ΕΡΕΥΝΑ _ Oι επιπτωσεις του μνημονιου στη σεξουαλικοτητα

TVXS Έρευνα: Οι επιπτώσεις του μνημονίου στη σεξουαλικότητα

16:03, 30 Μαρ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/89681

Λιγότερο σεξ, δραματική μείωση των γάμων, και παράλληλη αύξηση της απιστίας, είναι τα κυριότερα αποτελέσματα της έρευνας, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Κούρεμα στη σεξουαλική απόδοση των Ελλήνων και απιστία στους θεσμούς, οι συνέπειες του μνημονίου» που πραγματοποιήθηκε από τις 22 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2012, στο λεκανοπέδιο Αθηνών, από την Εταιρία ALCO για λογαριασμό της ΕΜΑΣ (Εταιρία Μελέτης Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας) και του Ανδρολογικού Ινστιτούτου, σε δείγμα 600 ανδρών και γυναικών, ηλικίας 25-64 ετών, με προσωπικές συνεντεύξεις. Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κωσταντινίδης, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος και Πρόεδρος της ΕΜΑΣ και η Ελεάνα Ελευθερίου, ψυχοθεραπεύτρια και κλινική θεραπεύτρια ψυχοσεξουαλικών διαταραχών, υπεύθυνη του ψυχολογικού τμήματος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου, μιλούν με την Κρυσταλία Πατούλη, δημοσιογράφο και Σύμβουλο Ανθρώπινων Σχέσεων, σχετικά με τα αποτελέσματά της.

Κρυσταλία Πατούλη: «Κούρεμα στη σεξουαλική απόδοση των Ελλήνων και απιστία στους θεσμούς, οι συνέπειες του μνημονίου»… αυτά είναι και τα σημαντικότερα θέματα που φώτισε αυτή η έρευνα;

Ελεάνα Ελευθερίου: Έχει να κάνει μάλιστα, και με την πολιτική ιδεολογία των συμμετεχόντων. Δηλαδή, από ότι βλέπουμε από τις στατιστικές πίτες που διαμορφώνονται, οι συμμετέχοντες με δεξιά φρονήματα έχουν επηρεαστεί αρνητικά στα θέματα που εστιάζει η έρευνα, περισσότερο από τους συμμετέχοντες της αριστεράς ιδεολογίας.

Κρ. Π.: Με τι αποτελέσματα; 
Ελ. Ελ.: Περισσότερο φαίνεται να επηρεάζονται αρνητικά στη σεξουαλική τους ζωή, οι ψηφοφόροι των δεξιών παρατάξεων (58%) συγκριτικά με αυτούς των Αριστερών  σε ποσοστό 33%. Στατιστικά, είναι πολύ σημαντική η διαφορά. Πάνω από 20 μονάδες.

Κρ. Π.: Γιατί οι άνθρωποι με περισσότερο δεξιά φρονήματα φαίνεται να έχουν επηρεαστεί αρνητικότερα;

Δρ. Κ. Κων/δης: Θα λέγαμε ότι η Δεξιά ιδεολογία δεμένη πιο πολύ στο άρμα της εξουσίας, που φαίνεται να χάνεται, μοιάζει να επηρεάζεται περισσότερο από την Αριστερά που πιο θυμωμένη και διεκδικητική στην παρούσα φάση, έχει λιγότερες επιπτώσεις στη λίμπιντό της.

Κρ.Π.: Και σε σχέση με την απιστία τι δείχνει η έρευνα;

Ελ. Ελ.: Είναι αυξητική η τάση της σεξουαλικής απιστίας συγκριτικά με προηγούμενες έρευνες. Ειδικά στις ηλικίες μεταξή 55 με 66 χρονών είναι το 36%, το οποίο δείχνει ότι έχει αυξηθεί σημαντικά (κάνουμε και συγκριτική μελέτη, οπότε από πέρυσι έχει αυξηθεί 20 μονάδες).
Γενικά, το τελευταίο τρίμηνο η συχνότητα των σεξουαλικών επαφών των Ελλήνων μειώθηκε σε ποσοστό 34%, ενώ η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει αρνητικά το 47% όσον αφορά στην επαγγελματική τους ζωή και 46% στις διαπροσωπικές και σεξουαλικές σχέσεις των ζευγαριών.
Είναι, πάντως, επιστημονικά τεκμηριωμένο πως το οικονομικό περιβάλλον επηρεάζει και τη σεξουαλική συμπεριφορά. Το βιοποριστικό άγχος, η ανασφάλεια για το άμεσο μέλλον και οι κοινωνικές αναταραχές  δημιουργούν ρωγμές στην ψυχική διάθεση, γενικά, αλλά και πιο ειδικά στη λίμπιντο των ανθρώπων.

Κρ. Π.: Υπάρχει περιπτωση να μιλάνε φέτος πιο ελεύθερα, ενώ παλιότερα να έκρυβαν την αλήθεια;

Ελ. Ελ.: Η πολιτική ορθότητα στις απαντήσεις, ανέκαθεν υπήρχε. Όμως μοιάζει ότι αυτοί που επηρεάζονται περισσότερο, είναι εκείνοι που δυσκολεύονται και περισσότερο να κρατήσουν τις σχέσεις τους και επειδή όσο μεγαλύτερη είναι η κρίση, τόσο περισσότερο αναδύονται και οι προσωπικές δυσκολίες, προβλήματα δηλαδή, που ούτως ή άλλως υπήρχαν ανεξάρτητα του οικονομικού, αλλά το οικονομικό μέχρι πριν το μνημόνιο θα λέγαμε τα… σκέπαζε, ενώ τώρα, αντίθετα, τα αναδυκνύει,τα διογκώνει, τα ξυπνά.
Πριν την κρίση, ή στην αρχή της κρίσης, που δεν είχαν φανεί τόσο οι συνέπειες, ούτως ή άλλως υπήρχαν δυσλειτουργικές συμπεριφορές, οι οποίες κατά κάποιον τρόπο… «κοιμόντουσαν».
Η οικονομική κρίση, έχει τον εξής ρόλο, όπως και άλλου τύπου κρίσεις, να δίνει μία ώθηση σε αυτές τις συμπεριφορές να εκδηλωθούν. Όπως και στην ψυχοπαθολογία και σε διάφορες συμπτωματολογίες κλπ.
Όταν λοιπόν, αυτές οι συμπεριφορές, υπό τις οικονομικές πιέσεις και την οικονομική καταστροφή διογκώνονται, μπορεί να καταφύγουμε στην απιστία για να καλύψουμε το ψυχικό κενό που αναδύεται. Όταν έχει πάψει ο έρωτας, όταν έχουμε προβλήματα με τον σύντροφό μας, ή όταν υπάρχουν διάφορα συμπτώματα και προβλήματα για τα οποία εθελοτυφλούμε, μία καταστροφική συνθήκη, όπως η οικονομική κρίση, τα φέρνει στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα η σχέση ως θεμελίωδης δομή να μην υφίσταται.

Κρ. Π.: Σαν να πυροδοτεί, δηλαδή, όλα τα συμπτώματα να βγουν στην επιφάνεια, για να καταδείξουν τα κρυμμένα προβλήματα…

Ελ. Ελ.: Ακριβώς. Και συμβάλει στο να αποκαλυφθεί η αδυναμία των ζευγαριών να έχουν μία ισορροπημένη και ουσιώδη επικοινωνία και σχέση. Το οποίο είναι, ούτως ή άλλως σύγχρονο φαινόμενο.

Κρ.Π.: Πώς ερμηνεύεται η έλλειψη διάθεσης για σεξ με την απιστία;

Ελ. Ελ.: Η έλλειψη διάθεσης για σεξ ερμηνεύεται από το άγχος και την ανασφάλεια, αλλά και η σεξουαλική απιστία από την αμφισβήτηση του θεσμικού μοντέλου. Σήμερα, οι περισσότεροι Ελληνες αμφισβητούν την πολιτική εξουσία και τους θεσμούς που αυτή υποστηρίζει, με αποτέλεσμα η αμφισβήτηση αυτή να περνά  στην προσωπική  τους συμπεριφορά και στις ερωτικές τους επιλογές. Οι άνδρες σε ποσοστό 36% (σε έρευνα του 2011 το ποσοστό αυτό ήταν μόλις 18%) και ηλικία 55-64 ετών και οι γυναίκες (27%) οδηγήθηκαν στην απιστία εξ αιτίας των σοβαρών ενδοοικογενειακών προβλημάτων που αναδύθηκαν μετά την κατάρρευση των οικονομικών δεδομένων που υπήρχαν στην οικογένεια.

Δρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης: Με λίγα λόγια, “Όταν το πλοίο βυθίζεται τα ποντίκια το εγκαταλείπουν”. Όταν οι θεσμοί Κράτους –¨Εθνους βυθίζονται στην τρικυμία της κρίσης, οι πολίτες εγκαταλείπουν τις παραδοσιακές και ηθικές τους αξίες.

Ελ. Ελ.: Παρόλα αυτά βλέπουμε ότι οι άνθρωποι όταν εκδηλωθεί μία κρίση, συνήθως στρέφονται στις παραδοσιακές αξίες… μπορεί ο γάμος να θεωρείται μία από αυτές, όμως μοιάζει να είναι η μόνη που πραγματικά έχει πληγεί…

Ακόμη, πολύ σημαντική διαπίστωση, είναι τα συναισθήματα που κυριαρχούν, με κυρίαρχο συναίσθημα την ανασφάλεια, αφού στο 61%  κυριαρχεί το συναίσθημα της ανασφάλειας, ενώ στο 50% της οργής και στο 35% της απογοήτευσης«.
Αυτό που βράζει από κάτω… δεν έχει ακόμα εκδηλωθεί. Ίσως αυτό να αποτελεί μια σημαντική εξήγηση, γιατί ο κόσμος δεν έχει αντιδράσει ακόμα.

Κρ. Π.: Γιατί ακόμα δεν έχει δει τον πάτο. Συνεχώς παίρνονται καινούργια μέτρα, ενώ ο κόσμος πέφτει… χωρίς να βλέπει πάτο.

Ελ. Ελ.: Είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό που λες, διότι, όλη αυτή η σταδιακή μείωση που γίνεται, από την μία εξαθλιώνει τόσο πολύ, αλλά από την άλλη αφήνει και ένα περιθώριο να νομίζεις ότι ίσως υπάρχει μία διέξοδος, και έτσι δεν σε αφήνει να πάρεις μία απόφαση. Προφανώς θα έφερνε αντίδραση. Αλλά τώρα όλη αυτή η κατάσταση, δίνει μάλλον μια ψεύτικη ελπίδα, κάτι ανασταλτικό για την όποια αντίδραση.

Κρ.Π. Για τον γάμο, τι απάντησαν οι συμμετέχοντες στην έρευνα;

Ελ. Ελ.:  Ότι “Ο γάμος μπορεί να περιμένει”. Έτσι απάντησε το 76%. Μειώθηκε δηλαδή, πολύ ο αριθμός των γάμων, που σημαίνει ότι και αυτοί που θέλουν να παντρευτούν δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να μείνουν μαζί και να καλύπτουν τα έξοδα. Ή η άλλη εξήγηση είναι, ότι ο θεσμός του γάμου που καταρρέει εδώ και καιρό, δέχεται τώρα ίσως τα ισχυρότερα χτυπήματα.
Επιπλέον, σύμφωνα με την έρευνα, έχει επηρεαστεί λόγω της κρίσης, πρώτα η επαγγελματική ζωή, μετά η προσωπική- οικογενειακή ζωή, ενώ  σε σχέση με τη φιλία, έχουν επηρεαστεί ελάχιστα, δηλαδή 7%.

Κρ.Π: Τι άλλο είναι αξιοσημείωτο σε αυτή την έρευνα;

Ελ. Ελ.:  Ότι η μόνη σταθερή αξία η οποία αντέχει στη δοκιμασία του μνημονίου είναι η φιλία η οποία δεν φαίνεται να επηρεάζεται από τις συνέπειές του.

info
Το Ανδρολογικό Ινστιτούτο και η ΕΜΑΣ, τα τελευταία 10 χρόνια πραγματοποιούν δύο φορές το χρόνο, Πανελλαδικές Έρευνες με προσωπικές συνεντεύξεις, καταγράφοντας τη σεξουαλική συμπεριφορά των ελλήνων και πώς αυτή επηρεάζεται από πολιτικά, οικονομικά και άλλα σημαντικά θέματα της κοινωνίας.
Διαβάστε όλη την Έρευνα εδώ: «Κούρεμα στη σεξουαλική απόδοση των Ελλήνων και απιστία στους θεσμούς, οι συνέπειες του μνημονίου»

Διαβάστε επίσης στο tvxs.gr

Δείτε όλη την έρευνα: Infographic ALCO-AI

Κοινωνια σε… καταστολή

Kοινωνία σε… καταστολή


«Yπάρχει ένας µύθος: ότι συνήθως οι άνθρωποι παίρνουν ναρκωτικά επειδή παρασύρονται ή βρίσκονται σε αδιέξοδο ή έχουν οικογενειακά προβλήµατα. Η εµπειρία όµως µας δείχνει ότι η χρήση στην πρώτη της φάση είναι µια ενεργητική κίνηση. Δηλαδή ο άνθρωπος κάτι ψάχνει µέσα από τα ναρκωτικά, κάποιο νόηµα βρίσκει», είχε αναφέρει σε µια συνέντευξή του ο Ηλίας Λυκούδης, και υπεύθυνος της θεραπευτικής Κοινότητας Νόστος του ΚΕΘΕΑ για 15 χρόνια, όπως και του ανοιχτού θεραπευτικού προγράµµατος εφήβων Πειραιά Εξάντας, κλονίζοντας µε αυτόν τον τρόπο τη µέχρι σήµερα διαδοµένη ερµηνεία για τα αίτια της τοξικοεξάρτησης.

Για το  βιβλίο του «Η Δύναμη του Μυρμηγκιού» , Εκδ.  Ερευνητές/ΚΕΘΕΑ

——

Μια οικογένεια, όταν έχει κάποιο πρόβλημα, προσπαθεί να το κρύψει και μ αυτό το γεγονός συνήθως.. το γιγαντώνει.

——

1987. Ένας συμμαθητής μου από το Δημοτικό, ήταν πεσμένος στην λεωφόρο, ένα δρόμο μετά απ’ το σπίτι μου, στο πεζοδρόμιο μπροστά από ένα τυροπιτάδικο. Σαν πρεζάκι που έχει πάρει υπερβολική δόση φαινόταν, γιατί ήταν σε ημι-κοματώδη κατάσταση, με ανοιχτά τα μάτια, αλλά χαμένα να κοιτάνε και να μην κοιτάνε…

Έπεσα κάτω, τον σήκωσα όσο μπορούσα, και ακούμπησα το κεφάλι του στο τζάμι του μαγαζιού, τον έπιασα από τους ώμους, κι άρχισα να λέω το όνομά του, Νίκο, είμαι η Ελένη, η Ελένη, επαναλάμβανα, γιατί πέθαινε, και ήθελα να με καταλάβει, να νιώσει ότι έστω κάποιος φίλος του είναι δίπλα του αυτές τις… τελευταίες στιγμές και δεν θα φύγει… σαν αδέσποτο σκυλί. Εκείνος όμως δεν με αναγνώριζε, δεν έκανε ούτε ένα νεύμα…

Ξύπνησα σε άσχημη κατάσταση από την αγωνία, την αδικία και την πίκρα. Σηκώθηκα και έφυγα για τη δουλειά. Ήταν χειμώνας, και ήμασταν τότε μόλις 22 χρονών.

Μόλις πήγα στο γραφείο του ψυχολόγου που δούλευα τότε, ο οποίος θυμάμαι ήταν ειδικευμένος στα ψυχοσωματικά και ειδικά στον καρκίνο, αμέσως μόλις κατάφερα να βρω ησυχία, σήκωσα το ακουστικό και τον πήρα τηλέφωνο γιατί είχα πολλούς μήνες να πάρω νέα του. Γεια, τι κάνεις, είσαι καλά; τον ρωτάω με τη σειρά. Μια χαρά μου απαντάει. Ηρέμησα.

Πέρασαν δύο μήνες, και εκεί που περπατούσα ένα απόγευμα έξω ακριβώς από τα τυροπιτάδικο που είχα δει σε εκείνο το όνειρο, συναντώ έναν κοινό γνωστό μας από το σχολείο, που είχα να τον δω χρόνια. γεια, τι κάνεις κλπ. Στη συνέχεια με ρωτάει: Τά ‘μαθες; και σκάει γέλιο φωναχτό. Τι να μάθω; Του λέω. Ο Νίκος, μου λέει, τρυπιέται! Και ξανασκάει γέλιο ειρωνικό αυτή τη φορά. Όχι δεν ξέρω τίποτα του λέω και γυρίζω απότομα και φεύγω.

Θορυβήθηκα. Θύμωσα με τον κοινό γνωστό μας για τον τρόπο του αλλά και ανησύχησα για τον φίλο μου. Έπρεπε οπωσδήποτε να κάνω κάτι για να μη γίνει ο εφιάλτης πραγματικότητα.

Δεν ήξερα τίποτα για ναρκωτικά, για την ακρίβεια ήμουν παντελώς άσχετη. Δεν υπήρχε περίπτωση να ασχοληθώ ποτέ. Είχα μια προσωπικότητα σχεδόν ψυχαναγκαστική με τον έλεγχο της ζωής μου. Δεν υπήρχε περίπτωση να ναρκωθώ. Δεν είχα μεθύσει ποτέ στη ζωή μου, ούτε έχω. Είχα δει όμως, μια τρομακτική εκπομπή στην τηλεόραση που ένας ηλικιωμένος με ανατριχιαστική προφορά υπόκοσμου, σούρνωντας τις λέξεις μία μία -για να μας το βάλει μάλλον καλά στο μυαλό αυτό που ξεστόμιζε!- έλεγε, δεν γλυ-τω-νει κα-νιείς (και το νιεις, μάλιστα το έσουρνε περισσότερο).

Σηκώθηκε η τρίχα μου που το ξαναθυμήκα. Θυμήθηκα, επίσης, ότι σε εκείνη την εκπομπή, έλεγαν για μία νεοσυσταθείσα θεραπευτική κοινότητα που είχε γίνει στη Θεσσαλονίκη και την έλεγαν Ιθάκη. Έτσι αποφάσισα και πήρα το 131 και έμαθα το τηλέφωνο. Με παρέπεμψαν στα γραφεία της Αθήνας, Βαλτετσίου 60. Έκλεισα ραντεβού και πήγα. Τους είπα ότι έχω ένα φίλο που μάλλον παίρνει ναρκωτικά και θέλω να τον βοηθήσω, αλλά δεν ξέρω πώς, γι αυτό πήγα να τους βρω, γιατί δεν θέλω να αυτοσχεδιάσω από άγνοια για ένα τέτοιο θέμα, αφού με αυτοσχεδιασμούς και τσαπατσουλιάσματα, ενδέχεται να τα κάνω χειρότερα.

Με κοίταξε η κοπέλα που δούλευε στο κέντρο ενημέρωσης του ΚΕΘΕΑ με κατανόηση θα έλεγα, και μου είπε «Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για να τον βοηθήσεις».

Έμεινα αποσβολωμένη.

Μόνο η οικογένειά του μπορεί να τον βοηθήσει, αν έρθει εδώ, στις ομάδες οικογένειας να ενημερωθεί, πρόσθεσε. Εσύ σαν φίλη του, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να του πεις, ότι αυτό που κάνει, η συγκεκριμένη του συνήθεια, και όχι ο ίδιος, είναι λάθος (εφόσον έτσι πιστεύεις), και δεν σε βρίσκει σύμφωνη. Τίποτε άλλο…

Έφυγα ακόμα χειρότερα. Απογοητευμένη. Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για να τον βοηθήσεις… επαναλαμβανόταν στο μυαλό μου για να μπορέσω να χωνέψω… Ότι αυτό θα πει άνθρωπος… αυτό θα πει να έχει ο καθένας την ευθύνη για τη ζωή του.

Τώρα τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα.

Αποφάσισα να του μιλήσω. Του είπα πολλά, και κυρίως την αντίθεσή μου. Εκείνου, όμως, δεν ίδρωσε το αυτί του. Μου είπε μάλιστα… να προσέχω εγώ τον εαυτό μου. Δεν βγήκε τίποτα.

Το θέμα όμως ήταν πολύ σοβαρό. Έπρεπε τουλάχιστον να μιλήσω με τον αδελφό του.

Βγήκαμε και του είπα τι έμαθα από εκείνο τον κοινό γνωστό μας. Εκείνος έβαλε τα γέλια. Δεν το πίστεψε. Φύγαμε, και μετά έμαθα πως ούτε λίγο ούτε πολύ, όπως είπε σε μία φίλη μου να με προσέχει γιατί δεν ήμουνα καλά.

Έτσι πέρασαν και άλλοι δύο μήνες. Καλοκαίριασε, τέλος Αυγούστου και χτύπησε το τηλέφωνό μου. Είμαι ο αδελφός του Νίκου. Είχες δίκιο. Βρήκαν σε κώμα τον αδελφό μου. Μόλις που τον προλάβαμε να μην πεθάνει. Έχουμε τρελαθεί. Τι να κάνουμε;

Του είπα να πάει στην Βαλτετσίου, για να μπει στις ομάδες οικογένειας και αυτό έκανε. Μαζί του πήγαν και οι γονείς του.

Η μητέρα του είχε συγκινηθεί με το ενδιαφέρον μου και άρχισε να με παίρνει τηλέφωνο. Πήγαινα καμιά φορά και πίναμε καφέ και μιλάγαμε. Κάποιες φορές πήγα και εγώ μαζί τους στην ομάδα γονέων του ΚΕΘΕΑ.

Είχαν αρχίσει να μαθαίνουν μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερα για το τι σημαίνει χρήση ψυχότροπων.

Το κυριότερο όμως, ήταν, ότι είχαν γίνει πάλι οικογένεια. Συζητούσαν, αναρωτιόντουσαν, εξέφραζαν συναισθήματα, και μιλούσαν ανοιχτά γι’ αυτά που ήθελε ο καθένας από τον άλλον, διεκδικούσαν τον τρόπο να σχετίζονται.

Έκαναν κι άλλες σχέσεις, με γονείς που είχαν το ίδιο πρόβλημα, ή με εμένα.

Σαν να γίνονταν μέρα με τη μέρα πραγματικοί άνθρωποι…

Μέσα από όλα αυτά, βρέθηκα μια μέρα και εγώ σαν επισκέπτης, στην κοινότητα της Θεσσαλονίκης, την Ιθάκη.

Μπήκα στο μεγάλο καθιστικό και διάβασα μία επιγραφή που δέσποζε στον κεντρικό τοίχο πάνω από έναν τεράστιο καναπέ:

«Θεέ μου, βοήθησέ με να αλλάξω αυτά που μπορώ, να δεχτώ αυτά που δεν μπορώ να αλλάξω, και να μάθω στη ζωή μου να τα ξεχωρίζω» και άλλη μία που έγραφε «όταν κάποιος σε πει γάιδαρο βάλε τα γέλια, όταν σε πει, όμως, όλη η ομάδα, αγόρασε σαμάρι».

Έβλεπα τους συγγενείς και τους φίλους των θεραπευόμενων να αγκαλιάζονται και να μένουν για ώρα έτσι, ο ένας μέσα στην αγκαλιά του άλλου.

Καταλάβαινα πράγματα που πρώτη φορά τα έβλεπα, και κυρίως πρώτη φορά τα ένιωθα.

Αυτή η εμπειρία, οπωσδήποτε με στιγμάτισε.

Άλλαξε τη ζωή της οικογένειας του φίλου μου, αλλά και εμένα την ίδια.

Κατάλαβα καλά τη φράση που λέει πως «ότι δίνεις, είναι για πάντα δικό σου». Ειδικεύτηκα στην πρόληψη των εξαρτήσεων από ψυχότροπες ουσίες, βρέθηκα να είμαι στο εκπαιδευτικό προσωπικό της κοινότητας στροφής και μετά να κάνω πρακτική στην κοινότητα Παρέμβαση αλλά και στο 18 Άνω.

Για πολλά χρόνια, εντρυφούσα, πάνω στο θέμα, έκανα έξτρα σεμινάρια. Διάβαζα βιβλία πήγαινα σε ομιλίες.

Έπρεπε να περάσουν όμως πολλά χρόνια από τότε, για να καταλάβω στο ίδιο το πετσί μου, πόσο πολύ με αφορούσε όχι έμμεσα αυτή η ιστορία αλλά εντελώς άμεσα.

Όταν βρέθηκα να θέλω, ως εκπαιδευόμενη Σύμβουλος, και αφού είχα σπουδάσει ψυχολογία, να αλλάξω δικές μου συμπεριφορές ή τρόπους που αντιδρούσα σε διάφορες καταστάσεις, επειδή καταλάβαινα ότι η αυτοματοποιημένη γνώση, με έκανε να αντιδρώ με τρόπους που επαναλαμβάνονταν με συγκεκριμένα αποτελέσματα στις σχέσεις μου κυρίως με τους άλλους, που δεν μου άρεσαν…

Έβλεπα καθαρά και βαθιά πια, τι είναι η εξάρτηση.

Και πόσο αυτό αφορά όλους μας.

Γιατί, εξάρτηση δεν είναι μόνο η ηρωίνη, όπως έλεγαν από τότε, αλλά η ηρωίνη σκοτώνει. Τότε, όμως, το καταλάβαινα αλλά και δεν το καταλάβαινα.

Σήμερα, μετά από τόσα χρόνια καταλαβαίνω πια: Πόσο δύσκολο είναι να απεξαρτηθείς από έναν τρόπο ζωής. Μια επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά. Κυρίως να απεξαρτηθείς από την αυτοματοποιημένη γνώση που έχεις μάθει από παιδί. Για παράδειγμα, πώς όταν σε πληγώνουν εσύ θυμώνεις. Ή όταν σε πληγώνουν εσύ κλαις. Και δεν ξέρεις να διαχειριστείς τα συναισθήματά σου και είτε τα απωθείς, είτε τα αφήνεις να αποφασίζουν αυτά για σένα και όχι εσύ γι αυτά.

Όσοι είναι οι άνθρωποι τόσες και οι επαναλαμβανόμενες αυτοματοποιημένες γνώσεις που τους κάνουν να αντιδρούν ανάλογα σε κάθε κατάσταση. Πρώτα να αντιδρούν, και μετά να σκέφτονται!

Αυτοματοποιημένες γνώσεις που έχουν γίνει ένα με τη ζωή τους, από τους ρόλους που πήραν μέσα στην οικογένειά τους, και ποτέ δεν διαφοροποιήθηκαν, από τον τρόπο κυρίως που έμαθαν να σχετίζονται όχι μόνο με τους άλλους αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό.

Σήμερα περπατώ στο δρόμο, και διακρίνω παντού ανθρώπους που είναι εξαρτημένοι.

Που δεν διαφέρουν ουσιαστικά από οποιοδήποτε πρεζάκι. Ο καθένας με άλλη εξάρτηση.

Κυρίως, συνεχίζω να βλέπω παιδιά μέσα σε οικογένειες, που παίρνουν το πρόβλημα της συγκεκριμένης οικογένειας στην πλάτη τους, για να το… φωνάξουν με αφορμή ένα σύμπτωμα, όπως είναι η χρήση οποιασδήποτε ψυχότροπης ουσίας.

Οι στατιστικές, λένε, πως όταν ένα παιδί τελειώσει τη θεραπεία του, βγει από μία π.χ. κοινότητα και περάσει στην επανένταξη, βρει δουλειά και ζήσει μόνο του, τότε, συνήθως αναδύεται το πραγματικό πρόβλημα της οικογένειας, που μέχρι τότε αυτό το παιδί ουσιαστικά καταδείκνυε μόνο το σύμπτωμά της.

Ως μέρος του οικογενειακού συστήματος, προσπαθούσε να το βοηθήσει για να ισορροπήσει, παίρνοντας πάνω του το πρόβλημά της, φωνάζοντάς το, για να κινητοποιήσει την οικογένεια να αλλάξει.

Μάλιστα, συνήθως, τα δυνατότερα μέλη μιας οικογένειας, φορτώνονται αυτόν τον ρόλο, του ταυτοποιημένου ασθενή, του προβληματικού ατόμου, του αποδιοπομπαίου τράγου.

Έτσι, μετά τη θεραπεία τους, οι γονείς μπορεί να χωρίσουν, κάποιος μπορεί να πάθει καρκίνο κλπ., αναδύεται, με λίγα λόγια, το πραγματικό οικογενειακό πρόβλημα (που συνήθως αφορά τις επικοινωνίες και τον τρόπο που λειτουργεί το οικογενειακό σύστημα), ή συνεχίζεται να επαναλαμβάνεται ένα σύμπτωμα, αν η οικογένεια, δεν έχει αλλάξει μετά από την τραγική –τις περισσότερες φορές- εμπειρία ενός παιδιού της.

Το τρομερό είναι, ότι μετά από τόσα χρόνια, που στην Ελλάδα υπάρχουν, πλέον, τόσοι σοβαροί ειδικοί για τη χρήση ναρκωτικών, την θεραπεία, την πρόληψη και την επανένταξη, βλέπουμε, ότι οι αντιδράσεις των οικογενειών, και των κοινωνιών είναι ίδιες.

Στην αρχή δεν βλέπουν το πρόβλημα, μετά τα βάζουν με τους εμπόρους και την αστυνομία που είναι ανίκανοι…, όπως ακριβώς και οι γονείς του Νίκου, μαίνονταν τον πρώτο καιρό για την αναπηρία της.. .καταστολής του προβλήματος.

Μετά, όμως, σιγά σιγά καταλαβαίνουν ότι η καταστολή είναι ένα μέρος του κοινωνικού προβλήματος και όχι η λύση της.

Κατόπιν, στην καλύτερη περίπτωση, διαισθάνονται ότι το πρόβλημα του παιδιού τους αφορά όλη την οικογένεια, και πηγαίνουν σε ειδικούς, σκύβουν μέσα τους, σκύβουν γύρω τους, αρχίζουν να ξανααισθάνονται τον κόσμο, να καταλαβαίνουν. Κυρίως ο καθένας τον εαυτό του. Και ασχολούμενοι με τη θεραπεία ενός μέλους μιας οικογένειας, θεραπεύουν μέσω της θεραπείας του, συνήθως και τους εαυτούς τους, και το οικογενειακό σύστημα. Τις επικοινωνίες του κυρίως. Όσο μπορεί ο καθένας και όσο μπορεί η κάθε οικογένεια.

Φυσικά, δεν πάει να πει, ότι μέσα από αυτές τις διαδικασίες όλοι φτάνουν σε ένα επιθυμητό αποτέλεσμα, με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο χρόνο.

Αντίθετα. Πολλές φορές χάνονται ζωές, υπάρχουν θύματα. Χάνονται περιουσίες και ξεκληρίζονται οικογένειες ή και τραυματίζονται ανεπανόρθωτα τα πρόσωπα.

Δεν είναι τίποτα και για κανέναν το ίδιο.

Όμως, δυστυχώς, στις περισσότερες περιπτώσεις, πρέπει το παιδί τους να μπει φυλακή για να δει η οικογένειά του μετά από καιρό, ότι πρόκειται μόνο για ένα σύμπτωμα και όχι για το ίδιο το πρόβλημα.

Για ένα σύμπτωμα που τους ταρακουνάει συθέμελα και τους προκαλεί να αλλάξουν όλοι.

Δεν το κάνουν όλοι. Ίσως δεν ξέρουν. Και το χειρότερο δεν ρωτάνε. Προτιμούν να μιλήσουν σε έναν φίλο ή σε έναν ψυχίατρο στην καλύτερη περίπτωση, παρά να απευθυνθούν σε έναν ειδικό που έχει αφιερώσει τη ζωή του, στο θέμα της εξάρτησης.

Αυτό το ευτράπελο γεγονός, συμβαίνει με κοινωνικά προβλήματα και ψυχολογικά. Ενώ για το σώμα μας όταν νοσήσει, ξέρουμε που θα απευθυνθούμε, για την ψυχή μας, και την ψυχή της οικογένειάς μας ή ακόμα και της κοινωνίας μας δεν ξέρουμε…

Το να ασχοληθεί κάποιος με την ψυχή του, είναι ταμπού ακόμα και στον 21ο αιώνα.

Η κοινωνία και οι άνθρωποί της, προτιμούν συνήθως την ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ σαν λύση για κάθε πρόβλημα, παρά την επίλυσή του, όπως και την πρόληψή του. Στην καλύτερη περίπτωση, θέλουν ένα χάπι που θα εξαφανίσει ως δια μαγείας κάθε πρόβλημα! Όπως ακριβώς, δηλαδή, λειτουργούν και οι ψυχότροπες ουσίες!

Καταστολή. Και η ίδια η λέξη θυμίζει ναρκωτικά.

Μήπως, λοιπόν, ακόμα και σήμερα, όλη η κοινωνία σε αυτά τα θέματα, είναι σε… καταστολή αυτογνωσίας;

Και μήπως όλη η κοινωνία πρέπει να απεξαρτηθεί από τον κατασταλτικό… αυτό τρόπο που αντιμετωπίζει θέματα συμπεριφορών, θέματα ψυχολογικά, θέματα κοινωνικά;

Ώστε σιγά σιγά, να μάθει να παίρνει την ευθύνη, και να καταλαβαίνει ότι κάθε πρόβλημα γύρω της αλλά και μέσα της, την αφορά άμεσα, γιατί είναι μέλος του συστήματός που ανήκει και η ίδια;

Και να καταλάβει, ότι είμαστε σχεδόν όλοι με κάποιο τρόπο πρεζάκια;

Και ότι, απλά, δεν χρειάζεται πολλές φορές να το δούμε ή να ασχοληθούμε, γιατί… καθαρίζουν άλλοι για πάρτι μας;

Και ότι συνήθως, αυτοί που καθαρίζουν, είναι τα ίδια τα παιδιά μας;

Τελειώνοντας, λοιπόν, συνοψίζω:

Για εξαρτήσεις παντός είδους  (επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές με ανεπιθύμητα αποτελέσματα), απευθυνθείτε σε ανάλογους ειδικούς

Μην περιμένετε να αναλάβει η… καταστολή, γιατί τότε το σύμπτωμα, ήδη, έχει προφανώς γιγαντωθεί, και πλέον έχει γίνει μεγάλο πρόβλημα για το ίδιο το άτομο που το κουβαλάει…

Για εξαρτήσεις από ψυχότροπες ουσίες παράνομες ή νόμιμες, απευθυνθείτε σε κέντρα πρόληψης, θεραπείας και επανένταξης, εξαρτημένων ατόμων.

Για να βγει η κοινωνία από την… καταστολή, και μαζί της οι παντός είδους δημοσιογράφοι που καταπιάνονται με το θέμα… και ρωτούν αστυνομία, εισαγγελείς, γονείς, παιδιά, άντε και κανέναν ψυχίατρο, αλλά κανέναν ειδικό πάνω σε εξαρτήσεις, λες και ανακαλύψαμε σήμερα την Αμερική… και δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι άνθρωποι που ξέρουν τι χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί μια ανάλογη κατάσταση, ενώ αφιέρωσαν όλο το έργο της ζωής τους στην αντιμετώπιση της εξάρτησης.

Κ.Π.

Mνημες της εργασιας στην Κυψελη _ ΟΠΙΚ

ΟΠΙΚ: Μνήμες της εργασίας στην Κυψέλη

11:03, 23 Μαρ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/88949

Η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης (ΟΠΙΚ), έχει αναπτύξει εκτός των άλλων και μία θεματική ενότητα που αφορά την εργασία και την επιχειρηματική δραστηριότητα, όπου καταγράφονται προφορικές μαρτυρίες κατοίκων και επαγγελματιών της περιοχής. Καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα του «κόσμου της δουλειάς», ήρθε σε επαφή με μια ποικιλία εργασιών και επαγγελμάτων: από επαγγέλματα «παραδοσιακά», όπως το εμπόριο, έως επαγγέλματα «αφανή» (νοικοκυρές), από επαγγέλματα που ασκούνται διαχρονικά αλλά με διαφορετικό τρόπο στο πέρασμα των χρόνων (μανάβηδες) έως επαγγέλματα τεχνιτών που συνθλίβονται από τις οικονομικές υποχρεώσεις, από πλανόδιους μικροπωλητές έως εγκατεστημένους στο χώρο επαγγελματίες…» Η ΟΠΙΚ αφηγείται στην Κρυσταλία Πατούλη, μνήμες της εργασίας στην Κυψέλη, για το tvxs.

«…Τα ερωτήματα που απασχολούν την θεματική της εργασίας περιστρέφονται γύρω από την οργάνωση του εκάστοτε επαγγέλματος, την «πρόσδεσή» του με την περιοχή και τη «δικτύωση» με άλλες περιοχές της πόλης, τις εργασιακές σχέσεις, τις απολαβές και τον ελεύθερο χρόνο, το συνδικαλισμό, τους επαγγελματικούς ανταγωνισμούς και, κυρίως, τον τρόπο με τον οποίο αυτά αλλάζουν διαχρονικά. Το πείσμα, η επινοητικότητα, η δημιουργικότητα και η αξιοπρέπεια των εργαζόμενων ανθρώπων αναδεικνύονται πειστικά μέσα απ’ όλες τις αφηγήσεις. Παράλληλα, οι προφορικές μαρτυρίες θέτουν πολύ σύγχρονες διαστάσεις του συγκεκριμένου ζητήματος, όπως η αντιμετώπιση της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, η επιστροφή σε παλαιότερες μορφές απασχόλησης ή η επινόηση νέων μορφών, η ραγδαία μεταβολή στην κοινωνική σύνθεση των κατοίκων, η μείωση της κατανάλωσης και των εισοδημάτων, οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες. Λ.Π – Δ.Μ.

Μνήμες της εργασίας στην Κυψέλη – οι μαρτυρίες

«Ο πατέρας μου άρχισε να δουλεύει μανάβης με γάιδαρο. […] Ε, η αγορά τότε, όπως είναι σήμερα του Ρέντη, ήτανε εκεί που είναι σήμερα το Γκάζι. Από εκεί προμηθευότανε χονδρικώς τα πράγματα. […] ‘Ήταν γεμάτος ο γάιδαρος προϊόντα. […] Και είχε κρεμασμένη την μπαλάντζα, που λέγαμε, τη ζυγαριά την παλιά, του χεριού. […] Στο Γκάζι, υπήρχε παχνί που το λέγαμε. […] Και διανυκτέρευε ο γάιδαρος εκεί. Ο πατέρας μου πήγαινε την άλλη μέρα, έπαιρνε το γάιδαρο, φόρτωνε τα πράγματα που είχε αγοράσει στην αγορά, πούλαγε και πάλι το ίδιο. […] Όχι σε καταστήματα. Είτε σε περαστικούς, είτε είχε πελάτες, δηλαδή βγαίνανε στο μπαλκόνι. Πέρναγε ο κυρ-Δήμος από κάτω να πούμε, φώναζε: «Εεεε, μανάβης» και τα λοιπά, «έχω κείνο», ό,τι προϊόντα είχε φορτωμένα. Έβγαινε η κυρία στο μπαλκόνι: «κυρ-Δήμο, περίμενε λίγο», κατέβαινε. Κατάλαβες;» Γ.Γ., μανάβης, 56 ετών

«Τα περισσότερα σπίτια ήτανε με υπηρέτες μέσα. Ε, μικρός εγώ τότε, πήγαινα τις παραγγελίες στα σπίτια… μπακαλόγατος. […] Στις πολυκατοικίες, να φανταστείς, υπήρχε πάντα η είσοδος υπηρεσίας. Απαγορευόταν να πάω από την κύρια είσοδο της πολυκατοικίας. Υπήρχε ο θυρωρός, σου ‘λεγε: «πήγαινε από το ασανσέρ το πίσω, της υπηρεσίας». Και πήγαινες σε ασανσέρ που σε έβγαζε στις κουζίνες». Γ.Γ., μανάβης, 56 ετών

«Κάποιο διάστημα άνοιξα ένα μαγαζί με νεωτερισμούς, ψιλικά και τέτοια, στην Άνω Κυψέλη. Νοίκιασα ένα μαγαζί και το έκανα μαγαζί. Ήθελε ο αρραβωνιαστικός μου να μου δώσει λεφτά να το φτιάξω. Αλλά εγώ ήθελα να το φτιάξω μόνη μου. Ήτανε τότε η Ελβιέλα και πήγα να πάρω εμπόρευμα. Ήταν εκεί κάτι μεγάλοι άντρες, σαράντα χρονών ή κάτι τέτοιο. Και μου είπαν να υπογράψω γραμμάτιο. Δεν υπογράφω λέω γραμμάτια, θέλω να το ανοίξω μόνη μου και δεν θέλω να πάρω λεφτά από τον αρραβωνιαστικό μου, κοιταχτήκαν αυτοί. Και μου τα έδωσαν. (…) Πήρα κουμπιά από την Ερμού, μου αρέσαν πολύ τα κουμπιά, κάλτσες, τέτοια… Και έγιναν τα εγκαίνια. Ήρθε κόσμος, ξεπούλησα. Την άλλη μέρα, αφού μάζεψα λεφτά, πήγα να πληρώσω την Ελβιέλα. Πήγα να πληρώσω τις κάλτσες. Έτσι έκανα και μ’ αυτό το μαγαζί. Το μαγαζί θα πρέπει να το κράτησα κανένα χρόνο και μετά το πούλησα …». Κ.Μ., ιδιοκτήτρια καταστήματος με είδη δώρων – υφάντρια, μοδίστρα, 80 ετών.

«Πάω να δω που πουλάνε αργαλειούς. Και μια και δυο πάω στον ΕΟΜΜΕΧ να μάθω (…) Παραγγέλνω τον αργαλειό. Είχα πάει και στου Μολοκότου να πάρω κλωστές. Το στημόνι, ήταν κάποια Βάσω στην Καισαριανή. Της λέω θα έρθεις να μου κάνεις το στημόνι. (….) Με βοήθησε να καταλάβω όταν  έσπαγε μία κλωστή πως θα το κάνω. Μου φαινότανε αυτό ότι ήτανε πολύ σπουδαίο επίτευγμα ότι θα μπορούσα να δέσω μία κλωστή. Και όταν έδενα μία κλωστή, χειροκροτούσα τον εαυτό μου. Και σιγά-σιγά άρχισα να υφαίνω και ύφαινα πολύ ωραία πράγματα. Γιατί όταν βάλεις το γούστο σου και δεν κοιτάς τι λέει η παράδοση, η παράδοση είχε αυτά που είχε, εγώ δεν ήθελα να κάνω αντιγραφή της παράδοσης, αυτά που κάνουνε στα Γιάννενα και στο Μέτσοβο και στα τέτοια, τίποτα, εγώ ήθελα να κάνω δικά μου, ήθελα να κάνω ένα ελεύθερο σχέδιο. Και έκανα ελεύθερο σχέδιο. Σκεφτόμουνα, ας πούμε να κάνω τοτέμ. Έπαιρνα μαύρη, άσπρη κλωστή και έκανα αυτό που ήθελα, πραγματικά έκανα πολύ ωραία. Έκανα ήλιους, ηλιοβασιλέματα, σύννεφα, τέτοια ήθελα να κάνω (…) Έφτιαχνα στον αργαλειό ρούχα, παλτά, ταγιέρ, φούστες, αριστουργήματα». Κ.Μ., ιδιοκτήτρια καταστήματος με είδη δώρων – υφάντρια, μοδίστρα, 80 ετών

«Ήρθα στο μαγαζί αυτό, Υακίνθου 11, με άλλο σκεπτικό, όχι υφαντά, αλλά είδη δώρων. Και εδώ πάλι δεν κάθισα ήσυχα, έκανα μαξιλαράκια, έβαφα μόνη μου δαντέλλες με κρεμμύδι, με μούρα, με κάπνα από το τζάκι, με διάφορα τέτοια. Και έραβα πολύ λεπτές αιθέριες δαντέλλες, έκανα μαξιλαράκια ρετρό με σατέν από μέσα, με δαντέλλες. Που πάλι ήτανε [για] μια ειδική μερίδα ανθρώπων. Δηλαδή, δεν ήταν της ευρείας κατανάλωσης. Δεν είχα ποτέ μου της ευρείας κατανάλωσης, γιατί ποτέ μου δεν με τράβηξε το χρήμα. Ήθελα να ζω καλά, να κοιτάω την οικογένεια μου, όχι μόνο με τη δουλειά μου, αλλά και να μαγειρεύω, να συγυρίζω, να πλένω…» Κ.Μ., ιδιοκτήτρια καταστήματος με είδη δώρων – υφάντρια, μοδίστρα, 80 ετών.

«Το μαγαζί που ξεκίνησα ήταν διαλεχτό, είχε διαλεχτά είδη. Ήτανε πιο διαλεχτός κόσμος. Και τότε ας πούμε οι Κυψελιώτες που ήταν τότε πελάτες μου, φύγανε, έχουνε πάει στην Κηφισιά, στα προάστια (…) Και φτώχυνε ο κόσμος. Ήρθαν πιο φτωχοί. Και ήρθανε και οι διαβολοξένοι. Οι ξένοι λοιπόν μαζεύουνε τα λεφτά τους για την πατρίδα, δεν χαλάνε εδώ λεφτά». Κ.Μ., ιδιοκτήτρια καταστήματος με είδη δώρων – υφάντρια, μοδίστρα, 80 ετών

«Τώρα ράβω τσάντες, φτιάχνω κοσμήματα της αρέσκειας μου, τα κεριά μου, άρχισα τώρα να κάνω και λίγο ράψιμο. (…) Λέω μήπως βγει κάτι, για να μην κλείσει το μαγαζί, μήπως βγουν τα έξοδα του. Αλλά όλα αυτά φθίνουν. Και έχει αλλάξει. Είχα κάτι ακριβά κομμάτια και όμορφα, αλλά σταματήσανε να ζητάνε. Και άρχισα να φέρνω αυτά που ζητάνε. (…) Γεμίζει η ψυχή μου από τη δουλειά αυτή. Σκέφτομαι και στην ηλικία μου: αχ θα πάω το πρωί, να τελειώσω αυτή την τσάντα, να της βάλω αυτό εκεί, να πάρω αυτό, να δω που θα το ταιριάξω αυτό. Δηλαδή το μαγαζί το κουβαλάω μαζί μου, αλλά το κουβαλάω με αγάπη, όχι με άγχος. Ακόμα και τα τζάμια που σκέπτομαι ότι θέλουν πλύσιμο και αυτά τα κουβαλάω μαζί μου. Ότι πρέπει να φτιάξω τα τζάμια, να ευπρεπίσω το μαγαζί, με τη σκέψη ότι αυτός που θα μπει μέσα δεν έχει καμία δουλειά να βλέπει ένα μαγαζί ακατάστατο, μπορεί να πάει σε άλλο μαγαζί. Και από σεβασμό στον πελάτη και στον εαυτό μου θέλω να είναι το μαγαζί περιποιημένο». Κ.Μ., ιδιοκτήτρια καταστήματος με είδη δώρων – υφάντρια, μοδίστρα, 80 ετών.

«Το μαγαζί είναι δεύτερη γενιά, είναι οικογενειακή καθαρά επιχείρηση, είχαμε πάρα πολύ προσωπικό κάποτε, πάρα πολύ προσωπικό, δηλαδή 8-9 άτομα έχουμε φτάσει, αλλά είναι έτερον εκάτερον αυτό, ξέρετε είναι και η αλλαγή των συνηθειών που υπάρχουνε, παλιά υπήρχε η εικόνα της μοδίστρας στο σπίτι, ξέρω ’γω κάθε δύο τρεις μήνες στο σπίτι ερχόταν η μοδίστρα και εγκαθίσταντο στο σπίτι». Π.Κ., ιδιοκτήτης καταστήματος ειδών ραπτικής, 55 ετών

«Έχει φύγει η πελατεία, οι παλιές βιοτεχνίες, οι μοδίστρες και τα λοιπά οι Ελληνίδες, γιατί υπήρχαν πάρα πολλά ατελιέ εδώ, έχουνε φύγει. Υπήρχαν ατελιέ με δέκα κοπέλες μέσα. Κοπέλες οι οποίες ζούσαν μέσα στο ατελιέ, μάθαιναν την τέχνη, τρώγανε στο σπίτι μέσα, τρώγαν και ξύλο ακόμα, όχι μόνο φαγητό από τις δασκάλες εκεί που είχανε, αληθινό είναι αυτό που σας λέω, και έρχονται μερικές φορές και μας, μας λένε ας πούμε για κάποιες μοδίστρες που δουλεύανε και κλαίνε που θυμούνται δηλαδή, σκληρή εφηβεία, δηλαδή φεύγανε 14 χρονών να μάθουν αυτή τη τέχνη, έτσι; Και ξέρω ’γω, κόβαν λάθος το ύφασμα, τρώγαν ξύλο. Αλλά θυμούνται τη δασκάλα τους με, με συγκίνηση. Και όχι μια, πολλές. …» Π.Κ., ιδιοκτήτης καταστήματος ειδών ραπτικής, 55 ετών

«Ε, τώρα είπαμε αλλάξανε λίγο οι συνήθειες, δε ράβει τόσο πολύ ο κόσμος, με την κρίση βέβαια υπάρχει μια επιστροφή, μια τάση για να διατηρήσουμε τα ρούχα μας οπωσδήποτε, η μεταποίηση έχει έτσι μια μικρή κίνηση. Χωρίς να είναι τόσο μεγάλη όσο θα περιμέναμε. Ε αυτό οφείλεται στο ότι έχει φύγει ο κόσμος, (…) η οικογένεια δηλαδή η ελληνική έχει φύγει…» Π.Κ., ιδιοκτήτης καταστήματος ειδών ραπτικής, 55 ετών

«Αρχικά, ξεκίνησα να πουλάω παπούτσια, δεν είχα πρόγραμμα να κάνω επισκευές, το άνοιξα για πωλητήριο. Ανοίξαμε με μηδαμινό κεφάλαιο, δεν είχαμε και δυνατότητα. Αν είχαμε τη δυνατότητα χρημάτων, να βάλουμε το κατάλληλο εμπόρευμα, θα ήταν διαφορετικά, αλλά εμείς δεν είχαμε κεφάλαιο να ρίξουμε. Ανοίξαμε το μαγαζί, βασιζόμενοι στα χέρια μας, θα πάμε να δουλέψουμε κάτω, θα έρθει η γυναίκα μας να κάτσει εδώ, πέντε από δω, πέντε από κει, να κάνουμε ρίζα και μαγιά, για να μπορέσουμε να…. Εντάξει τα πράγματα δεν πήγαν και τόσο καλά (…), κάναμε τέσσερα παιδιά (…), στερηθήκαμε…» Β.Μ., τσαγκάρης, 63 ετών

«Η Κυψέλη ήτανε πολύ ωραία, εκείνα τα χρόνια που ’ρθα εγώ, ’79 -’80, αφρόκρεμα ελληνισμού υπήρχε, έκανες μια δουλειά που έκανε τέσσερις δραχμές, σου δίνανε πέντε, πάρε Βασίλη πιές και μια μπύρα, ανάλογα τη δουλειά που έκανες. Όπως σου είπα είμαι γνώστης στη δουλειά επάνω και το εκτιμούσανε. Τώρα, η Κυψέλη έχει γίνει ζούγκλα, δεν είναι κατοικήσιμη πλέον, για ελληνικές οικογένειες όχι…» Β.Μ., τσαγκάρης, 63 ετών

«Το 1985 ανοίξαμε επιχείρηση στην Κερκύρας, αριθμός 21, κομμωτήριο «Νίκη», το όνομα της αδελφής μου. (…) Είχε πάρα πολλή δουλειά, πήγαμε πάρα πολύ καλά, φτιαχτήκαμε, αγοράσαμε διαμέρισμα (…) Η πελατεία ήταν αριστοκρατική (…) μέχρι το 1990 το κομμωτήριο ήταν γυναικεία υπόθεση και αυστηρή παρακαλώ: δεν είχε κουτσομπολιό, μιλούσαμε στον πληθυντικό… είχε πολλή δουλειά και καλή, ποιοτική πελατεία (…) καταρχήν μες στο κομμωτήριο υπήρχε κλασσική μουσική (…) σήμερα δεν υπάρχει ποιότητα πάνω στη δουλειά…, έφυγε η ποιότητα, ο καλός ο κόσμος…, δυστυχώς αλλάξανε τα δεδομένα και μειώθηκε η πελατεία κατά 40% από το 1995 και μετά». Π.Μ, κομμώτρια, 42 ετών.

«Η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης θα παρουσιάσει την δουλειά της σε μια ημερίδα, το Σάββατο 7 Απριλίου, από τις 11.00 το πρωί ως το απόγευμα, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (στην οδό Ακαδημίας). Ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε να σας παρουσιάσουμε εκεί τις πολλαπλές όψεις της Κυψέλης με τις φωνές των ίδιων των κατοίκων της. Μέχρι τότε, μπορείτε να επισκέπτεστε την ιστοσελίδα μας https://sites.google.com/site/opikdomain »

Λ.Π. – Δ.Μ.

——

Διαβάστε περισσότερα για την ΟΠΙΚ στο tvxs.gr
Η ιστορία της Κυψέλης μέσα από μνήμες

TVXS Συνέντευξη: Το βίωμα να είσαι μετανάστης

Προφορική ιστορία: Ένα ριζοσπαστικό κίνημα. Της Τασούλας Βερβενιώτη

Πουλαμε τη ζωη χρεωνουμε το θανατο _ Αγαθη Δημητρουκα

«Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε το θάνατο», Αγαθή Δημητρούκα

07:03, 22 Μαρ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/88736

«Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο» ακουγόταν από το ραδιόφωνο μια τραγωδός στον ρόλο της Εκάβης.
«Όλα μού τα πήρατε! Τι άλλο θέλετε;» έλεγε μέσα σε λυγμούς η δική μου Εκάβη.
Τη χτυπούσαν, τη γονάτιζαν, την έσερναν απ’ τα μαλλιά: ο Μενέλαος ήταν τώρα βρομόγρια «ο Αγαμέμνονας μαυραγορίτισσα» ο Οδυσσέας πανιασμένη τσούλα, σαν υπερτροφικό σκουλήκι.

Ο Πρίαμος παρέμενε κρεμασμένος στην πόρτα: το στόμα του ανοιχτό σε άναρθρη κραυγή τα μάτια του χυμένα σε ασύντακτη κατάρα.
Όχι! Εμένα δε με λένε Αστυάνακτα. Είχα ωστόσο την ηλικία του και μια πέτρα στο χέρι.

Προσπαθούσα να πετύχω κάποιον απ’ τους τρεις για να ξεφύγει η μάνα μου. Κι όπως τους σημάδευα, εκείνη τους φώναζε «Σκοτώστε με! Μη με τυραννάτε» κι εγώ βούρκωνα κι έχανα τον στόχο κι έσφιγγα ακόμα πιο πολύ την πέτρα στη χούφτα μου.

Κι άκουγα τότε τις φοβέρες τους: «Άμα ξανακατεβείς στο σοκάκι, θα σε σκοτώσουμε», «Θα σε θάψουμε μέσα στις πέτρες», «Δε θα σε βρει κανένας!».
Οι μισοί χωριανοί ήταν στα χωράφια και στα πρόβατα κι οι άλλοι μισοί στα ξερονήσια. Δυο τρεις που έμεναν στο χωριό τους έλεγαν ρουφιάνους ή δηλωσίες και κρύβονταν στα σπίτια τους.

Έμενε κι ο πατέρας μου, αλλά αυτός δεν μπορούσε να κάνει βήμα: ήταν ανάπηρος. Όχι από πόλεμο΄ η πολιομυελίτιδα τον βρήκε μόλις γύρισε από φαντάρος. Ευτυχώς που είχε μια φωτογραφία από τον στρατό για να θυμάται τη λεβεντιά του.

Τώρα τον έλεγαν σοφό΄ κι ήταν, όταν ήταν ήρεμος. Όταν δεν τον εξευτέλιζαν χτυπώντας τη γυναίκα του και φοβερίζοντάς την «Άμα πεθάνει ο πατσαλός, ούτε για την κηδεία του δε θα μείνεις».

«Έχω την τσούπα μου!» επαναλάμβανε εκείνη σαν να παραμιλούσε.
Ναι, καταλάβαινα πως αρπαζόταν από μένα κι ένιωθα τα στραβά και κοκαλιάρικα ποδαράκια μου να ισιώνουν και να μπήγονται συμπαγή στο έδαφος για να μη λυγίσουν και πέσει, να την κρατήσουν γερά στον βράχο της ερημιάς μου.

Κι έπειτα ο πατέρας μου την ορμήνευε μπροστά μου, όλα μπροστά μου λέγονταν.

«Άμα πεθάνω» της έλεγε «να πάρεις την τσούπα μας μακριά από δω. Να τα πουλήσετε όλα και να μην ξαναγυρίσετε. Να κοιτάξεις να μάθει γράμματα. Και να θυμάσαι: αν την κοροϊδέψει κανένας, μην την κατηγορήσεις, και το παιδί να το κρατήσεις, να μην το πεις μούλικο, να το πεις το παιδί της τσούπας μας».
«Έλα, μωρέ άντρα» του απαντούσε εκείνη, τόσο σίγουρη σαν να πατούσε πάνω σε κινούμενη άμμο. «Δεν πεθαίνεις, μην το λες και το ξαναλές. Όσο ζω εγώ δε θα σ’ αφήσω να πεθάνεις! Θέλω τον ίσκιο σου, καταλαβαίνεις;».

Κι εκείνος, σαν να του έδιναν παράταση όλες οι χθόνιες θεότητες μαζί για να τον επιβραβεύσουν στον ρόλο του πατέρα, μαλάκωνε το μελαγχολικό του βλέμμα και συμπλήρωνε: «Άμα δεν πεθάνω, θα πω σ’ αυτόν τον παλιοκερατά που θα παντρευτεί η πουτσαρίνα μας να την πάρει μακριά από δω, κι ας την πάει στην Αμερική, να ζήσουν εκεί όπου ζει ο καλός κόσμος΄ αλλά θα του δώσω και μια κατσίκα να πίνει η πουτσαρίνα μας φρέσκο γάλα!».

Γιατί ο πατέρας μου με ονειρευόταν στην καρδιά της Νέας Υόρκης, στον τελευταίο όροφο του ψηλότερου ουρανοξύστη, με τον προσωπικό μου κήπο στην ταράτσα, όπου μια κάτασπρη κατσικούλα θα έβοσκε στο γκαζόν.

Και τότε βέβαια δεν ήξερα να το εξηγήσω, μα κάπως έτσι ένιωθα: «First we take Manhattan, then we take Berlin».

Απόσπασμα από τη μυθιστορηματική αυτοβιογραφία Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο (Εκδόσεις Πατάκη), της Αγαθής Δημητρούκα (στιχουργός, συγγραφέας και μεταφράστρια)

(Σημειώσεις: Πατσαλός = αυτός που έχει κινητικά προβλήματα, Τσούπα = κόρη στα ρουμελιώτικα. Λέξη αλβανικής καταγωγής, Πουτσαρίνα = λεβέντισσα. Το αρσενικό πουτσαράς χρησιμοποιείται ως συνώνυμο των λέξεων λεβέντης, παλικάρι)


info

Η Αγαθή Δημητρούκα στο Μικρό Πολυτεχνείο – Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης στο Μικρό Πολυτεχνείο, η Αγαθή Δημητρούκα – στιχουργός, συγγραφέας, μεταφράστρια – παρουσίασε το βιβλίο της «Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο», μεταφέροντας το κοινό σε μια Ελλάδα βασανισμένη πάντα και παράλληλα ποιητική.

Η Αγαθή Δημητρούκα, υπήρξε προσωπική και στενή φίλη του Νίκου Γκάτσου και είχε επίσης, πολλά να αφηγηθεί για τον κορυφαίο έλληνα ποιητή.

Γνωστοί ηθοποιοί, φίλοι της Αγαθής (Λουκία Πιστιόλα, Χριστίνα Χριστοδούλου, Άρτεμις Ορφανίδου, Θεοδώρα Ευγενάκη, Γιώργος Γιανναράκος, Πάρις Θωμόπουλος αλλά και η θεατρολόγος Άννα Τσαπάρα) διάβασαν αποσπάματα του βιβλίου όπως και ποιήματα, που η ίδια επέλεξε και μετέφρασε από το έργο ποιητών, που τα ονόματά τους απαντώνται στο βιβλίο της, όπως οι: Σολωμός, Σικελιανός, Σεφέρης, Παλαμάς, Ρίτσος, Ελύτης, Γκάτσος, Ελευθερίου, Χρονάς, Αρανίτσης, όπως και Λόρκα, Νερούδα, Ρομέρο, κλπ.

Ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσαν εκλεκτοί καλεσμένοι της ίδιας της Αγαθής Δημητρούκα που τίμησαν με την παρουσία τους τη βραδιά, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ποιητές όπως η Kλεοπάτρα Λυμπέρη, ο Γιάννης Υφαντής και ο Γιάννης Ψάρρας, όπου επίσης ακούστηκαν αποσπάσματα από ποιητικά έργα τους, αλλά και οι συγγραφείς Σωτήρης Δημητρίου και Αλέξανδρος Ασωνίτης. Ακόμη, παραβρέθηκαν, η ερμηνεύτρια Φιόρη – Αναστασία Μεταλληνού, ο μουσικός και σκηνοθέτης Βασίλης Κονταξής αλλά και ο μουσικός και μέλος των Υπόγειων Ρευμάτων, Απόστολος Καλτσάς.

Την όλη εκδήλωση πλαισίωσε μουσικά η Στέλλα Κυπραίου (κιθάρα) και ο Πάρις Θωμόπουλος (κλαρινέτο). Τραγούδια με ποιητικούς στίχους σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι, ερμήνευσε, μοναδικά, ο Δώρος Δημοσθένους.

dimitrouka_3

Τέλος οι μαθητές του σεμιναρίου της Στιχουργικής αλλά και του εργαστηρίου Δημιουργικής Αφήγησης κατέθεσαν στην Αγαθή Δημητρούκα ποιητικά κείμενα εμπνευσμένα από το βιβλίο της και το έργο της.

Η διοργάνωση έγινε από: Εργαστήριο Δημιουργικής Αφήγησης της Κρυσταλίας Πατούλη, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του ίδιου σεμιναρίου με τίτλο «Αφήγηση έργου – ζωής»  και από το Σεμινάριο Στιχουργικής της Φωτεινής Λαμπρίδη.

Pocket Theatre@χώρος τέχνης ασωμάτων
Οδός Ασωμάτων 6 – Θησείο (ΗΣΑΠ Θησείο)

Πώς να τιμήσει την ποίηση η νεκρή Ελλάδα; Του Γιάννη Μακριδάκη

Πως να τιμήσει την ποίηση η νεκρή Ελλάδα; Του Γιάννη Μακριδάκη

12:03, 21 Μαρ 2012 | tvxsteam tvxs.gr/node/88707

Παγκόσμια μέρα ποίησης σήμερα. Πως να την τιμήσει η νεκρή Ελλάδα; Η Ελλάδα που δέχεται επί του πτώματός της τις ορμητικές επιθέσεις των όρνεων από την Ευρώπη; 

Βουτούν κατά πάνω της για να κατασπαράξουν τον σωρό από σάρκες που δημιούργησαν με τις ανάλγητες πολιτικές εξαθλίωσης.

Βουνά, παραλίες, νησιά, ορυκτός πλούτος, αστικά τοπία ξεπουλιούνται σε επενδυτές και βιάζονται ασύστολα.

Παραβιάζονται οι περιβαλλοντικές νομοθεσίες που η ίδια η Ευρώπη θέσπισε για τα μέλη της.

Όπως ακριβώς αξίζει σε μια τριτοκοσμική αποικία.

Στην Χαλκιδική, στο Κιλκίς, στο Ελληνικό, στο Πεντελικό όρος, στην Κρήτη, στην Ικαρία, στη Χίο, στη Σκύρο, στη Μάνη, στην Εύβοια, παντού χαίνουσες πληγές. Πλήρης καταστροφή και βιασμός. Της φύσης και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Με πρόφαση την ανάπτυξη και μάλιστα την «πράσινη».

Το ελληνικό τοπίο, τα σκληροτράχηλα βουνά και το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου, που επί αιώνες ενέπνευσαν ποιητές, πεζογράφους, ζωγράφους και γλύπτες παραδίδονται στη βουλιμία των Ευρωπαίων κατακτητών.

Οι μοναδικοί ποιητές σήμερα είναι οι άνθρωποι που αντιστέκονται θέτοντας ακόμα και τα κορμιά τους μπροστά στις ερπύστριες της ισοπέδωσης.

Είναι γεμάτη ποιητές η Ελλάδα από τη Χαλκιδική ως την Κρήτη.
Ποιητές που «γράφουν» με το πάθος τους, την ψυχή τους, τον ιδρώτα τους, τους χτύπους της καρδιάς τους. Ποιητές που εκτιμούν την ομορφιά ολόγυρά τους, εμπνέονται από αυτήν και δίνουν όλο τους το είναι για να αποκρούσουν τους άρπαγες. Κινδυνεύοντας να σκοτωθούν ή να συλληφθούν διότι μάχονται και ζουν σε μια χώρα που κυβερνιέται από φιλοεπενδυτές και αναπτυξιολάγνους.
Σε μια χώρα που το μεγάλο μέρος του πληθυσμού αποτελείται από σιωπηρούς νοικοκυραίους, το χείριστο είδος των πολιτών.

Οι μοναδικοί ποιητές της Ελλάδας σήμερα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντίστασης, τιμώντας τους προγόνους τους στην Τέχνη και την Τέχνη την ίδια. Υπερασπιζόμενοι την Έμπνευση.

Τους τιμώ, τους σέβομαι και τους ευχαριστώ από την καρδιά μου.
Γιάννης Μακριδάκης

Σχετικά Άρθρα:

«21/3/12: Δια-μαρτυρία με σημαία τον πολιτισμό». Ο Νίκος Καρατζάς στο tvxs

«21/3/12: Δια-μαρτυρία με σημαία τον πολιτισμό». Ο Νίκος Καρατζάς στο tvxs

08:03, 20 Μαρ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/88526

Ο Εκδότης Νίκος Καρατζάς, ένας από τους βασικούς πρωτεργάτες της αυριανής Δια-μαρτυρίας – 21 Μαρτίου Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, που θα ξεκινήσει στις 12μμ έξω από το Βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη, για τον κύριο εμπνευστή της διοργάνωσης αλλά και για στόχο της, που έχει για «όπλο» τον Ελληνικό πολιτισμό ενάντια σε ότι τον… πολεμά επί χρόνια.

Πώς ξεκίνησε αυτή η σκέψη για την αυριανή Δια-μαρτυρία;

Από μία κουβέντα με τον Παρασκευά Καρασούλο, ο οποίος είχε και την ιδέα, να κάνουμε μία Δια-μαρτυρία στις 21 Μαρτίου – Παγκόσμια Ημέρα της Ποίησης και σιγά σιγά προστέθηκαν εκτός από τη Μικρή Άρκτο και τον Ιανό, τα περιοδικά ποίησης.
Όλα αυτά ξεκίνησαν ως μία ανιδιοτελής χειρονομία προσπαθώντας να βρούμε έναν δρόμο κι έναν τρόπο για να διαμαρτυρηθούμε, χωρίς αυτό να μοιάζει με ότι προηγήθηκε, δηλαδή, σπασμένα μάρμαρα, καμένα νεοκλασικά, κλεισμένοι δρόμοι (όπου εμποδίζεται η καθημερινότητα της πόλης και η ανάγκη των άλλων), ζοφερή ατμόσφαιρα.
Εμείς μιλούμε για μία διαδήλωση με μπάντες κρουστών, με εικαστικά λάβαρα που ετοίμασαν οι φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών με τους καθηγητές τους, αλλά και από άλλα εικαστικά ιδρύματα, αλλά και με πλακάτ γραμμένα με συνθήματα από στίχους ποιητών, για να αναδείξουμε μια μεγάλη παράδοση, κληρονομιά και προίκα που έχουμε σαν χώρα και από την οποία πρέπει να αντλήσουμε, για να αντέξουμε και να διανύσουμε, στα δύσκολα χρόνια.
Μιλάμε δηλαδή, όχι για άλλη μία διαμαρτυρία, αλλά για μία άλλη Δια-μαρτυρία, με την ποίηση ενάντια στην κρίση.
Και το πρώτο μας πανό θα γράφει «Κάνε ένα άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά», το οποίο είναι από έναν στίχο του Οδυσσέα Ελύτη.

Μιλάτε δηλαδή, για μία πρόταση –θα μπορούσαμε να πούμε- πολιτικού πολιτισμού;

Έτσι, ακριβώς. Με σημαία τον πολιτισμό και με τους στίχους των ποιητών μας. Και, θα έλεγα, με μία υπέρβαση των συμβατικών διακρίσεων.

Με ποιον τρόπο;

Στη συζήτηση με θέμα «Μνημόνιο ή Αντιμνημόνιο» που έγινε από την Συντονιστική Επιτροπή, όπως και από όλη η κοινωνία, βρεθήκαμε ενάντια στο Μνημόνιο, αλλά με βάση ότι ο Πολιτισμός αποτελεί μία πλατφόρμα υπέρβασης αυτών των συμβατικών διακρίσεων. Το κυριότερο που μας ενώνει είναι ότι είμαστε με τον Πολιτισμό, ερχόμαστε από τον πολιτισμό, και θέλουμε να βρούμε έναν άλλο δρόμο για να υπερβούμε την κρίση. Γιατί η κρίση δεν είναι μόνον οικονομική. Είναι πρωτίστως πολιτιστική, κοινωνική, πολιτική και οικονομική βεβαίως.
Άρα λοιπόν, αυτή η υπέρβαση με την οποία θα συνυπάρχουμε με τις διαφορές μας, είναι το στοίχημα. Δηλαδή η υπέρβαση είναι μια πλατφόρμα, όχι για να ακυρώσει τις διαφορές, αλλά για να μας επιτρέψει να συνυπάρχουμε με τις διαφορές μας. Αλλιώς ο άλλος δρόμος είναι ο εμφύλιος. Και η Ελλάδα… ανακάλυψε πάρα πολλές φορές αυτόν τον δρόμο με τα αποτελέσματα που γνωρίζουμε. Άρα λοιπόν, κάθε φορά που έχανε τον πολιτισμό της η Ελλάδα, ανακάλυπτε τον Εμφύλιο.
Αυτά, λοιπόν, θα έλεγα πως είναι η «κουζίνα» των διεργασιών για να εξηγήσω τι θα πει «υπέρβαση των συμβατικών διακρίσεων».

Επίσης, η κίνηση αυτή είναι εναντίον της διαφθοράς όπως έχει ανακοινωθεί…

Ναι, είναι εναντίον της διαφθοράς, και εναντίον της ανικανότητας που μας έφερε σε αυτές τις πολλαπλές κρίσεις, και εναντίον των σπασμένων μαρμάρων, των καμένων νεοκλασικών, εναντίον όσων σπάνε βιβλιοπωλεία και θα ήθελαν να κάψουν και τις ιδέες που περιέχουν… Διότι τα βιβλιοπωλεία –και δεν λέω για τον Ιανό που υπήρξε οκτώ φορές στόχος από το 2008- αλλά και άλλα βιβλιοπωλεία σε αυτή την κρίσιμη τριετία, έγιναν στόχοι τραμπούκων. Άρα, καταδικάζοντας όλα αυτά, και εναντίον όλων αυτών κάνουμε αυτή τη Δια-μαρτυρία, για να δείξουμε και σε εμάς τους ίδιους, επιπλέον, ότι μπορείς να διαμαρτύρεσαι χωρίς να εμποδίζεις τους άλλους να ζούνε.
Υπάρχει, επίσης, ένας εσωτερικός λόγος να διαμαρτυρόμαστε, άλλωστε. Γι αυτό και στο εξωτερικό είναι σημαντικό να ακουστεί για παράδειγμα, πως όταν οι Έλληνες διαμαρτύρονται με σημαία τον πολιτισμό… μπορούν να διαμορφώνουν -εκτός των άλλων- και έναν άλλον πολιτισμό της διαμαρτυρίας.

Άλλωστε και αξιολογικά, είτε και ιεραρχικά, αν θέλουμε, ο πολιτισμός δεν μπορεί να είναι κάτω από την πολιτική…

Ακριβώς. Το αντίθετο. Η πολιτική, δυστυχώς, οδήγησε στην ευτέλεια τον πολιτισμό.

Ο πολιτισμός και οι αξίες που πρεσβεύονται, μέσω κάθε γενιάς, δεν είναι, άλλωστε, πάνω και από τις όποιες ιδεολογίες (όπως γράφει στο βιβλίο του «Ανθρωποφύλακες» ο Περικλής Κοροβέσης);

Είναι αξιακός κώδικας ο πολιτισμός.

Και –όπως έχει πει και ο Χρόνης Μίσσιος– ζούμε σε μία τόσο μικρή χώρα που έχει πάρει ήδη δύο νόμπελ ποίησης και ένα Λένιν… Δηλαδή αναλογικά με άλλες χώρες, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι ζούμε σε μία από τις σημαντικότερες -αν όχι την σημαντικότερη- χώρες της ποίησης…  

Σε μια τόσο μικρή χώρα, με μια τόσο μεγάλη ποίηση που ξεκινά από τον μέγιστο ποιητή, τον Όμηρο…

Αύριο η συγκέντρωση της Δια-μαρτυρίας, τι πορεία θα ακολουθήσει;

Υπάρχει μία σημαντική διαφορά στην αυριανή δια-μαρτυρία, δηλαδή, θα ξεκινήσουμε στις 12 το μεσημέρι από τον Ιανό που είναι ο τόπος προσυγκέντρωσης, θα προχωρήσουμε ανάποδα προς την Κοραή, θα σταματήσουμε έξω από τα εμβληματικά κτίρια της τριλογίας, και συνεχίζουμε… βαδίζοντας πάντα με τα λάβαρα και τους στίχους των ποιητών, και έξω από το κάθε κτίριο (Εθνική Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήμιο Αθηνών, και Ακαδημία Αθηνών) διαβάζουμε ένα ποίημα των Καβάφη, Ελύτη, Σεφέρη. Κατόπιν η επόμενη στάση θα είναι στο Σταυροδρόμι Ομήρου και Πανεπιστημίου που διαβάζουμε ένα απόσπασμα από Ραψωδία της Οδύσσειας, και τέλος, κατευθυνόμαστε προς το Σύνταγμα. Πάντα, χωρίς να κλείνουμε τους δρόμους, εμποδίζοντας την κυκλοφορία.

Με συνθήματα και «όπλα» σας –θα μπορούσαμε να πούμε- την Ελληνική ποίηση και τον πολιτισμό, ενάντια…

…στις πολλαπλές κρίσεις που μας βασανίζουν. Με σημαία τον πολιτισμό και τους στίχους των ποιητών μας. Τόσο απλά.

Πιστεύετε ότι τόσο οι προσωπικότητες όσο και οι απλοί άνθρωποι, με κέντρο τον πολιτισμό, σε μία κοινή προσπάθεια, είναι δυνατόν να βρουν και κάποιες έστω, κοινές απαντήσεις απέναντι σε αυτή την πολλαπλή κρίση;

Έτσι είναι, και αυτό επιδιώκουμε. Δηλαδή, αυτή είναι η στόχευση, να δείξουμε ότι δεν περνάνε όλα μέσα από τα κόμματα, δεν περνάνε όλα μέσα από τον Συνδικαλισμό, και δεν περνάνε όλα μέσα από την κοινωνική σύγκρουση, όμως, όλα, μπορούν να περάσουν μέσα από τον πολιτισμό για να αποκτήσουν οι πραγματικές διαστάσεις το… Μέτρο τους.

Με ανάλογο στόχο ξεκίνησα από το 2010 στο tvxs την έρευνα «Τι πρέπει να κάνουμε;» με βασικό σκοπό να ακουστούν οι σκέψεις ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών πάνω στις αιτίες της κρίσης αλλά και στις πιθανές λύσεις που ο καθένας διαβλέπει. Διότι, χωρίς τον πολιτισμό…  

…δεν είμαστε τίποτα χωρίς τον πολιτισμό και τις αξίες μας. Είμαστε άδεια στομάχια μόνο. Πρέπει οπωσδήποτε να καταλάβουμε το σημείο εκκίνησης. Την πραγματική αφετηρία. Και αυτό είναι που επιχειρεί να κάνει αυτή η Δια-μαρτυρία.

Επειδή, αντίθετα, για πολλά χρόνια προεξείχαν οι πολιτικοί, με όμικρον γιώτα, και όχι ο πολιτικός πολιτισμός (με την κυριολεκτική έννοια η λέξη «πολιτικός»);

Φυσικά. Και, βέβαια, γι αυτό φτάσαμε εδώ… Γιατί αν εμπιστευτείς τόσο πολύτιμα και σημαντικά πράγματα στους πολιτικούς… δεν υπάρχει πιθανότητα να μη τα χάσεις. Και μετά πρέπει να τα ξαναφτιάξεις, και να τα ξανανακαλύψεις…

Οπότε αυτό είναι και το σημαντικότερο που πρέπει να γνωρίζει ο κόσμος που σκέφτεται να συμμετέχει στην αυριανή Δια-μαρτυρία; Ότι δηλαδή, θέτετε πάνω από όλα τον Πολιτισμό και πορεύεστε; Και άρα, δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές…

Έτσι ακριβώς. Γι αυτό ελπίζω να συμμετέχουν όλοι, και να είναι εδώ, αύριο στις 12μμ, έξω από τον Ιανό, ώστε να εκπέμψουμε όλα αυτά με τα ίδια μας τα σώματα…

Υπάρχει κάποια συνέχεια μετά το τέλος αυτής της διαμαρτυρίας; Το έχετε σκεφτεί;

Αυτό, νομίζω, είναι μια αφηρημένη σκέψη όλων μας, αλλά πρέπει να προκύψει μέσα από τη χημεία και την κατάσταση την οποία όλοι μαζί από αύριο θα διαμορφώσουμε. Άρα λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, δεν θα ‘πρεπε να σταματήσουμε σε αυτήν, αλλά θα έπρεπε να αρχίσουμε από αυτήν!

Ίσως π.χ., να γίνει στη συνέχεια, μία ζωντανή εκδήλωση όπου θα εκφραστούν άνθρωποι, με σκέψεις και προτάσεις, όπως συμβαίνει και στην έρευνα του tvxs; Όπου θα μπορούσαν, μάλιστα, όλοι όσοι έχουν συμμετέχει μέχρι στιγμής, αλλά και πολλοί άλλοι, να προσκαλεστούν σε μια τέτοια πιθανή μελλοντική συνάντηση; Να αρχίσει ένας διάλογος, πάνω σε αυτήν την πολιτισμένη βάση;

Έτσι είναι, και από εκεί πρέπει να ξεκινήσουν όλα! Από μία αφετηρία που λέγεται ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Γιατί είναι και η πιο μεγάλη… προίκα που έχουμε. Χωρίς αυτήν, δηλαδή, δεν είμαστε τίποτα.

Με αυτόν τον τρόπο, αν υπάρξει συνέχεια και διάλογος, ίσως να δοθεί και κάποιο είδους τρόπος έκφρασης και σε όλον εκείνο τον κόσμο που έχει ανάγκη να διερευνηθούν εφικτές λύσεις; Διότι, όταν ο κόσμος απελπίζεται και δεν υπάρχει ένα μέσον να τον εκφράζει…

Κάπως έτσι το σκέφτομαι, η αλήθεια όμως είναι ότι αύριο, η Τετάρτη, θα μας δείξει αν αυτές οι σκέψεις πατάνε στη γη, ή αεροβατούν και κατά συνέπεια δεν έχουν το ειδικό βάρος για να διαμορφώσουν το γενικό πλαίσιο.

Από το site, όμως, φαίνεται να υπάρχουν, ήδη, πολλές συμμετοχές.

Η ανταπόκριση είναι πολύ ενθαρρυντική από τον κόσμο, και το ίδιο εύχομαι και για τα ΜΜΕ αλλά και από τις προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών γενικά. Διότι δεν είμαστε ένα κόμμα που διεκδικεί την ψήφο. Είμαστε άνθρωποι που θέλουμε την υπέρβαση, άρα, θα ‘πρεπε να μας αντιμετωπίσουν διαφορετικά. Δεν ξέρω τι να πω. Ίσως δεν κερδίσει η αδιαφορία, για όλα αυτά που γίνονται γύρω μας…

Μα δεν είναι και αυτό ένα σημείο των καιρών που… βοήθησε να φτάσουμε εδώ;

Ακριβώς. Σε κάθε περίπτωση, όλα αυτά αύριο θα ξεκαθαρίσουν. Θα έχουμε μία εικόνα αν ο ίδιος ο κόσμος προτίθεται να σηκωθεί από τους καναπέδες, και να συμμετέχει με όρους ουσιαστικούς, να σηματοδοτήσει μιαν άλλη πορεία, μιαν άλλη διαδρομή, με σημαία τον πολιτισμό, και με όπλο τους στίχους των ποιητών και τις μουσικές μας και τα εικαστικά μας λάβαρα, και όλα όσα κουβαλάμε, ως μια δυναμική παράδοση.

Σαν αφετηρία κάποιας συνολικής προσπάθειας;

Γι αυτό θέλω να σας καλέσω και εσάς και τους αναγνώστες να συμμετέχουμε. Δηλαδή, αν δεν προκαλέσουμε την αυτενέργεια….
Για παράδειγμα, προτείνουμε: «Γράψτε τον στίχο που σας αρέσει, φτιάξτε το σε ένα πλακάτ και ελάτε μαζί μας…»

Προσωπικά θα έλεγα, ότι προσυμμετέχω, ούτως ή άλλως, σε μια ανάλογη Δια-μαρτυρία, ήδη, με το «Τι πρέπει να κάνουμε;», και εύχομαι μάλιστα να αξιοποιηθεί μέσω αυτής της προσπάθειας, εφόσον ήταν και είναι μια καθαρά ανιδιοτελής κίνηση που ξεκίνησε, με τη λογική, ότι ο Πολιτισμός είναι η Ψυχή μας. Και αν δεν πορευτούμε με σημαία την ψυχή μας, που την είχαμε απαξιώσει τόσα χρόνια…

Έτσι ακριβώς. Γι’ αυτό και πρέπει να την ξαναβρούμε. Και πρέπει να φτιάξουμε ένα δίκτυο αλληλεγγύης, ένα δίκτυο συνεργασίας, που να προχωρήσει τα πράγματα και να εξελίξει τα πράγματα. Δηλαδή, να σταθούμε όλοι μαζί, ο καθένας με τον ρόλο του και με τον τρόπο του, αλλά όλοι μαζί με λάβαρο τον πολιτισμό. Με αφετηρία τον πολιτισμό μας.

———-
Τετάρτη 21 Μαρτίου 
Με την Ποίηση ενάντια στην Κρίση
Προσυγκέντρωση στις 12 το μεσημέρι
μπροστά από το βιβλιοπωλείο Ιανόs, Σταδίου 24,
Συν οδοιπορία προς το Σύνταγμα

«ΜΗΝ ΑΜΕΛΗΣΕΤΕ.
ΠΑΡΤΕ ΜΑΖΙ ΣΑΣ ΝΕΡΟ
ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΞΗΡΑΣΙΑ»
Μιχάλης Κατσαρός

———-
Δηλώστε την υποστήριξη σας στο ιστολόγιο: http://www.21martiou.blogspot.com/
Ο κατάλογος συμμετοχών ανανεώνεται καθημερινά…

Με αφορμη την Παγκοσμια Ημερα Ποιησης | Η Αγαθη Δημητρουκα στο Μικρο Πολυτεχνειο

dimitrouka
Τετάρτη 21 Μαρτίου,
ώρα 20:00 Pocket Theatre@χώρος τέχνης ασωμάτων

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης στο Μικρό Πολυτεχνείο,
η Αγαθή Δημητρούκα – στιχουργός, συγγραφέας, μεταφράστρια – θα παρουσιάσει το βιβλίο της «Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε τον θάνατο» και θα μας μεταφέρει σε μια Ελλάδα βασανισμένη πάντα και παράλληλα ποιητική.
dimitrouka_gatsos

Η Αγαθή Δημητρούκα, υπήρξε προσωπική και στενή φίλη του Νίκου Γκάτσου και έχει επίσης πολλά να αφηγηθεί για τον κορυφαίο έλληνα ποιητή.

Γνωστοί ηθοποιοί, φίλοι της Αγαθής (Λουκία Πιστιώλα, Χριστίνα Χριστοδούλου, Άρτεμις Ορφανίδου, Γιώργος Γιανναράκος, Πάρις Θωμόπουλος) θα διαβάσουν αποσπάματα από το βιβλίο και ποιήματα, που η ίδια έχει επιλέξει και μεταφράσει από το έργο ποιητών, που τα ονόματά τους απαντώνται στο βιβλίο της, όπως οι: Σολωμός, Σεφέρης, Παλαμάς, Ρίτσος, Ελύτης, Γκάτσος, Ελευθερίου, Χρονάς, Λόρκα, Νερούδα, Ρομέρο, κλπ.

Την όλη εκδήλωση θα πλαισιώσει μουσικά η Στέλλα Κυπραίου με την κιθάρα της.Τραγούδια με ποιητικούς στίχους θα αποδώσει ο Δώρος Δημοσθένους.

dimitrouka_3

Τέλος οι μαθητές του σεμιναρίου της Στιχουργικής αλλά και του εργαστηρίου Δημιουργικής Αφήγησης θα καταθέσουν στην Αγαθή Δημητρούκα ποιητικά κείμενα εμπνευσμένα από το βιβλίο της και το έργο της.

Διοργάνωση: Εργαστήριο Δημιουργικής Αφήγησης – Κρυσταλία Πατούλη
Σεμινάριο Στιχουργικής – Φωτεινή Λαμπρίδη

Pocket Theatre@χώρος τέχνης ασωμάτων
Οδός Ασωμάτων 6 – Θησείο (ΗΣΑΠ Θησείο)
Κρατήσεις: 210.324.3306
Είσοδος Ελεύθερη