Napier

«Πίσω από κάθε οικογένεια ξετυλίγεται μια ιστορία και το ιστορικό της ενσωματώνει τόσο την ελπίδα της όσο και την απόγνωσή της. Όταν επιλέγουμε ένα ταίρι, βαθιά μέσα μας διαισθανόμαστε πως υπάρχει κάτι στην συγχώνευση αυτών των οικογενειακών ιστορικών καθώς και στην εμπλοκή του καθένα μας με αυτά τα ιστορικά, που υπόσχεται και στους δυο μας μια ευκαιρία να μεγαλώσουμε…. Η αντιμετώπιση του εαυτού μας και του ιστορικού μας θα γίνει μερικές φορές τόσο βασανιστική που θα μας φαίνεται πως, αν δεν αλλάξουν τα πράγματα, θα πρέπει ή να εγκαταλείψουμε αυτήν τη σχέση ή να ξανακυλήσουμε σε κάποιες πολύ τρομακτικές εμπειρίες της πρώτης παιδικής μας ηλικίας. Εάν ΕΠΙΒΙΩΣΟΥΜΕ από αυτές τις δοκιμασίες, υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες να μας προσφέρει αυτή η σχέση συντροφικότητα και αμοιβαία υποστήριξη»

Napier

————————

«Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πρόσωπο που μόνο του μπορεί να παίξει –και παίζει- όλους τους σημαντικούς ρόλους της ιστορίας μας…. Μπορεί επίσης να παίξει με μεγάλη επιδεξιότητα και το δικό μας ρόλο –ιδιαίτερα εκείνη την πλευρά του εαυτού μας που δεν εγκρίνουμε ή που δεν γνωρίζουμε πολύ καλα… Το ταίρι μας έχει, λοιπόν, ασυνήθιστες δυνάμεις. Μερικές φορές μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε πως είμαστε κυριολεκτικά περικυκλωμένοι από την οικογένεια μέσα στην οποία μεγαλώσαμε. Ενώ αυτή η δύναμη μπορεί να μας επιτρέπει να νιώθουμε ανακούφιση μέσα στο καθησυχαστικό οικείο περιβάλλον μας, φυσικά μερικοί από τους συνειρμούς μας είναι αρνητικοί»

Napier

Χαρις Κατακη

«Oι πατεράδες στις σύγχρονες οικογένειες με τη γυναίκα να έχει ουσιαστικά το πάνω χέρι και με τα παιδιά προσκολλημένα σ’αυτήν, αδρανοποιούνται. Οι συγκρούσεις ανάμεσα στο ζευγάρι, που γίνονται όλο και πιο σφοδρές, δεν αφήνουν περιθώρια για συνεργασία και συναίνεση. Οι συχνές επικοινωνιακές παρεξηγήσεις και η επακόλουθη ρήξη ανάμεσα στους γονείς έχει συχνά ως αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση του πατέρα στην οικογένεια. Οι μητέρες κατηγορούν τους πατεράδες ότι είναι απόντες, παραπονιούνται ότι δεν έχουν συμπαράσταση, ενώ οι πατεράδες είναι εκεί, πάνοπλοι, με έμφυτη γνώση και ισχυρότατο κίνητρο να δώσουν στα παιδιά τους τα εφόδια που χρειάζονται. Οι πατεράδες, από την άλλη πλευρά, παραδίδουν τα παιδιά τους στις μητέρες και παραπονιούνται ότι εκείνες δεν τους αφήνουν να τα πλησιάσουν, ενώ από προγονικές καταβολές και αρχετυπικούς συμβολισμούς που κουβαλούν μέσα τους ολοζώντανους ασυνείδητα θεωρούν ότι τα παιδιά ανήκουν στη μητέρα και ότι δεν έχει δικαίωμα κανένας να τα χωρίσει από εκείνη»

Χάρις Κατάκη – Το ήρεμο φίδι του Θεού – εκδ. Ελληνικά Γράμματα

—————————————–

«Ξεκινούν την καινούργια οικογένεια με την πρόθεση να ανατρέψουν όλα όσα τους πόνεσαν και τους απογοήτευσαν στην πατρική οικογένεια, αλλά επαναλαμβάνοντας ασυνείδητα τα μοτίβα που βίωσαν ως παιδιά, φθάνουν στο αποτέλεσμα να αισθάνονται προδομένοι, ανικανοποίητοι και πικραμένοι. «Σ’ αγαπάω» λένε, «αγάπε με» εννοούν, «ξέρω ότι θα με προδώσεις» αισθάνονται. Άπειρη η ποικιλία τέτοιων ιδιωτικών συμφωνητικών. Οι συγκεκριμένοι όροι για το πώς θα παιχτεί το παιχνίδι ή, μάλλον, το δράμα καθορίζονται με βάση κώδικες φτιαγμένους με δομικά υλικά που κουβάλησαν μαζί τους οι πρωταγωνιστές από τις δικές τους πατρικές οικογένειες. Οικογενειακά συμβόλαια που υπογράφηκαν γενιές πριν και είναι ξεχασμένα στο πίσω μέρος του μυαλού διαγράφουν τις ΕΠΙΛΟΓΕΣ και προσδιορίζουν το υπόβαθρο της σχέσης ενός ζευγαριού. Αυτό εμείς το λέμε αγάπη»

Χάρις Κατάκη – Το ήρεμο φίδι του Θεού – εκδ. Ελληνικά Γράμματα

—————————————–

Μπερτ Χελινγκερ

Βαθμιαία μου έγινε σαφές, ότι οι άνθρωποι έχουν μιαν ισχυρή τάση να χρησιμοποιούν τη δύναμή τους για να μένουν στα προβλήματά τους και να αποφεύγουν τις λύσεις»

Αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι τα ψυχολογικά προβλήματα, η δυστυχία ή τα συμπτώματα μας δίνουν μιαν εσωτερική επιβεβαίωση ότι μας επιτρέπεται να συνεχίσουμε να ανήκουμε στην ομάδα μας.
Ο πόνος είναι η απόδειξη που χρειάζεται η παιδική μας ψυχή, ότι δεν είμαστε ένοχοι αναφορικά με την οικογένειά μας. Διασφαλίζει και προστατεύει το δικαίωμα που έχουμε να ανήκουμε στην οικογένειά μας. Κάθε δυστυχία, που προκαλείται από κάποια συστημική εμπλοκή, συνοδεύεται από την βαθιά ικανοποίηση που παρέχει η γνώση του ότι ανήκουμε
Συνεπώς η εύρεση λύσεων στα προβλήματά μας είναι απειλητική και δυσάρεστη. Ενέχει τον βαθύτερο φόβο του να χάσουμε την ιδιότητά μας να ανήκουμε, ενέχει συναισθήματα ενοχής και προδοσίας, την αίσθηση ότι χάνουμε την εύνοια και την νομιμοφροσύνη μας στην ομάδα όπου ανήκουμε.
Όταν ψάχνουμε για μια λύση, φανταζόμαστε ότι παραβιάζουμε τους οικογενειακούς κανόνες, που μέχρι τώρα υπακούαμε και νοιώθουμε ένοχοι. Η λύση και η ευτυχία φαίνονται επικίνδυνες, επειδή πιστεύουμε ότι θα μας οδηγήσουν στη μοναξιά.
Από τη άλλη μεριά, τα προβλήματα και η δυστυχία μας δίνουν μιαν αίσθηση ότι ανήκουμε. Συχνά, αυτού του είδους η αίσθηση είναι πιο σημαντική για τους ανθρώπους απ’ ότι είναι η ευτυχία τους.

– Διακρίνω τέσσερα διαφορετικά είδη συναισθημάτων:

πρωτογενή συναισθήματα, δευτερογενή συναισθήματα, συστημικά συναισθήματα και μετα-συναισθήματα.
Η κύρια διαφορά μεταξύ πρωτογενών και δευτερογενών συναισθημάτων είναι ότι τα πρωτογενή συναισθήματα υποστηρίζουν τη δημιουργική δράση, ενώ τα δευτερογενή συναισθήματα καταναλώνουν ενέργεια, η οποία διαφορετικά θα μπορούσε να υποστηρίζει την αλλαγή.
Τα συναισθήματα που παράγουν αποτελεσματικά δράση δυναμώνουν τους ανθρώπους, ενώ όλα τα συναισθήματα, που εμποδίζουν την αποτελεσματική δράση ή που δικαιολογούν την απραξία, αποδυναμώνουν τους ανθρώπους. Αποκαλώ τα συναισθήματα αυτά, που υποστηρίζουν τη δημιουργική δράση, πρωτογενή συναισθήματα, ενώ τα άλλα είναι δευτερογενή συναισθήματα.
Τα πρωτογενή συναισθήματα είναι απλά και δεν απαιτούν εκλεπτυσμένες περιγραφές. Είναι έντονα, χωρίς δράμα, χωρίς υπερβολή. Για τον λόγο αυτόν, παρόλο που είναι έντονα, φέρνουν μια καθησυχαστική και ήρεμη αίσθηση. Φυσικά, υπάρχουν πραγματικά δραματικές καταστάσεις και τότε ταιριάζουν τα δραματικά συναισθήματα. Παραδείγματός χάριν, η διαφορά ανάμεσα στο φόβο που νοιώθουν οι στρατιώτες στο πεδίο της μάχης και στο φόβο που νιώθουμε σ’ ένα κακό όνειρο.
Τα περισσότερα προβλήματα, που αντιμετωπίζουμε στην ψυχοθεραπεία, είναι δευτερογενή συναισθήματα. Η πρωταρχική τους λειτουργία είναι να πείσουν τους άλλους ότι τίποτα αποτελεσματικό δεν μπορεί να γίνει, έτσι ώστε να χρειάζεται να είναι δραματικά και υπερβολικά. Όταν είσαι υπό την επήρεια δευτερογενών συναισθημάτων, νοιώθεις αδύναμος και όσοι είναι παρόντες έχουν μιαν ανάγκη να βοηθήσουν. Αν τα συναισθήματα είναι αρκετά δραματικά, όσι προτίθενται να βοηθήσουν δεν παρατηρούν πώς, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να γίνει για την κατάσταση αυτήν.
Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε δευτερογενή συναισθήματα, χρειάζονται να αποφύγουν να κοιτάζουν την πραγματικότητα. Η πραγματικότητα ανακατεύεται στις εσωτερικές τους εικόνες, οι οποίες τους είναι αναγκαίες προκειμένου να διατηρήσουν τα δευτερογενή τους συναισθήματα και να αποφύγουν την αλλαγή. Όταν οι άνθρωποι που εμμένουν στα δευτερογενή τους συναισθήματα, «δουλεύουν» στη θεραπεία, συχνά κλείνουν τα μάτια τους και αποσύρονται στον δικό τους κόσμο.
Απαντούν σε διαφορετικές ερωτήσεις από εκείνες που τους απευθύνεις, συνήθως όμως δεν καταλαβαίνουν ότι το κάνουν. Βοηθάει να τους θυμίσει κανείς ν’ ανοίξουν τα μάτια τους και να κοιτάξουν τον κόσμο. Τους λέω, «Κοίταξε εδώ. Κοίταξε εμένα». Αν μπορέσουν ν’ ανοίξουν τα μάτια τους και να δουν πραγματικά, ενώ παράλληλα μένουν με το συναίσθημα που έχουν, τότε συνήθως πρόκειται για πρωτογενές συναίσθημα. Αν όμως χάσουν το συναίσθημα, μόλις ανοίξουν τα μάτια τους και κοιτάξουν, τότε ξέρεις πως είναι παγιδευμένοι σε δευτερογενή συναισθήματα.
Η λύπη για παράδειγμα, μπορεί να είναι και πρωτογενής και δευτερογενής. Πρωτογενής λύπη είναι ο ισχυρός πόνος του χωρισμού. Αν παραδοθούμε στον πόνο, επιτρέποντάς του να κάνει τη δουλειά του, η λύπη τελικά βρίσκει την ίδια της την ολοκλήρωση και είμαστε ελεύθεροι να κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα. Αλλά συχνά οι άνθρωποι δεν παραδίδονται στη λύπη, μεταλλάζοντάς την σε δευτερογενή λύπη, αυτολύπηση ή σε απόπειρες να αποσπάσουν τη λύπηση από τους άλλους. Μια τέτοια δευτερογενής λύπη μπορεί να κρατήσει μια ολόκληρη ζωή, αποκλείοντας έναν καθαρό και ζεστό χωρισμό, αρνούμενη το γεγονός της απώλειας. Πρόκειται για ένα φτωχό υποκατάστατο της πρωτογενούς λύπης.
Η πρωτογενής λύπη οδηγεί σε βελτιωτικές ενέργειες. Αν αποδεχτούμε την ενοχή μας, κάνουμε με τρόπο φυσικό τις διορθώσεις που και μπορούν και χρειάζεται να γίνουν. Βάζουμε την κατάσταση στο σωστό δρόμο και μπορούμε να ζήσουμε με ο,τιδήποτε δεν μπορεί να αλλάξει.
Τα δευτερογενή συναισθήματα μεταμορφώνουν τη δράση σε ανησυχία. Δεν δίνουν ώθηση στην αποτελεσματική δραστηριοποίηση προς την αλλαγή. Οι άνθρωποι μπορούν να καταγίνονται μ’ ένα καλό πρόβλημα για χρόνια, όπως ένας σκύλος έχει να βασανίζεται με κάποιο κόκκαλο, τίποτα όμως δεν αλλάζει. Βασανίζουν τον εαυτό τους και τους γύρω τους, χωρίς όμως να προκύπτει κάποια δημιουργική αλλαγή. Οι άνθρωποι, που για κάποιον λόγο χρειάζονται ν’ αποφύγουν κάποια θετική αλλαγή, μετατρέπουν την πρωτογενή τους ενοχή σε δευτερεύοντα ενοχικά συναισθήματα όπως τύψεις.
Η επιθυμία για επανόρθωση μπορεί επίσης να είναι πρωτογενής ή δευτερογενής. Η πρωτογενής επανόρθωση επιτρέπει τη συμφιλίωση και είναι κατάλληλη, όταν απελευθερώνει και τα πληγωμένο μέρος και εκείνον που το πλήγωσε. Η δευτερογενής επανόρθωση συντηρεί την πληγή και την συστημική ανισορροπία, αποτρέποντας έτσι τη λύση. Ένα παράδειγμα είναι οι φυλετικές αντεκδικήσεις, που έχουν αναληφθεί από προηγούμενες γενιές. Οι εκδικητές νοιώθουν την ανάγκη να εκδικηθούν για αδικίες που δεν έχουν υποστεί οι ίδιοι και οι πράξεις τους συχνά στοχεύουν σε άτομα που δεν έχουν κάνει κάτι κακό.
Ο θυμός έχει και πρωτογενείς και δευτερογενείς μορφές. Ο πρωτογενής θυμός καθαρίζει μια σχέση και περνά χωρίς ν’ αφήσει ουλές. Ο δευτερογενής θυμός απέναντι σε κάποιον συχνά ακολουθεί, όταν εμείς οι ίδιοι έχουμε κάνει κάτι κακό στο πρόσωπο αυτό, το οποίο έχει τότε το δικαίωμα να είναι θυμωμένο μαζί μας. Με το να είμαστε θυμωμένοι μαζί του, προλαβαίνουμε το θυμό αυτού του προσώπου. Ο δευτερογενής θυμός, όπως και τα δευτερογενή συναισθήματα ενοχής, είναι συνήθως μια δικαιολογία για να μην δράσει κάποιος. Στις σχέσεις, ο δευτερογενής θυμός χρησιμοποιείται μερικές φορές προκειμένου να αποφευχθεί η ερώτηση πάνω σε κάτι που κάποιος θέλει, π.χ. στο «Ποτέ δεν το παρατηρείς, όταν εγώ χρειάζομαι κάτι». Ένα ακόμη παράδειγμα είναι ο άντρας, που νόμιζε ότι είχε πάρει αύξηση, αλλά τελικά δεν την πήρε. Αντί να πάει στον προϊστάμενό του και να διαπραγματευτεί την αύξηση, πηγαίνει στο σπίτι του και γίνεται έξαλλος με την γυναίκα και τα παιδιά του.
Όταν ο πόνος είναι πρωτογενής, οι πελάτες αντέχουν αυτό που χρειάζεται να αντέξουν κι έπειτα αρχίζουν να μαζεύουν τα κομμάτια της ζωής τους και κάνουν μια νέα αρχή. Όταν ο πόνος είναι δευτερογενής, ξεκινούν άλλον ένα γύρο πόνου. Όταν κάποιος παραπονιέται για κάτι, βρίσκεται συνήθως σε μια δευτερογενή άρνηση του να συγκατατεθεί στο τι είναι πραγματικό.
Η διάκριση ανάμεσα στο τι δυναμώνει και τι αποδυναμώνει έχει επίσης εφαρμογή και σε πολλούς άλλους τομείς, στη γνώση και την πληροφόρηση, παραδείγματος χάριν. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί: Αυτή η γνώση οδηγεί στη λύση ή την εμποδίζει; Αυτή η πληροφορία υποστηρίζει τη δράση ή την παρακωλύει; Αυτό που συμβαίνει ενδυναμώνει τους ανθρώπους ή τους αποδυναμώνει; Ενισχύει την αποτελεσματική δράση για θετική αλλαγή ή την υπονομεύει; Με ενδιαφέρει περισσότερο η δημιουργική αλλαγή και λιγότερο να βοηθήσω τους ανθρώπους «να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματά τους». Η εξωτερίκευση των συναισθημάτων βοηθά μερικές φορές, αλλά επίσης γίνεται συχνά τροχοπέδη για την αλλαγή.
Η σύστασή μου προς τους ψυχοθεραπευτές θα ήταν να προσπαθήσουν ν’ αποφύγουν την αποκλειστική εργασία με δευτερογενή συναισθήματα και να αποσπούν την προσοχή του πελάτη, ενδεχομένως λέγοντάς του κάποιο κατάλληλο αστείο ή μεταθέτοντας το σημείο όπου εστιάζεται το ενδιαφέρον.

Πρόθεσή μου δεν είναι να αλλάξω τις εμπειρίες του άλλου, αλλά να οδηγήσω την προσοχή του προς τα πρωτογενή του συναισθήματα, τα οποία είναι προαπαιτούμενα για να βρει τις δικές του λύσεις.

Τα πρωτογενή συναισθήματα πηγαίνουν όσο μακριά είναι καλό να πάνε. […]

Η τρίτη κατηγορία συναισθημάτων είναι τα συναισθήματα που έχουν αναληφθεί από το σύστημα, τα συστημικά συναισθήματα, όταν δηλαδή αυτό που νοιώθει κάποιος ως δικό του συναίσθημα είναι στην πραγματικότητα το συναίσθημα κάποιου άλλου προσώπου. Για τους περισσότερους ανθρώπους, φαίνεται παράξενη η σκέψη ότι αυτό που νοιώθουν δεν είναι το δικό τους συναίσθημα, αλλά το συναίσθημα κάποιου άλλου. Εντούτοις, παρόλο που φαίνεται περίεργο, συμβαίνει συχνά στις αναπαραστάσεις και είναι συνήθως πολύ εύκολα αναγνωρίσιμο. Μόλις το εντοπίσεις εκεί, αρχίζεις να το αναγνωρίζεις και σε άλλες καταστάσεις. Όποτε δοκιμάζεις κάποιο συναίσθημα που ανήκει σε κάποιον άλλον, τότε είσαι εγκλωβισμένος σε κάτι, που δεν έχεις κάνει εσύ ο ίδιος. Αυτός είναι και ο λόγος, που οι προσπάθειές σου να το αλλάξεις συνήθως αποτυγχάνουν.

Υπάρχει επίσης και μία τέταρτη κατηγορία συναισθημάτων, που ονομάζω μετα-συναισθήματα. Τα συναισθήματα αυτά έχουν μίαν εντελώς διαφορετική ποιότητα. Είναι συναισθήματα ή αισθήσεις χωρίς πάθος. Πρόκειται για καθαρή, συγκεντρωμένη ενέργεια.
Το θάρρος, η ταπεινοφροσύνη, η προθυμία να αποδεχτεί κανείς τον κόσμο όπως είναι, η μακαριότητα, η μεταμέλεια, η σοφία και η βαθιά ικανοποίηση, αποτελούν παραδείγματα μετα-συναισθημάτων. Υπάρχουν επίσης η μετα-αγάπη και η μετα-επιθετικότητα.
Ένα παράδειγμα μετα-επιθετικότητας θα μπορούσε να είναι αυτό, που ένας χειρουργός νοιώθει όταν κάνει μια εγχείρηση ή αυτό που νιώθει περιστασιακά ένας ψυχοθεραπευτής. Η πειθαρχία που απαιτείται για να κάνει κανείς μη-καταχρηστικές, στρατηγικές παρεμβάσεις είναι μετα-επιθετικότητα. Οι στρατηγικές παρεμβάσεις απαιτούν απόλυτη αυτοπειθαρχία από την πλευρά του θεραπευτή, αν σκοπεύουν πραγματικά στην εξυπηρέτηση των αναγκών και των συμφερόντων του πελάτη και δεν εκτραχύνονται σε καταχρηστικούς ελιγμούς ή χειραγώγηση. Οι στρατηγικές παρεμβάσεις κοστίζουν τεράστια ποσότητα ενέργειας.
Η αυθεντική μεταμέλεια είναι μετα-συναίσθημα. Όταν η μεταμέλεια είναι αυθεντική, οι άνθρωποι είναι συγκεντρωμένοι στον εαυτό τυς και γνωρίζουν τι είναι κατάλληλο γι’ αυτούς. Αυτά που κάνουν τότε, είναι άμεσα πραγματοποιήσιμο, κατάλληλο και αποτελεσματικό.
Το μετασυναίσθημα θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε συνείδηση μιας ανώτερης τάξης.

Κορωνίδα κάθε μετα-συναισθήματος είναι η σοφία. Η σοφία συνδέεται με το θάρρος, την ταπεινοφροσύνη και την ενέργεια της ζωής. Πρόκειται για ένα μετασυναίσθημα, που μας βοηθά να διακρίνουμε ανάμεσα σ’ αυτό που μετράει πραγματικά και σ’ αυτό που δε έχει τόση σημασία. Σοφία δεν σημαίνει «ξέρω πολλά», αλλά κυρίως ΄τι είμαι ικανός να καθορίσω το τι αρμόζει στην κάθε κατάσταση που θα μου προκύψει και τι όχι. Μου λέει τι απαιτεί από μένα σε κάθε περίπτωση η προσωπική μου ακεραιότητα. Η σοφία έχει πάντοτε σχέση με τη δράση. Οι πράξεις ενός σοφού ανθρώπου δεν απορρέουν από πρώτες αρχές, αυτό όμως που απαιτείται από την περίσταση γίνεται άμεσα αντιληπτό. Γι’ αυτό και η συμπεριφορά του πραγματικά σοφού είναι συνήθως μια έκπληξη.
Όταν εμφανίζονται τα μετασυναισθήματα, βιώνονται ως δώρα. Δεν μπορείς να τα κάνεις να συμβούν. Έρχονται από μόνα τους σαν ευλογίες. Είναι η ανταμοιβή για την εμπειρία της ζωής – όπως ακριβώς τα ώριμα φρούτα.

– Ενοχή και αθωότητα

«Τα συναισθήματα ενοχής και αθωότητας είναι πρωταρχικά κοινωνικά φαινόμενα, που δεν μας προσανατολίζουν αναγκαστικά προς υψηλότερες ηθικές αξίες. Αντίθετα, με το να μας δένουν τόσο ισχυρά με τις ομάδες, που είναι αναγκαίες για την επιβίωσή μας, τα συναισθήματά μας ενοχής ή αθωότητας συχνά μας τυφλώνουν ως προς το τι είναι ΚΑΛΟ και τι ΚΑΚΟ.

Mια καθαρή ή ένοχη συνείδηση έχει πολύ λίγο να κάνει με το καλό ή το κακό. Οι χειρότερες αγριότητες και αδικίες έχουν διαπραχθεί με καθαρή συνείδηση, ενώ νοιώθουμε κάπως ένοχοι κάνοντας καλό, όταν παρεκκλίνει από αυτό που οι άλλοι περιμένουν από εμάς. Ονομάζουμε τη συνείδηση εκείνη, που βιώνουμε ως αθωότητα, προσωπική συνείδηση.

Οποιοσδήποτε νοικιάσει ένα δωμάτιο στην αθωότητα σύντομα ανακαλύπτει ότι έχει υπενοικιάσει ένα και στην ενοχή. Δεν έχει σημασία πόσο αυστηρά προσπαθούμε να ακολουθήσουμε τη συνείδησή μας, αφού πάντοτε θα νοιώθουμε και αθωότητα και ενοχή (αθωότητα σε σχέση με κάποια ανάγκη και ενοχή σε σχέση με κάποιαν άλλη). ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ της αθωότητας χωρίς ενοχή δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση»

———————————————–

– Οταν οι γονείς έχουν ακάλυπτες συναισθηματικές ανάγκες,

το σωστό γι’ αυτούς είναι να στρέφονται ο ένας προς τον άλλον ή προς τους δικούς τους γονείς. Όταν στρέφονται προς τα παιδιά τους με την απαίτηση να ανακουφιστούν ή να επιβεβαιωθούν, αντιστρέφονται οι ρόλοι και οι λειτουργίες μέσα στην οικογένεια. Αυτό ονομάζεται γονεοποίηση –το να αναλαμβάνουν τα παιδιά τη θέση του γονιού απέναντι στους ίδιους τους γονείς τους. Τα παιδιά δεν μπορούν να προστατέψουν τον εαυτό τους από αυτήν την διαδικασία. Όλα τα μέλη μιας οικογένειας υποφέρουν, όταν τα παιδιά νοιώθουν υπεύθυνα για τους γονείς τους και όταν οι γονείς περιμένουν από τα παιδιά τους να συμπεριφέρονται ως ενήλικες γονείς. Τα παιδιά επωμίζονται μια υπερβολική και ανάρμοστη σημαντικότητα μέσα στην οικογένεια, συν το γεγονός ότι είναι καταδικασμένα να αποτύχουν, μια και κανένα παιδί δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις συναισθηματικές ανάγκες και να καλύψει τα συναισθηματικά κενά των γονιών του.

Μπερτ Χέλινγκερ Μπερτ Χέλινγκερ «η κρυφή συμμετρία της αγάπης» εκδ. Medicum, www.anaparastasi.gr

Το μυστικό της ευτυχίας

«Ποιο είναι το μυστικό της ευτυχίας; Που εκπληρώνεται η ευτυχία; Στην στιγμή. Κάθε ευτυχία είναι στιγμιαία. Τι εμποδίζει την ευτυχία; Η απόκλιση από την στιγμή. Είτε γιατί κοιτάζουμε προς τα πίσω είτε προς τα εμπρός. Έτσι ξεχνάμε τη στιγμή. Το να παραμένεις στη στιγμή είναι μια ανώτερη πειθαρχία, στην οποία μπορούμε να ασκηθούμε… Στη στιγμή δεν υπάρχει λύπη και φόβος. Κάθε φόβος μετατίθεται στο μέλλον. Κάθε λύπη μετατίθεται στο παρελθόν. Στη στιγμή είμαστε χωρίς λύπη και χωρίς φόβο»

Μπερτ Χέλινγκερ «Ευτυχία που διαρκεί» εκδ. Κλωθώ

Άλις Μίλερ _ Η άρνηση να μάθουμε

Η άρνηση να μάθουμε. Άλις Μίλερ
04:01, 02 Ιαν 2012 | Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node/80687
Όταν κάποτε η άγνοια που προέκυψε από την απώθηση της παιδικής ηλικίας εξαλειφθεί και η ανθρωπότητα ξυπνήσει από το λήθαργό της, θα μπορέσει να αναστείλει αυτή την παραγωγή του κακού». Μια προσπάθεια γνωριμίας με το έργο της διάσημης «αυτοαφορισμένης» από την ψυχαναλυτική εταιρεία Άλις Μίλερ (1923-2010) μέσα από αποσπάσματα βιβλίων της, τα οποία έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις Ροές. Από την Κρυσταλία Πατούλη
 

– Oι δικτάτορες είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία και σε ψυχαναγκαστική επανάληψη. Και πάντα νέα θύματα θα πληρώνουν το τίμημα. Και ο Χίτλερ με τη συμπεριφορά του αποκάλυψε σε όλον τον κόσμο πώς ήταν ο πατέρας του: καταστροφικός, ανελέητος, επιδειξιμανής, αδιάκριτος, αλαζονικός, διεστραμμένος, εγωκεντρικός, κοντόφθαλμος και ανόητος. Με την ασυνείδητη μίμησή του τού έμεινε πιστός. Για τον ίδιο λόγο παρόμοια συμπεριφορά επέδειξαν επίσης δικτάτορες όπως ο Στάλιν, ο Μουσολίνι, ο Τσαουσέσκου, ο Ιντί Αμίν, ο Σαντάμ Χουσείν και τόσοι άλλοι. Η βιογραφία του Χουσείν αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ακραίας ταπείνωσης παιδιού, την οποία αργότερα πλήρωσαν με τη ζωή τους χιλιάδες θύματα της εκδικητικότητάς του.

 – Η άρνηση να μάθουμε από αυτά τα γεγονότα φαντάζει παράδοξη, ωστόσο δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ο αδίστακτος τύραννος κινητοποιεί τους συγκαλυμμένους φόβους των ανθρώπων που κακοποιούνται όταν ήταν παιδιά, ανθρώπων που δεν μπόρεσαν -και εξακολουθούν να μην μπορούν- να κατηγορήσουν τον πατέρα τους και οι οποίοι παραμένουν πιστοί σε αυτόν, παρά τα βασανιστήρια που έχουν υποστεί. Ο τύραννος συμβολίζει αυτόν τον πατέρα από τον οποίο τα άτομα κρέμονται με κάθε τους κλωστή, με την ελπίδα ότι κάποτε, επιστρατεύοντας την τυφλότητά τους, θα τον μετατρέψουν σε στοργικό άνθρωπο.

– Κατά τη γνώμη μου, αν δεν έχουμε συνείδηση τι μας συνέβη κατά τα πρώτα στάδια της ζωής μας, όλη η υπόθεση του πολιτισμού δεν ειναι παρά μια φάρσα. Οι συγγραφείς θέλουν να γράφουν καλή λογοτεχνία, αλλά δεν αναζητούν την ασυνείδητη πηγή της δημιουργικότητάς τους, την έντονη επιθυμία τους για έκφραση και επικοινωνία. Οι περισσότεροι φοβούνται μήπως χάσουν την ικανότητά τους. Παρόμοιο φόβο διακρίνω και σε πολλούς ζωγράφους, ακόμα και σε αυτούς που (κατά τη γνώμη μου) στους πίνακές τους εκφράζουν σαφώς τους ασυνείδητους φόβους τους, όπως παραδείγματος χάρη στον Φράνσις Μπέικον, στον Ιερώνυμο Μπος, στον Σαλβαδόρ Νταλί και σε πολλούς ακόμα σουρεαλιστές. Με το έργο τους επιζητούν βέβαια την επικοινωνία, αλλά σε ένα επίπεδο που να υπηρετεί την άρνηση των εμπειριών της παιδικής ηλικίας – και αυτήν την κατάσταση την ονομαζουν τέχνη.

Η απόδραση από τα βάσανα της παιδικής ηλικίας ειναι φανερή τόσο στην υποταγή στους νόμους της θρησκείας οσο και στον κυνισμό στην ειρωνεία και σε άλλες μορφές αυτοαλλοτροίωσης, που μασκαρεύονται σε φιλοσοφία ή λογοτεχνία. Όμως τελικά το σώμα επαναστατεί…. συνήθως αυτό θα πει την τελευταία λέξη, καθώς αντιλαμβάνεται την αυταπάτη πιο γρήγορα από το μυαλό μας, ειδικά όταν το τελευταίο το έχουμε εκπαιδεύσει να λειτουργει ως κάτι ξένο. Μπορεί κανείς να αγνοεί ή να χλευάζει τα μηνύματα του σώματος, ωστόσο σε κάθε περίπτωση, αξίζει να δώσει σημασία στην εξέγερσή του. Η γλώσσα του είναι η έκφραση του αληθινού εαυτού μας και η δύναμη της ζωτικότητάς μας.

Αποδίδω τη μεγάλη επιτυχία των μυθιστορημάτων του Τζέιμς Τζόις (του μεγάλου μάστορα της απώθησης των αισθημάτων) στο γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι εκτιμούν και σέβονται ιδιαίτερα αυτή τη μορφή διάστασης από τα συναισθήματα, τόσο στη λογοτεχνία όσο και στη ζωή.

H τέχνη της ειρωνείας συχνά πληρώνεται αδρά στη σόουμπίζνες και στη δημοσιογραφία, οπότε μπορεί κανείς να βγάλει πολλά με τα καταπιεσμένα συναισθήματα των ανθρώπων. Ακόμα κι αν κανείς κινδυνεύει να χάση την επαφή με τον εαυτό του και λειτουργεί μόνο ως προσωπείο, ως ψεύτικη προσωπικότητα…. όσο η ειρωνεία του εξασφαλίζει καλά λεφτά. 

H παράξενη ιδέα ότι πρέπει να αγαπάμε το Θεό, ώστε να μη μας τιμωρήσει είτε για την επαναστατικότητά μας είτε για την απογοήτευσή μας, αλλά να μας ανταμείψει με την αγάπη Του που όλα τα συγχωρεί, είναι έκφραση τόσο της παιδικής μας εξάρτησης και ανάγκης όσο και της υπόθεσης ότι ο Θεός, όπως και οι γονείς μας, διψάει για την αγάπη μας. Αυτή όμως δεν είναι μια εντελώς παράδοξη άποψη; Ένα ανώτερο ον που βασίζεται σε ψεύτικα αισθήματα υπαγορευμένα από την Ηθική θυμίζει έντονα την ανάγκη των θλιμμένων και εξαρτημένων γονιών μας. Μόνο άνθρωποι που δεν αμφισβήτησαν ποτέ τους γονείς τους και την εξάρτησή τους από αυτούς θα μπορούσαν να θεωρήσουν ένα τέτοιο πλάσμα Θεό.

Συναισθηματικά αρνιόμουν να δω την υπακοή ως αρετή, την περιέργεια ως αμαρτία.Το μήλο της γνώσης υποσχόταν να εξηγήσει το κακό και επομένως αντιπροσώπευε στην πραγματικότητα τη λύτρωση, δηλαδή το καλό. Το τρομοκρατημένο παιδί σε όλα τα παιδαγωγικά μέτρα των γονέων του προσπαθεί να διαγνώσει καλοσύνη και αγάπη ακόμα κι αν δεν το καταλαβαίνει…

Η αγάπη έχει να κάνει με το να είμαστε πιστοί στον εαυτό μας, την ιστορία μας, τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας.Μπορούμε να αγαπάμε μόνον όταν μας επιτρέπουν να είμαστε αυτο που είμαστε, χωρις υπεκφυγές, χωρίς μάσκες, χωρίς προσωπεία.

Έχουμε το δικαίωμα να γνωρίζουμε και η απαγόρευση αυτού του δικαιώματος μας οδηγεί στη σωματική ασθένεια.

Η ιατρική σήμερα παραδέχεται ότι το σώμα αποθηκεύει όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με τα βιώματα της ζωής μας.

Άνθρωποι με αυτονομία και γνώση. Στόχος να ξεφύγουμε από το Σύνδρομο Ενοχοποιημένου και τιμωρημένου παιδιού.Το καταλυτικό άγχος απέναντι στην αμαρτία της ανυπακοής που αλυσοδένει τους ανθρώπους στην παιδική τους ηλικία.

(«Το σώμα δεν ψεύδεται ποτέ», εκδ. ροές – 2009)
———————


Εάν ερχόταν κάποιος και μου διηγιόταν την ιστορία των παιδικών μου χρόνων, με κάθε λεπτομέρεια, μiα ιστορία που πρόσφατα ανακάλυψα, δεν θα είχε καμιά επίδραση πάνω μου. Θα πίστευα ή δεν θα πίστευα τη διήγησή του, αλλά ακόμη και στην πρώτη περίπτωση δεν θα ήταν τίποτε άλλο παρά η ιστορία ενός ξένου ανθρώπου – επειδή ακριβώς δεν την είχα βιώσει (την είχα απωθήσει άρα ήταν σαν να μη με αφορά, σαν να μην την είχα ζήσει).

– Η μοναδική πρόσβαση, αυτή που πραγματικά μπορούσε να με βοηθήσει να εγκαταλείψω τις διανοητικές αντιστάσεις μου, ανοίχτηκε μπροστά μου χάρη στα συναισθήματα του πολύ μικρού παιδιού μέσα μου, αυτού που ήταν ο μοναδικός μάρτυρας των κακοποιήσεων της μητέρας μου. Πώς κατάφερα, παρ’ όλα αυτά, να απαλλαγώ από την απώθηση; Τα κατάφερα, επειδή ήθελα με κάθε τίμημα να μάθω την αλήθεια και, τελικά βρήκα ένα πρόσωπο-αρωγό που με βοήθησε να την αναζητήσω.

– Ερχόμενη αντιμέτωπη με την παιδική μου ηλικία, ξέρω ότι οι καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές τάσεις δεν μπορούν να εξαλειφθούν ούτε με την βοήθεια της ανατροφής ούτε με τη βοήθεια της παραδοσιακής ψυχοθεραπείας. Για κάποιο διάστημα ίσως φαίνεται ότι επιτυγχάνεται, ειδικά εάν τα θύματα του εμπλεκόμενου σιωπούν. Εάν είναι ο ίδιος θύμα, τότε η ψυχιατρική, συχνά μέσω περιττών επεμβάσεων (φάρμακα κλπ), θα τον εμποδίσει να συνειδητοποιήσει το κακό που κάνει στον εαυτό του. Αργά ή γρήγορα όμως θα αποδειχθεί ότι η καταστροφή της ζωής, εφόσον δεν συνειδητοποιείται, μπορεί να οδηγήσει μόνο σε νέες καταστροφές.

– Η ανελέητη σκληρότητα των γονέων μεταφέρεται στα παιδιά τους και τα εξωθεί να φερθούν το ίδιο ανελέητα στον εαυτό τους και σε άλλους, όσο αποφεύγουν την αλήθεια.

– Το δόγμα της «σκιάς» του Γιουνγκ, και η αντίληψη ότι το κακό είναι η άλλη όψη του νομίσματος του καλού εξυπηρετούν την άρνηση της πραγματικότητας του κακού. Όμως το κακό είναι μια πραγματικότητα. Δεν είνα έμφυτο, είναι επίκτητο, και ποτέ δεν είναι η άλλη όψη του νομίσματος του καλού, αλλά ο καταστροφέας του. Ο Σαίξπηρ το είχε αντιληφθεί. Έβλεπε και κατέδειξε τις ρίζες του κακού, αλλά δεν προσπάθησε ποτέ να μετριάσει το κακό μέσω ψυχολογικών αιτιολογήσεων, όπως για παράδειγμα κάνει η ψυχανάλυση.

– Ο Ριχάρδος Γ’, ο Μάκβερθ και άλλοι είναι κακοί επειδή καταστρέφουν, ακόμη κι αν γνωρίζουμε για ποιο λόγο έγιναν τέτοιοι. Η γνώση μας δεν μπορεί να τους αλλάξει. Εάν οι ίδιοι δεν αντιλαμβάνονταν μόνο διανοητικά, αλλά μπορούσαν να νιώσουν με  το συναίσθημά τους πώς εξελίχθηκαν σε κακούς ανθρώπους, τότε θα μπορούσαν να αλλάξουν.

– Τότε μόνο θα μπορούσαν να άρουν τους φραγμούς τους και βιώνοντας τους απωθημένους πόνους τους να απελευθερώσουν το κακοποιημένο παιδί που είχαν υπάρξει, που δεν ήθελε να βλάψει κανέναν, όταν ήρθε στον κόσμο, το παιδί που ήθελε να αγαπήσει, αλλά δεν έβρισκε κανέναν που να του το επιτρέπει. Το μόνο που έβρισκε ήταν συρματοπλέγματα και τείχη και πίστεψε ότι αυτός είναι ο κόσμος.

– Όταν μεγάλωσε, έχτισε γιγαντιαίους κόσμους γεμάτους τείχη και συρματοπλέγματα, ή περίπλοκα φιλοσοφικά και ψυχολογικά συστήματα, ελπίζοντας και προσμένοντας ακόμη ότι θα ανταμειφθεί για αυτά με αγάπη. Την αγάπη που ποτέ δεν έλαβε από τους γονείς όταν ακόμα η ζωή του ήταν «ανάξια».

– Το κακοποιημένο, υποτιθέμενα «κακό» παιδί θα γίνει ένας κακός ενήλικος και θα δημιουργήσει αργότερα έναν κακό κόσμο, εάν δεν τον βοηθήσει ένα πρόσωπο-αρωγός. Το παιδί που έχει λάβει φροντίδα και προσοχή θα φτιάξει έναν κόσμο διαφορετικό γιατί η βιολογική μας αποστολή είναι να προστατεύουμε την ανθρώπινη ζωή και όχι να την καταστρέφουμε.

– Δεν είναι αλήθεια ότι το κακό, το καταστροφικό και το διεστραμμένο στοιχείο ανήκουν απαραίτητα στην ανθρώπινη φύση, παρ’ όλο που το ακούμε συνέχεια. Εκείνο που αληθεύει, αντίθετα, είναι ότι το κακό αναπαράγεται διαρκώς φέρνοντας αμέτρητο πόνο και δυστυχία σε εκατομμύρια ανθρώπους, κάτι που επίσης μπορεί να αποφευχθεί.

– Όταν κάποτε η άγνοια που προέκυψε από την απώθηση της παιδικής ηλικίας εξαλειφθεί και η ανθρωπότητα ξυπνήσει από το λήθαργό της, θα μπορέσει να αναστείλει αυτή την παραγωγή του κακού.

Έχω ψάξει, αλλά έως τώρα δεν έχω βρει ούτε ένα γνωστό συγγραφέα που να μην πιστεύει ότι πρέπει κάποια στιγμή να συγχωρήσουμε τους γονείς μας. Ακόμα και όταν έχουν δει τη σκληρότητα της ανατροφής τους, αισθάνονται ενοχές που την έχουν δει. Ο Φραντς Κάφκα υπήρξε ένας από τους τολμηρότερους συγγραφείς σε αυτό το θέμα αλλά εκείνη την εποχή κανείς δεν μπορούσε να υποστηρίξει τη γνώση του. Έτσι αισθανόταν ενοχές και πέθανε πολύ νέος, όπως και οι Προυστ, Ρεμπώ, Σίλλερ, Τσέχοφ, Νίτσε και τόσοι άλλοι που άρχισαν να βλέπουν την αλήθεια αλλά την φοβήθηκαν. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αντέξει κανείς την αλήθεια ότι κακοποιήθηκε στην παιδική του ηλικία; Γιατί προτιμούμε να κατηγορούμε τον εαυτό μας; Επειδή κατηγορώντας τον εαυτό μας αποφεύγουμε τον πόνο. Πιστεύω ότι ο χειρότερος πόνος που πρέπει να βιώσουμε για να γίνουμε συναισθηματικά έντιμοι είναι να παραδεχτούμε ότι δεν μας αγάπησαν τότε που περισσότερο από ποτέ το είχαμε ανάγκη. Είναι εύκολο να το λες, αλλά πάρα πολύ δύσκολο να το αισθανθείς. Και να το αποδεχτείς. Να παραιτηθείς από την προσδοκία πως οι γονείς σου κάποια μέρα θα αλλάξουν και θα σε αγαπήσουν. Σε αντίθεση προς τα παιδιά, οι ενήλικες μπορούν να απαλλαγούν από αυτή την ψευδαίσθηση – προς όφελος της υγείας τους και των παιδιών τους.

Όσοι πραγματικά θέλουν να μάθουν την αλήθεια τους, μπορούν να το επιτύχουν. Και ειλικρινά πιστεύω πως αυτά τα άτομα θα αλλάξουν τον κόσμο. Δεν θα είναι «ήρωες», πιθανόν να ειναι πολύ σεμνοί άνθρωποι, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η συναισθηματική τους ειλικρίνεια θα καταφέρει να σπάσει τον τοίχο της άγνοιας, της άρνησης, της βίας. Ο πόνος του να νιώθεις πως δεν σε αγαπούν δεν είναι παρά ένα συναίσθημα. Ένα συναίσθημα δεν είναι ποτέ ολέθριο όταν κατευθύνεται στο πρόσωπο που σου προκάλεσε τον πόνο. Επομένως και το μίσος ακόμα δεν είναι ολέθριο εφόσον είναι συνειδητοποιημένο και δεν μετατρέπεται σε δράση. Όμως μπορεί να καταστεί τρομακτικά ολέθριο και επικίνδυνο τόσο για τον ίδιο που το αισθάνεται και το αρνείται όσο και για άλλους οι οποίοι θα γίνουν αποδέκτες του ως τα εξιλαστήρια θύματα.

(Η απαγορευμένη γνώση, Ροές – 2011)
——————————————–


– Σ’ αυτό το βιβλίο ταυτίζομαι με την Εύα. Όχι την Εύα – παιδί της παράδοσης, που σαν την κοκκινοσκουφίτσα του παραμυθιού, ανυποψίαστη, εξαπατήθηκε από ένα ζώο, αλλά μια Εύα που διέκρινε την αδικία της κατάστασής της, απέρριψε την εντολή «σου απαγορεύω τη γνώση», θέλησε να καταλάβει σε βάθος τη διαφορά ανάμεσα στο καλό και το κακό και αποφάσισε να αναλάβει την πλήρη ευθύνη της πράξης της.

– Η εικόνα του Θεού που μας δόθηκε φτιάχτηκε από ανθρώπους που ανατράφηκαν με τις αρχές της μαύρης παιδαγωγικής (με τις οποίες η βίβλος είναι γεμάτη), για τους οποίους ο σαδισμός, η αποπλάνηση, η τιμωρία, η κατάχρηση της εξουσίας ανήκαν στην καθημερινότητα της παιδικής τους ηλικίας. Η βίβλος γράφτηκε από άντρες. Θα πρέπει να θεωρήσουμε πως αυτοί οι άντρες δεν είχαν καλές εμπειρίες από τους πατεράδες τους. Προφανώς κανένας από αυτούς δεν είχε πατέρα κάποιον που να χαιρόταν με τη δίψα του παιδιού του για μάθηση, που να μην απαιτούσε από αυτό τίποτα το ακατόρθωτο και να μην το τιμωρούσε. Γι αυτό το λόγο έφτιαξαν μια θεϊκή εικόνα που τα σαδιστικά χαρακτηριστικά της δεν τους προξενούσαν εντύπωση.

– Ποτέ δεν πόθησα έναν παράδεισο για τον οποίον προϋπόθεση της ευτυχίας θα ήταν η υπακοή και η άγνοια. Πιστεύω στη δύναμη της αγάπης, κάτι που δεν σημαίνει να είναι κανείς καλός και υπάκουος. Για μένα η αγάπη έχει να κάνει με το να είμαστε πιστοί στον εαυτό μας, την ιστορία μας τα συναισθήματα και τις ανάγκες μας. Μέσα σε αυτά περικλείεται και η λαχτάρα για γνώση. Προφανώς ο Θεός ήθελε να «κλέψει» από τον Αδάμ και την Εύα αυτή την πίστη στον εαυτό τους.

– Σήμερα στην ιατρική δεν αρνουνται πλέον πως το σώμα μας έχει αποθηκεύσει όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με τα βιώματα της ζωής μας. Ωστόσο η ιατρική πολύ συχνά δεν γνωρίζει πώς να τα αποκρυπτογραφήσει. Και όμως διαπιστώνουμε ότι πολλά σοβαρά συμπτώματα ασθενειών μπορούν να εξαφανιστούν αν επιτευχθεί η αποκρυπτογράφηση αυτή.

– Κάποτε θα γνωρίζει όλος ο κόσμος, ότι η ανθρώπινη βαναυσότητα δεν είναι έμφυτη αλλά παράγεται και διδάσκεται στην παιδική ηλικία. Η πρώτη εντολή θα έπρεπε να ορίζει: Τίμα τα παιδιά σου ώστε να μη χρειάζεται να κτίσουν μέσα τους τοίχους προστασίας απέναντι στον παιδικό πόνο και να αμύνονται αργότερα απέναντι σε φανταστικούς εχθρούς με φρικτά όπλα που μπορούν να καταστρέψουν τον κόσμο. Οι νέοι που επιτίθενται σε συμμαθητές τους με σωματική βία ή φθάνουν ακόμα και στο φόνο δεν το κάνουν γιατί κάποτε τους κακόμαθαν από υπερβολική αγάπη αλλά γιατί μεγάλωσαν σε συνθήκες εγκατάλειψης και κακοποιήθηκαν χωρίς να τους επιτραπεί να αντιδράσουν.

 – Το γέλιο είναι υγεία, αναμφισβήτητα, ωστόσο μόνον εκεί όπου υπάρχει και λόγος για γέλια. Όμως το να γελάμε με τον ίδιο μας τον πόνο ειναι μια μορφή απώθησης της οδύνης που μας προκάλεσε και μας επιτρέπει να προσπερνάμε τυφλά τις αιτίες της προέλευσής του.

– Στις περισσότερες αυτοβιογραφίες που γνωρίζω, οι συγγραφείς κρατούν μια συναισθηματική απόσταση από τον πόνο του παιδιού. Μικρή δόση ενσυναίσθησης και μια εντυπωσιακή έλλειψη εξανάστασης αποτελούν συνήθως τον κανόνα. Η αδικία, η συναισθηματική αμνησία και η συνακόλουθη βιαιότητα των ενηλίκων δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ανάλυσης, απλώς περιγράφονται.

(Το ξύπνημα της Εύας, εκδ ροές – 2007)
—————————————

“Δεν ήταν τα ωραία ή τα ευχάριστα συναισθήματα αυτά που με οδήγησαν στη συνειδητοποίηση νέων πραγμάτων, αλλά εκείνα ενάντια στα οποία είχα παλέψει πιο έντονα: εκείνα δηλαδή που μ’ έκαναν να αισθάνομαι πρόστυχος, μικροπρεπής, τσιγκούνης, ανίκανος, ταπεινωμένος, απαιτητικός, πικρόχολος, μπερδεμένος και πάνω απ’ όλα, λυπημένος και μόνος μου. Μέσα από αυτές ακριβώς τις εμπειρίες, τις οποίες είχα αποφύγει τόσο καιρό, σιγουρεύτηκα πως τώρα πια καταλαβαίνω κάτι για τη ζωή μου που προέρχεται από τον πυρήνα της ύπαρξής μου, κάτι που δεν θα μπορούσα να μάθω από κανένα βιβλίο!”

«(Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας ή Το δράμα του προικισμένου παιδιού, εκδ. Ροές – 2003)

———

Διαβάστε επίσης: Η απαγορευμένη γνώση _ Άλις Μίλερ

————————————–

«Το κύριο θέμα όλων των βιβλίων μου είναι η άρνηση των δεινών που έχουμε υποστεί στην παιδική μας ηλικία. Καθένα από τα βιβλία πραγματεύεται κάποια πτυχή αυτού του φαινομένου και επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα»

H Άλις Μίλερ (1923-2010) σπούδασε στη Βασιλεία (Ελβετία) φιλοσοφία, ψυχολογία και κοινωνιολογία. Μετά τη διδακτορική διατριβή της εκπαιδεύτηκε στη Ζυρίχη ως ψυχαναλύτρια και, για 20 χρόνια, εξάσκησε αυτό το επάγγελμα ενώ παράλληλα δίδασκε. Το 1980 αποφάσισε να σταματήσει την ψυχαναλυτική και διδακτική πρακτική και να ασχοληθεί με τη συγγραφή βιβλίων. Από τότε έχει δημοσιεύσει 13 βιβλία, με τα οποία γνωστοποίησε στο ευρύ κοινό τα αποτελέσματα των ερευνών της όσον αφορά τις αιτίες και τις συνέπειες των τραυμάτων της παιδικής ηλικίας.
Πιο συγκεκριμένα η Άλις Μίλερ ασχολείται με τους κρυφούς χειρισμούς των γονέων κατά τη διάρκεια της ανατροφής των παιδιών τους, με τις διάφορες στρατηγικές προφύλαξης ενάντια στα τραύματα της παιδικής ηλικίας, με τις συνέπειες απώθησης αυτών των τραυμάτων σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο και τέλος, με τις σύγχρονες δυνανατότητες ανάλυσης των συνεπειών των παιδικών τραυμάτων. Γι’ αυτές τις έρευνές της η συγγραφέας έχει κερδίσει τη διεθνή αναγνώριση.
Από την αρχική δημοσίευση του «Δράματος του Προικισμένου Παιδιού» (1979) ως την πρόσφατη αναθεώρησή του (1995) πέρασαν σχεδόν είκοσι χρόνια.
Σε αυτό το διάστημα, οι προσωπικές εμπειρίες της συγγραφέως, οι νέες θεραπευτικές μέθοδοι, τα ιστορικά των αναγνωστών και αναγνωστριών που επικοινώνησαν γραπτώς μαζί της, και που ο αριθμός τους υπολογίζεται σε αρκετές χιλιάδες, καθώς και η συνεχιζόμενη έρευνά της γύρω από την παιδική ηλικία, την οδήγησαν σε περαιτέρω διευκρινήσεις και αναθεωρήσεις των προηγούμενων απόψεών της, τις οποίες κατέγραψε και ανέλυσε στα επόμενα βιβλία της.

Σχετικά Άρθρα:
Ό, τι να πεις, είναι επικίνδυνο. Γιάννης Τσαρούχης
Αργύρης Χιόνης: Ένας επιδέξιος κηπουρός της Ποίησης
Μια ιστορία για το «Ζ» του Βασίλη Βασιλικού
Μακάρι νά ήσουν εδώ. Ελιάνα Χουρμουζιάδου
Μαύρη πέτρα. Γιάννης Γρηγοράκης

Η δυναμη της απωλειας

“Η δύναμη της απώλειας»

και οι μεταμορφώσεις της οδύνης: 

η Δημιουργία ως αντίδοτο στις κρίσεις”

της Φωτεινής Τσαλίκογλου

“ “Ο Θεός δεν θα έγραφε ποτέ ένα μυθιστόρημα”. H έλλειψη παροτρύνει τη δημιουργία. Κινεί τα νήματα της ζωής. Τροφοδοτεί τη φαντασία, την επινόηση, το έργο. Είναι ένας κοινός τόπος συνάντησης ποιητών, επιστημόνων, μικρών παιδιών και ενίοτε ατόμων με ψυχικές διαταραχές. Από τη στιγμή που γεννιόμαστε οι απώλειες συνοδεύουν κάθε αποφασιστική στιγμή της ζωής μας. Διαψεύσεις, ασυνέχειες, μυθοποιήσεις και απομυθοποιήσεις ορίζουν τον ψυχικό μας κόσμο, τη σκέψη και τα συναισθήματά μας. Τρέλα, κατάθλιψη και δημιουργία έχουν ένα κοινό πεδίο συνάντησης”.

 

“ “΄Εχουμε ένα καταφύγιο ενάντια στο θάνατο, να κάνουμε τέχνη πριν από αυτόν”. Η κρίση, όπως μια ασθένεια, μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο ή στη θεραπεία.   Η απώλεια από μόνη της είναι και μια εμπειρία που μας φέρνει αντιμέτωπους με αναπάντεχες προκλήσεις και επιλογές  υποστηρίζει η Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Είμαστε όμηροι  της απώλειας; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που μετουσιώνουν την αγωνία σε έργο; Σε ποιο βαθμό η αποφυγή του πένθους, που χαρακτηρίζει την εποχή μας, υπονομεύει τη δυνατότητα του καθενός μας να μεταμορφώνει την οδύνη σε δημιουργία; Πώς μπορούμε να κάνουμε την αδυναμία δύναμη την κρίση και την απώλεια πηγή έμπνευσης και δημιουργίας;

————————————————

Φωτεινή Τσαλίκογλου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ειδικεύτηκε στην Κλινική Ψυχολογία.  Είναι συγγραφέας και καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, όπου διδάσκει τα μαθήματα “Κλινική ψυχολογία μέσα από τη λογοτεχνία και την Τέχνη” και “Εγκληματολογική Ψυχολογία”.

Αρθρογραφεί στην εφημερίδα “Το Βήμα” και είναι συγγραφέας των έργων: “Σχιζοφρένεια και Φόνος. Αναζητώντας τον Χαμένο Παράδεισο”, “Μυθολογίες βίας και καταστολής”, “O μύθος του επικίνδυνου ψυχασθενή”, “Ψυχο-λογικά, Οι παγίδες του αυτονόητου”, “Η ψυχολογία στην Ελλάδα σήμερα” (επιμέλεια), “Η Ψυχολογία της καθημερινής ζωής: H κουλτούρα του εφήμερου”, “Η Ψυχή στη χώρα των πραγμάτων”, “Μήπως;” (μαζί με την Μαργαρίτα Καραπάνου), “H νεράιδα της Γης” (παραμύθι σε εικονογράφηση Αλέξη Κυριτσόπουλου), “Δεν μ’ αγαπάς, μ’ αγαπάς: Τα παράξενα της μητρικής αγάπης. Τα γράμματα της Μαργαρίτας Λυμπεράκη στην κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου”.

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν τα μυθιστορήματα της  “Η κόρη της Ανθής Αλκαίου”, “Ονειρεύτηκα πως είμαι καλά”, “Έρως φαρμακοποιός”, “Εγώ, η Μάρθα Φρόυντ”, “Όλα τα Ναι του κόσμου” (νουβέλα). Το τελευταίο της μυθιστόρημα “Το Χάρισμα της Βέρθας” ήταν υποψήφιο για το βραβείο αναγνωστών 2010 του ΕΚΕΒΙ. Σήμερα είναι υπό έκδοση το βιβλίο της “Το Μέλλον ανήκει στην έκπληξη: 34 Σχόλια για την κρίση κι ένα υστερόγραφο”

 

—-

Σχόλιο του μπλογκ http://www.afigisizois.wordpress.com

«Κατά τη γνώμη μου, αν δεν έχουμε συνείδηση τι μας συνέβη κατά τα πρώτα στάδια της ζωής μας, όλη η υπόθεση του ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ δεν ειναι ΠΑΡΑ ΜΙΑ ΦΑΡΣΑ. Οι συγγραφείς θέλουν να γράφουν καλή λογοτεχνία, αλλά ΔΕΝ αναζητούν την ασυνείδητη πηγή της δημιουργικότητάς τους, την έντονη επιθυμία τους για έκφραση και επικοινωνία. Οι περισσότεροι φοβούνται μήπως χάσουν την ικανότητά τους. Παρόμοιο φόβο διακρίνω και σε πολλούς ζωγράφους, ακόμα και σε αυτούς που (κατά τη γνώμη μου) στους πίνακές τους εκφράζουν σαφώς τους ασυνείδητους φόβους τους, όπως παραδείγματος χάρη στον Φράνσις Μπέικον, στον Ιερώνυμο Μπος, στον Σαλβαδόρ Νταλί και σε πολλούς ακόμα σουρεαλιστές. Με το έργο τους επιζητούν βέβαια την επικοινωνία, αλλά σε ένα επίπεδο που να υπηρετεί ΤΗΝ ΑΡΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ – και αυτήν την κατάσταση την ονομαζουν ΤΕΧΝH»

Αλις Μίλερ, «Το σώμα δεν ψεύδεται ποτέ», εκδ. ροές

Τα 6 προσωπα της ανδρικης απιστιας

(περιοδικο Εγω_εκδοσεις Λυμπερη)

Από την Κρυσταλία Πατούλη

Ξανά – ανάλυσε την

Οι λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν κάποιον άντρα στην απιστία – ειδικά όταν είναι απροετοίμαστος να βιώσει νέους ρόλους σαν του συζύγου, του πατέρα, αλλά και του μόνιμου συντρόφου- είναι συνήθως ο εξής… ένας: Η αίσθηση απώλειας του ρόλου του ως εραστή που είναι ταυτόσημος με τον ελεύθερο και όχι τον δεσμευμένο άντρα. Νιώθοντας πώς χάνει μέρα με τη μέρα την αρσενική του ταυτότητα θα προσπαθήσει να την ξαναβρεί συνήθως μέσα από κάποια νέα σχέση, διασφαλίζοντας άτσαλα την χαμένη ελευθερία του. Κάπως έτσι, θυμώνοντας όλο και πιο πολύ με τον εαυτό του, τον περίγυρο και βέβαια με την σύντροφό του –παρατηρώντας τον ανδρισμό του να συρρικνώνεται, προσπαθεί να εκδικηθεί την ίδια του τη δέσμευση… με την άτυπη κατάργησή της. Αυτός ο κυρίαρχος λόγος που εξηγεί την απιστία, χωρίζεται κατά περίπτωση σε 6 αντρικά προφίλ που ψάχνοντας την αντρική τους ταυτότητα, επιτίθενται… απιστώντας:

1. Με ευνούχισες!

Η αίσθηση του ευνουχισμού για έναν άντρα μέσα σε μια σχέση είναι σχεδόν αβάσταχτος. Η σύντροφος ενός τέτοιου άντρα, αντί να τον παροτρύνει θετικά, να τον υποστηρίζει και να τον προωθεί, αντίθετα τον ανταγωνίζεται, τον παραγκωνίζει και τον υποτιμά – έμμεσα ή απροκάλυπτα – με αποτέλεσμα να τον ακυρώνει. Οι συνεχείς επιπλήξεις της, δεν απαξιώνουν μόνο τις πράξεις του αλλά τον καταργούν ολοκληρωτικά ως ένα αρσενικό με πολύ χαμηλή αυτοεκτίμηση. Σύντομα, όταν γνωρίσει μια άλλη γυναίκα, που θα του εκφράσει ότι αξίζει, με μαθηματική ακρίβεια θα γίνει έρμαιο του θαυμασμού, της αφήνοντας το ένστικτο της αυτοσυντήρησης να τον καθοδηγήσει: «Θα πας, εκεί που νιώθεις καλά».

Το βαρόμετρο του χωρισμού:

Αυτοί οι άντρες, συνήθως χωρίζουν οι ίδιοι την σύντροφό τους μετά βέβαια… από την απιστία τους.

2. Έχω ανάγκη από επιβεβαίωση!

Υπάρχουν όμως και οι άντρες που ενώ έχουν μια καθ’ όλα αρμονική σχέση – συμπεριλαμβανομένου και του ικανοποιητικού σεξ-  συχνά αισθάνονται ότι αμφισβητείται ο ανδρισμός τους όπως και ο εγωισμός τους. Ακόμη κι αν η σύντροφος με τη συμπεριφορά της δεν αφήνει υπόνοιες ανάλογης αμφισβήτησης ο ίδιος έχει ανάγκη να νιώθει ποθητός γενικά από την θηλυκή κοινότητα – με αποδείξεις! Έχει μεγαλώσει άλλωστε γνωρίζοντας πώς το αξιοπρεπές αρσενικό δεν εγκλωβίζεται σε μονογαμικά μοντέλα. Συγχρόνως, ένας άντρας χρειάζεται να δείχνει κοινωνικά δυνατός και αυτή η δύναμη απορρέει και από το γεγονός της… επιτυχίας του στις γυναίκες. Μάλιστα, πολλές φορές δεν αντέχει να βρίσκεται μόνο με μια γυναίκα, γιατί απλά… δεν της αξίζει. Το πρότυπο της γυναίκας που αξίζει την απόλυτη αφοσίωση του είναι… μόνο η  μητέρα του: «Για να μπορέσει ένας ενήλικας, άντρας ή γυναίκα, να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη συντροφική σχέση, θα πρέπει νωρίτερα να έχει απομυθοποιήσει τα γονεϊκά του πρότυπα» εξηγεί, η Ελεάνα Ελευθερίου, ψυχοθεραπεύτρια-σεξολόγος.

Το βαρόμετρο του χωρισμού:

Συνήθως τον χωρίζει η απατημένη σύντροφος που βρίσκεται, αποσβολωμένη να αναρωτιέται το… γιατί.

3. Νιώθω ανασφάλεια

Ο άντρας αυτός έχει την δαμόκλειο σπάθη της απιστίας πάνω από το κεφάλι του. Απιστεί επειδή είναι σίγουρος, πώς δεν είναι δυνατόν να αξίζει την πίστη της συντρόφου του σε βαθμό να είναι πεπεισμένος πώς το να τον απατήσει η γυναίκα του είναι θέμα… χρόνου. Έτσι πληρώνει την πιθανή απιστία προκαταβολικά: «Σου κρατάω το χαλινάρι, πηγαίνοντας με άλλες γυναίκες, αφού και εσύ θα το κάνεις». Συγχρόνως, η χαμηλή του αυτοεκτίμηση προσθέτει αυτοκαταστροφικές τάσεις για τη σχέση του.

Το βαρόμετρο του χωρισμού:

Θα χωρίσει πρώτος την σύντροφό του. Ο φόβος και μόνο μήπως απορριφθεί, τον κάνει να την απορρίψει πρώτος.

4. Θέλω να σε ταρακουνήσω

Συχνά, παρατηρούμε στις μακροχρόνιες σχέσεις μια σεξουαλική ή συναισθηματική απόσυρση, που σημαίνει: «βολεύομαι μέσα στη σχέση» ή «θεωρώ το σύντροφο μου δεδομένο και δεν τον διεκδικώ», ή «δεν διεκδικώ ούτε… τον εαυτό μου και αφήνομαι, δεν προσέχω την εμφάνισή μου κλπ». Ο άντρας που βρίσκεται με μια τέτοια σύντροφο δεν θα απιστήσει με σκοπό τον χωρισμό, αλλά με σκοπό να την ταρακουνήσει: «Πρόσεχε, θα φύγω…».

Το βαρόμετρο του χωρισμού:

Δεν έχει σκοπό να χωρίσει, απλά βγάζει ένα είδος… κραυγής βοήθειας!

5. Σε εκδικούμαι

Η εκδίκηση είναι κυρίως γυναικείο χαρακτηριστικό, όμως υπάρχουν και άντρες που ενώ είναι πολύ ερωτευμένοι και επιθυμούν την σύντροφό τους συγχρόνως αισθάνονται με κάποιον τρόπο ότι τους έχει βλάψει- ίσως και με απιστία- σε κάποιον τομέα. Αυτό το συναίσθημα, τους δημιουργεί την ανάγκη να εκδικηθούν απιστώντας και μάλιστα με τρόπο ώστε η… ανύποπτη ενδιαφερόμενη σίγουρα να το αντιληφθεί. Με λίγα λόγια, ακολουθούν την παλαιά διαθήκη του «Οφθαλμός αντί οφθαλμού».

Το βαρόμετρο του χωρισμού

Ή θα τον αφήσει η σύντροφος όταν θα το μάθει ή ο ίδιος μετά την απιστία θα χωρίσει.

6. Είμαι πολυγαμικός!

Είναι ο τύπος του «Θα ζήσω ελεύθερο πουλί!». Χρειάζεται να επιβεβαιώνεται συνεχώς από νέες γυναικείες παρουσίες, και μάλιστα μεταβιβάζει την ευθύνη της απιστίας του στη γυναίκα. Όμως, δεν της το κρύβει. Αντίθετα ξεκαθαρίζει από την αρχή τις προθέσεις του και αφήνει την ευθύνη της επιλογής σε εκείνη: «Αν, θέλεις να είμαστε μαζί, θα δεχτείς τις… υπόλοιπες».

Το βαρόμετρο του χωρισμού:

Θα τον χωρίσει πολύ δύσκολα ακόμη και όταν αντιληφθεί πως ναι… το εννοούσε!

Οι 13 βασικότεροι λόγοι απιστίας

1.     Η απογοήτευση και η αποξένωση που μπορεί να δημιουργηθεί ανάμεσα σε ένα ζευγάρι.

2.     Η μοναξιά, η συναισθηματική και σεξουαλική αποστασιοποίηση που χτίζεται συνήθως από τη φθορά του χρόνου και την καθημερινότητα

3.     Οι συνεχής και καθημερινές συγκρούσεις

4.     Η επικριτική στάση που συνήθως άθελά μας υιοθετούμε

5.     Η υποτίμηση και η απαξίωση

6.     Η αδιαφορία

7.     Το συναισθηματικό κενό

8.     Η επιθετικότητα

9.     Η ειρωνεία και ο σαρκασμός

10.   Η εγωκεντρική συμπεριφορά που εκλαμβάνεται ως πλήρης αδιαφορία για τις ανάγκες και τα θέλω του άλλου

11.    Η καταπίεση και ο έλεγχος που συνήθως «δικαιολογούνται» από αυτόν που τα ασκεί, με το επιχείρημα της έλλειψης εμπιστοσύνης

12.    Ο φόβος και η ανασφάλεια, ενάντια στον σύντροφο με το υπονοούμενο: «σε μαλώνω, για να μην κάνεις κάτι… όχι γιατί έκανες»

13.    Όταν όταν μια γυναίκα «καταφέρνει πραγματικά να ευνουχίσει έναν άντρα, διεκδικώντας ή και καταστρέφοντας το φαλλό του» όπως μας εξηγεί η Ελεάνα Ελευθερίου, ψυχοθεραπεύτρια – σεξολόγος.

Η νομιμοποίηση της απιστίας

O άντρας άτυπα ακόμη και στον 21ο αιώνα «νομιμοποιείται» να απιστεί. Πολλές γυναίκες παραδέχονται σιωπηλά ή και δηλώνοντάς το, πώς ο άντρας έχει «δικαίωμα» να απιστεί, αρκεί να γυρίζει πάντα πίσω. Ειδικά, κάποιες από τις γυναίκες που έτυχε να έχουν έναν πατέρα που συχνά «ξεπόρτιζε» συμμαχούν άθελά τους με ανάλογες αρσενικές συμπεριφορές. Καλό είναι να θυμόμαστε όμως, πώς ο άντρας που θα εμπλακεί και συναισθηματικά με κάποια από τις παράνομες σχέσεις του είναι πιθανό να φτάσει στο χωρισμό, ενώ μια γυναίκα σε ανάλογη θέση, θα το αποφάσιζε πολύ πιο δύσκολα.

Αλλάζει το σκηνικό της απιστίας;

Το γεγονός ότι ο άντρας όταν απιστεί λειτουργεί κυρίως σαν «επιβήτορας» αλλά επιστρέφει στην νόμιμη σύντροφό του, τείνει στις μέρες μας να καταρριφθεί, όπως και το ότι μια γυναίκα συνήθως έχει προηγουμένως ερωτευθεί τον άντρα που την οδηγεί στην απιστία.

Ο 7ος και αναπόφευκτος λόγος

Υπάρχει και ένας ακόμη λόγος, που ένας άντρας περνάει στην απιστία. Δεν το έχει προγραμματίσει, δεν θέλει να εκδικηθεί ούτε έχει πέσει ή έχει ανέβει υπερβολικά η αυτόεκτίμηση του. Απλά, ερωτεύεται με εκείνον τον τρόπο, που δεν έχει γυρισμό. Η ζωή έχει μεγαλύτερη φαντασία από τα… όνειρά μας;

Συνεργασία με την Ελεάνα Ελευθερίου, ψυχοθεραπεύτρια – σεξολόγο και συνεργάτιδα του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Ινστιτούτου Γυναικείας Σεξουαλικής Υγείας.

Μην ξεχνάτε: Η απιστία, αφορά κυρίως εκείνον που την επιλέγει (και είναι μάλλον ο επιθετικός τρόπος) και όχι εκείνον που την εισπράττει. 

———————————-

Φυσικά οι γενικεύσεις, όταν δεν γνωρίζουμε τον συγκεκριμένο άνθρωπο, δεν ειναι πάντα σωστές. Ως εκ τούτου ας έχουμε στο νου μας, κυρίως, οτι τις σχέσεις τις «συγκατασκευάζουμε».

Μπορεί η απιστία να μη μας αφορά τις περισσότερες φορές, αλλά δεν ειναι συνήθως και εντελώς τυχαίο το ότι μας συνέβει, διότι εμείς επιλέξαμε τον συγκεκριμένο άνθρωπο και ίσως υπάρχουν λόγοι που χρειάζεται να διερευνήσουμε… Δεν ειναι τοσο απλά τα πράγματα δηλαδή. ο καθένας, μπορεί να ανακαλύψει τη δική του αλήθεια, μόνο κάνοντας προσωπική δουλειά με ειδικό, τις περισσότερες φορές, για να ανακαλύψει εις βάθος όλα εκείνα που τον απασχολούν. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος απιστώντας να δίνει τροφή στον ναρκισσισμό του ή μπορεί να ξαναζεί την εφηβεία του… χίλια μπορεί.

Τι θεωρείται sexy;

 

Τι θεωρείται sexy?

 

Από την Κρυσταλία Πατούλη

 

Ερώτηση: Τι θεωρει sexy ένας άντρας σε έναν άλλο άντρα και μια γυναίκα σε μια γυναίκα; (…δεν αναφέρομαι σε ομοφυλόφιλους!) πχ. Εγώ θεωρώ ότι σέξι σε έναν άντρα είναι τα παπούτσια του. Qbrain (μέσω e-mail στο www.focusmag.gr)*

Πρόσφατες ιατρικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι τα γονίδια που ελέγχουν τη σεξουαλικότητά μας είναι ίδια και στα δύο φύλα, όπως και οι περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τη σεξουαλική ορμή και φαντασίωση. Άντρες και γυναίκες έλκονται από πολύ παρόμοια στοιχεία στην εξωτερική εμφάνιση του αντίθετου φύλου, αδιαφορώντας μάλιστα για την πιθανότητα πνευματικής υπεροχής: Στην πρώτη επαφή η έλξη δημιουργείται με σήματα που αποκωδικοποιούν οτιδήποτε υγιές ως όμορφο και οτιδήποτε σεξουαλικό ως δύναμη!

Τι συμβαίνει όμως, όταν καλούμαστε να εκφράσουμε τι πιστεύουμε πώς είναι σέξι (ότι εκλύει ερωτικά) στους ομόφυλούς μας; Σύγχρονες έρευνες απέδειξαν πώς οι γυναίκες θεωρούν σέξι σε μια άλλη γυναίκα τα οπίσθια της, τις γάμπες, το στήθος, και τα μάτια της. Οι άνδρες αντίστοιχα θεωρούν σέξι σ’ έναν άνδρα τη φωνή του, τα χέρια, αλλά και το κοινωνικό του status! Συγχρόνως φαίνεται ότι μια γυναίκα εκφράζεται ευκολότερα για την ομορφιά μιας άλλης ενώ ένας άνδρας μοιάζει επιφυλακτικός να εκφραστεί ανάλογα για τους ομόφυλούς του. Συγκεκριμένα, για τους άντρες τα χέρια εκφράζουν δύναμη, το ντύσιμο οικονομική επιφάνεια, το κοινωνικό στυλ εξουσία και η φωνή είναι ο αρχικός πομπός μηνυμάτων. Αξιοσημείωτο είναι, πώς οι γυναίκες στον αιώνα μας τείνουν να ονομάζουν sexy -σε μια άλλη γυναίκα- εκείνα τα σημεία που φαντάζονται πώς θα έλκυαν πιθανά έναν άντρα!

Σχόλιο του ειδικού

 

Ελεάνα Ελευθερίου, ψυχοθεραπεύτρια – σεξολόγος, συνεργάτιδα του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Ινστιτούτου Γυναικείας Σεξουλικής Υγείας.

Ο ανταγωνισμός που βιώνει μια γυναίκα προς μια άλλη γυναίκα ή ένας άνδρας προς έναν άλλο άνδρα, η αέναη σύγκριση δηλαδή αλλά και αντιπαλότητα με τους ‘‘όμοιους’’ μας, δημιουργεί συναισθήματα ανασφάλειας, εγωκεντρισμού, ανωτερότητας ή κατωτερότητας που μας απομακρύνουν από την ανιδιοτελή αναγνώριση των πιθανών θετικών στοιχείων του άλλου. Ειδικά, όταν πρόκειται για το σκοτεινό και χωρίς όρια κόσμο της σεξουαλικής επιθυμίας. Προσθέτοντας μάλιστα τους φόβους που απορρέουν από προκαταλήψεις, βλέπουμε και την πρόσθετη δυσκολία ενός άντρα να επαινέσει την σεξουαλικότητα ενός άλλου, κυρίως επειδή είναι πιθανό να παρερμηνευθούν οι προτιμήσεις του ως ομοφυλοφιλικές.

 

Έρευνα

Αντίθετα, η έρευνα του Ινστιτούτου Γυναικείας Σεξουαλικής Υγείας για το τι θεωρούν οι άντρες σέξι στις γυναίκες και τι οι γυναίκες στους άντρες, απέδειξε πώς οι γυναίκες δεν ελκύονται όπως θα περίμενε κανείς από… τα πνευματικά χαρίσματα τους αλλά δίνουν έμφαση κυρίως στους γλουτούς (σμιλευμένοι), την πλάτη (ανοιχτές πλάτες), τα χέρια (στιβαρά και… περιποιημένα) τα μάτια (εκφραστικά, υγρά, με καθηλωτικό βλέμμα) και βέβαια τα γεννητικά όργανα. Οι άντρες πάλι ομολόγησαν ότι θεωρούν σέξι σε μια γυναίκα τα οπίσθια της, το στήθος και τα χείλη της (σαρκώδη).

Οι ανδρικές απαντήσεις ήταν μάλλον αναμενόμενες και δεν προκάλεσαν έκπληξη, ενώ για τις γυναικείες απαντήσεις θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν πιο προκλητικές απ’ ότι στο παρελθόν και αποκαλυπτικές. Κυρίως όμως εμπλουτισμένες με την ανάγκη της γυναίκας για έναν δυνατό άνδρα σωματικά που δηλαδή θα μπορεί να την προστατέψει (ανοιχτές πλάτες – συμβολικά φτερούγες), που έχει δυνατότητες και δεξιότητες αλλά και κάτι πολύ ενδιαφέρον: έντονο συναισθηματικό κόσμο (εκφραστικά χέρια). Επίσης η ανάγκη της αντρικής επιβολής είναι έκδηλη (καθηλωτικό βλέμμα).

Η γυναικεία επιθυμία

Η σεξουαλική επιθυμία της γυναίκας στην πατριαρχική κοινωνία ήταν παραμορφωμένη και σκοτεινό αντικείμενο στον κόσμο της επιστήμης. Η γυναίκα δεν πρέπει να επιθυμεί αλλά να είναι επιθυμητή. Η ταυτότητα της επιθυμίας συγχέεται με τον παραγωγικό της ρόλο (μητρότητα) και έτσι νομιμοποιείται ακόμα και σήμερα που τα φεμινιστικά κινήματα έχουν αφήσει την σφραγίδα τους για την ισότητα των φύλων!

Για το περιοδικό Focus – Εκδ. Λυμπέρη