Δημοκρατικός Στρατός. Αν δεν με έπαιρναν στον Δημοκρατικό στρατό δεν θα υπήρχα, θα με είχαν σκοτώσει. Στο τσακ γλίτωσα. Αλλά, όμως, ξέρεις τι είναι να βγαίνεις με φυματίωση και με 38 πυρετό στο βουνό;
Ο άντρας μου στη φυλακή στο κελί των μελλοθανάτων έξι μήνες, και ο αδελφός μου εξορία, και εγώ κινδύνευα από στιγμή σε στιγμή να με συλλάβουν, γι’ αυτό, από την επιμονή και των δύο, αν και με φυματίωση και στους δύο πνεύμονες, υποχρεώθηκα να βγω στο βουνό.

Και από την Αλβανία φεύγετε κυνηγημένοι και φτάνετε στην Τασκένδη…
Κυνηγημένοι σαν τα ζώα και ζούσαμε με τα «όπλα παρά πόδα». Αυτή ήταν η εντολή. Συνεχίζαμε στην Τασκένδη να σηκωνόμασταν το πρωί και παρατασσόμασταν όπως κάναμε στο βουνό. Ο Ζαχαριάδης είναι ο εγκληματίας. Αυτό στο λέω.
Το μεγάλο κακό και η προδοσία ήταν το ότι ήμασταν απελευθερωτές, είχαμε πολεμήσει στην Αντίσταση κατά των Γερμανών… και μας έβαλαν να παραδώσουμε τα τιμημένα όπλα που πολεμήσαμε τον εχθρό. Είμαι εξαγριωμένη με αυτό. Κλαίγοντας, άνδρες και γυναίκες παραδίδαμε τα όπλα μας.
Την πρώτη φορά που ανέβηκα στο βουνό, με τον ΕΛΑΣ, ήταν επίθεση. Τη δεύτερη με τον Δημοκρατικό Στρατό μετά τα Δεκεμβριανά, ήταν άμυνα. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Τι να κάναμε;

Το ΚΚΕ δεν μπορούσε να κάνει κάτι;
Όχι βέβαια. Δεν μπορώ να πώ κάτι για αυτό το κόμμα. Δεν έχω καμία σχέση, και το λέω. Από τη στιγμή που είπε μέλος του πολιτικού γραφείου να πεθάνει ο Γεωργούλας, από εκεί και πέρα για μένα έσβησε. Όπως και ο Πλουμπίδης. και πολλοί άλλοι.

Εμπειρίες από τη Μόσχα; Ολόκληρα 27 χρόνια εξορίας, ήσασταν χρόνια στον ραδιοφωνικό σταθμό αλλά και εδώ στην Ελλάδα με πολλές προσωπικότητες της τέχνης κλπ. Θα μας πείτε για όλα αυτά;
Εκεί  πραγματοποίησα το όνειρό μου να φοιτήσω στο Ινστιτούτο Κινηματογραφίας της Σοβιετικής Ένωσης με δάσκαλο  έναν από τους μεγαλύτερους, τον Μιχαήλ Ρομ, και να γίνω φίλη με την Ιρμα Ράους και τον Αντρέι Ταρκόφσκι.. Η μοναξιά όμως ήταν μεγάλη. Μερικές φορές δεν ήθελα άλλο να ζω. Όταν αργότερα ήρθαν κι άλλοι Έλληνες όπως ο Γιώργος Σεβαστήκογλου, ο Δημήτρης Σπάθης, η Άλκη και ο Μάνος Ζαχαρίας, ο Γιάννης Μότσος, ο Απόστολος Μουσούρης, ήταν διαφορετικά, αλλά μόνο όταν απελευθερώθηκε ο Γεωργούλας άλλαξαν τα πάντα για μένα.
Να πούμε και για τον Σοστακόφιβιτς. Μου λένε ότι δεν μιλάω γι αυτόν. Έγραψε τη μουσική για αυτά που του τραγούδησα. Το «πεντοζάλι» και το «έχε γεια καημένε κόσμε» που τα ερμήνευσε ένας από τους μεγαλύτερους τενόρους του Μπολσόι.

Τέσσερα χρόνια κράτησε η αντίσταση και άλλα περίπου 30 το κυνηγητό… Υπάρχει κάτι, που πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για όλους αυτούς τους ανθρώπους, που δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα;
Να μάθουν την ιστορία οι νέοι. Ο λαός της πατρίδας μας, αντιστάθηκε τιμώντας την παράδοση των αρματολών και κλεφτών. Πολέμησε με νύχια και με δόντια τον κατακτητή. Η λέξη πατρίδα δεν είναι χωρίς νόημα. Δεν ξέρω τι άλλη λέξη να σου βρω.
Γράφονται σιγά σιγά διάφορα βιβλία και αλήθειες για αυτά τα πνιγηρά χρόνια. Τα τραυματικά χρόνια. Τον εμφύλιο. Δεν επουλώνονται αυτά τα τραύματα ποτέ.

Όταν επιστρέψατε στην Ελλάδα μετά από τόσα χρόνια τι κάνατε;
Δούλευα με συγκροτήματα, στη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, στο Μέγαρο Μουσικής και στην Εθνική Πινακοθήκη. Τώρα παίζω στο Μάουζερ του Χάινερ Μύλλερ, σε σκηνοθεσία του Θεόδωρου Τερζόπουλου.

Μετά από όλα αυτά που ζήσατε, τι είναι το πιο σημαντικό που θέλετε να πείτε; 
Το πώς επιβίωσα… Μου ‘ρχονται σκέψεις για όλα αυτά που έκανα, μου κάνουν εντύπωση. Θαμαίνουμαι! Θαυμάζω, δηλαδή, και απορώ για μένα.
Αν τα πω, θα βάλω τα κλάματα…
Όταν όμως βγαίνω –σπάνια πια- εδώ στην Πατησίων, και αντικρίζω στο βάθος, εκεί που φαίνεται η Ακρόπολη, παίρνω μια ανάσα και σκέφτομαι: «Δεν ήταν τίποτα αυτά που πέρασες. Άξιζε να ‘ρθεις σε αυτό τον κόσμο, μόνο και μόνο για να δεις αυτό!».

Η συνάντηση με τους μαθητές που η Μαρία Μπέϊκου ήθελε να δημοσιευτεί:

«Με την κυκλοφορία του βιβλίου εκτός των άλλων, τον Οκτώβρη του 2010, έλαβα ένα  τηλεφώνημα από την κυρία Δάφνη Θεοχάρη, φιλόλογο στο Λύκειο των Εκπαιδευτηρίων Βασιλειάδη στη Θεσσαλονίκη, η οποία με κάλεσε εκ μέρος όλων για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου για να συναντηθώ και να κάνω μία ομιλία και συζήτηση με τους μαθητές.
Με παρεκάλεσαν εκ των προτέρων, η έναρξη να γίνει ως εξής: Να διαβάσω το βιογραφικό μου ή από το βιβλίο ή από το πρόγραμμα της θεατρικής παράστασης «Μάουζερ» του σκηνοθέτη και φίλου μου Θόδωρου Τερζόπουλου, στην οποία παίρνω μέρος και η ίδια.
Η συνάντηση έγινε σε μια μεγάλη αίθουσα που στη μια γωνιά της ήταν καθισμένα όλα τα παιδιά, και σε μια γωνία κοντά στο προεδρείο ήταν και ένα καλλιτεχνικό συγκρότημα. Άρχισε η εκδήλωση με την ανάγνωση του βιογραφικού μου, και μετά άρχισαν οι ερωτήσεις των μαθητών:

Μαρία Φέρλα ή Μπέικου;
Όταν παντρεύτηκα, το 1945, ο νόμος έλεγε ότι η γυναίκα μετά το γάμο παίρνει το επίθετο του συζύγου. Επομένως δεν μπορούσα να έχω επιλογή για το ποιο επίθετο θα έχω. Ήταν λοιπόν Μπέικου. Το επίθετο του Γεωργούλα.

Ένα ρολόι ήταν το δώρο του αρραβώνα σας από το Γεωργούλα Μπέικο. Τι συμβόλιζε για σας;
Την πρόταση γάμου που μου έκανε. Προϋπήρχε κάποιο αίσθημα που δεν είχε εκφραστεί. Γιατί όπως γράφω και στο βιβλίο τα αισθήματά μας τα είχαμε κρύψει βαθιά αφού πρωταρχικός μας σκοπός ήταν να πολεμήσουμε τον κατακτητή. Γι αυτό είχαμε πάρει απόφαση όλοι οι αντιστασιακοί μαχητές μαζί, μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος να μην δημιουργηθεί καμία απολύτως σχέση. Όταν το Δεκέμβρη του ‘45 φάνηκε ότι τέλειωσε ο πόλεμος μου έγινε η πρόταση γάμου με το ρολόι.


Το όπλο μάζουερ που σας χάρισε νωρίτερα ο Γεωργούλας, ο μελλοντικός τότε σύζυγός σας, τι σήμαινε επίσης;
Όταν έγινα καπετάνισσα είχα ένα πολύ απλό και παλιό όπλο. Εφόσον ήμουν πολιτική υπεύθυνη, ο Γεωργούλας, ο οποίος ήταν και καθοδηγητής μου, θεώρησε ότι πρέπει να έχω ένα καλύτερο όπλο. Έτσι μου το έδωσε.

Αντισταθήκατε ενάντια σε ποιον;
Ενάντια στον κατακτητή που εισέβαλε στην πατρίδα, μπήκε μέσα στα σπίτια μας, κατέστρεψε ότι έβρισκε μπροστά του και σκότωνε ανελέητα. Πριν πάω στο βουνό και καταταγώ στην ΧΙΙΙ μεραρχία, ήμουν στην Αθήνα για να σπουδάσω στην Ιατρική. Ο Λεωνίδας Κύρκος που ήταν καθοδηγητής μου, με έβαλε αμέσως υπεύθυνη του Α έτους. Ο αδελφός μου ήταν φυλακισμένος από τους κατακτητές. Δεν τον βρήκα και ψάχνοντάς τον το έμαθα και εγώ, γιατί δεν το γνώριζα νωρίτερα. Εκεί λοιπόν στην πόλη, με συγκλόνιζε να βλέπω κάθε μέρα πρησμένα παιδάκια από την πείνα. Επιθυμούσα με κάθε τρόπο να πολεμήσω με το όπλο στο χέρι τον κατακτητή!

Συμμετείχαν οι γυναίκες ενάντια στους Γερμανούς;
Ναι. Και πάρα πολλές. Συμμετείχαν και στις πόλεις και στα χωριά και πήραν μέρος με το όπλο στο χέρι.

Ποιος ήταν ο ρόλος τους;
Εκτός του ότι όπου βρίσκονταν οι γυναίκες νοικοκύρευαν, πολέμησαν με θάρρος και ψυχραιμία αλλά και στις παράνομες οργανώσεις στις πόλεις και στα χωρία…  στην ΕΠΟΝ (Εθνική Πανελλήνια Οργάνωση Νέων) και στο ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό μέτωπο).

Αντιμετώπιζαν ιδιαίτερες δυσκολίες οι γυναίκες;
Ναι, εκτός των άλλων, οι σκληρές συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες, είχαν ορμονικές επιπτώσεις. Τουλάχιστον για έξι μήνες σταμάτησαν τα έμμηνα στις περισσότερες.


Άντρες και γυναίκες μαζί στο βουνό… Γεννήθηκαν έρωτες;
Μπορεί και να γεννήθηκαν. Όμως εμείς είχαμε δώσει λόγο τιμής πώς όλο το διάστημα που η πατρίδα μας βρίσκεται υπό κατοχή, και μια τόσο βάρβαρη κατοχή, δεν θα δημιουργηθεί κανένα απολύτως αίσθημα, ή ερωτική εκδήλωση. Καμία σχέση. Και έχω ακόμη ενοχές γιατί υποχρεώθηκα -απόφαση βέβαια ήταν και εγώ έπρεπε να την εκτελέσω: Υπήρχε μια κοπέλα η Φρύνη, που ήταν πραγματική Φρύνη, λες και βγήκε από τη μυθολογία. Πανέμορφη. Η απόφαση να μη δημιουργηθούν σχέσεις ξεκινούσε από το αρχηγείο της μεραρχίας, όμως στο επιτελείο υπήρχαν και αξιωματικοί που ήταν μόνιμοι και είχαν έρθει από τον ελληνικό στρατό για να καταταχθούν στον ΕΛΑΣ. Και η Φρύνη ήταν μια μεγάλη πρόκληση. Οπότε αποφασίστηκε από τη μεραρχία να πάει η Φρύνη να δουλέψει στις πολιτικές οργανώσεις και όχι να βγει στο βουνό. Μετά τη συνεδρίαση της ανακοινώσαμε την απόφαση και έπρεπε να παραδώσει το όπλο. Εκείνη δεν ήθελε σε καμιά περίπτωση να παραδώσει το όπλο. Και εγώ σαν πολιτική υπεύθυνη έπρεπε να πάρω οπωσδήποτε το όπλο οπότε υποχρεώθηκα να την αφοπλίσω. Μέχρι τώρα νιώθω πολύ άσχημα όταν θυμάμαι την περίπτωση αυτή. Ένιωθα ότι θα ήταν καλύτερα να άνοιγε η γης να με καταπιεί. Καλύτερα να μην ήμουν σε αυτή τη θέση. Έμαθα μετά από πολύ καιρό ότι παντρεύτηκε και απέκτησε οικογένεια. Τουλάχιστον παρηγορήθηκα κάπως με αυτό.

Εδώ Μόσχα!
Ναι. Μετά την Τασκένδη πήγα στη Μόσχα και δούλεψα επί 27 χρόνια στο ραδιοφωνικό σταθμό στην ελληνική εκπομπή, ενώ σπούδαζα συγχρόνως κινηματογράφο, που ήταν το όνειρό μου, και αμέσως συνδέθηκα με βαθιά φιλία με τον Ταρκόφσκι και την μετέπειτα σύζυγο του Ίρμα.

Ελλάδα ή Σοβιετική Ένωση
ΕΛΛΑΔΑ!


Σήμερα σε τι αντιστέκεστε;
Το πιο βασικό για τη νεολαία, είναι να μάθει την ιστορία μας, την οποία δεν γνωρίζει, όπως και να αντιστέκεται σε ότι κακό. Τώρα εγώ προσωπικά σε τι αντιστέκομαι; Εγώ δεν κυκλοφορώ πια και δεν μπορώ να προσφέρω τίποτα, διότι και η ηλικία και οι ασθένειες που με ταλαιπωρούν, με εμποδίζουν. Παρ’ όλα αυτά αντιστέκομαι στο κακό των πεζοδρομίων. Στην Κυψέλη που ζω, όλα τα πεζοδρόμια είναι κατεστραμμένα. Για να περπατήσεις, λοιπόν, δεν κοιτάς μπροστά αλλά χάμω. Θα πρέπει κάτι να κάνουμε για να διορθωθεί έστω αυτό. Για να περπατάμε στο μέλλον με το κεφάλι ψηλά. Να αντισταθούμε  ξεκινώντας από αυτό, που πιθανόν να φαίνεται μικρό, για να φτάσουμε και στα μεγάλα.
Και προπαντός να μάθουν οι νέοι την ιστορία μας την οποία δεν γνωρίζουν. Ας αγαπήσουμε επιτέλους αυτή τη χώρα και να την τιμήσουμε όπως της αξίζει!

«Όταν γύρισα στην Αθήνα μου έστειλαν αυτό το τετράδιο, με τις εντυπώσεις τους και τις ευχαριστίες τους, που με συγκίνησε πάρα πολύ…» Μαρία Μπέικου



«Αφού με ρωτάτε, να θυμηθώ…»
η αυτοβιογραφία της Μαρίας Μπέϊκου από τις Εκδόσεις Καστανιώτη
«Γεννήθηκα στην Ιστιαία της Εύβοιας. Στον πόλεμο βρίσκομαι στην Αθήνα, φοιτήτρια της Ιατρικής. Οργανώνομαι και δουλεύω παράνομα με τον Λεωνίδα Κύρκο στο πανεπιστήμιο. Συλλαμβάνεται ο αδερφός μου. Οδηγείται στις φυλακές.
Παρά την αντίθεση των γονιών μου, κατατάσσομαι στον ΕΛΑΣ. Λαχταρώ να πολεμήσω με το όπλο στο χέρι. Η πρώτη μου μάχη είναι στο Καρπενήσι. Ξέρω ότι αμύνομαι, δεν θέλω να κάνω κακό σε κανέναν, απέναντί μου όμως είναι ο εχθρός. Σημαδεύω και πυροβολώ. Φοβάμαι. Καταλαβαίνω στο πρόσωπο του διπλανού μου τι σημαίνει σύντροφος. Κόβω την κοτσίδα μου για να παρελάσω στην απελευθέρωση. Παραδίδω το όπλο μου στη Βάρκιζα.
Παντρεύομαι τον Γεωργούλα Μπέικο.
Ξαναπιάνω το ντουφέκι για να αμυνθώ, δεύτερη φορά, με τον Δημοκρατικό Στρατό. Το αφήνω, ηττημένη πια, στα αλβανικά σύνορα και φεύγω περνώντας στο άγνωστο. Τρομάζω.
Ζω είκοσι επτά χρόνια στη Σοβιετική Ένωση. Φοιτήτρια στο Ινστιτούτο Κινηματογραφίας της Μόσχας, στην τάξη του Μιχαήλ Ρομ, με το συμφοιτητή και πολύ καλό φίλο μου Αντρέι Ταρκόφσκι. Σκηνοθετούμε από κοινού τους «Φονιάδες» του Χέμινγουεϊ. Δουλεύω ως εκφωνήτρια στον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Μόσχας. Είκοσι επτά χρόνια χωρίς ιθαγένεια. Ψάχνω κάποιον ν’ ακούσει την ιστορία μου. Τη λέω παντού.
Η επιστροφή. Επιστρέφω στην Ελλάδα με την τέφρα του Γεωργούλα, σαν την Ηλέκτρα. Η Ελλάδα. Η Ελλάδα. Στα όνειρα μου. Βλέπω ακόμα ότι τρέχω στα βουνά. Πατρίδα μου είναι όλα αυτά.»

H μόνη υπαρκτή διέξοδος. Του Άρη Μαραγκόπουλου

07:10, 25 Οκτ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/109460

«Μόνο σου τίποτε δεν κάνεις σ’ αυτή τη ζωή. Και μόνος σου ποτέ δεν είσαι. Αυτό είναι το κέρδος, αυτό το τίμημα κι αυτή η μόνη υπαρκτή διέξοδος από την ανθρωπιστική (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) κρίση που ζούμε σήμερα.» ο συγγραφέας Άρης Μαραγκόπουλος, απαντά στην Κρυσταλία Πατούλη, με βάση το ερώτημα «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε;» συμμετέχοντας στο δημόσιο διάλογο του tvxs.

Πώς ζούμε σήμερα; Πώς ζούμε εδώ και μερικές δεκαετίες;
Ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά.

Ι. Η παγκοσμιοποιημένη Αγορά. Η παγκοσμιοποιημένη Αγορά καθορίζει την παραμικρή επιλογή του σύγχρονου πολίτη· η διεθνής αγορά, η αγορά των συγχωνευμένων υπερεταιριών και ομίλων, η χρηματιστηριακή αγορά. Από την τροφή ως την εκπαίδευση κι από το περιβάλλον έως την διασκέδαση. Όποια μορφή ανθρώπινης δραστηριότητας δεν έχει αφετηρία και τέλος αυτή την υπερσυγκεντρωτική αγορά καταδικάζεται σε ιστορικό θάνατο.

ΙΙ. Η άυλη ζωή. Στον κόσμο της παγκοσμιοποιημένης αγοράς τα πάντα μεταμφιέζονται ταχύτατα σε οικονομικό μέγεθος, σε μετρήσιμο προϊόν, σε ανταλλακτική αξία. Στοιχειώδεις ανθρωπιστικές αξίες και δικαιώματα του πολίτη, καταγράφονται μόνον ως ψηφία στους οικονομικούς και στατιστικούς πίνακες. Με τη σειρά τους αυτά ενσωματώνονται στον αναπτυξιακό δείκτη των κυβερνήσεων, των κρατών, των οργανισμών και αποκτούν βαθμιαία άυλη υπόσταση. Έτσι μεταμορφωμένα παρακάμπτουν τον λαϊκό έλεγχο, «ξεφεύγουν» από τις μαζικές διεκδικήσεις, αποσυνδέονται από τις ιστορικά κατοχυρωμένες κοινωνικές ανάγκες.

ΙΙΙ. Η εικονική πραγματικότητα. Όταν οι πραγματικές ανάγκες μεταμφιέζονται στην άυλη διάστασή τους, τότε η κριτική, η παρέμβαση, η συμμετοχή, η σύγκρουση, ο ανταγωνισμός, η αλήθεια, το ψέμα, το ηθικό, το ανήθικο, το νόμιμο, το παράνομο, ελαχιστοποιούνται στην εικονική τους εκδοχή: εφόσον δίκαιο είναι αποκλειστικά το δίκαιο της τηλεόρασης ή της όποιας μεντιατικής εικόνας, το θεσμικό δίκαιο, σε όποια εκδοχή του άσπρη, μαύρη, ή γκρι, συρρικνώνεται απελπιστικά: υποβιβάζεται σε είδηση, σε εφήμερη γραφή και αναλώσιμο λόγο, σε κάτι ολότελα αλλότριο από τη θεμελιώδη κοινωνική ανάγκη που το γέννησε.

ΙV. Η πολιτιστική «εξίσωση» (american dream). Σ’ αυτή την εικονική πραγματικότητα το μέσο είναι περισσότερο από ποτέ το μήνυμα: το 90% των εικόνων που κυριαρχεί στον πλανήτη (made in U.S.A.) κυβερνά ανεξέλεγκτα τον πλανήτη. Η γλώσσα με τη μεγαλύτερη διάδοση στον πλανήτη (made in U.S.A.) κυβερνά ανεξέλεγκτα τον πλανήτη. Ιστορικές κουλτούρες και κοινωνικές συμπεριφορές ισοπεδώνονται καθημερινά η μία μετά την άλλη. Πεθαίνουν χωρίς οι χρήστες τους να το συνειδητοποιούν. Η πολιτισμική διαφορετικότητα δεν απασχολεί κανέναν. Πολίτες, ή προλετάριοι ή καταναλωτές όλου του κόσμου, παραμένουμε όλοι απελπιστικά ίσοι, δούλοι υπό την κυριαρχία της μίας εικόνας, της μίας γλώσσας και του ενός εικονικού / αγοραίου πολιτισμού.

V. Το όπιο του λαού. Δεν είναι πια η θρησκεία. Το πραγματικό όπιο, η πραγματική θρησκεία είναι, εδώ και είκοσι τουλάχιστον χρόνια, το κέρδος που παράγεται (εύκολα, γρήγορα, ανέξοδα, ανήθικα) έξω από την πραγματική οικονομία. Όλο και μεγαλύτερες ομάδες πληθυσμού κερδίζουν πια τη ζωή τους μέσα από πρακτικές που στο παρελθόν θα φαίνονταν απλά εγκληματικές, ανήθικες, εκβιαστικές, ληστρικές, βάρβαρες, κλπ. Και παράλληλα, όλο και πιο μεγάλες ομάδες πληθυσμού έχουν προετοιμαστεί ψυχικά και ηθικά για να (ξε)πουλήσουν τα πάντα: το σώμα τους, το περιβάλλον, τη χώρα, την πολιτιστική κληρονομιά, την ηθική, την αισθητική, τις αξίες, την κόρη τους, τη γνώση, και πριν απ’ όλα, τις ελπίδες για έναν ανθρωπινότερο κόσμο.

Γι’ αυτό και:
Ποτέ πριν στην Ιστορία η ανοχή μεγάλων ομάδων του πληθυσμού στην πολιτική διαφθορά δεν είχε συντηρήσει τόσο εύκολα την πολιτική διαφθορά.

Γι’ αυτό και:
Ποτέ πριν το μυθοποιημένο american dream, δεν είχε κατακτήσει σε τέτοια οικουμενική έκταση τη μορφή πανανθρώπινης αξίας – όσο τις δύο τρεις τελευταίες δεκαετίες, μέσα από την εκφυλισμένη, μεταμοντέρνα εκδοχή του της politically correct συναίνεσης.

Γι’ αυτό και:
Ποτέ πριν η συνείδηση του πολίτη δεν είχε βιώσει τόση μοναξιά απέναντι στην αγριότητα του χρηματιστηριακού / τραπεζικού κέρδους. Δεν υπάρχει κανείς εκεί έξω να διεκδικήσει, να αγωνιστεί μέχρις εσχάτων μαζί σου εναντίον αυτής της αγριότητας. Επειδή κανένα κοινωνικό όραμα, καμία οικουμενική πίστη, καμία κοινωνική προσδοκία δεν σε οπλίζει πειστικά εναντίον του οικουμενικού εχθρού. Που και που ενώνεις τη φωνή σου με τις σποραδικές φωνές ευκαιριακών αγανακτισμένων που γρήγορα πνίγονται στην καταβόθρα του μεντιατικού θεάματος. Αλλά ξέρεις: Φωνή βοώντων.

Οπότε:
Ό,τι κι αν κάνω σήμερα, γνωρίζω πως αυτό: (σύμφωνα με το δεδομένο Ι) πρέπει οπωσδήποτε να είναι «ανταγωνιστικό» στην Αγορά· δεν μπορώ να κάνω πλέον κάτι επειδή με σπρώχνει μια απλή επιθυμία, μια ισχυρή πεποίθηση, μια δυνατή αγάπη, μια συγκλονιστική πίστη – ούτε καν από βιολογική ανάγκη, από απλή ανάγκη για γνώση, αλληλεγγύη, συγκίνηση, απόλαυση, ομορφιά. Αν κάνω κάτι επειδή θέλω να ικανοποιήσω κάποια από τις προηγούμενες ανάγκες, τότε: (σύμφωνα με το ΙΙ) η δραστηριότητά μου δεν θα μπορεί να μετρηθεί, να καταχωρηθεί, να εξυπηρετήσει, να «χρηματοδοτηθεί», να υπάρξει.

Αν τυχόν θελήσω να διαμαρτυρηθώ, τότε (σύμφωνα με το ΙΙΙ) θα γελοιοποιηθώ ή θα εξοντωθώ τάχιστα ως μεντιατικό θέαμα· αντιθέτως, αν θελήσω να παίξω με τους διεθνείς κανόνες του παγκοσμιοποιημένου παιχνιδιού τότε (σύμφωνα με το ΙV) θα ηττηθώ κατά κράτος από τον βομβαρδισμό του 90% της μιας εικόνας και γλώσσας. Κι ωστόσο, για να ζήσω κάπως, οφείλω να δεχθώ τον ύψιστο ρυθμιστικό κανόνα (τον V) συν τα άλλα δεδομένα της δουλείας – άλλη διέξοδος δεν υπάρχει. Συναινώ, άρα υπάρχω.

Τελικά (1):
Ιδού γιατί αυτά τα μυριοσυζητημένα δεδομένα της οικουμενικής ζωής δεσμεύουν τις καθημερινές μου αποφάσεις. Δεν μπορώ να τα αγνοήσω. Δεν μπορώ να υποκριθώ ότι είμαι απλώς απαισιόδοξος. Δεν μπορώ να επαναλάβω ότι τα ξέρω ως πασίγνωστα και άρα να επιστρέψω ήσυχος στις βιοτικές μου έγνοιες…

Υπάρχει άραγε μια πολιτική που βλέπει τον τόπο με τα μάτια αυτών των οικουμενικών δεδομένων; υπάρχει μια πολιτική που μετατρέπει αυτά τα δεδομένα σε στρατηγική της, σε μορφές αυξημένης επαγρύπνησης και διεκδίκησης; Υπάρχει μια πολιτική που μπορεί να ιδεί πιο πέρα από τα μικροπολιτικά συμπλέγματά της; Αν δεν υπάρχει αυτή η πολιτική, τότε δεν υπάρχει καμμία άλλη που να μπορεί να ονομαστεί αριστερή, ριζοσπαστική πολιτική.

Την εποχή της άγριας κερδοθηρίας, το να διεκδικείς περισσότερο χρήμα για συνταξιούχους που παίζουν τη σύνταξή τους στο χρηματιστήριο, περισσότερο χρήμα για αγρότες που ξεπουλάνε ασυνείδητα τα πάντα, περισσότερο χρήμα για εργαζόμενους που μαραίνουν τη ζωή τους σε σαράντα διαφορετικές δουλειές για να βάλουν πλακάκια «πολυτελείας» στο μπάνιο, περισσότερο χρήμα για ανθρώπους που πληρώνουν απίθανους λογαριασμούς στα κινητά, στη μόδα και στα μπουζούκια, είναι καθαρή απάτη.

Ευλογείς με τον παρωχημένο αντίλογό σου τη μικρή θεσούλα που σου εξασφάλισε η χρηματισμένη εποχή στο περιθώριο των εξελίξεων.

Η αριστερά σήμερα δεν έχει άλλη επιλογή: ή θα αρθεί στο ύψος αυτών των ασφυκτικών δεδομένων, συσπειρώνοντας τους πολίτες στην οικουμενική ουσία των πραγμάτων, ή θα καταποντιστεί στους μικρολογαριασμούς των συντεχνιών και στην ιστορική της αυταρέσκεια.

Τελικά (2):
Ιδού για ποιον λόγο κανείς και πουθενά δεν βλέπει σήμερα διέξοδο, πραγματική διέξοδο, από την κρίση. Ιδού γιατί η κρίση δεν είναι οικονομική αλλά κοινωνική, και δεν είναι ελληνική, αλλά οικουμενική. Ιδού γιατί όλοι αισθανόμαστε σήμερα αμήχανοι, απροστάτευτοι, ευνουχισμένοι, ανάπηροι, τραυματισμένοι, θλιμένοι. Και γιατί όλοι μαζί αισθανόμαστε απελπιστικά μόνοι.

Ιδού γιατί κάποιος κόσμος αρχίζει σιγά σιγά να ψελλίζει, όπου μπορεί, όπως μπορεί: Είμαστε όλοι Έλληνες. Αναζητούμε όλοι, παντού στον πλανήτη, μια νέου τύπου Αλληλεγγύη, μια νέα Solidarność που θα μας επιτρέψει να πολεμήσουμε μέχρις εσχάτων, ξανά και ξανά και ξανά, μέχρι να αλλάξουν αυτά τα απάνθρωπα δεδομένα της ζωής μας.-

Σε μια πρώτη εκδοχή, αλλά με τα ίδια ΑΚΡΙΒΩΣ δεδομένα, το παραπάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Αυγή το 2001 και στη συνέχεια ενσωματώθηκε με κάποιες μικροαλλαγές στην επιστολική νουβέλα Τα δεδομένα της ζωής μας (Μάρτιος 2002). Δώδεκα χρόνια μετά ξαναδιαβάζοντάς το προσπαθώ να δω τι άλλαξε από τότε.

Τώρα που το διάβασε και ο αναγνώστης καταλαβαίνει τι άλλαξε. Όλα σήμερα είναι πιο φανερά. Όλα σήμερα είναι πιο διεφθαρμένα στην κοινωνική ζωή. Η αγριότητα του χρηματιστηριακού κεφαλαίου έχει ξεπεράσει κάθε φαντασία.

Ο εκφασισμός της ζωής, φυσιολογικό επακόλουθο αυτών των δεδομένων, τώρα απασχολεί τους πάντες. Θυμάμαι ότι όταν εκδόθηκαν Τα δεδομένα της ζωής μερικοί κριτικοί ενοχλήθηκαν που έκανα τόσο εμφανή λόγο για πολιτική. Επειδή τότε κανείς δεν ήθελε να ακούει για πολιτική.

Μιλούσες για πολιτική πριν δέκα χρόνια και οι περισσότεροι σε κοιτούσαν ως εξωτικό ζώο. Επειδή κανείς δεν ήθελε να χάσει τη γλυκειά ψευδαίσθηση που του παρείχε η γκλαμουριά της τηλεόρασης και της κουλτούρας τύπου ΚΛΙΚ, και της ψευδοπολιτικής, και των Ολυμπιακών κ.λπ. κ.λπ. Κανείς δεν ενδιαφερόταν για την πολιτική επειδή η πολιτική είχε αναλάβει με λευκή επιταγή να διαχειρίζεται τα πράγματα γι’ αυτούς, όπως παλιότερα η 17η Νοέμβρη.

Αυτοί, οι βολεμένοι πολίτες, κάθονταν πάντα στον καναπέ και η εκδίκηση χτυπούσε γι’ αυτούς τον επιθυμητό στόχο. Όπως τώρα, οι (ξε)βολεμένοι πολίτες κάθονται αναπαυτικά στον τηλεοπτικό τους καναπέ και οι ναζιστές αναλαμβάνουν πάλι να χτυπήσουν γι’ αυτούς τον επιθυμητό στόχο…

Ίσως λοιπόν η πιο σημαντική διαφορά ανάμεσα στο τότε και στο τώρα να είναι ότι τώρα όλοι σιγά σιγά εμπλέκονται ξανά με την πολιτική, ξανασκέφτονται πολιτικά, καταλαβαίνουν ότι πρέπει να σκεφτούν, κι αυτό συμβαίνει επειδή για πρώτη φορά στη βολεμένη τους ζωή αισθάνονται ότι πρέπει οι ίδιοι να κάνουν κάτι. Το κυριότερο: για πρώτη φορά στη ζωή τους πρέπει να σκεφτούν οι ίδιοι για τον εαυτό τους.

Μάλλον εδώ υπάρχει μια ελπίδα, η τελευταία ελπίδα εμπρός σ’ αυτή την κρίση. Σ’ έναν κόσμο που καλόμαθε να μην σκέφτεται για τον διπλανό του, σ’ έναν κόσμο που ξέμαθε να διαβάζει, που ξέμαθε να συζητάει με επιχειρήματα, που ξέμαθε να ακούει τον άλλον, σ’ έναν κόσμο που ξέμαθε να σκέφτεται για τον εαυτό του, σ’ έναν κόσμο που συνήθισε να κρίνει τη ζωή με μοναδικό κριτήριο το κέρδος, το γρήγορο, εύκολο, κομπιναδόρικο κέρδος, σ’ έναν κόσμο που δεν ήθελε να αντικρύζει την ανθρώπινη δυστυχία και που εκτόνωνε τις ενοχές του με τηλεμαραθωνίους για παιδάκια και τσουνάμια, σ’ έναν κόσμο απαίδευτο, απελέκητο, απελπιστικά βολεμένο στη μικρότερη ή μεγαλύτερη εξάρτησή του από το Δημόσιο, σ’ έναν κόσμο απερίσκεπτο στην κυριολεξία όταν έκλεινε δάνεια κι όταν πλήρωνε με πλαστικό χρήμα, σ’ έναν τέτοιον αμόρφωτο, αγράμματο, νηπιώδη ως προς την κριτική σκέψη κόσμο, τώρα επιβάλλεται, ως τιμωρία σε αυτή την κοινωνική ύβρη, η ανάγκη να σκεφτεί, να ξανασκεφτεί, να τοποθετηθεί με κάποια μεγαλύτερη ευθύνη απέναντι στα υπαρκτά προβλήματα της ζωής.

Προβλήματα που δεν έχουν να κάνουν με το δεύτερο αυτοκίνητο και το εξοχικό και το ακριβό σχολείο και τα ακριβά ρούχα και όλον αυτόν τον φτηνό καταναλωτισμό για τον οποίο δεν χρέωσε μόνο τις κάρτες του αλλά την ίδια του τη ζωή, προβλήματα που έχουν να κάνουν με το ποιος είναι και πού πάει.

Και μόνον αν τα αντικρύσει κατάματα αυτά τα προβλήματα ο πρώην βολεμένος πολίτης αυτής της χώρας, μόνον τότε θα φοβηθεί ίσως, θα τρομάξει πιθανότατα, θα στερηθεί πολλά οπωσδήποτε, θα αντιμετωπίσει τη βία επίσης, αλλά θα μπορέσει επιτέλους να ανδρωθεί.

Πράγμα που με τη σειρά του σημαίνει: θα καταλάβει την απλή αλήθεια που λέει ότι δεν ζεις μόνος σου σ’ αυτή τη χώρα, βολεμένος στα τετραγωνικά σου και στις «οικονομίες» σου, ότι ζεις ως κοινωνικό ζώο, είτε σου αρέσει είτε όχι, ότι άρα οφείλεις να είσαι ανεκτικός στο διαφορετικό, είτε σου αρέσει είτε όχι, κι ακόμα ότι οφείλεις να είσαι αλληλέγγυος με τους πολλούς που έχουν ανάλογα προβλήματα με σένα.

Μόνο σου τίποτε δεν κάνεις σ’ αυτή τη ζωή. Και μόνος σου ποτέ δεν είσαι. Αυτό είναι το κέρδος, αυτό το τίμημα κι αυτή η μόνη υπαρκτή διέξοδος από την ανθρωπιστική (με την κυριολεκτική έννοια του όρου) κρίση που ζούμε σήμερα.-

Ο δημόσιος διάλογος που ξεκίνησε εθελοντικά η Κρυσταλία Πατούλη, και δημοσιεύεται στο tvxsαπό το 2010, συνεχίζεται για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν, και επίσης για όσους θέλουν να δώσουν επιπλέον απάντηση, εφόσον τα γεγονότα συνεχώς εξελίσσονται. Επικοινωνία: cpatouli@yahoo.gr

Νόμπελ πράις φορ Γιουροπίαν πράιντ. Του Νίκου Κουνενή

20:10, 23 Οκτ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/109322

Τηρώντας μια μακρά παράδοση ανθρώπινης ευαισθησίας και αντικειμενικότητας, που περιλάμβανε την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης σε προσωπικότητες εμβληματικές, νηφάλιες και στρατευμένες στην ιδέα της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών (όπως οι Κίσιγκερ, Σαρόν, Πέρες, Σαντάτ και Σαμίρ), η επιτροπή των πάνσοφων που επιλέγει τον κατ’ έτος νικητή του βραβείου αποφάσισε φέτος να αποδώσει το τελευταίο στην Ευρωπαική Ένωση.

Μεταξύ των επιχειρημάτων επί των οποίων εδράζεται η φετινή βράβευση της ανωτέρω Ανθρωπιστικής Οργάνωσης είναι και «η προοπτική που δίνει η Ε.Ε. εν μέσω κρίσης» στους λαούς της και τον κόσμο ολόκληρο!

Εικάζουμε ότι η περίπτωση της διάσωσης της Ελλάδας και των λοιπών χωρών του Νότου, συν αυτή της πρώην κελτικής τίγρεως, τεκμηριώνει άνευ αμφιβολιών την ανωτέρω επιχειρηματολογία: είναι γεγονός ότι οι χώρες αυτές εξυγιαίνονται ήδη τάχιστα, δια μέσου της αργής και απολαυστικής (για τους θεραπευτές και ουχί τους θεραπευομένους) διαδικασίας ευθανασίας των κατοίκων τους.

Είναι εξίσου βέβαιο, εκτός μη αναμενόμενων πληβειοκεντρικών απροόπτων, ότι το επιτυχές αυτό πείραμα θα βρει συνέχεια και στους λαούς των λοιπών ευρωενωσιακών χωρών, οι οποίοι δεν είχαν μέχρι σήμερα την τύχη να επωφεληθούν από το εν λόγω λαοσωτήριο πείραμα.

Μπορεί, βεβαίως, να εικάσει κανείς επιπροσθέτως πως η βράβευση (η οποία αναφέρεται στον ζωογόνο για τον πλανήτη ρόλο της Ένωσης από τότε που ιδρύθηκε και εντεύθεν) βασίζεται ακόμα σε μέγα πλήθος ειρηνιστικών πρωτοβουλιών και παρεμβάσεων της ίδιας ή επίλεκτων μελών της, μεταξύ των οποίων η πρώτη και η δεύτερη εισβολή στο Ιράκ, η επέμβαση και η συνακόλουθη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, οι εισβολές και βομβαρδισμοί στο Ιράκ και Αφγανιστάν, τη Λιβύη κ.ά.

Έχουμε τη γνώμη πάντως ότι η στήριξη της απόφασης θα ήταν ακόμη ισχυρότερη αν περιλάμβανε και τις παρελθούσες δραστηριότητες των βασικών κρατών μελών της, επί των ιδεολογικοπολιτικών αρχών των οποίων βασίστηκε η τρέχουσα ευρωπαική εποποιία: τουτέστιν την αγγλογαλλική, και όχι μόνον, αποικιοκρατία, τον γερμανικό ναζισμό, τον ιταλικό φασισμό, τα λευκά κελιά και άλλα, εξαίσια και θαυμαστά δια μέσου των αιώνων.

Το Νόμπελ Ειρήνης θα παραληφθεί από τους κυρίους Μπαρόζο, Ρομπέι και Σουλτς. Ο πρώτος δήλωσε ότι το βραβείο ανήκει δικαιωματικά στα πεντακόσια εκατομμύρια μόνιμους κατοίκους της Ευρωπαικής Ένωσης. Το’ πιασες άστεγε Δημήτρη, άνεργη Κλάρα, συνταξιούχε Μάριο, υποαμοιβόμενη Μαρία; Είσαστε πλέον νομπελίστες! Οπότε, αναπαυθείτε εν Ειρήνη…

Νίκος Κουνενής

kounenik@yahoo.gr

Υ. Γ. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες προς το παρόν πληροφορίες, το σημαντικό ποσό που συνοδεύει το βραβείο θα χρησιμοποιηθεί ώστε να αγοραστούν κόλυβα προκειμένου δια του τρόπου αυτού να τιμηθούν οι εν ψυχοραγία ευρισκόμενοι λαοί της Ευρώπης. Υπό τον αυστηρό όρο, βεβαίως, πως οι τελευταίοι δεν θα εγερθούν οργισμένοι από τους εν ζωή τάφους τους.

Το άρθρο του Νίκου Κουνενή «Νόμπελ πράις, φορ Γιουροπίαν πράιντ» δημοσιεύεται στα πλαίσια του δημοσίου διαλόγου που ξεκίνησε εθελοντικά η Κρυσταλία Πατούλη, και ο οποίος δημοσιεύεται στο tvxsαπό το 2010. Επίσης, συνεχίζεται για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν, όπως και για όσους θέλουν να δώσουν επιπλέον απάντηση, εφόσον τα γεγονότα συνεχώς εξελίσσονται. Επικοινωνία: cpatouli@yahoo.gr

Truth-photoshop

Στη δευτέρα δημοτικού, επί χούντας, η δασκάλα μας έβαλε μια έκθεση με τίτλο «Οι Γυμναστικές επιδείξεις φέτος στο σχολείο μας».

Έγραψα, λοιπόν: «Η δασκάλα μας είναι ψεύτρα. Φέτος δεν πρόκειται να γίνουν γυμναστικές επιδείξεις. Διότι, στην αυλή έχει έρθει μια μπουλντόζα, έχει ανοίξει μια μεγάλη τρύπα, και το σχολείο μας έχει γίνει σαν πατσαβούρα!».

Ακολούθησε πανικός. Πρώτη φορά φώναξαν τη μαμά μου στο σχολείο και της έκαναν σφοδρές παρατηρήσεις. Από τότε δεν ξανάγραψα αλήθεια στις εκθέσεις μου σε όλο το Δημοτικό. Εμπέδωσα, ότι η αλήθεια δεν είναι επιθυμητή στη δασκάλα μου.
To αποτέλεσμα ήταν εκθέσεις μυθοπλασίας με σποραδικά πραγματικά στοιχεία, σε όλη τη διάρκεια της σχολικής μου ζωής στο Δημοτικό… και βέβαια ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό εκείνης της έρμης δασκάλας, ότι αυτό το παιδί ίσως κάποτε ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία, αφού σ’ αυτήν την έκθεση ουσιαστικά κατέγραφε και σχολίαζε την είδηση και την αλήθεια…
Μετά τα χρόνια και κατάλαβα ότι όχι μόνο στη δασκάλα αλλά και σε πολλούς άλλους δεν ήταν επιθυμητή η αλήθεια, επίσης, μέχρι που έφτασα στο Γυμνάσιο και άρχισα σιγά σιγά τον λεκτοπόλεμο… με πρώτη εισπράκτορα τη φιλόλογo που έλεγε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν φτωχοί…
Η αλήθεια είναι μαλώτρα. Το γνωρίζω όπως ήδη είπα, από πολύ μικρή, αλλά είναι η επιλογή μου. Είναι πλέον η ενήλικη ζωή μου και η ελευθερία μου.
Διότι στη ζωή ήρθαμε για έναν και κύριο λόγο, να ζήσουμε και να αναζητήσουμε την αλήθεια της.
10300904_10152281931178700_1307872983882743455_n
Φωτογραφία: Β’ Δημοτικού, 1971, 9ο Δημοτικό Σχολείο Καλλιθέας – καθισμένη οκλαδόν με σταυρωμένα τα χέρια… η τέταρτη από αριστερά, δίπλα στο ξανθό κοριτσάκι (τη φίλη μου Νότα Χατζηϊωάννου):
10313033_1393830437565811_3126412893573871908_nΌμως, δεν νομίζω ότι υπάρχει δυσκολότερο πράγμα από το να αφηγηθεί κανείς την ιστορία της ζωής του.
Γι’ αυτό ίσως όλοι στα βιογραφικά τους γράφουν πότε γεννήθηκαν και μετά κάνουν ένα χρονικό άλμα κάπου 18 χρόνων για να αναφέρουν τι ακριβώς σπούδασαν, δήθεν επειδή κανέναν δεν ενδιαφέρει πώς έφτασαν μέχρι την πόρτα ενός Πανεπιστημίου – στην καλύτερη περίπτωση.
Αλλά τα δυσκολότερα χρόνια στο να περιγραφούν από τον ίδιο τον άνθρωπο που τα έζησε, είναι αυτά τα πρώτα 18 χρόνια της ζωής του.
Οι περισσότεροι κρατούν μερικές εικόνες, φτιάχνουν ένα τσαπατσουλιασμένο πασλ χωρίς ουσιαστική συνέχεια, που εξυπηρετεί μάλλον την ανάγκη τους να μην αγγίξουν τίποτα παραπάνω από αυτά τα σημαντικότατα χρόνια, μήπως τυχόν πέσει ο πύργος από λογικά τραπουλόχαρτα που έχουν κατασκευάσει για να μπορούν να ζουν, αφού «η ζωή μας δεν είναι αυτή που ζήσαμε, αλλά αυτή που θυμόμαστε, και όπως τη θυμόμαστε για να την διηγηθούμε», όπως είπε και ο Μαρκές.υγ. κι αυτό άλλωστε είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που κάνω το σεμινάριο Αφήγηση Ζωής Κρυσταλία Π.

 

Τι όμορφο που είναι να ζεις
να σου λεν καλημέρα του κόσμου τα χείλη,
τη ζωή να την κάνεις τραγούδι αγάπης
τι όμορφο που είναι να ζεις
σαν παιδί να απορείς και να ζεις!

Ναζίμ Χικμέτ

Άγγελος Αντωνόπουλος: Να γίνουμε μάχιμοι για την ανατροπή της διαφθοράς

07:10, 20 Οκτ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/108869

[…] Είμαστε μια κοινωνία από διαφθορείς και διεφθαρμένους […] Και είμαστε υποχρεωμένοι ως πολίτες, να είμαστε μάχιμοι ή να γίνουμε μάχιμοι, για την ανατροπή της διαφθοράς. Πιστεύω, ότι από το μετερίζι του θεάτρου έχω την παρουσία της ευθύνης γι’ αυτό το παρόν», ο ηθοποιός Άγγελος Αντωνόπουλος, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, με βάση το ερώτημα «Ποιές αιτίες μας έφεραν ως εδώ, και κυρίως τί πρέπει να κάνουμε;» συμμετέχοντας στο δημόσιο διάλογο του tvxs.

Εδώ μας έφερε η διαφθορά. Δηλαδή, η διαφθορά, η οποία συντελείται από διαφθορείς και διεφθαρμένους. Δεν χρειάζεται να πω τίποτε άλλο.

Εδώ, λοιπόν, φθάσαμε λόγω της διαφθοράς. Είμαστε μια κοινωνία από διαφθορείς και διεφθαρμένους. Αν θέλουμε να απαντήσουμε μπορούμε να πούμε χίλια πράγματα για το ποιοι είναι οι διαφθορείς και ποιοί είναι οι διεφθαρμένοι.

Μια μέρα, ξεκίνησα με το τραίνο από την Αθήνα, συγκεκριμένα το Intercity, για να πάω στην Αρχαία Ολυμπία, στο χωριό μου. Άρχισαν, λοιπόν, να γίνονται συνέχεια στάσεις σε διάφορους σταθμούς. Στη μέση της διαδρομής είχαμε κάνει ήδη σχεδόν πενήντα στάσεις. Μου δημιουργήθηκε, πλέον, μία αγανάκτηση…

Πάω στους σιδηροδρομικούς και ρωτάω: Είμαστε σε μία ταχεία αμαξοστοιχία. Πόσες στάσεις πρέπει να κάνουμε; Μου λένε: Μέχρι τα Ολύμπια δώδεκα με δεκατρείς.

Και γιατί μέχρι τώρα έχουμε κάνει πενήντα; τους ξαναρωτάω. Διότι το έχουν τάξει οι βουλευτές στους πολίτες της περιφέρειας, μου απαντούν.

Και σε ρωτώ, τώρα, εγώ: Οι βουλευτές, δεν είναι οι διαφθορείς; Οι πολίτες, δεν είναι οι διεφθαρμένοι;

Σε ποια χώρα του κόσμου, ο βουλευτής μπορεί να τάξει στον πολίτη ό,τι π.χ. «Θα σου φέρω το τρένο στο σπίτι σου», και σε ποιο μέρος του κόσμου ο πολίτης μπορεί να ζητάει από τον βουλευτή να σταματήσει το τρένο στο σπίτι του;

Ήταν ένα απλό παράδειγμα…

Τί πρέπει να κάνουμε; Από εκεί και πέρα, λοιπόν, δεν πρέπει να είμαστε μπροστά σε αυτό το φαινόμενο μοιρολάτρες.

Και είμαστε υποχρεωμένοι ως πολίτες, να είμαστε μάχιμοι ή να γίνουμε μάχιμοι, για την ανατροπή της διαφθοράς.

Πιστεύω, ότι από το μετερίζι του θεάτρου έχω την παρουσία της ευθύνης γι’ αυτό το παρόν.

Φέτος, μετά από την υπεύθυνη παρουσία μου με τον Μάρξ στο Σόχο, συνεχίζω με την ίδια ευθύνη ερμηνεύοντας το Γαλιλαίο. Υπήρξε και αυτός ένας μεγάλος άνδρας που ανέτρεψε τα δεδομένα του κόσμου μέχρι των ημερών του.

Αυτό βέβαια, για να το κάνει κανείς χρειάζεται όραμα και τάξιμο στο Θεό της επιστήμης.

Ο Γαλιλαίος υπήρξε υπόδειγμα με τη στάση της ζωής του, και με την αφοσίωσή του, στο όνειρο για να αλλάξει την πορεία του κόσμου.

Ήταν ένα πνεύμα τρομακτικής διαύγειας, που κατάφερε να κατακτήσει για να επικοινωνεί με το σύμπαν.

Και επίσης, θεωρώ, ότι είναι ένας σύγχρονός μας. Αγωνιζότανε για την αλήθεια. Αυτό που πρέπει να κάνουμε και εμείς σήμερα.

Έγραψα το έργο, με δανεισμούς από μια βιβλιογραφία, που βέβαια για τον Γαλιλαίο δεν έχει τέλος. Και υπέκυψα στο… σατανά και για να σκηνοθετήσω το έργο, δηλαδή, τον εαυτό μου. Πιστεύω, ότι με την έμπνευση για σκηνικά και κοστούμια της Λίνας Καρανικολάου, και τους φωτισμούς της Μελίνας Μάσχα, θα έχουμε το αποτέλεσμα που θα δικαιώσει την απόφασή μας. Το ζητούμενο πάντα, είναι να συναντάμε το ενδιαφέρον των θεατών.-

Ο δημόσιος διάλογος που ξεκίνησε εθελοντικά η Κρυσταλία Πατούλη, και δημοσιεύεται στο tvxsαπό το 2010, συνεχίζεται για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν, και επίσης για όσους θέλουν να δώσουν επιπλέον απάντηση, εφόσον τα γεγονότα συνεχώς εξελίσσονται. Επικοινωνία: cpatouli@yahoo.gr

1ο Εναλλακτικό Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας

13:10, 20 Οκτ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/108991

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να αναδύονται και να αναπτύσσονται όλο και περισσότερες ομάδες και δίκτυα αλληλέγγυας, αχρήματης, ανταλλακτικής οικονομίας σε όλη την Ελλάδα αλλά και κολεκτίβες εργασίας. Η δράση και η συμμετοχή σ’ αυτά αποδεικνύει σε όλους μας ότι ένας άλλος κόσμος είναι όχι απλά εφικτός αλλά υπαρκτός.

Η δράση και η συμμετοχή σ’ αυτά αποδεικνύει σε όλους μας ότι ένας άλλος κόσμος είναι όχι απλά εφικτός αλλά υπαρκτός. Ένας κόσμος όπου οι νόμοι της αγοράς και το υπάρχον οικονομικό σύστημα της εκμετάλλευσης της ανθρώπινης εργασίας για το κέρδος καταρρέουν και όπου οι ανθρώπινες σχέσεις αποκτούν εκ νέου νόημα.

Η εξαθλίωση και η περιθωριοποίηση που μας επιβάλλονται, στο όνομα της κρίσης και της ανάπτυξης, αντιμετωπίζονται μέσα από την συλλογική δημιουργία και την αλληλεγγύη (με τελευταίο το παράδειγμα των εργαζομένων της βιομηχανικής μεταλλευτικής). Σε πολλούς από εμάς που συμμετέχουμε σε ομάδες και δίκτυα αλληλέγγυας οικονομίας γεννήθηκε η ιδέα πραγματοποίησης ενός φεστιβάλ. Θα θέλαμε το Φεστιβάλ να αποτελέσει σημείο συνάντησης, ανταλλαγής απόψεων και επικοινωνίας μεταξύ όλων αυτών των εγχειρημάτων, αλλά κυρίως να μπορέσει όλο αυτό το ρεύμα αυτόνομης και αλληλέγγυας δημιουργίας να έρθει σε επαφή με όσο το δυνατόν περισσότερα κομμάτια της κοινωνίας, που αυτή την περίοδο βρίσκεται σε αναζήτηση διεξόδου από το οικονομικό και πολιτικό αδιέξοδο.

Ξέρουμε ότι είμαστε ακόμη στην αρχή μιας μακράς διαδρομής και θα βρεθούμε αντιμέτωποι με δυνάμεις του λαϊκισμού και της φιλανθρωπίας που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την πτώχεια και την εξαθλίωση που ήδη βιώνουν συμπολίτες μας καλλιεργώντας αυταπάτες ότι η κρίση θα περάσει και θα γυρίσουμε στην προ μνημονίου εποχή κατηγορώντας πότε τους νότιους πότε τους μετανάστες, πότε τους δημόσιους υπάλληλους, πότε τους διαδηλωτές, πότε όλους μας καλλιεργώντας δηλαδή λογικές του διαίρει και βασίλευε.

Ξέρουμε ακόμη ότι ζούμε τις τελευταίες στιγμές ενός κόσμου, βασισμένου στην εκμετάλλευση, την αδικία και σε μια ψευδαίσθηση αιώνιας αφθονίας. Ο κόσμος αυτός καταρρέει, και είναι στο χέρι μας να αναδείξουμε τώρα τις δομές, που όχι μόνο θα αντικαταστήσουν το υπάρχον αδιέξοδο, αλλά θα αποτελέσουν απτό παράδειγμα για τη δημιουργία σχέσεων αλληλεγγύης, συνεργατικότητας και αλληλοβοήθειας!

Το φεστιβάλ θα περιλαμβάνει τις εξής θεματικές:

  • Εγχειρήματα εργασιακής αυτοδιαχείρισης-κολεκτίβες εργασίας
  • Αλληλέγγυα και ανταλλακτική οικονομία
  • Τοπικοποίηση, κοινωνικοποίηση, αποανάπτυξη

Kατά την διάρκεια του φεστιβάλ θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις, εργαστήρια, ανταλλακτικά παζάρια, συναυλίες και άλλα καλλιτεχνικά δρώμενα.

Καλούμε όλες τις ομάδες που έχουν αναπτύξει δομές αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας και τον καθένα και την καθεμία που θέλει να βοηθήσει αυτή την προσπάθεια στην ανοιχτή συνέλευση του φεστιβάλ.

Σας περιμένουμε!

Μπορούμε να ζήσουμε και αλλιώς, ένας άλλος κόσμος είναι υπαρκτός

Το Πρόγραμμα Εκδηλώσεων, Ομιλιών:

Στο πρόγραμμα της Κυριακής 21 Οκτωβριου (17.00-19.00) περιλαμβάνεται επίσης:

Γιάννης Μακριδάκης – Συζήτηση: Άλλο είναι η Ζωή κι άλλο αυτό που ζούμε

Μια προσέγγιση του συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη (http://yiannismakridakis.gr) στα βασικά της ζωής μας.
Στη ζωή που αφήσαμε για να ενταχθούμε στο πλαστό και πλάνο χρηματοοικονομικό σύστημα ως σκλάβοι.
Η απομάκρυνση του ανθρώπου από το φυσικό του περιβάλλον ως αιτία συμπεριφορών που συντηρούν τον φαύλο κύκλο της καταστροφής.
Η αστικοποίηση του πλανήτη ως ρίζα του κακού.
Και μια πρόταση: Ανάπτυξη με έργα μικρής κλίμακας, σεβασμός και ανάδειξη του φυσικού και πολιτισμικού κεφαλαίου της χώρας, του μοναδικού μας πλούτου.
Παρουσίαση-Κίνημα 18 (www.kinima18.gr): Δικτύωση και συν-δράση όλων των πολιτών και των συλλογικοτήτων που αγωνίζονται ανά την Ελλάδα για κοινωνίες αλληλεγγύης και συνεργασίας μεταξύ συμπληρωματικών ανθρώπων και όχι πια ανταγωνιστικών ατόμων.

Οι Διοργανώτριες Ομάδες:

  1. Αγροναύτες
  2. Ανταλλακτικό Παζάρι Αλληλεγγύης -Βιβλίων κ.ά. Αγαθών – Λ.Σ. Πλατείας Συντάγματος
  3. Δίκτυο Βότσαλο
  4. Εφημερίδα Δράση
  5. ερέα Κόρινθος
  6. Ηλιόσποροι
  7. Kοινωνικός συνεταιρισμός «συν-τροφεία» (Κορινθίας)
  8. Νέα Γουινέα
  9. Οικολογικά Χωριά
  10. δίκτυο ΟΙΚΟΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
  11. Πλατφόρμα δικτύωσης Ένας Άλλος Κόσμος
  12. Σπιθάρι -Marathon Project
  13. Συν Άλλοις
  14. Συνεργατικό Καφενείο Ακαδημίας Πλάτωνος
  15. Τράπεζα Χρόνου Πλατείας Συντάγματος
  16. δίκτυο Φασούλι
  17. Αυτοδιαχειριζόμενος Αγρός Ελληνικού
  18. Ασώματοι (Αυτοδιαχειριζόμενος κήπος)
  19. Art Bank
  20. Συλλογική Κουζίνα »Ο Άλλος Άνθρωπος»
  21. Συλλογικό & Συνεργατικό Ξυλουργείο » Μαστοράτζα»

info
1ο Εναλλακτικού Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας
19-20-21 Οκτώβρη
Πολιτιστικό Κέντρο Ελληνικού (πρώην αμερικανική βάση, 200 μέτρα από την Τροχαία Ελληνικού)
http://www.festival4sce.org/

Γιώργος Κοντογιώργης: Μας χρειάζεται -επειγόντως- ένα νέο πολιτικό συμβόλαιο!

07:10, 19 Οκτ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/108730

Το άρθρο «Τί πρέπει να κάνουμε ενόψει της περικύκλωσης της Βουλής;« που δημοσιεύτηκε πριν έναν περίπου χρόνο στην Ελλάδα, στα πλαίσια του δημοσίου διαλόγου στο tvxs,  φέρεται να επηρέασε τους Ισπανούς αγανακτισμένους στη σύνταξη του μανιφέστου τους και την απόφασή τους για την περικύκλωση του Ισπανικού Κοινοβουλίου, όπως αναφέρει ο Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Κοντογιώργης στην Κρυσταλία Πατούλη, εκτιμώντας συγχρόνως, την κοινωνικοπολιτική κατάσταση στην Ισπανία και την αντίστοιχη στη χώρα μας, τονίζοντας, πως «Μας χρειάζεται -επειγόντως- ένα νέο πολιτικό συμβόλαιο! Ένα συμβόλαιο, που να ενσωματώνει την κοινωνία των πολιτών στην πολιτεία«.

Γ.Κ.: Απ’ όσο γνωρίζω, το συγκεκριμένο άρθρο, μεταφράσθηκε πρώτα στα Γαλλικά, στη συνέχεια στα Ισπανικά και στα Αγγλικά, και κυκλοφόρησε σε διάφορες χώρες και σε πολλά μπλογκ (από τη Χιλή μέχρι την Ισπανία έως την Γαλλία και την Αμερική).

Κεντρική ιδέα της πρότασής μου σε αυτό, ήταν ό,τι, αν οι πολίτες δεν πάρουν τα πολιτικά πράγματα στα χέρια τους, όχι μόνο δεν μπορούν να ελπίζουν στην καλυτέρευση της ζωής τους, αλλά θα γνωρίσουν και πολύ χειρότερες μέρες.

Και για να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους, πρέπει να εξαναγκάσουν την πολιτική τάξη να αλλάξει το πολίτευμα και να πολιτευθεί προς το συμφέρον της κοινωνίας. Για το σκοπό αυτό, όμως, δεν αρκεί ο παραδοσιακός τρόπος της πολιτικής δράσης, γι’ αυτό υπεδείκνυα την ιδέα, να δημιουργήσουν μια «δημο-αλυσίδα», με σκοπό να περικυκλώσουν τη Βουλή με συγκεκριμένα αιτήματα που αριθμούσα στο κείμενο.

Κρ.Π. Οι αγανακτισμένοι του Συντάγματος, πάντως, προσπάθησαν…

Γ.Κ.: Ναι, αλλά ως διαδηλωτές όχι ως «δημο-αλυσίδα», όχι ως κοινωνία πολιτών. Κάποιοι ήθελαν να εκφυλίσουν την κίνηση και να ελέγξουν την κατάσταση. Μάλιστα, ορισμένοι, ειρωνεύθηκαν την ιδέα γιατί είτε ζούσαν στο παρελθόν είτε δεν τους βόλευε.

Όταν το περασμένο Νοέμβριο βρέθηκα στη Νέα Υόρκη είχα μια μακρά συνομιλία με τον εκεί διανοητή Ρίτσαρντ Γούλφ, έναν από τους ηγέτες και εμψυχωτές του κινήματος των αγανακτισμένων στις ΗΠΑ, που είχε ως επίκεντρο τη Γουόλ Στρήτ.

Του ανέπτυξα την άποψή μου, ότι δηλαδή ο τρόπος της διαμαρτυρίας ήταν αδιέξοδος και, τελικά, θα τους διαλύσουν, για τον πρόσθετο λόγο ότι στις ΗΠΑ η ιδέα της «πολιτικής συλλογικότητας», της «συλλογικής δράσης» δεν είναι ανεκτή.

Εκείνος, μου δήλωσε αισιόδοξος… Την μεθεπομένη, όμως, έγινε ακριβώς αυτό που του είχα αναφέρει, στη Γουόλ Στρήτ.

Και στην Ισπανία, ανεξαρτήτως του αν η αρχή της ιδέας συνάδει στο «Κάλεσμά» μου, στο ίδιο αποτέλεσμα θα καταλήξουν. Γιατί οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας είναι αντικειμενικά καταδικασμένες σε αποτυχία.

Κρ.Π.: Αν και πιέζουν τις πολιτικές καταστάσεις… Γιατί λέτε, ό,τι είναι καταδικασμένες σε αποτυχία;

Γ.Κ.: Μα γιατί τις τελευταίες δεκαετίες τα πράγματα εξελίχθηκαν δραματικά, οι συσχετισμοί άλλαξαν και μαζί τους η σχέση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής.
Σήμερα το πολιτικό σύστημα κατέχεται ολοκληρωτικά από τη «διεθνή των αγορών», ενώ τα λεγόμενα κινήματα παραμένουν δέσμια στις παλαιές αντιλήψεις για τον τρόπο πολιτικής δράσης.

Πιστεύουν ότι αρκεί να κατεβάσουν ένα μέρος της κοινωνίας στους δρόμους για να αναγκάσουν τους πολιτικούς να πολιτευθούν όπως αυτοί θέλουν. Τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και οι εξωθεσμικοί τρόποι δράσης ανάγονται στο παρελθόν της ιστορίας. Το μέλλον άνοιξε ήδη άλλους δρόμους.

Κρ. Π.: Πώς μπορεί, λοιπόν, να γίνει αποτελεσματική η παρέμβαση της κοινωνίας πολιτών;

Γ.Κ.: Η κοινωνία μπορεί να αποτελέσει ένα εκρηκτικό μίγμα, της οποίας η δύναμη δεν υπόκειται σε σύγκριση με καμία άλλη. Αρκεί να το συνειδητοποιήσει και κυρίως να λειτουργήσει ως σώμα.

Η παντοδυναμία των αγορών οφείλεται στο γεγονός ότι οι κοινωνίες είναι εγκιβωτισμένες στην ιδιωτεία, δεν αντιμετωπίζονται ως συγκροτημένη ολότητα, ικανή να παράξει πολιτική βούληση.

Ο λόγος που οι καθεστωτικές δυνάμεις φοβούνται τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις είναι αυτός: για την στιγμή που οι κοινωνίες θα λειτουργήσουν ως σώμα και θα συμπαρασύρουν τα πάντα στο διάβα τους.

Το ερώτημα, λοιπόν, που θέτω, είναι πώς μια κοινωνία θα συγκροτηθεί ως σώμα, κι όχι πώς ή πότε θα επαναστατήσει ευκαιριακά. Πώς με άλλα λόγια, θα μεταβληθεί σε διαρκή θεσμό της πολιτείας.

Κρ.Π.:  Πριν όμως φθάσει στην τελική φάση, πώς μπορεί να μεταβάλει το διακύβευμα αυτό, σε απαίτηση- πρόταγμα, και πώς θα το επιβάλει;

Γ.Κ.:  Υπάρχουν δύο τρόποι.  Είτε να περιμένει να ωριμάσουν οι συνθήκες οπότε θα γίνει αναπόδραστη η ανάγκη, είτε να αναγκάσει την εξέλιξη.

Οι συνθήκες θα γίνουν αναπόδραστες όταν το πρόβλημα της ανασυγκρότησης των σχέσεων κοινωνίας και πολιτικής, για να αποκατασταθεί η ισορροπία της κοινωνίας με την αγορά, φθάσει στον πυρήνα των χωρών της πρωτοπορίας. Τότε, αυτό που θα συμβεί εκεί θα διαχυθεί στον κόσμο και θα μεταφερθεί και στην Ελλάδα.

Θεωρώ ότι ο κόσμος οδεύει προς την τελική λύση που θα θεσμοθετεί την βούληση της κοινωνίας στο πολιτικό σύστημα.

Ως προς αυτό η παρούσα κρίση δεν είναι ίδια με τις προηγούμενες του 20ου αιώνα.

Επειδή όμως η Ελλάδα είναι το εργαστήρι των εξελίξεων θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να βιάσει και την λύση στο πολιτικό πρόβλημα. Να λειτουργήσει δηλαδή ως μαμή της ιστορίας.

Το ζήτημα δεν είναι απλό, διότι εμπλέκονται σ’ αυτό εσωτερικοί και εξωτερικοί παράγοντες που το κάνουν εξαιρετικά σύνθετο.

Γι αυτό προέβαλα την ιδέα της «δημο-αλυσίδας», όπου η κοινωνία μπορεί να δράσει συντεταγμένα ως σώμα, ώστε να εξαναγκάσει την καθόλα αντιδραστική πολιτική τάξη και να της επιστρέψει μικρό μέρος της πολιτικής της κυριαρχίας, για την εκχώρηση της οποίας άλλωστε δεν ερωτήθηκε.

Να την αποδεχθεί επομένως ως εταίρο της πολιτείας, να υποβάλει τις πολιτικές της στον έλεγχο της δικαιοσύνης, να εναρμονισθεί με το συμφέρον και τα αιτήματα της κοινωνίας των πολιτών.

Κρ.Π.: Μπορεί εη Ελλάδα να αποτελέσει, δηλαδή, τον… πρωτομάστορα, ως προς αυτό;

Γ.Κ.: Υπό προϋποθέσεις ναι. Προσεγγίζω την κρίση σε τρία επίπεδα: το διεθνές, το ευρωπαϊκό και το ελληνικό, τα οποία, βέβαια, έχουν κοινό παρανομαστή.

Εάν το εγχείρημα επιτύχει έστω κατά μικρόν στην Ελλάδα, επειδή ακριβώς αποτελεί το δυτικό εργαστήρι, θα μπορούσε να αποτελέσει τον σπινθήρα για την εξάπλωσή του.
Δείτε τι συμβαίνει στην Ισπανία, τι έγινε με τους αγανακτισμένους.

Αυτό που συμβαίνει στον δυτικό κόσμο επιβεβαιώνει την άποψη, που έχω εκφράσει εδώ και δεκαετίες, ότι δηλαδή τα πράγματα βαίνουν προς την ανάγκη ενός νέου πολιτικού συμβολαίου μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής, με πρόσημο την αντιπροσώπευση.

Αν συγκρίνει κανείς το κείμενο που δημοσιεύτηκε στο tvxs και του Μανιφέστου των Ισπανών, θα διαπιστώσει  ότι τουλάχιστον τα μισά από αυτά που είχαμε προτείνει τα λένε οι ίδιοι με παρεμφερή τρόπο. Προσθέτω φυσικά και την ιδέα της περικύκλωσης της Βουλής, την οποία όμως, όπως είπαμε, δεν είδαν ως «δημο-αλυσίδα» αλλά ως διαδήλωση.

Αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει τη διαπίστωσή μου ότι το τοπίο της εξέλιξης δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί. Οι κοινωνίες δεν έχουν ακόμη εντάξει το πολιτικό διακύβευμα της κρίσης στο διατακτικό τους.

Όμως, ήδη έχουν πάρει το μήνυμα ότι για να μπορέσουν να επηρεάσουν τις πολιτικές εξελίξεις και να μην πολιτεύονται οι κυβερνήσεις μόνο προς το συμφέρον των αγορών, όπως συμβαίνει σήμερα, ένας τρόπος υπάρχει: Να εισέλθουν οι ίδιες πιο ενεργά στην πολιτική!

Απομένει να αντιληφθούν ότι αυτό σημαίνει ότι πρέπει να θεσμοθετηθεί η βούλησή τους στη διαδικασία λήψεως των αποφάσεων. Αυτό έδειξε και δείχνει η δική μου η πρόταση.

Γιατί πρέπει οι κοινωνίες θα επιδιώξουν να γίνουν θεσμός -και τί είδους θεσμός στην παρούσα συγκυρία-, ώστε να επηρεάζουν τις πολιτικές αποφάσεις και να πάψει να έχει οικονομική παντοδυναμία και μονοσήμαντη πολιτική επιρροή η αγορά, σε αυτές τις αποφάσεις.

Κρ.Π.: Το μήνυμα από την Ισπανία πώς το ερμηνεύετε;

Γ.Κ.: Συνομολογείται η άμεση επιρροή του «Καλέσματος» στη διαμόρφωση του ισπανικού μανιφέστου.

Πρέπει να πω ότι το «Κάλεσμά» μου, κυκλοφόρησε στα Γαλλικά, με τον τίτλο «Μανιφέστο για μια κοινωνία των πολιτών», πράγμα που βοήθησε στην ευρεία κυκλοφορία του και στην αναπαραγωγή του σε άλλες γλώσσες, όπως στα ισπανικά και στα αγγλικά.

Η ηλεκτρονική εφημερίδα Mediapart που το δημοσίευσε, είναι μία πολύ μεγάλη εφημερίδα, η οποία θεωρείται ότι είναι το αντίστοιχο της Monde της δεκαετίας του 1960.
Η εφημερίδα αυτή, έχει μεγάλη απήχηση στους κόλπους των «αγανακτισμένων».

Μάλιστα, ο καθηγητής Ρίτσαρντ Γουλφ, που σας προανέφερα, στη γαλλική του εκδοχή το πληροφορήθηκε.

Έχει ενδιαφέρον να προσεχθεί ότι ακόμη και σήμερα που καταγράφεται η ολοκληρωτική ήττα του κρατούντος πολιτικού συστήματος και του αντιστοίχου σ’ αυτό τρόπου πολιτικής δράσης, ο διάλογος για την κρίση παραμένει έγκλειστος στο παρελθόν.

Η συζήτηση που άνοιξε το «Κάλεσμά» μου ακούγεται με πολύ ενδιαφέρον, όμως ο χρόνος του απέχει ακόμη πολύ από την κατανόηση του διακυβεύματος.

Στην Ελλάδα η πρόσληψή του είναι πιο εύκολη, παρόλον ότι οι δυνάμεις που κινούν την πολιτική το βλέπουν με «κακό μάτι».

Η κοινωνία, περισσότερο από ποτέ, αντιμετωπίζεται ως απειλή από τους ηγήτορές της.

Ο Μαρξ είχε προβεί σε μια απλή διαπίστωση. Ότι η πολιτική εξουσία αναπαρήγε περίπου αυθεντικά τις πολιτικές της αστικής τάξης.

Οι επίγονοι αναλώθηκαν στο να μετρούν αυτό το περίπου, το βαθμό της σχετικής αυτονομίας της πολιτικής εξουσίας. Ουδείς υπεισήλθε στην αιτία του φαινομένου.
Και αυτό, διότι όπως τότε, έτσι και σήμερα, ουδείς διανοείται ό,τι το νεοτερικό πολιτικό σύστημα δεν είναι οριστικό, αλλά απλώς ένας σταθμός στη διαδικασία της πολιτικής ολοκλήρωσης των κοινωνιών.

Ένας σταθμός, που γι’αυτό αναπαράγει το παλαιό καθεστώς (τη δεσποτική αρχή του ανήκειν του συστήματος στο κράτος) στις νέες πρωτο-ανθρωποκεντρικές συνθήκες της κοινωνίας.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι η πολιτική εξουσία είναι ταξικά και, μάλιστα, μονοσήμαντα διατεταγμένη στις μέρες μας, επειδή η κοινωνία δεν μετέχει οργανικά σ’ αυτήν. Επειδή το πολιτικό σύστημα το ενσαρκώνει ταυτολογικά το κράτος αντί της κοινωνίας και δι’ αυτού είναι και ο έχων την μεγαλύτερη επιρροή.

Κρ.Π.: Δηλαδή;

Γ.Κ.: Αν οι κοινωνίες θέλουν να μην κυβερνούν οι αγορές, να μην συντρίβονται από τη δύναμή τους, να μην να φτάσουν στο έσχατο σημείο της εξαθλίωσης, πρέπει να πάρουν τα πολιτικά πράγματα στα χέρια τους, όχι κατά το παλαιόν, διαδηλώνοντας, αλλά να αξιώσουν να έχουν θεσμική γνώμη στην πολιτική διαδικασία, όπως ήδη ανέφερα.

Να μην λαμβάνονται πολιτικές αποφάσεις χωρίς, τουλάχιστον, οι ίδιες να διατυπώνουν άποψη και να ελέγχουν δίκην εντολέα τους υπευθύνους των πολιτικών αυτών (π.χ με δημοψηφίσματα κλπ.)…

Κρ.Π.: Αυτό το έχετε διατυπώσει και στο εν λόγω άρθρο.

Γ.Κ.: Αυτό, και άλλα πολλά τα έχω διατυπώσει, ουσιαστικά, εδώ και δεκαετίες. Λέω, λοιπόν, ότι, για να ανατρέψουν οι κοινωνίες των πολιτών την πολιτική κυριαρχία των αγορών, που δημιουργεί τις περιοδικές κρίσεις και την εξαθλίωση, πρέπει να πάψουν να κινούνται όπως στο παρελθόν, δηλαδή να θεωρούν ότι η θέση τους είναι αυτονοήτως στην ιδιωτεία και ότι, ως εκ τούτου, η πολιτική τους αρμοδιότητα εξαντλείται μόνο στις διαδηλώσεις και στις απεργίες, ή στην χειραγώγησή τους από τους κομματικούς, τους συνδικαλιστικούς και άλλους απίθανους «ινστρούκτορες» ή «αγκιτάτορες».

Να αντιληφθούν ότι μόνον με την αντιπροσωπευτική προσομοίωση, τουλάχιστον, στη φάση αυτή, του πολιτικού συστήματος, θα επανέλθουν ως κεντρικοί φορείς στην πολιτική.  Και μόνον με τον εξαναγκασμό της πολιτικής τάξης θα τους αποδοθεί αυτό που τους υφήρπασαν και αρνούνται να τους το επιστρέψουν, δηλαδή, την «λαϊκή κυριαρχία».

Κρ.Π.: Λέτε, ότι δεν μπορεί να λέγεται κάποιος πολίτης, όταν μόνο ψηφίζει κάθε τέσσερα χρόνια και δεν ελέγχει την εξουσία του, οπότε, γι’ αυτόν τον σκοπό, στην παρούσα φάση, πρώτα πρέπει να συνταχθεί ένα συλλογικό μανιφέστο, όπως π.χ. έκαναν οι Ισπανοί, και κατόπιν, περικύκλωση της Βουλή, έχοντας ένα συγκροτημένο κοινό αίτημα;

Γ.Κ.: Προφανώς. Ναι. Τούτο όμως προϋποθέτει ότι έχεις μέσα σου ως κοινωνία ξεκαθαρίσει τον ορίζοντα των εννοιών.

Συνειδητοποιείς ότι το σημερινό σύστημα, που σου το σερβίρουν ως δημοκρατικό και αντιπροσωπευτικό δεν είναι τίποτε από αυτά.

Και ότι επίσης για να εισαγάγεις την έννοια της αντιπροσώπευσης στο πρόταγμά σου πρέπει προηγουμένως να έχεις χωνέψει το διακύβευμά της.

Τί είναι, πώς εμπραγματώνεται και γιατί σου χρειάζεται τώρα.

Οφείλεις να γνωρίζεις επίσης, για να μη δημιουργείται σύγχυση, ότι η συζήτηση για τη δημοκρατία -την όντως δημοκρατία, όχι το σημερινό υπόλειμμα της δεσποτείας- δεν είναι του παρόντος.

Το «Μανιφέστο» μου, αυτό που μεταφράστηκε και στα ισπανικά, έχει πολλά κοινά με το τελικό «Μανιφέστο» των Ισπανών. Ποια είναι, όμως, η διαφορά τους; Ότι, εδώ το «Μανιφέστο» το έφτιαξε ένας Κοντογιώργης και το διακίνησε μία Κρυσταλία με το tvxs.

Ένας λόγος που το αγνόησαν οι Έλληνες Αγανακτισμένοι, είναι ότι εμείς δεν είμαστε μέρος του καθεστωτικού πυρήνα που κινούσε τα νήματα. Ο άλλος είναι ότι δεν συνέφερε τους πυρήνες αυτούς.

Ο τρίτος λόγος έχει να κάνει με τη δύναμη της αδράνειας που δημιουργεί η αλλοτρίωση στα μυαλά των καθεστωτικών ανθρώπων. Δεν τους έλεγε τίποτε. Επειδή ο καθεστωτικός ακτιβιστής ή διανοούμενος δεν διαθέτει αυτονομία σκέψης, λειτουργεί ως μηρυκαστικό.

Δεν αποκλείεται τώρα που το πρόβαλαν οι Ισπανοί Αγανακτισμένοι και το παρουσίασαν ως πρόταση για λύση του πολιτικού προβλήματος να το υιοθετήσουν, για να δείξουν προοδευτικοί. Για να δικαιολογήσουν δηλαδή της αξίωσή τους να ηγούνται του «πλήθους»!

Κρ.Π.: Με τους Έλληνες αγανακτισμένους, τι συνέβη; Υπήρχε αυτό που λέγεται, σε ένα βαθμό, ή από ένα σημείο και μετά, υποκίνηση;  

Γ.Κ.: Ο λαός που συγκεντρώθηκε στο Σύνταγμα δεν ήταν υποκινούμενος. Απλώς χειραγωγήθηκε καθοδόν από τις κομματικές και άλλες οργανωμένες ομάδες.
Από την πρώτη στιγμή, όπως ξέρετε, όταν είδα τη διείσδυσή τους και τον τρόπο που λειτουργούσαν, είχα προβλέψει ότι όχι μόνο θα εκφυλισθεί ο αγώνας τους, αλλά και ότι ήταν καταδικασμένος να αποτύχει.

Ποιός είναι ο ασφαλέστερος τρόπος γι’ αυτό: αντί να τους στρέψεις προς τον αντίπαλο με στόχο, εν προκειμένω τη σύναψη «αναγκαστικού γάμου» με τη Βουλή και την κυβέρνηση, τους αποπροσανατολίζεις, με δήθεν «αμεσοδημοκρατικές» διαδικασίες, κάνοντας τους να νομίσουν ότι είναι άρχοντες δίκην βραχονησίδας στον Ατλαντικό.

Τους προτείναμε λοιπόν πώς πρέπει να δράσουν, τι πρέπει να κάνουν και τι πρέπει να διεκδικήσουν, εάν ήθελαν να γίνουν αφεντικά στον τόπο τους και στους εαυτούς τους. Οι ομάδες χειραγώγησης, όμως, δεν είχαν λόγους να οδηγήσουν τους «αγανακτισμένους» στην επιτυχία. Θα ακύρωναν τον εαυτό τους.

Τον λαό τον θέλουν διαδηλωτή υπό την ηγεσία τους, όχι θεσμικό εταίρο της πολιτείας. Την πολιτεία και την πρωτοβουλία των κινήσεων στην πολιτική δυναμική την φυλάνε για τους ίδιους.

Κρ.Π.: Εκφράσατε την βεβαιότητα ότι θα αποτύχουν και οι Ισπανοί. Για ποιό λόγο;

Γ.Κ.: Ναι, αν και είναι όντως ένα βήμα μπροστά από τους Έλληνες Αγανακτισμένους, διότι, έχουν επεξεργασθεί ένα πρόγραμμα, έχουν προτάξει δηλαδή το μανιφέστο τους.
Θα αποτύχουν όμως με βεβαιότητα, διότι λειτουργούν κατά το παλαιό. Για να αναστραφούν οι συσχετισμοί πρέπει να αισθανθούν οι κυβερνώντες την μόνιμη ανάσα της κοινωνίας των πολιτών.

Η περικύκλωση της Βουλής έχει έννοια όταν λάβει τη μορφή της συμπαγούς «δημο-αλυσίδας» σε χρόνο διαρκείας, όχι μία ημέρα, κάποιες ώρες. Μόνο με εξαναγκασμό οι κοινωνίες θα επαναφέρουν την επιρροή τους στην πολιτική.

Διαφορετικά θα βιώσουμε καταστάσεις με πρόσημο τη βία, την ανομία αλλά και την εξέγερση, που πολλοί πίστεψαν ότι είχαν περιέλθει στην ιστορία.

Κρ.Π.: Τί διαφορά έχουν οι εξεγέρσεις από τον εξαναγκασμό της πολιτικής, μέσω της κοινωνίας πολιτών που προτείνετε;

Γ.Κ.: Υπάρχει ουσιώδης διαφορά. Στη μία, κινείσαι σε συντεταγμένο πλαίσιο και αξιώνεις πράγματα με ασφάλεια, οδηγώντας τις εξελίξεις. Στην άλλη, με την ανομία ή και την εφήμερη εξέγερση, θέτεις σε κίνδυνο περισσότερα από όσα ενδεχομένως επιδιώκεις να επιτύχεις. Κυρίως κινείσαι χωρίς στόχο, δίχως πρόταγμα. Στη μία, κινείσαι εντός της πολιτικής διαδικασίας, στην άλλη την υπερβαίνεις ή μάλλον την καταλύεις.

Κρ.Π.: Ουσιαστικά εξέγερση είναι και αυτό που προτείνετε, αλλά με άλλο τρόπο; Αλλά, τώρα μιλάτε για την πρώτη περίπτωση;

Γ.Κ.: Βέβαια. Θέλω να προλάβω την δεύτερη, διευκολύνοντας την εξέλιξη που θεωρώ μεσοπρόθεσμα αναπόφευκτη. Γιατί όσο εξαθλιώνεις κάποιον πρέπει να γνωρίζεις ότι θα τον βρεις μπροστά σου, με τους δικούς του όρους. Πολλώ μάλλον εάν έχει αγγίξει τα όρια της ωριμότητάς που θα του επιτρέψουν να προσεγγίσει το νέο.

Δεν εξεγείρεται εύκολα και, μάλιστα βίαια, αυτός που δεν έχει και δεν γνωρίζει το καλύτερο, αλλά εκείνος που έχει και το χάνει. Οι ολιγάρχες το γνωρίζουν αυτό, οπότε «σαλαμοποιούν» την διαδικασία καθόδου των κοινωνιών στον Άδη της εξαθλίωσης.

Εξού και η έννοια της κοινωνικής συνοχής, στο πλαίσιο αυτό, δεν συνδέεται με τον δείκτη ευημερίας της κοινωνίας, αλλά με τη διαχείριση υπό έλεγχο των αντοχών της κοινωνίας στην εξαθλίωση.

Κρ.Π.: Στην Ελλάδα, «σωζόμαστε» πλέον, με μία περικύκλωση της Βουλής, όπως την εννοείται;

Γ.Κ.: Εξαρτάται για ποιά Ελλάδα μιλάμε. Η είσοδος της ελληνικής κοινωνίας στον κόσμο της μεγάλης κλίμακας (στο λεγόμενο κράτος έθνος) έγινε τελικά με όρους που προδίκαζε τη δραματική της συρρίκνωση. Η διαδικασία αυτή προφανώς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Η Ελλάδα μετά την κρίση θα είναι το ομοίωμα της Ελλάδας που ξέραμε. Μην ξεχνάτε ένα πράγμα: η εξωτερική ήττα μπορεί να διορθωθεί. Η εσωτερική ήττα δεν είναι ανατάξιμη. Και οι ήττες του νεότερου ελληνισμού αφορούν όλες στο εσωτερικό μέτωπο.

Κρ.Π.: Οπότε, εσείς τι προτείνεται αυτή τη στιγμή, για την ελληνική κοινωνία; Τί… πρέπει να κάνουμε;

Γ.Κ.: Η κρίση στην Ελλάδα ξεπερνάει την τωρινή συγκυρία. Γι’ αυτό και εμμένει η καθίζηση. Ανάγεται στην προβληματική σχέση της ελληνικής κοινωνίας, με το προ-πολιτικό ή, αλλιώς, τριτοκοσμικό πολιτικό σύστημα της νεοτερικότητας, που της επεβλήθη.

Μέχρι τώρα διδασκόμαστε ότι για να προοδεύσει η χώρα έπρεπε η κοινωνία να οπισθοδρομήσει ανθρωποκεντρικά, προκειμένου να εξευρωπαϊσθεί. Είναι μια σχιζοφρενική ιδέα που έγινε σχέση μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής.

Αυτή ακριβώς βρίσκεται στη βάση της κατοχής του κράτους από θύλακες ολιγαρχικών συμμοριών και της λεηλατικής πολιτικής λειτουργίας της πολιτικής τάξης.

Αν η σχέση αυτή δεν αναιρεθεί, με την θεραπεία της πολιτείας, με την αντιπροσωπευτική της μετάλλαξη, η χώρα θα συνεχίσει να πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Δείτε τη σταθερά αυτής της λεηλατικής πολιτικής τάξης, από τη συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους: ενοχοποιεί την κοινωνία για το πελατειακό και, κατά τούτο, αποδομητικό της συλλογικότητάς της σύστημα, μέσα στο οποίο της επέβαλε να λειτουργήσει.

Και συγχρόνως, ενοχοποιεί την έννοια του «επιχειρείν», την επιχειρηματική δραστηριότητα, ώστε στην αρχή μεν να αποκλείσει τις έξωθεν άρχουσες δυνάμεις του ελληνισμού να ενταχθούν στον εθνικό κορμό, στη συνέχεια δε να ελέγξει την αστική τάξη, μεταβάλλοντάς την σε παράκλητο του κράτους.

Έτσι, κατάφερε να παραμείνει μοναδικός νομέας του κράτους, το οποίο το χρησιμοποίησε ως μοχλό για τη λεηλασία της κοινωνίας.

Κρ.Π.: Και για την έξοδο από την τωρινή κρίση;

Γ.Κ.: Δυο τινά. Για να μην γίνει μη ανατάξιμη η καταστροφή της χώρας και να μην πληρώσει το συνολικό κόστος η κοινωνία με την εξαθλίωσή της, ένας τρόπος υπάρχει. Να ορθώσει τη συλλογικότητά της απέναντι στην λεηλατική, παρασιτική και γι’αυτό περιδεή και πρόσφορη σε κάθε εξάρτηση πολιτική τάξη.

Αναφέρομαι στο σύνολο της πολιτικής τάξης χωρίς καμία εξαίρεση, διότι απλούστατα όλες μαζί συναντώνται στο ζήτημα της διατήρησης της αυτονομίας και των προνομίων τους απέναντι στην κοινωνία.

Η κοινωνική συλλογικότητα γίνεται εκρηκτική όταν συγκροτείται σε σώμα. Καμία δύναμη δεν μπορεί να της αντισταθεί.

Κρ.Π.: Ο δημοσίος διάλογος στο tvxs, βασίζεται εν πολλοίς σε αυτό που έχουν καταλήξει στο μανιφέστο τους οι Ισπανοί, δηλαδή, στο να βρεθούν τα πιθανά κοινά σημεία, μέσα στις θέσεις που έχει ο καθένας, και ενδεχομένως, να μην μείνουμε μόνο στα λόγια. Όμως, αυτό που φαίνεται να συμβαίνει στην Ελλάδα, είναι ότι δεν υπάρχει ενιαία συλλογική προσπάθεια και ο κόσμος συνεχίζει να εκφράζεται κυρίως από θεσμικούς φορείς που τον διαμεσολαβούν. Συγχρόνως, ο πνευματικός κόσμος της χώρας, στην πλειοψηφία του, δεν φαίνεται να έχει κοινά αιτήματα, αφού όχι μόνο δεν τα εκφράζει ως τέτοια, αλλά και δεν… εμφανίζεται -κατά πλειοψηφία- ούτε να τα επικοινωνήσει, έστω προσωπικά, ο καθένας, εκθέτοντας την άποψή του.

Γ.Κ.: Ένα πράγμα οφείλει να αντιληφθεί ιδίως η ελληνική κοινωνία: ότι δεν πρέπει να περιμένει από τους πνευματικούς της ανθρώπους. Είναι βαθιά καθεστωτικοί.
Τώρα, η συλλογική βούληση για να συγκροτηθεί, πρέπει η κοινωνία να λειτουργήσει ή, ακόμη καλύτερα, να γίνει σώμα, θεσμός της πολιτείας.

Δεν είναι σώμα η διαδηλώνουσα κοινωνία, γι’ αυτό και δεν έχει διάρκεια, είναι θνησιγενής και χειραγωγήσιμη. Η επισήμανση αυτή αφορά και στο περιεχόμενο του προτάγματος που καλείται να επεξεργασθεί για το μέλλον της όσο και στον τρόπο της εμπραγμάτωσής του.

Κρ.Π.: Αυτό ακριβώς, προτείνεται μέσα από αυτόν τον δημόσιο διάλογο, ο οποίος πιθανά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τα κοινά που μπορεί όλους να μας συνδέουν σε μία κοινωνική συνύπαρξη, εν μέσω μίας κρίσης που πάει να… εξαφανίσει τη μισή Ελλάδα και σε ανθρώπινο δυναμικό αλλά και τον τόπο και τον πολιτισμό.

Γ.Κ.: Αυτό είναι το ζητούμενο. Να αποκτήσουμε συνείδηση του κοινού μας τόπου, αντί να γινόμαστε προαπαιτούμενο της κομματοκρατίας. Να αντιληφθούμε ότι η λύση δεν διέρχεται από την εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία, αλλά από την μεταβολή της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής.

Κρ.Π.: Μάλλον, υπάρχει και ένα  ζήτημα επικοινωνίας; Ίσως, επίσης, ο καθένας κοιτάει, κυρίως, το… κονάκι του;

Γ.Κ.: Αυτό συνδέεται με το αξιακό υπόβαθρο των μελών μιας ιδιωτικής κοινωνίας, όπως είναι αυτή της εποχής μας.

Το συλλογικό καλείται να υπηρετήσει το ιδιωτικό, μάλιστα δε το ατομικό, το οποίο θεωρείται θεμιτό να τρώει και να μεγεθύνεται από τις σάρκες του συλλογικού, δηλαδή της κοινωνίας. Δεν είναι θέμα επιλογής παραδείγματος από την Δύση, όπως διατείνονται πολλοί που είναι άσχετοι με τον χρόνο των φαινομένων.

Οφείλεται στην πρωτο-ανθρωποκεντρική φάση που διέρχεται ο κόσμος της νεοτερικότητας, στην οποία ο άνθρωπος έχει ελευθερωθεί μόνο μερικώς, δηλαδή ως προς την ατομική του υπόσταση.

Όταν ο κόσμος της Δύσης θα ολοκληρώσει τον ανθρωποκεντρικό του κύκλο, με την μετάβασή του στη δημοκρατία, το ατομικό θα συναντηθεί με το συλλογικό σε ένα αδιαίρετο όλον, ικανό να υποστηρίξει την συνολική ελευθερία του ανθρώπου.

Κρ.Π.: Σίγουρα, αλλά οι εξαιρέσεις δεν θα διαμορφώσουν και αυτές τον κανόνα, τελικά;

Γ.Κ.: Συμφωνώ, αλλά ότι και να λένε οι λίγοι, εάν δεν συντρέξουν οι συνθήκες της αλλαγής, δεν θα ακουστούν. Απολογιστικά θα αξιολογηθούν ενδεχομένως ως «προφήτες». Προσέξτε: Οδηγούμαστε στην εξαθλίωση όχι επειδή δεν υπάρχει λύση, αλλά γιατί δεν αδυνατούμε να προσεγγίσουμε τα πράγματα, παραμένοντας δέσμιοι των βεβαιοτήτων και των εξαρτήσεών μας.

Με απλούστερη διατύπωση, πρέπει να υπερβούμε τους εαυτούς μας, την εποχή μας, για να τοποθετήσουμε τη μοίρα μας στο μέλλον της εξέλιξης. Να το πάρουμε επιτέλους απόφαση. Η πρόοδος δεν στεγάζεται πια στο παρόν σύστημα ούτε στις αξιακές του αναφορές.

Μας χρειάζεται -επειγόντως- ένα νέο πολιτικό συμβόλαιο! Ένα συμβόλαιο, που να ενσωματώνει την κοινωνία των πολιτών στην πολιτεία.-

(Ο Γιώργος Κοντογιώργης είναι Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και ασχολείται με τη «μεταβολή πολιτειών» όπως και την κατασκευή των εννοιών δημοκρατία, αντιπροσώπευση και την εξέλιξη -ειρηνικά ή επαναστατικά- των πολιτικών συστημάτων – http://contogeorgis.blogspot.com/)


Τα σχετικά άρθρα:
Το μανιφέστο των Ισπανών
Nα ανοίξουν το δρόμο για την αυτόβουλη υπέρβασή τους… Γιώργος Κοντογιώργης
Στ. Ξαρχάκος – Γ. Κοντογιώργης: Ανοιχτή επιστολή προς τους συμπολίτες μας
Η Ολιγαρχία των συμμοριών. Tου Γιώργου Κοντογιώργη
Η 11/9 και το διακύβευμα της «παγκοσμιοποίησης»
Τί πρέπει να κάνουμε ενόψει της περικύκλωσης της Βουλής; Απαντά ο Γιώργος Κοντογιώργης
Κάλεσμα στην κοινωνία των πολιτών, του Γιώργου Κοντογιώργη
Τί πρέπει να κάνουμε; Απαντά ο καθηγητής πολιτικής επιστήμης Γιώργος Κοντογιώργης

 

Επίσης: