Τι επαγγελμα θα διαλεξει;

ΤΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΘΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙ;

Από την Κρυσταλία Πατούλη

Οι ειδικοί επισημαίνουν: Ο επαγγελματικός προσανατολισμός ξεκινάει από πολύ μικρή ηλικία. Οι μελλοντικοί πρωταγωνιστές της επαγγελματικής ζωής του 21 ου αιώνα, δηλαδή τα παιδιά μας, χρειάζονται περισσότερο ελεύθερο χρόνο, πολλά ερεθίσματα, δυνατότητες έκ­φρασης των συναισθημάτων και των ικανοτήτων τους και, βέβαια, γνώση για να ξεδιπλώσουν τα ταλέντα και τις μοναδι­κές ικανότητές τους. Κι εσείς οι γονείς πρέπει να «αφουγκράζεστε» συνέχεια τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους, ώστε να τα οδηγήσετε στo δρόμο που εκείνα θα διαλέξουν. Αυτή, όμως, είναι μια δουλειά που ξεκινά από πoλύ νωρίς. Όταν ακό­μα το παιδάκι είναι νήπιο, πριν καλά καλά πάει στον παιδικό σταθμό ή στo νη­πιαγωγείο. Σε αυτή την πρώιμη φάση εσείς  οι γονείς θα του δώσετε τις πρώτες ευκαιρίες ν’ αποκαλύψει τα ταλέντα και τις κλίσεις του. Στη συνέχεια, τη σκυ­τάλη θα πάρουν οι ειδικοί του παιδικού σταθμού, του νηπιαγωγείου και του σχο­λείου. Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.

Τα πρώτα χρόνια

Η «επαγγελματική ενημέρωση» είναι κα­λό να ξεκιvάει από τα πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών. Να έρχονται, δηλα­δή, σε επαφή με τα διάφορα επαγγέλ­ματα. Έτσι αρχίζει και η επιθυμία του κά­θε παιδιού να γίνει, πχ γιατρός, μουσι­κός, δικηγόρος, πυροσβέστης ή αστυ­νόμος. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι το κάθε παιδί θα ασκήσει τελικά το επάγγελμα  που φαντάζεται σε αυτήν την ηλικία, αλλά η όλη διαδικασία το βοηθά να χτίσει σιγά σιγά την αυτονομία του. Τα παιδιά διαλέγουν επάγγελμα για να νιώ­σουν ότι διαφοροποιούνται. Ο προσ­διορισμός του επαγγέλματος βοηθά το παιδί να ξεχωρίσει τον εαυτό του μέσα στην οικογένεια. Το μεν παιδί προσανατολίζεται σε μια προσωπική πορεία στη ζωή και η οικογένεια σε μια μελλοντική ζωή χωρίς το παιδί.

Ανακαλύψτε τις κλίσεις τους

Η συμβουλή των ειδικών ψυχολόγων προς τους γονείς είναι σαφής: «Αν το παιδί σας έχει μια ιδιαίτερη κλίση σε κάτι, βοηθήστε το να την καλλιεργήσει, ενισχύστε του τις τάσεις του και προτρέψτε το να τις εκφράσει, χωρίς όμως να τη συνδέσετε απαραίτητα με το μελλοντικό του επάγγελμα». Είναι καλό, λοιπόν, τα μι­κρά να καλλιεργούν τα ιδιαίτερα ταλέντα και τις ικανότητές τους, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει αναγκαστικά ότι θα κά­νουν το επάγγελμα που αντιστοιχεί σε αυτήν την ικανότητά τους. Έτσι κι αλ­λιώς, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να παρεμβληθούν και άλλοι παράγοντες που θα τα οδηγήσουν στη σωστή επαγ­γελματική απόφαση. Αυτό που πρέπει εσείς να κάνει είναι να βοηθήσετε από μικρή ηλικία το παιδί σας ν’ ανακαλύψει τον εαυτό του και να αισθάνεται σαν μια ξεχωριστή οντότητα. Ο τρόπος για να το πετύχετε αυτό δεν είναι άλλος από το να του προσφέρετε τη δυνατότητα έκφρασης και εξέλιξης των συναισθη­μάτων του, από τη μια πλευρά, και των ιδιαίτερων σωματικών και πνευματικών ικανοτήτων του, από την άλλη. Ο ελεύθερος χρόνος που θα του προσφέρε­τε, το παιχνίδι, η συναναστροφή με άλ­λα παιδιά αλλά και με ενήλικες, και φυ­σικά η ύπαρξη πολλών ερεθισμάτων, ώστε να το παροτρύνετε να ασχοληθεί με αυτό που του προξενεί το μεγαλύ­τερο ενδιαφέρον είναι το ένα μέρος.

Κύρια βή­ματα που πρέπει να κάνετε, για να τα ωθήσετε είναι η γνώση του εαυτού του:

Η σημασία της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Σήμερα δίνεται πολύ μεγάλη έμφαση στο να μπορεί κάθε παιδί να εκδηλώ­νει τα συναισθήματά του και να τα διαχειρίζεται. Στο παρελθόν, συναισθή­ματα όπως ο θυμός, ήταν απαγορευ­μένο στα παιδιά. Τώρα η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης, δηλα­δή η επίγνωση ότι το παιδί μπορεί να αναγνωρίζει τα δικά του συναισθήμα­τα αλλά και των άλλων (άρα να επι­κοινωνεί), είναι δεδομένη. Γι’ αυτό τα παιδιά είναι καλό να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, ώστε να μάθουν και να τα διαχειρίζονται που είναι και το ζητούμενο. Σ’ αυτό μπο­ρείτε να βοηθήσετε εσείς οι γονείς, αν εκφράζεστε μπροστά στα παιδιά με τον ίδιο άμεσο τρόπο. Η συναισθημα­τική καλλιέργεια, δηλαδή η ικανότητα του ανθρώπου να εκφράζει, να διαχειρίζεται και να αναγνωρίζει τα συ­ναισθήματά του, είναι από τα πιο βα­σικά εφόδια για τη μελλοντική επαγ­γελματική ζωή των παιδιών. Γι’ αυτό και η σύγχρονη εκπαίδευση στο  νη­πιαγωγείο και στο δημοτικό βασίζεται σε τέτοιο προγράμματα, που έχουν στόχo την ανάπτυξη της συναισθημα­τικής νοημοσύνης.

Η δύναμη των ερεθισμάτων

Αν δεν δώσετε στα παιδιά τη δυνατότητα να πειραματιστούν δεν θα μπορέ­σετε να καταλάβετε τις κλίσεις και τις τά­σεις τους. Οι ιδιαίτερες ικανότητες εμφανίζονται από την προσχολική ηλικία, αν δώσετε στο παιδί την ευκαιρία να τις εκφράσει αυτό μπορεί θαυμάσια να το πετύχετε αφήνοντας το παιδί vα παίζει (στις πολύ μικρές ηλικίες) στο δικό του χώρo, χωρίς να το καταπιέζετε ή να το κατευθύνετε. Παράλληλα, με το να προ­σφέρετε στο παιδί διάφορα ερεθί­σματα, είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο, το βοηθάτε v’ ανακαλύψει τις κλίσεις του. Προσοχή, όμως υπάρχει ο κίνδυνος να επιβαρύνετε το παιδί  άθελά σας να κάνει πάρα πολλά πράγ­ματα και να έχει φορτωμένο πρόγραμμα μέσα στην ημέρα. Αυτό θα φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιθυμητό. Το παιδί θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διαλέγει την απασχόλησή του και αυτό θα επιτευχθεί μόνο αν μπορεί να διαθέσει τον ελεύθερο χρόνο του σε ό,τι θέλει πραγματικά. Μέσα από τον ελεύθερο χρόνο τα ταλέντα του θα ξεδιπλωθούν και θα εκφραστούν με άμεσο και αυθεντικό τρόπο. Επίσης εξίσου σημαντικές εiναι οι ώρες της αυτοαπασχόλησης  που χαρίζουν στο παιδί την αίσθηση ότι μπορεί να τα καταφέρει μόνο του, άρα ενι­σχύουν  την αυτοεκτίμησή του και τη διά­θεσή του να τα βγάλει πέρα με καινούρ­γιες προκλήσεις. Η συμβολή των γονέ­ων είναι σημαντική. Στηρίξτε τα παιδιά σας (όχι με υπερπροστατευτικότατα ή με καταπίεση) σε κάθε προσπάθεια που κάνουν και βοηθήστε τα να αισθάνονται ικανά και να μην απογοητεύονται από τις  μικρές αποτυχίες τους.

 Η επικοινωνία και η κοινωνικότητα.

Στην προνηπιακή ηλικία τα παιδιά χρειάζονται  να συναναστρέφονται με  άλ­λα παιδιά και να επικοι­νωνούν μεταξύ τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο μαθαίνουν την ομαδικότητα αποκτούν αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση και το πιο σημαντικό -όπως ήδη αναφέραμε- μαθαίνουν τον εαυτό τους. Τα μικρά πρέπει να μάθουν να εκ­φράζουν ό,τι σκέφτονται, και να καταλαβαίνουν, αντίστοιχα, τα άλλα παι­δάκια.  Όλα τα επαγγέλ­ματα εξάλλου απαιτούν καλή επικοινωνία και αυ­ξημένη κοινωνικότητα. Μέσα από τη συνανα­στροφή το παιδί μαθαίνει, εκτός των άλλων, να αυτοπειθαρχεί και να οροθετείται, κάτι που επίσης είναι σημαντικό για οποιαδήποτε επάγγελμα διαλέξει στο μέλλον.

Η ώρα του παιδικού σταθμού

Όταν παιδί δημιουργεί, αποκαλύπτει τις τάσεις του και τις δυνατότητές του με μοναδική ευκολία. Οι ευκαιρίες για δημιουργία δίνονται μέσα στο σπίτι με διάφορα παιχνίδια και απασχολήσεις, είτε στον παιδικό σταθμό και αργότερα στο νηπιαγωγείο. Γι’ αυτό, όταν θα έρθει  η ώρα να διαλέξετε τον παιδικό σταθμό φροντίστε να διαθέτει το πιο κάτω χαρακτηριστικά ή του­λάχιστον να τα πλησιάζει:

Έμφαση στην ανάπτυξη. Καταρχήν, ο παιδικός σταθμός που θα διαλέξετε πρέπει να έχει μικρές ομάδες από 15 μέχρι 20 παιδιά, με μια δασκάλα και έναν βοηθό, έτσι ώστε να μπορούν να ασχοληθούν με το κάθε παιδί και να σας ενημερώνουν για την ανάπτυξή του σε όλους τους τομείς.

Για να βοηθήσει τα μικρά να προσανατολιστούν σωστά στο μέλλον, σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο ο σύγχρονος παιδικός σταθμός πρέπει επίσης να δίνει μεγάλη έμφαση στη λέξη «ανάπτυξη». Συγκεκριμένα, να μπορεί να «‘υποσχεθεί» την κοινωνική αλλά κα τη σωματική ανάπτυξη των παιδιών, την ανάπτυξη των συναισθημάτων τους και των  γνώσεων τους, αλλά και των πνευματικών ικανοτήτων τους. Επίσης οι δασκάλες ενός τέτοιου παιδικού σταθμοί είναι καλό να «κατεβαίνουν» στο ύψος των μικρών, κυριολεκτικά κα μεταφορικά, για να μπορούν να επικοινωνήσουν και να «ακούσουνε»  με προσοχή τις επιθυμίες και τις ιδιαιτερότητές τους.

Προσιτός χώρος και αυτοδιάθεση. Ο χώρος του παιδικού σταθμού πρέπει να έχει ζεστασιά, σεβασμό και ασφάλεια για τα μικρά, να διαθέτει μικρά επιπλάκια κι έναν εξοπλισμένο εξωτερικό χώρο για ελεύθερο παιχνίδι και γυμναστική, απαραίτητα σε αυτές τις ηλικίες. Επίσης, να είναι ένας απόλυτα προσιτός χώρος για τους λιλιπούτειους φιλοξενούμενούς του και vα τους παρέχει άμεσα την ικανοποίηση των ενδιαφερόντων τους με ποικιλία. ερεθίσµατα. Ενάς γονιός µπορεί να ελέγξει ένα τέτοιο  χώρο µε ευ­κολία προσέχοντας το εξής:  Το υλικό για τα παιχνίδια και τις δρα­στηριότητες να είναι τοποθετημένο σε τέτοιο ύψος, ώστε ένα µικρό παι­δί να µπορεί να πιάσει αυτό που το ενδιαφέρει και να εκφράσει µ’ αυτόν τον τρόπο άµεσα την προτίµησή του αλλά και την κλίση του. Π.χ άλλο παιδί θα προτιμήσει τα τουβλάκια, άλλο τις δαχτυλοµπογιές, άλλο χαρ­τιά και µαρκαδόρους ή κάποιο παζλ και άλλο θα παίξει µε ένα ξυλόφω­νο, ή στην παιδική χαρά. Μ’ αυτόν τον τρόπο τα µικρά επιλέγουν πώς θα περάσουν τον ελεύθερο χρόνο τους, γεγονός πολύ σηµαντικό. Τέ­λος, είvαι καλό να µπορούν οι γο­νείς να επισκέπτονται όλες τις ώρες τον παιδικό σταθµό.

Η δουλειά στο νηπιαγωγείο.

Το πρόγραµµα στο νηπιαγωγείο χρειάζεται µεγαλύτερη καθοδή­γηση και οργάνωση, ώστε να προετοιμάσει το παιδιά να περάσουν µε µεγαλύτερη ευκολία στo δηµο­τικό, oπότε αυξάνονται οι απαιτή­σεις για πειθαρχία και oρoθέτηση. Πάντως, ένα νηπιαγωγείο δεν θα πρέπει να έχει στο πρόγραµµά του υποχρεωτικά γραφή και ανάγνω­ση. Αν ένα παιδί «στέκεται» καλά στην οµάδα, αν νοιώθει καλά µε τον εαφτό του και λειτουργεί επιτυχώς, θα περάσει οµαλά στην πρώτη δη­µοτικού χωρίς απαραίτητα να ξέ­ρει να διαβάζει ή να γράφει. Καλό είναι µεν, να υπάρχει πρόγραµµα για όλα τα παραπάνω (ακόµα και για µία ξένη γλώσσα), αλλά πάνω σε µορφή παιχνιδιού. Φυσικά, εί­ναι πολύ καλό να υπάρχει δυνατό­τητα για γυµναστική, καλλιτεχνι­κές δραστηριότητες, µουσική και όλα όσα µπορεί να ενδιαφέρουν το µικρό σας. Όλα αυτά, ωστόσο, πρέπει να δίνονται στο παιδί µε τρόπο όχι καταπιεστικό.

Γενική µόρφωση και παιδεία

Η σηµασία της γενικής µόρφωσης και παιδείας είναι πολύ µεγάλη. Ανεξάρ­τητα από τα ,ιδιαίτερα ταλέντα του κά­θε παιδί πρέπει να καλλιεργείται πνευματικά αναπτύσσοντάς του όλες τις ικανότητες. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Αµερική η απόφαση της εξειδίκευσης έρχεται στο τέλος των σπουδών και όχι στην αρχή τους. Η διαδρoµή από τη µόρφωση µέχρι την επαγγελµατι­κή αποκατάσταση µπορεί άλλωστε, ν’ αλλάξει πολλές φορές. Σήµερα κάθε ενήλικας Ευρωπαίος εξασκεί, κατά  μέσο όρο, τρία ή και τέσσερα διαφορε­τικά επαγγέλματα κατά τη διάρκεια της ζωής του. Στην Αµερική, µάλιστα εί­ναι ακόµα περισσότερα. Μπορεί στη διαδροµή ο καθένας να επισηµάvει ενδιαφέροντα. Μπορεί ακόµη να αλλάξει επάγγελµα, ύστερα από µια σύ­ντοµη επιμόρφωση, η οποίο θα βασίζεται ασφαλώς στη γενική παιδεία που απέκτησε στο σχολείο.

Η τελική επιλογή

Όπως βλέπετε, η επιλογή του επαγγέλματος δεν είναι αποτέλεσα µιας µόvο συνισταμένης δηλαδή των ικα­νοτήτων και των κλίσεων του παιδι­ού, αλλά και άλλων παραγόντων. Κοινωνικών και ψυχολογικών. Τα εφόδια που θα αποκτήσει κάθε παιδί οπό την προνηπιακή, νηπιακή και σχολι­κή του ηλικία, θα το βοηθήσουν να αξιοποιήσει µε πολύ µεγαλύτερη ευκολία τα ταλέντα και τις ιδιαιτερότη­τές του, έτσι ώστε να πραγµατοποι­ήσει µε επιτυχία τα όνειρά του.

Το επάγγελμα είναι η ίδια η ζωή σε αυτό αναλώνουμε την περισσότερη ενέργειά µας και αυτό βοηθά στη δηµιουργία της ταυτότητάς µας. Ωστόσο δεν µπορούµε να απαιτούμε από το παιδιά ν’ αποκτήσουν ταυ­τότητα πριν ακόµη ενηλικιωθούν. Και καλό είναι να θυμόμαστε ότι ο επαγγελματικός προσανατολισµός είναι µια εξελικτική διαδικασία, που δεν αξίζει µόνο για το αποτέλεσµά της, αλλά και γιο το ταξίδι που κάνει το κάθε παιδί, µέχρι να είναι έτοιµο για να «πάρει τη ζωή του στα χέρια του¨.

ΠΡΩΤΑ ΑΠ’ ΟΛΑ

Ο παιδικός σταθμός, το νηπιαγωγείο ή το σχολείο πρέπει:

Να παρακολουθεί το παιδί, καθώς κινείται στο σχολικό περιβάλλον

Ν’ ανταποκρίνεται στις ανάγκες του

Να παρατηρεί κάθε παιδί ξεχωριστά

Να προσέχει όσα εκφράζει το παιδί.

Να του μαθαίνει να ολοκληρώνει την προσπάθειά του, να επιμένει, να εξερευνά, να μοιράζεται

Να το βοηθά να μάθει τον εαφτό του.

 

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΒΑΣΙΚΟ

«Το παιδί εργάζεται» έτσι συνηθίζουν να λένε οι Άγγλοι για ένα παιδί που απλώς … παίζει κι έχουν δίκιο. Το παιχνίδι εί­ναι ο κυριότερος τρόπος µε τον οποίο τα παιδιά µαθαί­νουν. Μέσα από το παιχνίδι τα µεν παιδιά ανακαλύπτουν τις ιδιαίτερες κλίσεις τους, οι δε γονείς έχουν τη δυνατότητα να τις ενισχύσουν για να µην αποδυναμωθούν. Σαφώς µπορεί κανείς να ξεχωρίσει αν το τετράχρονο ή το πε­ντάχρονο παιδάκι του προτιµά να ζωγραφίζει στον ελεύ­θερο χρόνο του, ή αν είναι υπερκινητικό και θέλει να εί­ναι συνέχεια έξω στην παιδι­κή χαρά. Από την προνηπια­κή ηλικία µέχρι το δηµοτικό το παιδί, µέσα από το παιχνίδι θα µάθει όσα είναι πραγματικά απαραίτητα για την εξέλιξή του.

Άρθρο της Κρυσταλίας Πατούλη, δημοσιευμένο στο περιοδικό «Το παιδί μου κι εγώ» του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s