Ο ηλιος με δοντια για πρωτη φορα στο θεατρο

«Ήλιος με δόντια» του Γ. Μακριδάκη στην Αθήνα

12:03, 10 Μαρ 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/87455

To μυθιστόρημα «Ήλιος με δόντια» του συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη (εκδ. Εστία) θα παρουσιαστεί επί σκηνής, πρώτη φορά στην Αθήνα, σε σκηνοθεσία Βασίλη Βασιλάκη, στις 10 Μαρτίου 2012, στο Pocket Theatre @Χώρος Τέχνης Ασωμάτων, με δωρεάν προσκλήσεις για τα μέλη του tvxs.gr*.

«Ο ήλιος με δόντια είναι “Η ιστορία ενός νεαρού νησιώτη από τα χρόνια του Διχασμού μέχρι τη γερμανική Κατοχή, σ’ έναν κόσμο που εχθρεύεται τη διαφορετικότητα και τη μοναξιά. […]

Ο Μακριδάκης καταπιάνεται εκ νέου με το κενό και τη μοναξιά σε μια σύνθεση διπλής όψεως. Στη μια όψη της ιστορίας του «Ηλιου με δόντια» παρακολουθούμε τη δύσκολη, σχεδόν περιθωριακή ζωή ενός νεαρού νησιώτη από τα χρόνια του Διχασμού μέχρι τη γερμανική Κατοχή: ζωή ισχνή, ταπεινή και καταπιεσμένη αφού ο Κωνσταντής μεγαλώνει σε μια συνοικία με αμαρτωλά σπίτια, στερείται πρόωρα τους γονείς του, βρίσκει καταφύγιο σ’ ένα άκληρο ζευγάρι, χωρίς να καταφέρει ποτέ να υιοθετηθεί, γίνεται διαρκώς περίγελως για τη θηλυκότητά του, που γνωρίζει έναν και μοναδικό έρωτα, γεμάτο σκληρότητα και αντιφάσεις, και καταλήγει ιερέας χάρη στην αγαθή παρέμβαση ενός ύστατου προστάτη. Στην άλλη όψη της ιστορίας συναντάμε και πάλι τον Κωνσταντή, αυτή τη φορά, όμως, ως ένα καθαρά διαταραγμένο πρόσωπο, που διάγει έναν παρατεταμένο έγκλειστο βίο, για τον οποίο ευθύνεται όχι μόνο η παράνοιά του, αλλά και η εγκατεστημένη εχθρότητα των άλλων απέναντί του… […]

Ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει την κατασκοπική ίντριγκα με το ιστορικό αφήγημα και το ψυχιατρικό χρονικό: ο Κωνσταντής χάνει το μυαλό του όταν μπλέκεται σε μια περιπέτεια της αντιναζιστικής αντίστασης, νιώθει στο πετσί του τις συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής και πάσχει από αθεράπευτο ιδρυματισμό σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα που καταδιώκει την οποιαδήποτε απόκλιση ή διαφορά.

Ο συγγραφέας, ωστόσο, δεν θέλει να στείλει κάποιο ιδεολογικό μήνυμα: ο Κωνσταντής δεν αποσπά την προσοχή μας λόγω της ομοφυλοφιλίας του ή της δεινής ταξικής του θέσης, αλλά εξαιτίας του βαθύτερου υπαρξιακού κατατρεγμού του, που αναδεικνύει τον κόσμο του σαν κομματιασμένο καθρέφτη: έναν καθρέφτη, στο εσωτερικό του οποίου η πραγματικότητα μπορεί να πάρει τις πιο αντιθετικές μορφές (οι δύο αφηγήσεις του βιβλίου παρουσιάζονται ισόκυρες), προικίζοντας τον ήρωα με ένα γνήσιο, εξαιρετικά λεπτό ψυχικό ρίγος.”

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου

(Σπασμένος καθρέφτης, “Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία”/ Ένθετο “7: Τέχνες και Ζωή”, τχ. 440, 25.4.2010)

————

Oι συντελεστές της παράστασης «Ήλιος με δόντια» (που έκανε πρεμιέρα στην Αίγινα) είναι οι εξής:

Διασκευή: Βασίλης Βασιλάκης και Πάρις Τακόπουλος
Σκηνοθεσία:
Βασίλης Βασιλάκης
Κοστούμια: Γιάννακα Κατερίνα
Παίζουν: Βασίλης Βασιλάκης, Κορνέζος Ανέστης, Ειρήνη Κουνάδη.
Video Art Installation / Επεξεργασία Βίντεο: Κορνέζος Ανέστης, Ειρήνη Κουνάδη,
Φωτο: Ταντάουι Βασιλική

————
Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Βασίλης Βασιλάκης είναι απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν». Συνεργάστηκε με το θέατρο τέχνης από το 1978 μέχρι το 1985 και πήρε μέρος σε παραστάσεις Αρχαίου και σύγχρονου δράματος ,στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Συνεργάστηκε με την παιδική σκηνή της Ξένιας Καλογεροπούλου όπως και με τους θιάσους Γ. Φέρτη, ΣΤ. Φασουλή, Αιμ. Υψηλάντη, Ν. Τσακίρογλου ,Σπ. Παπαδόπουλου, Β. Παπαβασιλείου ,Γ. Αρμένη , Κ. Βασιλάκου, Α. Φόνσου, Ν. Δαφνή κ.α.
Εργάστηκε στα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου και Λαμίας.
Την θεατρική περίοδο 2007-08 συνεργάστηκε με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό στην παράσταση «Ποιός είναι ο κύριος Κέλερμαν» . Την ίδια θεατρική περίοδο, με την Ρένη Πιττακή και την Αγλαΐα Παππά έπαιξε στο Αalst σε σκηνοθεσία Ελπίδας Σκούφαλου.
Την περίοδο 2009-10 συνεργάζεται με τους Σταμάτη Κραουνάκη, Λίνα Νικολακοπούλου στην παράσταση με τίτλο «Ένα σπίτι παραμύθια».
Στο εργαστήρι του D. Kennedy μαθήτευσε στην γλυπτική και την κατασκευή κούκλας και μαριονέτας και το 1997 ίδρυσε το «Θέατρο μαριονέτας» και από τότε παρουσιάζει παραστάσεις για παιδιά σε χώρους σχολείων, φεστιβάλ κλπ.
Σε συνεργασία  με τον ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΙΓΙΝΑΣ «Καποδίστριας» σκηνοθέτησε: «Κομμάτια και θρύψαλα» Γ. Σκούρτη , «Ο Κουρέας της Σεβίλλης» Ζ. Μπομαρσέ, «Η Πινακοθήκη των ηλιθίων» Ν. Τσιφόρου, «Λοκαντιέρα» Κ. Γκολντόνι.
Το 2006 απέκτησε έναν μικρό θεατρικό χώρο στην Αίγινα και δημιούργησε την θεατρική του ομάδα. Σκηνοθέτησε τις παραστάσεις «Με Δύναμη από την Κηφισιά» Δημ. Κεχαίδη- Ελ. Χαβιαρά, «Ελεύθερο ζευγάρι» Ντ. Φο. ,«Εβραία» Μπ. Μπρέχτ, «Τελευταία έκτρωσις» Π.Τακόπουλου , «Οι Δούλες» Ζαν Ζενέ, «Φαλακρή τραγουδίστρια» Ε. Ιονέσκο, η «Γέρμα» του Φ.Γ.Λόρκα και η «Ασκητική» του Ν. Καζαντζάκη.

—-

Info
Pocket Theatre @Χώρος Τέχνης Ασωμάτων*
Από τις 10 Μαρτίου 2012 – μέχρι τέλος Μαρτίου
Κάθε Παρασκευή και Σάββατο, στις 10μμ, Ασωμάτων 6 – Θησείο (κοντά στον Ηλεκτρικό Σταθμό)
Για πληροφορίες και για κρατήσεις θέσεων (καθημερινά 17:00 – 20:00) – Τηλ. 210. 3243306

*Δωρεάν προσκλήσεις για τα μέλη του tvxs.gr:
Τις Παρασκευές 16, 23 και 30 Μαρτίου μόνο για τα μέλη του tvxs.gr, με την προσέλευση δύο ατόμων, το ένα άτομο θα έχει δωρεάν είσοδο.

Γεν.είσοδος : 12  ευρώ

Για τους μαθητές και τα μέλη του ΜΠ ισχύει η κράτηση θέσης με ενιαία τιμή εισιτηρίου 12 ευρώ για 2 άτομα (6 ευρώ κατ’ άτομο εφόσον ο ένας εκ των δύο επιδείξει στην είσοδο την κάρτα μέλους/πάσο).
——————-

Για το μυθιστόρημα «Ήλιος με δόντια» μεταξύ άλλων, έχουν γραφτεί:

«Η δομή του βιβλίου θυμίζει Παύλο Μάτεσι, η γραφή και η συνομιλία με την Ιστορία θυμίζουν Θανάση Βαλτινό και Ρέα Γαλανάκη, η τεκμηρίωση και ο πλούτος της πληροφορίας παραπέμπουν σε Νίκο Θέμελη και Αθηνά Κακούρη. Δεν είναι ούτε βιαστικό ούτε επιπόλαιο αν πούμε ότι ο Γιάννης Μακριδάκης είναι συγγραφέας αυτής της κλάσης […]Ο Μακριδάκης είναι ένας ακτιβιστής που αρθρογραφεί υπέρ των φιλικών σχέσεων με την Τουρκία, υπέρ της συμβίωσης με ό,τι νοείται ως «ξένο» και δίνει το παρών στις κοινωνικές δράσεις της Χίου.» tovima.gr _ Λώρη Κέζα – 2010

«Πρόκειται για ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, καλογραμμένο από κάθε άποψη, ισορροπημένο άρτια ανάμεσα στην τεχνική, το ταλέντο και την ψυχή, το οποίο καταδεικνύει ότι για ακόμα μια φορά η Ιστορία είναι οι άνθρωποι.» diavaseme.gr _ Στέφανος Ξένος – 2010

«Καταλαβαίνω πως όλοι εμείς που στεκόμαστε μπροστά στον καθρέφτη και κοιτούμε μέσα του, είμαστε εκεί για διαφορετικούς λόγους, έχουμε φτάσει από άλλους δρόμους και βλέπουμε ο καθένας ξεχωριστή εικόνα. Και ο ήλιος μέσα στον καθρέφτη; Ε, αυτός είναι αυθύπαρκτος, θα βρίσκεται εκεί, μετά από μας και μετά από τον καθρέφτη.» Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, _“Book Press” – 2010

Δείτε πλάνα από την παράσταση εδώ

Διαβάστε επίσης:

Νιωσε με

Ο Πέτρος Βαγιόπουλος για το «Νιώσε με»

08:11, 28 Νοε 2011 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/77369

Το «Νιώσε με» πάντα πίστευα ότι είναι ένα διαχρονικό τραγούδι, μια μπαλάντα που θα μείνει. Και δεν είναι εύκολο ένα τραγούδι να μείνει διαχρονικό…», o συνθέτης Πέτρος Βαγιόπουλος μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη για μία από τις πιο αγαπημένες δημιουργίες του, που έγραψε πάνω στους στίχους του φίλου και συνεργάτη του. Του αξέχαστου ποιητή- στιχουργού, Μανώλη Ρασούλη.

Ο Μανώλης Ρασούλης μου έδωσε τον στίχο για να βάλω πάνω του μουσική. Μπορεί να συμβεί βέβαια και το αντίθετο. Για παράδειγμα, τα «Ρώσικα μου μάτια» και το «βαλς» που τραγουδάει ο Περίδης είναι λόγια του Μανώλη πάνω στη μουσική του.

Εν αντιθέσει το «Νιώσε με» είναι μουσική πάνω στα λόγια που έγραψε ο Μανώλης. Είναι μια δυνατή στιγμή, που μπορεί να συμβεί σπάνια σε έναν συνθέτη, γιατί γίνεται αυτό το «κλικ» που κάνει το τραγούδι διαχρονικό… Αυτό πιστεύω ότι συνέβει και με το «Νιώσε με».

Μόλις το άκουσε ο Μανώλης για πρώτη φορά, μου είπε «Πω, ρε Πέτρο, φοβερό! Θα μου επιτρέψεις να το τραγουδήσω εγώ;». Του απάντησα «Τι λες ρε Μανώλη; Εγώ να σου επιτρέψω; Θες την άδεια την δική μου για να το τραγουδήσεις εσύ;».

Σαν ερμηνευτής, άλλωστε, είχε αυτή την ιδιότυπη φωνή με λίγο κρητική προφορά… Μου άρεσε πάρα πολύ η ερμηνεία του, όπως και στον Λοίζο.

Κι αυτό το τραγούδι ήταν… προσωπικό του Μανώλη. Γι αυτό ήθελε οπωσδήποτε να το πει ο ίδιος, αν και μια πάρα πολύ γνωστή τραγουδίστρια εξέφρασε την επιθυμία να το τραγουδήσει σαν πρώτη εκτέλεση. Τότε ο Ρασούλης της είπε πολύ ευγενικά «όχι, αυτό είναι τραγούδι για μένα, προσωπικό…».

Ξέρω βέβαια, ότι και οι περισσότεροι στίχοι του Μανώλη είναι προσωπικοί. Από την «εκδίκηση της γυφτιάς» ακόμη, που έγραφε «όταν χάμω την αράζω / και κοιτώ τον ουρανό / όλοι λεν πως τεμπελιάζω / εγώ στη μοίρα τους μιλώ».

Τώρα, δεν μπορώ να πω αν εκείνη τη στιγμή που το έγραφα ήμουν λυπημένος ή χαρούμενος. Αυτά που λένε είναι χαζομάρες, δηλαδή, αν γράψει π.χ κάποιος μια μπαλάντα, είναι λυπημένος. Δεν είναι τίποτα αυτά.

Θυμάμαι μόνο ότι το κουπλέ το είχα βγάλει πρώτο, και μου άρεσε πολύ. Μετά, μου ήταν πάρα πολύ εύκολο να γράψω το ρεφρέν γιατί ήταν μικρό.

Συνήθως όταν γράφω ένα τραγούδι, το αφήνω κανένα μήνα, δεν το ακούω καθόλου γιατί όταν το ακούς συνεχώς  μπορεί να πεις «α ρε τι τραγουδάρα έχω γράψει!». Όταν το ακούς, όμως, μετά από έναν μήνα μπορεί να πεις «πω ρε, τι βλακεία είναι αυτό;».

Δηλαδή, μετά από ένα μήνα, βλέπεις λίγο πολύ το δικό σου δημιούργημα πιο αντικειμενικά.

Το αφησα λοιπόν και μετά από ένα μήνα το ξαναάκουσα και είπα: «ωραίο, πάρα πολύ ωραίο!». Δεν ήθελα να αλλάξει τίποτα, παρόλο που συνήθως αλλάζω κάτι. Όμως, με ζόρισε η εισαγωγή, για άλλο ένα μήνα. Όταν έχω το τραγούδι έτοιμο την εισαγωγή την γράφω πιο εύκολα, αλλά σε αυτό το κομμάτι, επειδή μου άρεσε πάρα πολύ η μελωδία, ήθελα να βρω και μία ισάξια εισαγωγή.

Όταν το ολοκλήρωσα, αν και με παίδεψε μπορώ να πω, δεν είχα δείξει ακόμα τίποτα στον Μανώλη. Ο ίδιος, αν και δεν ήταν μουσικός, δεν έχει γράψει μουσική σε κανένα τραγούδι, είχε βαθιά αίσθηση της μουσικής. Στο τέλος, λοιπό, του το έβαλα, να το ακούσει και του άρεσε πολύ. Έτσι, είπα, για να το λέει και ο Μανώλης που έχει βαθιά αίσθηση της μουσικής μέσα του, είναι πράγματι ένα πολύ καλό κομμάτι.

Φυσικά, μετά από 26 χρόνια που πέρασαν από τότε, ο κόσμος το καταξίωσε. Γιατί ο κόσμος καταξιώνει τα τραγούδια. Δεν πας να χτυπάς τον κ… σου κάτω, δεν πας να λες ότι θέλεις για να τσιγκλήσεις το αυτί του άλλου, ο κόσμος τελικά με ένα αισθητήριο φοβερό καταλαβαίνει πιο είναι το καλό τραγούδι.

Πιστεύω, άλλωστε, αυτό που πίστευε και ο Μανώλης και ο Δημήτρης Χριστοδούλου, σε αντίθεση με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, ότι η μουσική πρέπει να είναι ισάξια ή 10% παραπάνω από τον στίχο.  Αν ήταν αυτό που λέμε, το «εν αρχή ην ο λόγος» θα παίρναμε τον Ελύτη, τον Σεφέρη, τον Βάρναλη, θα βάζαμε και μια διαφορετική μουσική από πάνω και έτοιμο… το τραγούδι.

Θυμήθκα τώρα κι έναν μεγάλο στιχουργός που μου είχε πει: «Πέτρο, ένα τραγούδι που περνάει στον κόσμο ίσον με είκοσι βιβλία με ποιήματα». Του είπα «μα, τι λες τώρα;» και μου απάντησε: «Αυτό που σου λέω. Ένα τραγούδι αν περάσει στον κόσμο είναι ίσον με 20 ποιητικά».

Νιώσε με

Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης
Μουσική: Πέτρος Βαγιόπουλος
Πρώτη εκτέλεση: Μανώλης Ρασούλης
Άλλες ερμηνείες:
Μανώλης Λιδάκης

Πολλές φορές βαθιά αναρωτήθηκα
τριγύρω οι άνθρωποι αν μ’ αγαπούνε
για ό,τι φαίνομαι ή αν αληθινά
για ό,τι είμαι εγώ, κοντά μου ζούνε.

Κι όμως να που δεν ξέρω
ποιος εγώ, κι υποφέρω
νιώσε με, σώσε με
κι ό,τι θες σ’ το προσφέρω.

Είναι στιγμές σιωπής που αναλογίστηκα
τους όρκους που ’δωσα, γλυκιά μου, εσένα
και με τα λόγια μου για μένα πείστηκα
τώρα δεν έχω πια φόβο κανένα.

Κι όμως να που δεν ξέρω…

Πολλοί ορκίστηκαν πως μ’ αγαπήσανε
γιατί κατάλαβαν ποιος είμαι τάχα
και σαν τους πίστεψα μ’ εγκαταλείψανε,
ανάγκη μ’ είχανε, αυτό μονάχα.

Σωπα μη μιλας. Του Αζιζ Νεσιν

Σώπα μη μιλάς. Του Αζίζ Νεσίν

02:11, 30 Νοε 2011 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/77547

Σώπα, μη μιλάς , είναι ντροπή
κόψ’ τη φωνή σου
σώπασε επιτέλους
κι αν ο λόγος είναι αργυρός
η σιωπή ειναι χρυσός.

Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε: «σώπα».

Στο σχολείο μού κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
μου λέγανε: «εσένα τι σε νοιάζει; Σώπα!»

Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:
«κοίτα μην πείς τίποτα, σσσσ… σώπα!»

Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.
Κι αυτό βάσταξε μέχρι τα εικοσί μου χρόνια.

Ο λόγος του μεγάλου
η σιωπή του μικρού.

Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
«Τι σε νοιάζει εσένα;», μου λέγανε,
«θα βρείς το μπελά σου, σώπα».

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι
«Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις, σώπα»

Παντρεύτηκα, έκανα παιδιά ,
η γυναίκά μου ήταν τίμια κι εργατική και
ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή, που της έλεγε «σώπα».

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε:
«Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα»
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμίες ζηλευτές,
με τους γειτονες, μας ένωνε, όμως, το Σώπα.

Σώπα ο ενας, σώπα ο άλλος, σώπα οι επάνω, σώπα η κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσά μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του «Σώπα».
και μαζευτηκαμε πολλοί,
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη, αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα,
τα πάντα κι όλα πολύ.
Ευκολα, μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το «Σώπα».

Μάθε το στη γυναίκα σου, στο παιδί σου, στην πεθερά σου
κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσά σου
και κάν’την να σωπάσει.
Κόψ’ την σύρριζα.
Πέτα την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.

Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις απο το βραχνά να μιλάς,
χωρίς να μιλάς να λές «έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς»
Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.

Και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς ,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς .

Κόψε τη γλώσσά σου, κόψ’την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια.
Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμησεις. Κόψε τη γλώσσά σου.

Για να είσαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσά μου,
γιατί νομίζω πως θα’ρθει η στιγμή που δεν θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δεν θα φοβηθώ και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο,
με έναν ψιθυρο, με ένα τραύλισμα, με μια κραυγή που θα μου λεει:

Mίλα!

———-

Αζίζ Νεσίν (1916-1995)
Φιλολογικό ψευδώνυμο του Μεχμέτ Νουσρέτ Νεσίν (Αζίζ ήταν το όνομα του πατέρα του).
Γεννήθηκε στη Χάλκη της Κωνσταντινούπολης στις 20 Δεκεμβρίου του 1915. Παιδί μιας φτωχής μικροαστικής οικογένειας, έμεινε ορφανός σε πολύ μικρή ηλικία. Αποφοίτησε από το Στρατιωτικό Λύκειο Kuleli (1935), τη Στρατιωτική Ακαδημία (1937) και τη Στρατιωτική Σχολή Φυσικομαθηματικών Σπουδών (1939). Φοίτησε, επίσης, για δύο χρόνια στη Σχολή Καλών Τεχνών.

Υπηρέτησε ως αξιωματικός για αρκετά χρόνια, όμως το 1945 απομακρύνθηκε από τον στρατό με την κατηγορία της κατάχρησης καθήκοντος και εξουσίας. Έκτοτε, στρέφεται στη λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία. Το 1944, δημοσιεύει τα πρώτα του ποιήματα και διηγήματα στο περιοδικό Milliyet, ενώ παράλληλα αρθρογραφεί στις εφημερίδες Yenigun, Karagoz και Tan (1944-45). Λίγο αργότερα εκδίδει το περιοδικό Cumartesi, και, σε συνεργασία με τον γνωστό πεζογράφο Σαμπαχατίν Αλί, εκδίδει την εβδομαδιαία σατιρική εφημερίδα Marcopasa (1946-47), στην οποία σατίριζε τόσο την πολιτικοκοινωνική ζωή της Τουρκίας, όσο και τους πολιτικούς ηγέτες. Η σάτιρά του και ο σαρκασμός του προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από τους αντιπάλους του, η κυκλοφορία της εφημερίδας του απαγορεύτηκε και ο ίδιος εξορίστηκε στην Προύσα για ένα χρόνο (1947). Ωστόσο, ο Νεσίν συνέχισε τον αγώνα του με την ίδια μαχητικότητα επιμένοντας να εκδίδει την εφημερίδα με διαφορετικούς τίτλους (Malumpasa, Merhumpasa, Ali Baba, Bizimpasa και Hur Markopasa).

H προοδευτική του δράση, οι δημοκρατικές του ιδέες και τα σατιρικά του σχόλα για τους πολιτικούς ηγέτες και την κοινωνική ζωή της Τουρκίας τον οδήγησαν πολλές φορές σε σύγκρουση με το καθεστώς. Μετά από τη δημοσίευση ενός άρθρου στην εφημερίδα Tan, το 1945, στο οποίο ασκούσε έντονη κριτική στο πολιτικό καθεστώς, τα γραφεία της εφημερίδας κάηκαν από παρακρατικούς και στρατιωτικούς, ενώ ο ίδιος διώχτηκε πολιτικά. Για τους ίδιους λόγους δικάστηκε και οδηγήθηκε πολλές φορές στη φυλακή: το 1945, για τη δημοσίευση ενός φυλλαδίου με τίτλο «Πώς να ιδρύσετε ένα κόμμα, διαλύοντας ένα άλλο», το 1948, για την κυκλοφορία του δεύτερου βιβλίου του, που περιλάμβανε άρθρα και σχόλια για την τουρκική αλλά και για τη διεθνή πολιτική κατάσταση, το 1949, μετά τη δίωξη που άσκησαν εναντίον του για δυσφήμιση η βασίλισσα της Αγγλίας, ο Σάχης του Ιράν και ο βασιλιάς της Αιγύπτου, και το 1951, μετά την κυκλοφορία δύο άλλων περιοδικών που εξέδωσε, του Bastan και Yeni Bastan.

Μετά την τελευταία αποφυλάκισή του, αναγκάστηκε να ασχοληθεί με διάφορα επαγγέλματα για βιοποριστικούς λόγους. Έτσι, το 1952 άνοιξε στην Κωνσταντινούπολη ένα βιβλιοπωλείο, ενώ τον επόμενο χρόνο άνοιξε ένα στούντιο φωτογραφίας. Στη συνέχεια, ωστόσο, επέστρεψε στη δημοσιογραφική δράση αρθρογραφώντας σε εφημερίδες και εκδίδοντας σατιρικά περιοδικά, ενώ το 1956 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Dusun, που λίγα χρόνια αργότερα κάηκε από «αγνώστους» και καταστράφηκε ολοσχερώς.

Ο Αζίζ Νεσίν έγραψε πολλά διηγήματα, ποιήματα, μυθιστορήματα και εννέα θεατρικά κείμενα και εξέδωσε συνολικά περισσότερα από εκατό έργα. Έχει επανειλημμένα βραβευτεί στην Τουρκία (Ένωση Τούρκων Θεατρικών Συγγραφέων, Τουρκική Ένωση Λογοτεχνών κ.ά.) και στο εξωτερικό (Βουλγαρία, Πολωνία, Σοβιετική Ένωση, Ρουμανία, Ιταλία, Φιλιππίνες), ενώ έργα του έχουν μεταφραστεί σε 32 γλώσσες.

Το 1972 δημιούργησε το ίδρυμα «Αζίζ Νεσίν», το οποίο λειτουργεί μέχρι σήμερα, με κύρια δραστηριότητά του την περίθαλψη και μόρφωση άπορων παιδιών. Ο Αζίζ Νεσίν έχει παραχωρήσει στο ίδρυμα τα πνευματικά δικαιώματα των έργων του. Ο Αζίζ Νεσίν υπήρξε πρόεδρος της Ένωσης Τούρκων Συγγραφέων (1977) και τιμητικό μέλος του «Pen Club» στη Μεγάλη Βρετανία (1985). Πέθανε στις 5 Ιουλίου του 1995, από καρδιακή προσβολή, έπειτα από μια εκδήλωση-αφιέρωμα στο έργο του, στο Τσεσμέ της Σμύρνης. Μετά τον θάνατό του, το σώμα του κηδεύτηκε μυστικά στην περιοχή του ιδρύματος «Αζίζ Νεσίν», χωρίς καμία τελετή, σύμφωνα με την επιθυμία του.

Πολεμουμε γιατι ετσι μας αρεσει… Ν. Καζαντζακης

«Πολεμούμε γιατί έτσι μας αρέσει, τραγουδούμε κι ας μην υπάρχει αυτί να μας ακούσει.

Δουλεύουμε, κι ας μην υπάρχει αφέντης, σα βραδιάσει, να μας πλερώσει το μεροκάματο μας.

Δεν ξενοδουλεύουμε.

Εμείς είμαστε οι αφέντες. το αμπέλι τούτο της Γης είναι δικό μας, σάρκα μας κι αίμα μας.

Το σκάβουμε, το κλαδεύουμε, το τρυγούμε, πατούμε τα σταφύλια του, πίνουμε το κρασί, τραγουδούμε και κλαίμε, οράματα κι ιδέες ανηφορίζουν στην κεφαλή μας.

Σε ποια εποχή του αμπελιού σου έλαχε ο κλήρος να δουλεύεις;

Στα σκάμματα; Στον τρύγο; Στα ξεφαντώματα;

Όλα είναι ένα.

Σκάβω και χαίρουμαι όλον τον κύκλο του σταφυλιού, τραγουδώ μέσα στη δίψα και στο μόχτο μου, μεθυσμένος από το μελλούμενο κρασί.

Κρατώ το γιομάτο ποτήρι και ξαναζώ το μόχτο του παππού και του προπάππου. Κι ο ιδρώτας της δουλειάς τρέχει κρουνός στο αψηλό καταμέθυστο κρανίο.»


Νίκος Καζαντζάκης

Aσκητική, Εκδόσεις Καζαντζάκη

Διαβάστε εδώ: Kazantzakhs – Askhtikh